Wat is zomergasten?
Sommige mensen Zomergasten zien als een rechtszaak (deugt deze gast?), anderen zien Zomergasten als een examen culturele correctheid (debiteert deze gast de juiste verfijnde cliché’s?), en weer anderen zien Zomergasten als een eregalerij voor de elite (hoe durft de redactie een Idols jurylid uit te nodigen?) Hoe deze mensen Zomergasten ook zien, ze beschouwen het programma primair als een bokswedstrijd, waarbij na afloop kijkers, columnisten en recensenten de arm van de presentator dan wel die van de gast omhoog houden. En de winnaar is…
Deze zienswijze gaat volgens mij terug op het in Nederland bewust dan wel onbewust gehuldigde journalistieke principe dat als iemand op tv of in de krant wil, hiervoor bij deze persoon tol moet worden geheven. Ha! Jij denkt dat je iets zo bijzonders hebt gedaan dat je er nu bekend door bent geworden, nou dat zullen wij journalisten nog wel eens zien! En daar komen de messen tevoorschijn van de machine die het vaderlandse maaiveld zo overzichtelijk kort houden. Hoe dat dan praktisch gaat: Iedere bekendheid heeft door de jaren heen zijn of haar kast gevuld zien worden met lijken, en je ‘scoort’ als journalist wanneer je die lijken uit de kast trekt en ledemaat voor ledemaat in het gezicht van je gast duwt:
Ja maar meneer de gast, u kunt toch niet ontkennen dat… X
Nogmaals, meneer de presentator…Y
U doet er nu wel heel luchtig over maar… X
Tja, zoals ik net ook al zei… Y.
Maar u kunt zich toch ook voorstellen dat mensen zullen denken… X
Ik kan mij van alles voorstellen maar dat neemt niet weg… Y
Met politici lijkt me deze ceremonie onvermijdelijk want politici volgen mediatrainingen – vaak bij voormalige Haagse journalisten – waar ze leren om ongeacht de vraag hun vooraf ingestudeerde PR verhaal te houden:
‘Ja, en dit is mede zo belangrijk omdat… Z’
‘Goed punt, niet in het minst in het licht van de recente ontwikkelingen, waaronder… Z.
‘Ik ben het helemaal met u eens, en dat is wat mijn partij ook altijd heeft gezegd, namelijk… Z’.
Vandaar dat bij Zomergasten nooit actieve politici zitten, want Zomergasten is echt iets anders. Wat is het dan: Een interessante landgenoot krijgt de kans om zich via tv- en filmbeelden aan de geïnteresseerde kijker te presenteren. Hij of zij kan ervaringen van schoonheid delen, kijkers inwijden in zijn fascinaties en vakgebied, en hij of zij kan eens in alle rust, weg van jachtigheid, reclames en andere onderbrekingen, uitpraten, het einde van de zin halen. Anders gezegd: de gast heeft veel meer de regie in handen dan normaal op tv, en dus zie je een andere kant van die gast. Als het goed is.
Ik heb zelf wel eens in talk-shows gezeten, en ik werd er verschrikkelijk opgefokt en tegelijk voorzichtig van; je hebt maar een paar minuten om je verhaal te houden, en wat erger is: je kunt ieder moment worden onderbroken, ook midden in een zin, en soms is dan het onderwerp definitief van tafel. Dus stel je hebt net een boude bewering gedaan en staat op het punt die met een grap of nuancering een radicaal andere draai te geven, maar net daarvoor stuurt de presentator, de side-kick of een andere gast aan tafel het gesprek met één opmerking een totaal andere richting uit. Daar zit je dan.
