half bewolkt -2 °C
5 files, 15 km
AEX: 317,02 
Jong en oud verdwaalt op internet
Steeds meer 
aspecten van het dagelijks leven worden gedigitaliseerd, denk bijvoorbeld aan bibliotheken, het aanvragen van vergunningen, bankieren en belastingaangiften. Maar de digitale vaardigheden waarover burgers beschikken lopen achter op het tempo waarin de de informatiemaatschappij oprukt. Dat blijkt uit onderzoek van promovendus Alexander van Deursen.
Zowel jongeren als ouderen hebben moeite met het vinden en interpreteren van informatie op internet, ontdekte Van Deursen, die onderzoek doet aan de Universiteit Twente naar digitale vaardigheden. In het artikel Using the Internet: Skill Related Problems in Users’ Online Behavior (pdf), dat hij samen met prof. dr. Jan van Dijk schreef, beschrijft de onderzoeker hoe internetvaardig Nederlanders gemiddeld zijn. De resultaten laten zien dat het met ‘mediawijsheid’ slecht gesteld is.
Van Deursen, die eind 2010 hoopt te promoveren op een proefschrift met de titel Internet skills, key to the information society, deed onderzoek bij 100 proefpersonen naar vier typen internetvaardigheden. Vooral het zoeken, selecteren en evalueren van informatie, en het gebruiken van gevonden informatie om een doel te bereiken kost internetgebruikers veel moeite. De onderzoeker ontdekte dat jongeren deze vaardigheden net zo slecht beheersen als ouderen. Mensen met een hoger opleidingsniveau slaagden er beter in om informatie te vinden en te gebruiken.
Internetgebruikers blijken zowel moeite met navigeren als met zoeken en verwerken van informatie te hebben. Ze raken snel de weg kwijt binnen websites en vinden schakelen tussen meerdere sites moeilijk. 40 procent van de deelnemers heeft moeite met menu’s op websites. 28-33 procent van de proefpersonen heeft moeite met het navigeren binnen een site (ze kunnen niet terug naar de homepage) en het navigeren tussen verschillende browservensters van verschillende sites (ze kunnen niet naar site A als ze op site B zitten, terwijl ze beide sites geopend hebben).
Bij de zoekopdracht koos 98 procent van de deelnemers uit zichzelf voor Google.56 procent gebruikte een erg algemene zoekterm (bijvoorbeeld salaris) terwijl ze op zoek waren naar het antwoord op een specifieke vraag (het minimumloon in een bepaald jaar). Niemand vulde een datum of een jaartal in bij de zoekopdracht. 36 procent keek niet verder dan de eerste drie zoekresultaten.
Opmerkelijk is, zeggen Van Deursen en Van Dijk, dat geen van de deelnemers naar de bron van informatie keek bij het selecteren van zoekresultaten. Ze vonden dat het vinden van het antwoord voldoende was. Slechts 4 procent vergeleek de antwoorden nog met een andere website.
Oudere deelnemers zijn minder geneigd dan jongere om irrelevante zoekresultaten te selecteren. Ook hoger opgeleiden weten beter om te gaan met zoekresultaten.
Bij de test naar strategische informatievaardigheden bleek 63 procent een beslissing te nemen op basis van onvolledige informatie. 25 procent baseerde zich maar op één bron en bleek niet in staat om meerdere bronnen te gebruiken voor een beslissing.
(Foto van Chapendra)
Abonneer je 
donderdag 6 augustus 2009, 17:35 uur
Helaas is het zo dat het kleine kind [al] opgevoedt wordt met de idee dat het zich een mening moet vormen om überhaupt mee te tellen. Daarnaast wordt gedacht dat de [doorsnee] mens zich een mening vormt door wat hij te weten is gekomen [ervaring], maar laat dat nu andersom zijn. Men vormt zich een mening door wat men níet weet. Immers… weet men dan meer, anders of beter, stelt men de mening bij. Meningen doen er dus ook niet/nooit toe.
vrijdag 7 augustus 2009, 11:13 uur
Ik mis een beetje het kwaliteitsonderzoek naar de websites zelf, of beter gezegd de makers daarvan. Het is bekend dat het percentage ‘Nerds’ onder websiteontwerpers vrij hoog is. Ik heb vaak kritiek op het ontwerp van websites, ze zijn als stroop voor een gewoon mens en alleen als je diep in de materie zit wordt het gesneden koek.
En daar ligt misschien ook wel een aanwijzing voor het gedrag van burgers die ’surfen’, Alles wat de onderzoekers opnoemen doe ik in de regel juist wel, omdat ik er niet genoeg vanaf weet, en daar komt mijn kritiek op veel sites weer om de hoek kijken, kennelijk nodigen de meeste sites niet uit tot verantwoord surfgedrag, en doen burgers het om die reden dus niet. De burger weet niet beter en de makers valt het niet op. Er valt nog veel te onderzoeken en verbeteren.
