Een oor is om mee te luisteren, een voet om mee te lopen en een long om mee te ademen. De meeste ledematen, organen en andere onderdelen van mensen hebben maar één doel, één functie.  En zo is het ook bij de dieren. Maar sommige onderdelen hebben meer dan een enkele functie. Olifanten kunnen met hun slagtanden bijvoorbeeld bast van de boom strippen om op te eten, maar bij het  knokken met andere olifanten komen die tanden ook goed van pas.  Dolfijnen gebruiken hun ‘stem’ om met elkaar te praten en om vissen mee op te sporen. Biologen hebben nu uitgevonden dat ook een Amerikaanse schildpadsoort (de zoetwaterschildpad Sternotherus odoratus) een onderdeel heeft dat hij gebruikt voor heel verschillende dingen: zijn tong. Ze spreken over een ‘supertong’.

Het was die onderzoekers al opgevallen dat dit slome reptiel heel lang onder water kon blijven. Hoe kon hij dat? Lees verder »

In de zomer op het strand krijgen mensen vaak droge velletjes op hun lippen. Dr. Zeepaard weet er wel wat op. Lipgloss. Dat kun je zelf maken.

Wat heb je nodig?
Amandelolie (slaolie mag ook), frambozen, honing, vaseline, een theelepel, een eetlepel, een magnetronschaaltje, een theezeefje, een schoon potje met deksel, een magnetron en ovenwanten.

Wat moet je doen? Lees verder »

Hallo Dr. Zeepaard, Laatst zat ik in de auto met mijn vader toen ik opeens moest gapen. Dat schrijft Elsa van Evert (11 jaar). Maar waarom moeten mensen gapen als ze moe zijn, vraagt ze zich af.

Gapen is iets laten zien van  jezelf. Je zat daar te gapen om de anderen in de auto te laten merken dat je slaperig was en ontspannen. Ook al wisten ze dat waarschijnlijk allang. Want gapen doe  je  automatisch. Wie gaapt laat onbedwingbaar zien: ‘ik ben even aan het wegzakken, sorry’. Het gaat zo automatisch dat je het zelfs doet als je alleen bent. Dan laat je het eigenlijk aan jezelf zien. ‘Ik moet naar bed!’ Lees verder »

Oei, wat zijn deze kamers donker. Alleen de gloeiende lijnen op de muren geven een beetje licht. Het lijkt wel een vreemd ruimteschip.

“Dat klopt”, zegt Gary Sheikkariem van het Universiteitsmuseum in Utrecht. “Op deze tentoonstelling ben je Master of the Universe, een ontdekkingsreiziger in het heelal.”

Gary neemt Dr. Zeepaard mee naar het gekste voorwerp in de donkere kamers: een bedstee, maar dan anders. Voorzichtig gaat Dr. Zeepaard liggen op het oranje leer dat om het matras is getrokken. Boven zijn hoofd schieten plaatjes voorbij. Een zware ster die tijdens een supernova-explosie uit elkaar klapt, een zwart gat dat sterren opslokt…

Lees verder »

Geduldig en stil broedt een pythonvrouwtje op haar eieren in het verlaten, donkere hol van een aardvarken in een Afrikaans oerwoud. Of open en bloot in de dierentuin, terwijl kinderen bonzen op het raam en hun ijsjes eraan afvegen. Maakt niet uit, de wurgslang trekt zich er niets van aan, ze is een toegewijd moeder.

Nu alleen nog van eieren, maar stil en geduldig is ze dat aan het veranderen – als een eend op het nest. Alleen is de pythonmoeder zelf het nest. Ze windt zich om haar eieren heen en vormt zo een kom waar de eieren in liggen.

Zelf is het reuzenreptiel altijd op omgevingstemperatuur. Ze is ‘koudbloedig’, geen warme vogel. Hoe kan ze dan toch broeden? Lees verder »

Deze week klimt je eigen zeepaard langs twee trektouwtjes omhoog. Het ziet er geheimzinnig uit.

Wat heb je nodig?

Een stuk  karton, potloden, een rietje,  een halve meter touw, plakband, twee moeren of stukjes klei en een spijker in de muur. (Als je geen spijker in de muur kunt vinden, dan  kun je ook een kapstok  of  deurklink gebruiken.) Lees verder »

Als je chocola eet of pindakaas, of als je vruchtensap drinkt, dan kan daar best een restje insecten in zitten. Elk jaar krijg je zo bijna een pond insecten binnen, schatten deskundigen. En misschien moeten we nog wel veel meer insecten gaan eten.

Drie meelwormenhapjes zijn er bedacht. Aan de zoete koekjes geven de meelwormen een nootachtige smaak. In de hartige hapjes vervangen ze pijnboompitten en zorgen ze voor een bite.

Foto: Hans Smid / Bugsinthepicture.com

Meelwormen zijn larven van meelkevers. Tot nu toe werden ze vooral gekweekt voor dierentuinen: voor de vissen, reptielen en stokstaartjes. Maar Marian Peters van de vereniging van Nederlandse insectenkwekers (Venik) wil ze aan mensen serveren. Lees verder »

Het gefluit van vogels klinkt in onze oren heel vriendelijk. Mensen hebben het altijd over het ‘lied’ van de nachtegaal, het ‘gezang’ van de leeuwerik en de merel geeft een ‘ochtendconcert’. Maar voor de nachtegalen, leeuweriken en merels is dit ‘gekwinkeleer’ vloeken, schelden en tieren. Opzouten, inpakken en wegwezen hier, dát zeggen ze eigenlijk tegen hun soortgenoten, in wie ze een dief of een rivaal zien.

Toch zijn vogels soms aardig voor elkaar. Bijvoorbeeld wanneer ze andere vogels met een alarmkreet waarschuwen voor naderend gevaar. Australische onderzoekers hebben nu uitgevonden dat één vogelsoort geen alarm slaat met zijn keel, maar met speciale veertjes in de vleugels. Lees verder »

Deze week maakt Dr. Zeepaard een onzichtbaar gas: kooldioxide. Een beker  vol zelfs  en je kunt het  nog uitschenken ook!

Wat heb je nodig?
Witte azijn, bakpoeder, een mengbeker of een mok, waxinelichtjes, lucifers, en je vader of moeder.

Wat moet je doen?
- Zet twee of drie waxinelichtjes op een rij en vraag je vader of moeder om ze aan te steken of doe het zelf als dat van je vader of moeder mag.
- Giet een laag azijn in de mengbeker.
- Kiep er een zakje bakpoeder bij.
- Houd je hand boven de beker zolang het mengsel bruist.
- Pak dan de beker en giet telkens een scheutje van de inhoud over een kaarsvlammetje, maar níet de azijn zelf! Dat voelt een beetje raar, want het lijkt alsof je niks schenkt, maar doe maar alsof het heel gewoon is. Zie je wat er dan gebeurt? Lees verder »

Dr. Zeepaard kreeg een tip. Over een heel oud proefje. Het is heel simpel en toch magisch.

Wat heb je nodig?
Een kaars, lucifers en je vader of moeder.

Wat moet je doen?
- Eerst moet je aan je vader of moeder vragen of je dit proefje zelf mag doen.
- Steek dan de kaars aan en laat hem even branden.
- Houd een lucifer (en het doosje) bij de hand en blaas de kaars rustig uit.
- Strijk meteen een lucifer af, en houd hem boven of naast het lont. De vlam en de lucifer mogen het lont niet raken.
Zie je dat? De kaars floept toch aan!
Lees verder »