zaterdag 27 juni 2009 door George Beekman
De aarde draait om de zon. De zon draait om het centrum van de Melkweg. En de Melkweg beweegt tussen miljarden sterrenstelsels. Hoe zit het heelal in elkaar?

1
Het heelal is onvoorstelbaar groot en gevuld met een onvoorstelbaar aantal hemellichamen. En dat alles zie je dagelijks om je heen draaien. Overdag zie je dat aan de zon en ‘s nachts aan de maan, de planeten en de sterren. Ze komen in het oosten op en gaan in het westen onder. Toch zijn al die bewegingen maar schijn, want in werkelijkheid is het natuurlijk de plaats waar je staat – de aarde – die draait. Elke dag éénmaal rond. Als je in een draaimolen zit, lijkt ook alles om je heen te draaien. [Foto 1] Lees verder »
Geplaatst in Onderzoek | 19 reacties »
vrijdag 19 juni 2009 door Karel Berkhout

Foto uit boek Keverkriebels
Soms leest Dr. Zeepaard een boek. Dit keer was dat Keverkriebels van Geert-Jan Roebers en Stefan Halewijn, over ‘lieveheersbeestje, meikever en andere trippelende torren’.
Eigenlijk houdt Dr. Zeepaard vooral van waterdieren, maar door dit boek heeft hij echt de keverkriebels gekregen.
Bezorgen de kevers dan jeuk? Nee hoor, het betekent dat Dr. Zeepaard vanaf nu dol is op kevers. Kevers zijn mooi, kevers zijn spannend. Kevers zijn heel bijzondere insecten. Ze hebben twee rugschilden, die één rugschild lijken. Als ze gaan vliegen, vouwen ze hun schilden open en komen de vleugels tevoorschijn.
Jij kent vast het lieveheersbeestje, met die stippen op zijn rugschild. Maar wist jij dat er lieveheersbeestjes zijn met twee stippen, met vier stippen, met zeven stippen? Wist jij dat er wel 5.000 soorten lieveheersbeestjes zijn? Dr. Zeepaard niet. Eigenlijk weten we maar weinig van kevers. Toch zijn er wel 370.000 soorten kevers geteld.
Lees verder »
Geplaatst in Dieren | 1 reactie »
vrijdag 19 juni 2009 door NRC Handelsblad

Illustratie Pepijn Barnard
Kettingen, armbanden en ringen zijn nog mooier als er kristallen in zitten, zoals diamanten. Bij deze proef maak je je eigen kristallen.
Wat heb je nodig?
15 gram bakpoeder (1 zakje), water, limonadeglas, touwtje van katoen of wol (15 centimeter) en een potlood.
Wat moet je doen?
- Giet het glas halfvol water.
- Doe de bakpoeder erbij.
- Roer tot alle poeder is opgelost.
- Bind het touwtje om het midden van het potlood.
- Maak aan de andere kant van het touwtje een driedubbele knoop.
- Leg het potlood op het glas en zorg ervoor dat de knoop in het touwtje net in het water hangt.
- Zet het glas in de zon voor het raam.
- Kijk elke dag even of je al kristallen ziet. Lees verder »
Geplaatst in Proefjesfabriek, Zonder categorie | 1 reactie »
vrijdag 19 juni 2009 door Margriet van der Heijden
Heb je zin in een tijdreis? Naar tachtig miljoen jaar geleden? En om dan in een oeroude diepzee te duiken? Brr, Dr. Zeepaard is blij dat hij dat niet écht hoeft te doen, want wat er toen rond zwom!
Prehistorische haaien, gigantische pijlinktvissen… De hagedisachtige reptiel Platecarpus die zijn prooi in één keer opschrokte, de Styxosaurus met peddels zo groot als mensen. En dan nog de Tylosaurus, een monster dat aan de top van die voedselketen stond. Je kunt het allemaal zien in het Omniversum in Den Haag. Daar draait vanaf 29 juni elke dag Sea Monsters, dino’s uit de diepte.
Geplaatst in Dieren, Museum | Reageren uitgeschakeld
vrijdag 19 juni 2009 door Michiel van Nieuwstadt

