*

Kleine Wetenschap » Diana C. Issidorides :: nrc.nl

Berichten door Diana C. Issidorides

Gevoel meten

Geplaatst op 28-03-2009.

proefjesfabriek.jpgWat is gevoeliger: je kin of je kuit? Je wang of je arm? Met dit proefje kom je erachter.

Wat heb je nodig?
Een blauwe en een rode (afwasbare!) stift, een blinddoek, een liniaal, pen en papier. En een vriend(in), want dit proefje doe je met z’n tweeën, om de beurt.

Wat moet je doen?
- Maak een lijst van plekken op je lijf: kin, wang, vingertoppen, kuit, bovenarm, onderarm, bovenbeen, handpalm, lippen, voorhoofd, voet…
- Blinddoek je medespeler (of: ogen dicht!) en geef hem de rode stift.

Lees verder »

Warm water of koud water?

Geplaatst op 28-02-2009.

proeffabriek.jpg
Iets kan warm zijn of koud. Maar  warm én koud zijn tegelijk? Dat gaat niet. Of wel?

Wat heb je nodig?
Drie diepe kommen, een horloge en je handen.

Wat moet je doen?
Vul de eerste kom met heel koud water, de tweede met heel warm water (maar niet te heet!) en de derde met lauw water.
Zet de kom met heet water links, de kom met lauw water in het midden en de kom met koud water rechts.
Dompel je linkerhand in de kom met heet water en je rechterhand in de kom met koud water. Laat ze zo halve minuut hangen.

Lees verder »

Bedrogen vinger

Geplaatst op 17-01-2009.

proefjesfabriek.jpgNiet alleen je ogen laten zich soms bedriegen. Het overkomt alle zintuigen: vandaag je ‘tastzin’.

Wat heb je nodig?
Je brein en drie dezelfde munten (van bijvoorbeeld 5 cent of 10 cent).

Wat moet je doen?
- Leg twee van de drie munten een half uur in de diepvries.
- Leg de derde munt vast op tafel zodat hij op kamertemperatuur komt.
- Haal de twee munten uit de diepvries. Leg de ene links en de andere rechts naast de munt die al op tafel ligt. Er ligt nu dus  een rij van drie munten, met de munt op kamertemperatuur in het midden.

Lees verder »

Voet raakt kluts kwijt

Geplaatst op 10-01-2009.

proefjesfabriek.jpgDacht jij de baas te zijn over je lichaam? Dit proefje brengt je lijf in de war. Je voet, in dit geval. Die raakt de kluts kwijt en doet niet meer  wat jij wilt.

Wat heb je nodig?
Je brein en een stoel

Wat moet je doen?

Ga op een stoel zitten.
Til je rechtervoet van de grond.

Lees verder »

De proefjesfabriek

Geplaatst op 03-01-2009.

proefje.JPGZie je dingen altijd zoals ze werkelijk zijn? Of gaat je brein soms met je op de loop? Doe dit proefje en je zult je ogen niet geloven.

Wat heb je nodig?
Je brein.

Wat moet je doen?
Kijk naar die twee mensen. Welke kanten kijken ze op?
Bedek nu met je hand alles behalve de twee paar ogen. Welke kanten kijken ze nu op?
Trek je hand weer weg. En nu?

Hoe komt dat?
Wat je met dit proefje meemaakt, heet een optische illusie: je brein maakt iets anders van wat er in werkelijkheid staat. Dit komt omdat je niet alleen met je ogen kijkt, maar ook met je brein. Je geheugen, je emoties, je kennis over de wereld en hoe dingen in die wereld gaan, hebben allemaal invloed op wat je ziet.
Het hoofd van meneer A is naar links gedraaid, dat van meneer B naar rechts. Dus ga je er van uit dat meneer A en meneer B kennelijk naar heel andere dingen zitten te kijken. Deze (onjuiste) veronderstelling beïnvloedt de wijze waarop je naar het plaatje kijkt. Pas als je alle aanwijzingen hoe de hoofden gedraaid zijn afdekt, merk je dat je ‘verkeerd’ hebt gekeken. De twee paar ogen zijn namelijk kopieën van elkaar!
Het leuke van optische illusies is: ook al weet je dat je brein je in de maling neemt, je kunt er niets tegen doen. Keer op keer trap je er in.

Dank aan dr. Diana Issidorides.

Een draaierig zeepaard

Geplaatst op 20-12-2008.

proeffabriek_2.jpgVandaag zul je merken dat je niet alleen met je ogen ziet, maar ook met je brein. En je brein kan je soms in de maling nemen.

Wat heb je nodig?
Je brein, het plaatje hiernaast, een schaar, een satéstokje (of potlood) en plakband.

Wat moet je doen?
- Knip het plaatje uit en vouw het dubbel langs de zwarte lijn.
- Vouw het strookje weer open in de lengte, met de achterkant naar je toe.

Lees verder »

Spookzeepaarden

Geplaatst op 13-12-2008.

proefjesfabriek.jpgVerzinnen je ogen soms dingen die er helemaal niet zijn? Met dit proefje kom je er achter.

Wat heb je nodig?
Je brein en een helder verlichte plek (liefst daglicht).

Wat moet je doen?
- Staar naar het oog van het rode zeepaard terwijl je langzaam tot 25 telt (klik op het plaatje voor een vergroting). Beweeg je ogen zo min mogelijk.
- Staar daarna naar de viskom. Na een paar seconden verschijnt een spookachtig blauw-groen zeepaard.
- Herhaal dit proefje met het groene zeepaard om een lichtroze zeepaard in de viskom te toveren.

Lees verder »

Met je mond vol tanden

Geplaatst op 29-11-2008.

proeffabriek_1.jpgTwee tegenstrijdige dingen tegelijkertijd doen is moeilijk. Ook voor je brein. Vandaag ga je naar je verwarde brein luisteren.

Wat heb je nodig?
Je brein.

Wat moet je doen?
Lees de lijst op het platje hierboven (klik op het plaatje voor een vergroting) zoals je een boek zou lezen (van links naar rechts) en noem hardop en zo snel mogelijk de kleur van de inkt waarmee elk woord is gedrukt. Het gaat dus niet om de betekenis van het woord, maar om de kleur.

Ging je stotteren en haperen? Maakte je fouten? Dat gebeurt ons allemaal! Wat je hebt ervaren heet het ‘Stroop-effect’, genoemd naar de Amerikaanse wetenschapper die deze test in 1935 heeft bedacht.

Hoe komt dat?
Je merkt het effect vanaf de derde regel. Dat komt doordat de kleur inkt waarin de woorden zijn gedrukt, vanaf daar botst met hun betekenis. Het woord blauw bijvoorbeeld is in groene inkt gedrukt. Maar voordat je ‘groen’ kunt zeggen, heeft je brein automatisch al ‘blauw’ gelezen. Je brein gaat, als het woorden ziet, namelijk op een soort automatische piloot werken. Het herkent zo heel snel de betekenis van de woorden, maar let niet op de kleur waarin ze zijn gedrukt. Die automatische neiging om woorden te lezen, terwijl je alleen gevraagd was om hun kleur te noemen, brengt je brein in de war: je staat even met je mond vol tanden.