*

Kleine Wetenschap » Jan van Maarseveen :: nrc.nl

Berichten door Jan van Maarseveen

Moleculen en spiegels

Geplaatst op 22-11-2008.
proefjevolgende.jpgArchitecten maken hele kleine modellen van gebouwen. Maar scheikundigen maken piepkleine moleculen juist in het groot na, met bollen en stokjes. In dit proefje doen we dat ook: we maken een molecuul met koolstof. En we doen zo een belangrijke ontdekking na.

Wat heb je nodig?

Twee kleine aardappels, winegums in vier kleuren, cocktailprikkers.

Lees verder »

Water splitsen

Geplaatst op 15-11-2008.

proeffabriek.jpgWater  is alledaags én bijzonder. De scheikundige naam is H2O. De H staat voor waterstof en de O voor zuurstof. Zonder waterstof en zuurstof kunnen wij niet leven. Waterstof wordt ook  steeds belangrijker in de wereld: het kan een schone brandstof voor auto’s worden. In dit proefje ga je zelf  water splitsen in waterstof en zuurstof.

Lees verder »

Is zwart wel zwart?

Geplaatst op 08-11-2008.

0Maakt één stofje rode inkt rood, of zwarte verf zwart? Of zijn kleuren meestal mengsels van allerlei andere  kleuren? Dat kun je onderzoeken voor viltstiften. Je moet dan  een kleurenmengsel uit elkaar  kunnen halen. Maar dat is niet zo moeilijk.

Wat heb je nodig?
Koffiefilters, twee jampotjes met deksel, water, brandspiritus of whisky en viltstiften met verschillende kleuren.

Lees verder »

Goed kauwen!

Geplaatst op 01-11-2008.

goed_kauwen.jpgGoed kauwen is belangrijk. Dit proefje laat zien waarom. Je lichaam is een chemische fabriek waarin eten in steeds kleinere stukjes wordt ‘geknipt’. Later gaan die stukjes naar je spieren als brandstof of naar je botten als bouwstof.  Maar het  ‘knippen’,  het verteren, begint al in je mond. Kijk maar.

Wat heb je nodig?

Een witte boterham, een beetje Betadine (jodium), twee glaasjes, een pincet en een wit schoteltje.

Lees verder »

Hoe zuur is cola?

Geplaatst op 25-10-2008.

hoezuuriscola.jpgEen beetje zuur vinden we best lekker. Maar te zuur niet:  bijna niemand eet zomaar een citroen op. Wist je trouwens dat Cola ook zuur is? Dat kun je heel makkelijk testen: doe de zuurtest met rodekoolsap.

Wat heb je nodig?

Een paar schillen rode kool, een snijplankje en een schilmes, een (steel)pannetje, vergiet, borrelglaasjes, azijn en soda.

Lees verder »

De proefjesfabriek: hoe heet is sambal?

Geplaatst op 17-10-2008.

kleine_wetenschap_18_okt_sambal.jpgWie durft een flinke hap sambal te nemen? Je kijkt wel uit natuurlijk, want   je mond en keel staan geheid  in brand. Heb jij je wel eens afgevraagd hoe ‘heet’ het daar wordt na een hap sambal? Misschien is het nu een mooi moment om dat te gaan meten.

Wat heb je nodig?

Een koortsthermometer, een horloge met secondenwijzer, een theelepeltje en een pot sambal (het maakt niet uit welke soort, maar neem niet de allerheetste).

Lees verder »