Dr. Zeepaard scheidt zijn afval en gooit het plastic in een aparte bak. Om er later   in een fabriek  nieuw plastic van te maken, moeten   alle verschillende soorten plastic eerst worden  gesorteerd.  Met dit  trucje kun je dat thuis ook doen.

Wat heb je nodig?
Een PET-fles (zoals voor afwasmiddel- of frisdrank), een verpakking van ‘HDPE-kunststof’(zoals een shampoofles), een voorwerp van PS-kunststof (zoals plastic bekertjes), water, keukenzout, een schaar, een eetlepel en een diepe schaal. Lees verder »

Zeehond Henry is blij als hij zijn masker op krijgt. En zijn oordoppen. Aandacht! Spelen! Lekkere  hapjes! De Duitse zeehond doet in zijn dierentuin in Keulen heel graag mee aan onderzoek.

Henry vindt het helemaal  niet erg dat hij even blind  en doof is gemaakt. Want met zijn gevoelige  snorrebaard ziet en hoort hij genoeg. En laat hij òns bijzondere dingen zien. Dat  hij aan het water voelt dat  er een lekkere vis zwemt – op hònderd meter afstand. Hij kan zelfs verschil aanwijzen in verre visvormen. Op de tast. Lees verder »

Dr. Zeepaard was deze week een middagje in Leiden. Daar was een wedstrijd voor onderzoekers. Wie het duidelijkst en  vrolijkst over zijn werk vertelde, won.

De woorden rolden door de zaal. Dr. Zeepaard werd er bijna duizelig van. Maar hij hoorde ook grappige dingen. Over de ie, de oe, en de aa bijvoorbeeld. Over klinkers dus.

Een paar van die  Leidse onderzoekers hadden de klinkers kleuren gegeven. De ie was blauw, de oe was rood en de aa was geel. Met die kleuren hadden ze een  kaart van ‘het land van de klinkers’ gemaakt. Lees verder »

Is er geluid in de kosmos? Dat  vraagt Eugène van Oorschot.

En nee, in de ruimte is het ijzig  stil. Onhoorbaar suizen kometen  door het zonnestelsel. In diepe  stilte schiet de zon reusachtige  vlammen de ruimte in. En doodstil klappen superzware sterren  uit elkaar in  superzware supernova-explosies.

Dat komt doordat voor geluid  een ‘drager’ nodig is. Zoals de lucht in de dampkring van de aarde. Die  ‘draagt’  geluid door te trillen: snel voor hoge, en langzamer voor lage tonen.

Al trillend laat de lucht het trommelvlies in de oren van mensen (of  dieren) een beetje wapperen. Hun hersenen vertalen dat  daarna  in: geluid.

Maar  in de lege ruimte tussen sterren en planeten trilt er niks.  Elk geluid gaat daar dus verloren.  Zelfs de  Oerknal, de Big Bang, galmt niet na.

PS Je kan wel nep-ruimtegeluiden maken uit lichtgolven. Daarvoor moet je   radiogolven (lange lichtgolven die je met  mensenogen niet kunt zien) opvangen met radiotelescopen  (oren).
Met computers (hersenen) kun je die radiogolven daarna vertalen in nepgeluid. Dan  ‘hoor’ je  Jupiter piepen en de zon huilen.

Heb je ook een vraag?  Mail: zeepaard@nrc.nl en maak kans  op een Dr. Zeepaard T-shirt.

Brrr, wat een griezelig raadsel. Zoutwaterkrokodillen zijn waardeloze zwemmers. Toch steken ze soms honderden kilometers oceaan over. Ineens staan ze voor je neus, op een tropisch eiland ver uit de kust. Hoe doen ze dat toch? Australische wetenschappers ontdekten het: ze surfen!

Zoutwaterkrokodillen kunnen wel 5 meter lang worden en 500 kilo zwaar. De hele groten eten zo een waterbuffel op, of een mens. Overal zijn mensen bang voor ze, van India, China en Indonesië tot Australië. Niet badderen, er zitten krokodillen! Lees verder »

Een groot stuk kroepoek kan je iets leren over vulkanen. En daarna eet je het gewoon op!

Wat heb je nodig?
Een groot stuk (gebakken) kroepoek en een stift.

Wat moet je doen?

- Haal een stuk (gebakken) kroepoek uit de verpakking.
- Houd het voorzichtig vast aan weerszijden. Kijk goed en probeer je voor te stellen waar het stuk kapot zou gaan als je het breekt.
- Trek met de stift een lijn op die plek op de kroepoek: dit is de breuklijn die jij voorspelt. Pak nu de kroepoek nog eens beet en breek het stuk echt.
-Je kunt het met meer stukken proberen. Kijk steeds goed:
is de kroepoek gebroken op de lijn die jij voorspeld had?

Lees verder »

Bestond de eerste oceaan op aarde uit zoet of uit zout water? En ontstond die grote wereldzee uit regen of vulde zij zich vanuit rivieren? Dat wil mevrouw Willem Driesen uit Waalre weten. Lees verder »

Het is mooi weer! Tijd voor een proef die je buiten kunt doen. Met water.

Wat heb je nodig?
Een satéprikker of nagelschaar, een petfles, water en een gootsteen.

Wat moet je doen?
- Prik met de satéprikker of de nagelschaar drie gaatjes in de fles. Prik ze naast elkaar in de zijkant, iets boven de bodem. Zorg dat er een halve centimeter (of ietsje minder) tussenzit. Lees verder »

Dr. Zeepaard leest soms een boek. Deze keer was dat Hoe kom je erop?, over de uitvinding van… ja van alles eigenlijk. Van spijkerbroek en slagroom tot superwaterpistool. Van ballon tot blindenschrift.

Blindenschrift heet ook wel braille. De Fransman Louis Braille leefde ongeveer twee eeuwen geleden. Toen hij drie jaar oud was, raakte hij blind door een ongeluk in de werkplaats van zijn vader. Later kwam hij terecht in een speciaal blindeninstituut. Daar werkten de leraren aan een soort puntjesschrift, dat een soldaat had bedacht om in het donker te kunnen schrijven. Het idee was goed, maar het systeem was onhandig.

Dus ging Louis ermee aan de slag, toen hij 14 jaar oud was. Hij bedacht voor elke letter een paar puntjes, die blinden met hun vingertoppen kunnen voelen. Na twee jaar was Louis Braille klaar met het schrift dat naar hem is genoemd. Dankzij Braille kunnen blinden met hun vingers lezen. Lees verder »

Beste en lieve Dr. Zeepaard, Hoe kun je zien of het een vrouwtjesvlieg is of een mannetjesvlieg. Ik denk dat ik het weet van een mug: een vrouwtje is groter dan een mannetje. En het vrouwtje steekt. Klopt dat? Dat schreef  Olivier Meulenbroek (5 jaar).

Ja! Dat van die muggensteken klopt. Vrouwtjesmuggen hebben voedzaam bloed nodig om eieren te leggen. Mannetjes prikken geen mensen, alleen planten. Ze zuigen het sap op. Dus als je geprikt wordt door een mug, weet je: dat is een vrouwtje. Lees verder »