Ruzie over gebruik beeldmateriaal museum op Wikipedia
Wikipedia en
de National Portrait Gallery in Londen hebben ruzie over het gebruik van gedigitaliseerde beelden bij artikelen in het online naslagwerk. Een Amerikaanse vrijwilliger van Wikipedia heeft 3.300 afbeeldingen in hoge resolutie van schilderijen van het museum geüpload naar Wikimedia Commons, een beeldbank die gebruikt wordt voor afbeeldingen op Wikipedia. Volgens de NPG heeft de beeldbank geen toestemming om de beelden te gebruiken.
Het museum wil Wikimedia Foundation, de uitgever van Wikipedia, nu voor de rechter dagen wegens schending van het auteursrecht. Volgens de Portrait Gallery zorgt de aanwezigheid van de afbeeldingen op Wikimedia ervoor dat het museum minder geld kan verdienen. De British Association of Picture Libraries and Agencies (BAPLA) steunt het proces van het museum tegen Wikimedia.
Erik Moeller, een directielid van Wikimedia Foundation, vindt dat de afbeeldingen tot het publieke domein zouden moeten behoren. Wikimedia Foundation is een Amerikaanse organisatie. Volgens het Amerikaanse auteursrecht berusten er geen rechten op foto’s van kunstwerken die ouder zijn dan 70 jaar.
In de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Nederland hebben musea de afgelopen maanden meegewerkt aan het project Wiki Loves Art. Amateurfotografen hebben voor Wiki Loves Art foto’s gemaakt van rechtenvrije kunstwerken. De foto’s zijn voorzien van een vrije auteursrechtenlicentie en maken deel uit van Wikimedia Commons, zodat ze op Wikipedia gebruikt kunnen worden.
Een interessante opinie over de ruzie tussen Wikimedia en de National Portrait Gallery is te lezen in het artikel Art Isn’t Free: The Tragedy of the Wikimedia Commons op het weblog Xconomy.
(Afbeelding van de National Portrait Gallery)

AEX: 310,03 


Abonneer je
zaterdag 18 juli 2009, 14:00 uur
Misschien aardig om ook een linkje naar de blogposting van Erik Moeller van de Foundation te posten: http://blog.wikimedia.org/2009/07/16/protecting-the-public-domain-and-sharing-our-cultural-heritage/
Overigens is naar mijn weten de Amerikaanse regel hetzelfde als in (bijna) de rest van de wereld, namelijk 70 jaar na de dood van de auteur ipv 90 jaar.
zondag 19 juli 2009, 17:41 uur
Hay, voor Marie-José Klaver, al tien jaar internet journaliste, is het heel moeilijk het onderscheid te onderkennen tussen de geboorte van een kunstwerk en de dood van een kunstenaar.
Oók in het Amerikaanse recht kan er auteursrecht bestaan op foto’s van kunstwerken in het publieke domein, echter niet op foto’s die een slaafse kopie weergeven van dat (originele) kunstwerk. En niet alleen in het Amerikaanse recht. In Nederland is dan het Van Dale/Romme arrest van de Hoge Raad van toepassing, wat precies hetzelfde zegt (alleen acht jaar eerder dan Bridgeman Art Library v. Corel).
Toch aardig dat Marie-José nog wat publiciteit maakt voor Wiki Loves Art. Zou ze het Nederland 3 Journaal daarover hebben gezien?
Het laatste nieuws is dat NPG zijn keutel heeft ingetrokken en ‘good faith’ gesprekken voert over een ‘compromis’ met de Wikimedia Foundation.
zondag 19 juli 2009, 21:34 uur
Kijk bijvoorbeeld eens naar schilderijen in het publieke domein op de website http://www.rijksmuseum.nl/ met een beetje zoeken vind je precies die digitale afbeeldingen allemaal terug op commons.wikimedia.org. En Marie, vind je dat het Rijksmuseum ook een zaak tegen die individuele uploaders zou moeten starten? Of, meer journalistiek, heb jij aan het Rijksmuseum gevraagd wat ze er van vinden dat “hun” digitale kopieën Commons bereikt hebben?
