Archief voor: september 2009


Gegrepen door slangengeheimen

slangenmanFreek Vonk was veertien jaar, toen hij voor het eerst een slang aaide. Het was de python van de broer van een voetbalvriend. “Ik was meteen gegrepen door de geheimzinnigheid van dat dier”, zegt hij.  “En het geheimzinnige van slangen  is dat ze anders zijn dan alle andere dieren.”

Slangen  hebben geen poten, zijn langgerekt en omdat ze geen oogleden hebben, hebben ze een starre blik.  “Er zijn wel 3.000 soorten”, zegt Freek. “Van 10 centimeter kleine tot 9 meter lange. Sommige zwemmen  in zee, andere glijden  door het zand of leven  in boomtoppen. Ze kunnen groen zijn, geel, paars, bruin, oranje….”

Je snapt het al: Freek is een slangenliefhebber. Lees verder »

Linkse papegaaien zijn het slimst

nrc_260909_papegaai_webLinkse papegaaien zijn het slimst. Maar  rechtse papegaaien ook. Als ze maar een keuze maken dus, en veel papegaaien doen dat.  Zeker, er zijn soorten waar bijna geen enkel dier een voorkeurspoot heeft. Maar bij sommige soorten kaketoes zijn juist bijna alle dieren linkspotig of rechtspotig.
Papegaaien met zo’n voorkeurspoot zijn niet alleen handiger, maar ook slimmer dan, tja, gelijkpotige papegaaien. Australische onderzoekers ontdekten dat laatst toen ze allerlei Australische papegaaien proefjes lieten doen waarbij ze problemen moesten oplossen. Buiten hun bereik opgehangen zaadjes te pakken zien te krijgen, bijvoorbeeld. Echte links- of rechtspotigen deden het veel beter dan vogels die het niet uitmaakt welke poot ze gebruiken.

Dat komt misschien door knapper gebruik van hun twee hersenhelften. Die hebben een taakverdeling. Terwijl de ene helft vol concentratie die voorkeurspoot bestuurt, kan de ander iets anders doen. Nadenken, bijvoorbeeld. En dat scheelt.

Lees verder »

Dr. Zeepaard test chocola

proeffabriekSommige mensen houden van  pure  chocolade. Andere mensen eten liever melkchocolade.  In deze proef kijk je waarin het verschil zit.

Wat heb je nodig?
Twee stukjes melkchocolade, twee stukjes pure chocolade, heet water uit de kraan, twee theeglazen en twee theelepels.

Wat moet je doen?
- Neem in één hand een stuk pure chocolade en in de andere een stuk melkchocolade.
- Knijp je handen dicht. Welk stuk smelt het eerst? Lees verder »

Metalen poot voor Motola

nrc_190909_olifant_web1

Een olifant met drie poten heeft er nu weer vier. Dankzij een prothese. Geen houten poot, maar eentje van plastic en metaal. Met een voet die, zoals dat bij olifanten hoort, een beetje doorveert. De olifant lijkt er blij mee.

Motola is een vrouwtjesolifant en woont in het olifantenziekenhuis van Thailand. Tien jaar geleden stapte ze op een landmijn,  die ontplofte. Motola verloor een voorpoot en kon pas na een boel operaties overleven.
Intussen had ze best geleerd om op drie poten rond te hobbelen, maar dat kon niet lang goed gaan. Motola kan knap haar evenwicht houden door wat scheef te lopen. Maar juist daardoor zou haar lijf op den duur pijnlijk gaan vergroeien.

Sommige mensen zeiden dat ze daarom al lang afgemaakt had moeten worden, meteen na het ongeluk.
Misschien. Lees verder »

Vuurballen vangen in de woestijn

12

De Nullarborwoestijn in het zuiden van Australië staat vol camera’s. Ze kijken niet naar het zand, maar naar de sterren. Die volgen ze de hele nacht. En omdat de aarde draait en de camera’s zo de sterren telkens onder een iets andere hoek zien, eindig je met een plaat vol cirkels of stukken van cirkels. Voor elk ster een. En soms loopt daar een kras doorheen: het spoor van een meteoor. Astronomen  willen voortaan heel snel  uitrekenen waar die vandaan kwam, en waar hij neerploft. De eerste keer was het meteen raak. Binnen 100 meter van de uitgerekende plek vonden ze een meteoriet.

Dr. Zeepaard kookt een eitje

2Het naarste van  hardgekookte eieren is dat ze een dooier hebben die aan de buitenkant grijsgroenig is. Je proeft het niet, maar leuk is anders. Vandaag leer je hoe je een ei hard kunt koken zonder dat de dooier groen wordt.  Of blauw.

Wat heb je nodig?
Een paar verse  eieren. Twee pannen, een lepel en wat ijsblokjes.

Wat moet je doen?
- Vul de ene pan met water en veel ijsblokjes. Lees verder »

Killermezen

mees.jpgIn een grot in Hongarije spelen zich vreemde taferelen af. Koolmezen zaaien er dood en verderf. Bij ons zijn koolmezen lievige tuinvogels, tevreden met zaadjes, een insectje of een stukje appel. Maar in de donkere Hongaarse winters jagen koolmezen op vleermuizen. Ze brengen die bloedig aan hun eind en eten er met smaak van. De Hongaarse koolmezen herkennen het geluid van piepende dwergvleermuizen die overwinteren in grotten. En als ze echt honger hebben, worden ze kleine roofvogeltjes. Dat is nu pas ontdekt. Misschien is het ook voor de koolmezen zelf een nog vrij nieuwe gewoonte. Dan zou het niet de natuur van koolmezen zijn, maar vooral cultuur. Een handigheidje dat je van elkaar leert en ook weer doorgeeft aan soortgenoten.

Eten proeven met je oren

NRC_120909_termieten_web.jpg
De meeste mensen laten een blauwe pannekoek gewoon op hun bord liggen. Proeven doe je namelijk  óók met je ogen. En blauw is namelijk geen kleur waarvan je denkt: mmm, lekker.

Je tong herkent alleen zoet, zuur, bitter, zout en misschien nog één andere vage smaak (umami). Pas als er dampen van je mond naar je neus stromen, weet je: munt, hazelnoot, framboos… Dus je neus proeft  ook al mee.

Hoe moet dat dan als je een kleine termiet bent die niks kan zien en niks kan ruiken? Dan moet je gewoon goed luisteren, ontdekten Australische onderzoekers. Lees verder »

Dr. Zeepaard maakt gele melk

dr_zeepaard.jpgAls je een schep suiker of zout in water oplost zie je niet veel veranderen aan dat water. Je kunt er nog net zo goed doorheen kijken als eerst. Maar doe er een paar druppels melk bij en het water heeft  opeens rare eigenschappen.

Wat heb je nodig?
Een glas water, een zaklantaarn, een theelepel en wat melk. Karnemelk kan ook. Lees verder »

Doe mee!

boekcover.jpgDonderdag 24 september is Lucy Hawking in Nederland. Wil je haar ontmoeten? Om haar een vraag over de ruimte te stellen bijvoorbeeld? Of over het schrijven van het boek? Stuur dan een email of brief naar Dr. Zeepaard. De vijf beste briefschrijvers mogen Lucy hun vraag stellen en krijgen een gesigneerd boek.

Stuur je brief naar: Dr. Zeepaard, Postbus 8987, 3009 TH Rotterdam of zeepaard@nrc.nl.

Zonder vraag ben je ook welkom: 24 september om 19 uur, in boekhandel Selexyz, Koningsplein, Amsterdam.