Waar ik heen wil. Volgens mij is Zomergasten geen examen en ook geen gevecht. De presentator is geen aanklager want als de gast niet lekker gaat, verliezen beiden, terwijl beiden winnen als de gast wel lekker gaat. Zomergasten is een dans.
zaterdag 28 juli 2007, 20:04 uur
Stel dat Hitler een zomergast is, moet hij dan “lekker gaan”?
zaterdag 28 juli 2007, 20:13 uur
@Peter: lijkt me beetje moeilijk, om Hitler uit te nodigen. Als ik zo’n reactie lees, denk ik bij mezelf: gelukkig maar dat Joris Luyendijk ze niet leest! Te treurig gewoon. Zomergasten is gewoon een hartstikke leuk en interessant programma en daarmee basta!
zaterdag 28 juli 2007, 20:25 uur
Jammer dat sommigen iets wat mooi is weer zo nodig onderuit moeten halen. Zomergasten is 1 van de uitzonderingen die televisiekijken nog de moeite waard maakt.
zaterdag 28 juli 2007, 21:12 uur
Goed geformuleerd! ‘Zomergasten is een dans’! Net als bij de tango. Prachtig om te zien, prachtig om te beleven als het ‘lekker gaat’ tussen 2 mensen.
Succes morgen, ik kijk er naar uit!
zondag 29 juli 2007, 0:37 uur
Verheug me op vanavond, Bettine V vond ik heel boeiend. Benieuwd of dat met Bram M ook zo is!
zondag 29 juli 2007, 15:28 uur
Alles goed en wel, maar je struikelt al over die advocaat op de tv. Moszkowicz heeft trouwens nooit moeite om zijn zinnen afgemaakt te krijgen in al die programma’s met hem. En zijn ziel is al lang blootgelegd. Het is kijkertje ergeren, deze keuze. Of vermoedelijk het aanboren van ‘vreemd’ kijkerspubliek! Ja, de VPRO wil ook wel eens heel graag on-elitair zijn.
zondag 29 juli 2007, 19:45 uur
@ Dick
-Quote- Het is kijkertje ergeren, deze keuze.-/-
Dan kijk je NIET! Wie gaat zich nu op de vrije zondag avond zitten ergeren. Beetje zielig toch?
Succes Joris. Mosco is ook niet “my man” daarom juist interessant of dit beeld kan worden bijgesteld. Dance on…..;)
zondag 29 juli 2007, 23:58 uur
Ik heb vanavond ademloos zitten kijken naar Zomergasten. Het is fenomenaal dat je op zo’n manier iemands blikveld kan worden in getrokken, juist het feit dat je gedwongen wordt het passief te ondergaan maakt het uniek. Dat is met boeken ook wel zo, maar beeld komt nog veel directer aan. Ik denk dat Joris juist doordat hij de degens niet zo nadrukkelijk kruist met zijn gasten maar alleen het pad effent, mij (of de kijker in z’n algemeen) juist de gelegenheid biedt om heel ver mee te gaan in iemands drijfveren. En daarmee je ook dwingt tot het nader beschouwen van je eigen motivaties en keuzes en die van je omgeving. Wat mij betreft; veel dank aan Joris en zijn gasten.
maandag 30 juli 2007, 0:06 uur
Was wederom een interessante aflevering hedenavond met Bram M. Joris presenteert aangenaam en mag het wat mij betreft blijven doen. Met De Gouden Kooi (ja, ja) is dit een van de weinige programma’s die mij nog kunnen boeien. Heb gelezen in HP/De Tijd dat Catherine Keyl haar abonnement op de VPRO-gids heeft opgezegd vanwege een positief artikel over De Gouden Kooi. Voor mij een reden om te overwegen een abonnement te nemen op de VPRO-gids.
maandag 30 juli 2007, 0:07 uur
Joris heeft er uitgehaald wat er uit te halen viel maar Bram Moskowitz was te veel op zijn hoede om er echt spannende TV van de maken.
maandag 30 juli 2007, 1:33 uur
@ 9 en 10: Adolf Hitler bij zomergasten! Geniaal!
maandag 30 juli 2007, 4:52 uur
Mijn vooroordelen hadden het fout: het was best aardig / interessant. Nu nog Joris minder vaak ‘ik bedoel het zuiver’ laten zeggen.
maandag 30 juli 2007, 9:28 uur
Ik wilde even zeggen dat je het uitstekend gedaan hebt Joris. Het was een interessante aflevering en ik heb ook het idee heel wat te hebben opgestoken over het rechtssysteem. Ook leuk dat je altijd zo schattig lacht…:-)
maandag 30 juli 2007, 9:31 uur
L.S.,
Beide eerste gesprekken stonden wel erg in het teken van de persoonlijke ervaringen van de gasten. De gast gebruiken als handvat voor het diepgaand aansnijden van enkele onderwerpen, gelardeerd met passende tv-fragementen, zou mij meer aanspreken. De kennis van de gast is voor mij van groter belang dan de gast zelf.