zondag 19 juli 2009, 23:19 uur
@Ad Huikeshoven: Het Rijksmuseum Amsterdam (RMA) is, zoals de meeste mensen wel weten, wegens verbouwing al enige tijd gesloten voor het publiek. Juist daarom heeft het RMA veel werk gemaakt van het digitaliseren van de collectie: met digitale plaatjes op het web houd je het publiek nog enigszins warm. Maar wat je via hun site te zien krijgt zijn kopieën met een lagere resolutie. Het echte werk hangt momenteel in de depots, maar men heeft ook HiRes digitaal beeldmateriaal en dat is absoluut niet zomaar voor publiek toegankelijk. Wel voor onderzoekers, kunsthistorici en dergelijke, maar die moeten zich dan wel eerst (letterlijk) legitimeren: in eigen persoon melden en motiveren!
Terug naar de NPG: we lezen “a volunteer Wikimedia administrator named Derrick Coetzee copied 3,300 high-resolution images from the National Portrait Gallery’s online database”. De vraag is: hoe heeft dat kunnen gebeuren? Als het zomaar voor iedereen on-line staat is het misschien deels NPG’s eigen stomme schuld, misschien heeft men zich vergist, maar dan nog is Coetzee gewoon een dief. Had hij misschien toestemming, maar heeft NPG intussen spijt gekregen? Coetzee is informaticastudent. Heeft hij zitten hacken?
De meningen zijn weer niet van de lucht. Ik wil die van mij graag baseren op feiten.
maandag 20 juli 2009, 16:21 uur
Op zich ben ik het eens met de positie van de wikimedia foundation dat werken die in het public domain zijn daar ook blijven, ook al investeert een derde partij enorm in het digitaliseren. ik ben echter bang wikimedia met deze zaak veel schade zal aanrechten.
het gaat hier om werken die de NPG niet op internet gezet had (ten minste dachten ze van niet, en iemand heeft gewoon slim gebruik van hun zoom-in functie gemaakt). Om deze reden denk ik dat het niet echt zinvol is dat wikmedia hier nu een principiële zaak van maakt en zegt dat ze het recht hebben deze werken te gebruiken (ook al hebben ze dat recht waarschijnlijk wel).
Het gaat hier namelijk om werken die de NPG bewust niet in deze resolutie online gezet heeft met de bedoeling om via het verkopen van hoge resolutie versies hun investeringskosten terug te verdienen (dit is min of meer wat in Nederland door het Rijksmuseum gedaan wordt). Met het oog op verdere samenwerkingen met Musea en andere Erfgoedinstellingen had wikimedia deze op ‘twijfelachtige’ manier verkregen files dus beter kunnen verwijderen en op het aanbod van NPG kunnen ingaan om medium resolution bestanden online te zetten (again, dat is wat het Rijksmuseum toestaat en voor wikipedia zijn de bestanden van het Rijksmuseum meer dan voldoende (zie bijvoorbeeld: http://en.wikipedia.org/wiki/Rembrandt)
Maar goed de files zijn al online dus er is sowieso niks meer aan te doen. DIt toont nog eens aan dat DRM niet werkt (of erger coontraproductief is) en dat je de dingen waar je controle over wilt houden maar beter niet op een webserver kan zetten…
dinsdag 21 juli 2009, 00:48 uur
@MJ Klaver: dank voor het heldere, informatieve stukje.
@Ad Huikeshoven: uw woordkeus is deels denigrerend en blokkeert zo een open discussie met vrije blik en de mogelijkheid zich te vergissen.
De NPG stelt dat de Wikipedia-man: “found a way to get around their software and download hi-resolution images without permission. (http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/arts_and_culture/8151989.stm)
Op de website van het NPG staan copyright-regels en een bulk foto’s kopieren en onderbrengen in een digitaal archief voor wereldwijde gratis publicatie zonder toestemming en zonder betaling is niet toegestaan. Een Wikimedia-gebruiker waarschuwt Dcoetzee op zijn gebruikers-pagina dat alle NPG foto’s een “hidden digital watermark” bevatten en de Wikipedia Foundation stelt Dcoetzee voorlopig op non-aktief.