vrijdag 7 augustus 2009, 11:50 uur
Het lijkt wel of dit onderwerp gaat over het werk van Marie-Jose zelf. Speuren op internet. En dat bijtijds, interessant, duidelijk, veelzijdig, en in een adembenemend tempo. Vroeger zocht je moeizaam door titels van boeken op de plank na te lopen, in tijdschriften te bladeren of archieven te bezoeken. Niet zelden tevergeefs. Nu doe je dat meestal door trefwoorden in te tikken. Maar welke? Wellicht in de eerste plaats gevoed door een specifiek soort nieuwsgierigheid. Naarmate beter opgeleid, zullen ook de zoektermen in een logischer verband beschikbaar komen. Terwijl dan tevens kritischer gekeken zal worden naar de resultaten. Dat jong of oud tegenwoordig geen rol van betekenis meer speelt zal wel komen, doordat de computer erg gebruikersvriendelijk is geworden. Het echt handig omspringen met een computer is echter een heel andere zaak. Mensen die dat beroepshalve doen kunnen gemakkelijker switchen en sneller werken. Maar ook zij kunnen verdwalen. Zoals een programmeur me eens uitlegde – elk programma weerspiegelt de afwijkingen in het karakter van de programmeur. Die onvolkomenheden moeten er later weer uitgefilterd worden. Als een gewone gebruiker vastloopt begint hij desnoods weer opnieuw. Hij of zij kent immers een bepaalde weg om ergens te komen en als dat werkt zal er weinig behoefte zijn om aan iets anders te beginnen. Het gaat de meeste gebruikers er waarschijnlijk alleen om iets uit te zoeken; niet om alle programma-mogelijkheden te leren kennen. Door de ‘knoppen’ op het scherm is er tegenwoordig al van stond af aan gebruiksgemak. Zelfs bij een nieuwe toepassing zal men al snel neigen naar uitproberen, de handleiding pas raadplegend als er iets bijzonders of eenmaligs moet gebeuren. Althans, dat alles is mijn mening, die er volgens Sokrates (@ 1) dan ook helemaal niet toe doet. En hoe zit het trouwens met de zijne? Of komen we nu in een tautologische ‘loop’ terecht?
vrijdag 7 augustus 2009, 13:23 uur
verdwalen gebeurt mij teveel, vooral door alle ongewenste zoekresultaten die google en andere zoekmachines opleveren. Stel je zoekt bedrijf “Jansen”, dan kom je uit bij “www.kieskeurig.nl”, ilocal.nl, goudengids.nl, allebedrijven.nl en ga zo maar door. Google zorgt voor enorm veel vervuiling in de zoekresultaten.
vrijdag 7 augustus 2009, 13:25 uur
Net zoiets als dat uit onderzoek zou zijn gebleken dat veel mensen niet bijster slim zijn. Wat willen ze doen dan, verplichte literatuur: “handleiding voor het internet”?
Het probleem is dat mensen oppervlakkig zijn en zich nergens in willen verdiepen. Hier hoef je verder geen lang verhaal aan vuil te maken. Het internet is goed begaanbaar en met moderne zoekmachines nog nooit zo overzichtelijk geweest, indien goed gebruikt.
vrijdag 7 augustus 2009, 19:24 uur
Wat ‘n belanghebbend onderzoek zeg. Ronduit ‘n “eyeopener” dat mensen beslissingen nemen op basis van onvolledige informatie, beperkt bronnen gebruiken etc…. En ja, ook onverwacht, met ‘n hogere opleiding gaat het beter!
vrijdag 7 augustus 2009, 19:34 uur
Net als bij de traditionele papieren correspondentie, waarvoor geldt dat je goed moet lezen en er de tijd voor moet nemen, geldt ook bij het gebruik van Internet dat je goed moet kijken en er de tijd voor moet nemen. Het aspect van je goed concentreren, focussen en je hersenen gebruiken bij het gebruik en zoeken van informatie is met de tijd echt niet verandert. Deze manier van zorgvuldig gebruik en zoeken van informatie wordt door scholen al generaties lang meegeven en is echt nog steeds relevant. Even over de boel heen scannen is lang niet altijd effectief.
vrijdag 7 augustus 2009, 20:29 uur
alles graag in begrijpelijk nederlands
onze buurlanden kennen altijd nog alleen hun eigen taal!!
zaterdag 8 augustus 2009, 09:27 uur
verdwalen? hoezo als je zoekt naar iets dan ben je gemotiveerd en zoekt tot je bent bevredigd met een antwoord, er zijn ook mensen die zitten maar een beetje tijd te verdrijven zonder gericht doel de hele doornsnee van de bevolking zit op internet jong oud en er tussen in hoog opgeleid laag opgeleid kinderen onder schoolniveau syndroom van down , die kunnen allemaal hun gang gaan, hoe kun je daar nou van verwachtten dat zij niet zullen verdwalen, diegene die weet waarom en waar die mee bezig is, heeft zichzelf wel zover ontwikkeld dat hij/zij de weg weet. academici hebben vaak vanuit hun zijn een versmald beeld van de totaliteit is mij gebleken.
woensdag 12 augustus 2009, 17:36 uur
[...] Appelton } Tags : internet, NRC Handelsblad, onhandig, Trouw, Van Deursen Woeha…! Trouw en NRC Handelsblad berichten: internetgebruikers doen maar wat! Dat blijkt uit onderzoek van een heuse geleerde, [...]
woensdag 26 augustus 2009, 11:30 uur
[...] Jong en oud verdwaalt op internet. Artikel van Alexander van Deursen en Jan van Dijk. Van Deursen doet een promotieonderzoek naar digitale vaardigheden bij jongeren en ouderen. Lees de bespreking van Marie-Jose Klaver [...]
woensdag 9 september 2009, 12:23 uur
[...] Marie-José Klaver op haar NRC-weblog Digitale zaken: Jong en oud verdwaalt op internet. [...]