Groet,
Gerrit Bruin
maandag 30 juli 2007, 9:38 uur
‘Vandaar dat bij Zomergasten nooit actieve politici zitten, want Zomergasten is echt iets anders …’
En de gaste van 12 augustus aanstaande dan ?
Voortreffelijk programma trouwens !
Een programma van zulk niveau (helemaal niet elitair bedoeld) bestaat in Vlaanderen niet …
maandag 30 juli 2007, 9:40 uur
Wederom een boeiende uitzending. Mooi om te zien hoe Joris een mediageniek persoon als Bram toch min of meer wist te breken toen het over zijn vader ging. Er was sprake van een spanningsveld en de vraag wat betreft het afscheid van zijn vader (liever direct afscheid dan dit) en de stilte die volgde, gaf dit perfect weer. Gelukkig is het niet één minuut over maffiamaatje gegaan en zijn de woorden infaam en abject buiten beschouwing gelaten. Bram was wel gortig met het gebruik van ‘triviaal’. Grappig trouwens dat Joris teruggreep op een stukje in bovenstaande column. En wat betreft de kijkcijfers: volgens mij is het een hele tijd geleden dat Zomergasten zoveel kijkers trok. Blijkbaar waarderen meer mensen dan alleen de grachtengordel een dergelijk programma. Of zouden Joris en zijn gasten het toegankelijk maken? Kijk maar uit, voor je het weet krijg je kritiek dat er teveel mensen kijken! Maar ach, Bram en Joris hebben een mooie dans afgeleverd…
maandag 30 juli 2007, 9:59 uur
Beste Joris Luyendijk,
Ik ben erg benieuwd wat je zelf van je interview van gisteren vond, ik moet eerlijk bekennen dat ik de manier van vragen stellen bij vlagen tenenkrommend slecht vond. En dat bedoel ik opbouwend, want ik lees je stukken en boeken graag. Vorig jaar deed je het bij zomergasten erg goed, en heb ik echt genoten. Gisteravond liep het naar mijn gevoel niet helemaal lekker, en het zal zeker niet geholpen hebben dat Bram Moszkowic tegenover je zat. De suggestieve manier van vragen stellen vond ik soms wat ver gezocht, zeker als niet duidelijk was wat je bedoelde. Ik hoop dat het volgende week beter gaat, want ik weet zeker dat je beter kunt! Veel succes, groeten, Diana
maandag 30 juli 2007, 10:15 uur
De aflevering met Betine vond ik beter dan met Bram. omergasten is doorgaans heerlijke televisie maar gisteren heb ik mij gestoord aan de (te) passieve opstelling van onze Joris.Veel discussies hadden mi een stuk boeiender kunnen zijn als Joris sprekende voorbeelden had aangehaals.Nu eindigde veel discussies aan Joris zijde met “jaja” en “interessant” Ook is Joris te veel op zoek naar leuke bruggetjes en als deze niet voorhanden is heb ik toch het gevoel dat het eventjes stil valt.Ik zou graag wat meer diepgang zien en een poging om op een subtiele manier meer uit de gasten te halen…Zeker bij een figuur als Bram Moszkowicz moet en mag je wel wat meer uit de kast halen.Iets meer je tanden erin Joris!
maandag 30 juli 2007, 10:16 uur
Bram meet met twee maten. Enerzijds verdedigd hij zeer fel het recht van iedere verdachte om rechtsbijstand te ontvangen. Anderzijds keurt hij zonder meer de illegale moordpartijen van de Israelische regering op de “zogenaamde” Palestijnse terroristen van Munchen goed. Hiernaast heeft Joris zich aardig voor Brams karretje laten spannen en route naar Brams eerherstel. Bram was de meester die het schoolkind Joris volledig dirrigeerde langs al zijn ingeplande emoties…..!