Dat alles wijst meer in de richting van hacken & jatten.
Veel mensen vinden dat dingen die op internet staan, vrij van copyright (moeten) zijn. Veel bedrijven, waaronder helaas wereldwijd alle grote dagbladen, hebben die gedachtengang in de hand gewerkt door verkoopbare op papier gepubliceerde inhoud ook gratis digitaal ter beschikking te stellen. Wikipedia leeft er van. Maar op internet zijn ook regels, hoewel vele nog niet uitgekristalliseerd, en ook wikipedisten overtreden deze wel eens.
donderdag 23 juli 2009, 20:42 uur
@mr. J van de Steen Het auteursrecht op afbeeldingen van oude werken vervalt na verloop van tijd en die afbeeldingen komen dan in het publieke domein terecht. U stelt “Op de website van het NPG staan copyright-regels en een bulk foto’s kopieren en onderbrengen in een digitaal archief voor wereldwijde gratis publicatie zonder toestemming en zonder betaling is niet toegestaan.” Ook al staan die regels op de NPG website – dat wil nog niet zeggen dat ze wettig of rechtsgeldig zijn.
De NPG maakt zich schuldig aan copyfraud. Ook op de website van het Rijksmuseum claimt het Rijksmuseum het een en ander over afbeeldingen. Maar het Rijksmuseum spant geen zaken aan tegen mensen die afbeeldingen van schilderijen die in het publieke domein vallen verspreiden.
Derrick Coetzee kan nog steeds Wikipedia bewerken. En doet dat ie nog iedere dag.
Uit uw antwoord begrijp ik dat u interesse heeft in auteursrecht versus publiek domein. Dat u daar graag meer van wilt weten. Stelt u gerust een vraag, dan help ik u graag verder.
donderdag 23 juli 2009, 23:10 uur
@paul keller: De NPG had nu juist *wel* die hoge resolutie afbeeldingen op de website gezet, publiekelijk te bezichtigen, zij het in tegeltjes.
En over DRM: de Amerikaanse wet (DMCA) verbiedt het gebruik van DRM voor publiek domein materiaal. De NPG heeft ook geen DRM toegepast. En de Zoomify software is ook geen beveiligingssoftware volgens Zoomify zelf.
donderdag 10 september 2009, 15:06 uur
Publiek domein vs auteurs/beeldrechten, een onderwerp waar ook een klein museum als het Vestingmuseum in Naarden regelmatig mee te maken heeft.
Zo zijn wij nu bezig met een project waarin we het militair erfgoed op het olie-eilandje Tarakan (Borneo – Indonesië) inventariseren om daaromheen een interactieve webbased applicatie te maken. Daarop kan je straks de geschiedenis van Tarakan 1920 – 1950 bekijken en wat er nu nog te zien is van de circa 175 bunkers en stellingen. Dat erfgoed is deze zomer door een filmploeg vastgelegd.
Nu willen we het verhaal over de geschiedenis graag larderen met historisch beeldmateriaal en dat hebben we in diverse archieven gevonden. Dat betreft allemaal films van Polygoon, de Rijksvoorlichtingsdienst, Amerikaanse legerjournaals en zelf Japans propagandamateriaal. Naast de in mijn ogen zeker en zeer rechtvaardige bedragen voor het kopieren van dit materiaal (het is allemaal al gedigitaliseerd) vraagt bijvoorbeeld Beeld en Geluid in Nederland bedragen van 2,50 euro per seconde per jaar aan rechten voor het gebruik van dit materiaal op een website. Dat is dan het educatieve tarief. Het Australian War Memorial in Canberra (Aus) vraagt zelfs $ 20,- (Australian dollars) per seconde.
Nu is mijn vraag hoe het met dit soort rechten zit? Door de overheid gemaakt beeldmateriaal (althans dat van de RVD), dus door de belastingebetaler al betaald werk van meer dan 60 jaar oud. Kan men daarvoor vragen wat men wil? En Japans propagandamateriaal waarvan de rechten wellicht al helemaal onduidelijk zijn……..
Voor een kleine instelling als de onze zijn dit soort dingen onbetaalbaar.
Weet iemand hoe het hiermee zit?