Illustratie Irene Goede
Als een reuzenpanda wakker is, dan eet hij. Alleen maar bamboe, het hele jaar door. Geen tijd voor een winterslaap. Panda’s trekken van hoog naar laag door de Chinese bergen, op zoek naar de lekkerste jonge bamboescheuten.
Tiejun Wang heeft ontdekt waar in China de beste bamboe groeit. “Die gebieden moet je beschermen om de panda te redden”, zegt hij.
Met satellieten is de bamboe te vinden. Die satellieten fotograferen de aarde vanuit de ruimte. Op de zomerfoto’s is de bamboe vaak slecht te zien, omdat er boomkruinen boven hangen. Maar de winterfoto’s waren goed te gebruiken. “In de winter zijn veel bomen kaal”, zegt Tiejun Wang. “maar bamboe blijft groen.” Lees verder »
Geplaatst in Dieren | Reageren uitgeschakeld
vrijdag 19 juni 2009 door Margriet van der Heijden
Deze mooie amfibie-octo van Cuno van den Eijnde (5 jaar) uit Woerden is het laatste monster dat Dr. Zeepaard in de krant zet. Hij heeft zijn koffer gepakt en gaat een weekje zwemmen.
Volgende week staat op deze plek een mooi verhaal over de sterren. Daarna kun je Dr. Zeepaard weer vinden: in het NRC Weekblad. De hele zomer doet hij daar proefjes.
En Valerie en Wisse en nog tien andere kinderen bespreken dan ook vragen als: zou je een kloon van je huisdier willen hebben? Denk je dat er buitenaards leven bestaat? Zou je in een andere tijd willen leven?
In september komt Dr. Zeepaard dan weer naar deze pagina gezwommen. Een mooie zomer!
Geplaatst in Vraag | Reageren uitgeschakeld
vrijdag 12 juni 2009 door Michiel van Nieuwstadt
Vanuit een vliegtuig is het niet te zien, maar de oceaan zit vol piepkleine plantjes. In een zeewaterdruppel onder de microscoop zijn die plantjes wél zichtbaar. Sommigen lijken op glazen doosjes, naaldjes of bolletjes. Als je die zeeplantjes tegen elkaar zou leggen, passen er zeker honderd op een punt in dit stukje. Biologen noemen de miniplantjes algen.
Algen zijn klein, maar belangrijk. Alle algen in alle zeeën zijn even zwaar als alle bomen, planten en gras op het land. En net als landplanten zijn algen onmisbaar voor dieren.
Algen hebben geen wortels. Ze drijven op stromingen in de oceaan. Net als planten hebben ze zonlicht nodig, dus ze leven niet veel dieper dan honderd of tweehonderd meter. Het best groeien de algen als de wind voedingsstoffen, zoals ijzerrijk woestijnstof, uitblaast over zee. Of wanneer algenvoedsel wordt aangevoerd door een rivier of zeestroming. Lees verder »
Geplaatst in Dieren | Reageren uitgeschakeld
vrijdag 12 juni 2009 door Margriet van der Heijden
Bloemen hebben licht nodig en lucht en water. Wat gebeurt er als je dat water een kleurtje geeft?
Wat heb je nodig?
Twee glazen water, een witte anjer of andere witte bloem, ecoline (of voedingskleurstof) en een schaar.
Wat moet je doen?
- Zet de twee glazen water naast elkaar. Druppel in één glas ecoline in een kleur die je mooi vindt.
- Knip de steel van de anjer vanaf de onderkant in twee helften, tot halverwege de steel.
- Steek de ene helft van de steel in het ene glas, de andere helft in het andere glas, en wacht een middag. Zie je wat er gebeurt? Lees verder »
Geplaatst in Proefjesfabriek, Zonder categorie | 2 reacties »
vrijdag 12 juni 2009 door NRC Handelsblad
Kapucijnaapjes kunnen heel ondeugend zijn. Als ze op zoek zijn naar eten en er komt bijvoorbeeld een panter aan, dan waarschuwen ze elkaar met een heel hoge gil.
Maar wat bedachten sluwe aapjes? Ze gilden zonder vijand. Toen de andere apen waren gevlucht konden zij mooi al het fruit oppeuzelen. Amerikaanse wetenschappers hebben de aapjes op heterdaad betrapt toen ze hen in het Zuid-Amerikaanse oerwoud in de gaten hielden. Het viel trouwens op dat de apen die de baas waren nooit vals alarm sloegen. Die kwamen toch al makkelijk aan genoeg eten.
Jop de Vrieze
Geplaatst in Dieren | 1 reactie »
vrijdag 12 juni 2009 door Margriet van der Heijden
Yuanna Buijinck (9 jaar) uit Nijmegen stuurde deze Hanovergrolant naar Dr. Zeepaard. “Er
zitten vijf dieren in”, schrijft ze, “en een clown. En hij eet alles.”
Dr. Zeepaard bedankt ook alle andere kinderen die hem een monster stuurden.
Heb jij ook post voor hem? Stuur die dan naar: Dr. Zeepaard, NRC Handelsblad, Postbus 8985, 3009 TE Rotterdam. Of mail: zeepaard@nrc.nl
Geplaatst in Oproep, Zonder categorie | Reageren uitgeschakeld