maandag 30 juli 2007, 10:21 uur
Gisteravond was de advocaat Bram gast. Ongrijpbaar voor Joris hoewel deze wel enkele mogelijkheden liet lopen. Zo had ik verwacht dat de paralel die getrokken werd tussen de daden van Eichman en consorten (vlegels volgens Bram) en de leden van zwarte september (Fatah) aangegrepen zou worden door Joris om duidelijk te maken dat eliminatie van de laatsten de voorkeur genoot boven het in Israel berechten omdat dit publicitair niet in het voordeel van de staat Israel zou zijn. Al die palestijnse getuigen op tv…. En dat terwijl Bram aangaf dat de geschiedenis zich in Munchen herhaalde. “l’histoire se repete” zei hij letterlijk. Volgens mij niet dus. Ook de zwakte in de redenatie van Bram even later over het mediaevent betreffende dhr K. waarin hij zei “Ik weet dat ik gelijk had want ik zou het nu zo weer doen” hetgeen natuurlijk geen valide argument is, werd door de interviewer kennelijk gemist.
Kortom, Bram’s avond en een zwak interview van Joris.
maandag 30 juli 2007, 10:24 uur
Mijn beeld van Mosco is bijgesteld door deze uitzending, hoewel hij een ondoorgrondelijke man blijft. Wat mij bij zal blijven is wat hij over Auschwitz vertelde. Inderdaad een plek die iedereen MOET bezoeken en waar men met een andere kijk op het leven vandaan komt. Wat moet dat voor een gewaarwording zijn om bij het archief de inschrijving van je vader en je opa terug te vinden……
Het was (wederom) een zeer bijzondere uitzending. Joris deed het weer heel goed, hoewel ik het idee had dat dit “een zware klus” was.
maandag 30 juli 2007, 10:30 uur
Wat vinden ze toch allemaal van Joris? (Ik vind het steeds beter worden, Mosco, mosco, mosco en mosco is immers ongrijpbaar. Daarvoor is hij opgeleid.)
maandag 30 juli 2007, 10:33 uur
Bram is ook mijn vriendje niet,maar vond het een boeiende uitzending, waar soms tenenkrommende stiltes in vielen.
Jammer vond ik de ietwat overdreven verheerlijking van zijn vader;het lijkt me normaal om liefdevol over je vader te spreken, zeker met zijn verleden, maar wel een goede zet van Joris om Bram even uit zijn schulp te halen.
Voor Bram was het m.i. een makkie om de iets te lieve vragen van Joris te pareren; als je boven het maaiveld acteert, kun je wel wat hebben (hij zeker).
Zomergasten blijft zeker de moeite waard.
maandag 30 juli 2007, 10:47 uur
ik vond het gisteren een zwakke uitzending van joris
duidelijk geimponeerd door de grote aanwezigheid van bm, lacherig,nerveus, enorme bewondering( 4 of 5 keer )
hij liet de onderwerp vader veel te lang door lopen, toen hij over auswitsch ophield zei hij nu iets luchtigers en schakelde over naar olympische spelen 1972, krankjorem
ik hoop dat hij zich revancheert in de volgende zomeravonden.
maandag 30 juli 2007, 10:47 uur
Een boeiende uitzending met Bram Mozcovitz. Zijn keuzes waren onderhoudend en zijn commentaren oprecht. Hoewel ik een fan ben van Joris, kreeg ik steeds meer een ongemakkelijk gevoel bij de vragen die hij stelde; het was te omslachtig, niet duidelijk en deed er wat mij betreft soms helemaal niet toe. Misschien vergis ik me vreselijk maar ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat ook Joris het overzicht af en toe kwijt was.
maandag 30 juli 2007, 10:51 uur
Heb geprobeerd de uitzending te bekijken.
Na vorige week (Bettine)absoluut de moeite waard.
Heb het niet gered.
Zomergasten is een dans, mooie metafoor,alleen
soms is die klik er niet, dus wordt het geen tango.
Bram M. is niet de man, die tegenover een andere man
zijn gevoelens de vrije loop laat.
Zijn haan blijft koning kraaien.
maandag 30 juli 2007, 11:08 uur
Mijn enthousiasme na vorige week is deze week getemperd. Ik vond de fragmenten interessant en vaak ook mooi maar het interview te weinigzeggend. Bram Moszkowicz nam al snel de leiding en werd telkens door Joris Luyendijk op zijn wenken bediend. Ik vond het daardoor oppervlakkig blijven. Verder heeft Joris Luyendijk de neiging om (op zichzelf) heftige gebeurtenissen in iemands leven tot melodrama te maken. De feiten spreken m.i. voor zich; daar hoef je niet telkens op terug te komen. Op naar de volgende keer!
maandag 30 juli 2007, 11:21 uur
Hallo Joris,
Als fan van zomergasten en jouw manier van werken, had ik bij Bram M. toch het idee dat hij meer de regie had dan jij in de gaten had. Een keer maar reageerde hij fel toen jij het had over de relatie advocaat/cliënt versus dure levensstijlen en de kijk van de mensen hierop: jij noemde het positivisme. Had je hem niet kunnen confronteren met de manier waarop hij (doorgaans) reageert, zoals bij zijn einde bij Holleerder,: namelijk enigzins theatraal. Ik kreeg een aantal malen de indruk dat jij bijna kritiekloos reageerde. Er bestaan in zijn ogen geen rotzakken, maar wel veel domme mensen!! Een gemiste kans.
Ga zondag weer kijken en hoop ‘de oude’ Joris weer te zien (zoals bij Betine).
Met vriendelijke groet
Marcel Mondelaers
maandag 30 juli 2007, 12:14 uur
Naar mijn idee moet de bewonderende en weinig kritische houding van de interviewer gisteravond als een voordeel worden gezien. Bram M. voelde zich daardoor zo welkom dat het hem aanmoedigde ons zijn controversiële en verwerpelijke meningen te verkondigen zonder al te veel tegenstand van zijn gastheer te hoeven verwachten. Had hij een minder meegaande interviewer tegenover zich gehad dan was hij waarschijnlijk op zijn gebruikelijke hoede geweest en hadden we voorzichtiger antwoorden te horen gekregen. Nu is gebleken dat het oordeel van Bram M. over bepaalde zaken zeer persoons- en situatiegebonden is en niet van enig vooroordeel gespeend. Ik zou wel eens willen weten hoe hij reageert als hij het in een rechtzaal moet opnemen tegen een advocaat die zijn [niet joodse] cliënt verdedigt met de woorden dat moord als wraak gerechtvaardigd is…
Joris krijgt de volgende weken nog volop de kans zich van zijn beste kant te laten zien. Voor Bram M. is die kans verkeken.
maandag 30 juli 2007, 12:22 uur
Een merkwaardige avond. Ondanks alles toch blijven kijken om met de woorden van Bettine te spreken, (ver)oordeel niet te vroeg. Toen Bram M. aangaf een politeke voorkeur te hebben voor Rita Verdonk was ik verbaasd. Hoe kan iemand die verbaal sterk moet zijn op een Rita stemmen? Later in de uitzending kwam steeds meer naar voren waarom. Bram heeft weinig kijk op de mens: de rechtstaat blijft omdat deze goed in elkaar zit; regels zijn regels en deze regels beschermen de rechtstaat, een filmpje over een auto deed hem stralen, hij heeft nog nooit slechte criminelen ontmoet en valt op een mooie vrouw met hersenen (in deze volgorde). En tot slot bij het fragment van Pablo Casals stelt Bram: zolang er nog mensen zijn als deze cellist is er nog hoop. Helaas voor Bram is de goede man al jaren dood.
Verder vraag ik me af wat hij zou zijn geweest als hij in de jaren 30 was geboren, een maffiabaas of een advocaat?
Jammer dat deze vraag niet is gesteld.
En de slotsom van deze uitzending, ik heb gekeken naar een machine en Joris hield hem aan de praat.
woensdag 1 augustus 2007, 17:39 uur
Heb geprobeerd een flink stuk van zomergasten Bram M. tezien maar de ergenis over de zeer knullige onbenullige manier van intervieuwen heeft me doen afhaken. Allemaal gemiste kansen, opervlakkig. Een middelbare school intervieuw!. Ergerlijk.
maandag 13 augustus 2007, 13:58 uur
Interview en interviewen.
Leer je in het middelbaar.