geheel bewolkt 12 °C
0 files, 0 km
AEX: 310,03 
To read or not to read?
De belangrijkste redenen dat nog geen enkele Zomergastenpresentator zich na de eerste uitzending van het leven heeft beroofd, is dat het in de grote orde der dingen natuurlijk nergens over gaat. Maar zeker speelt ook mee dat je er niet alleen voorstaat, en kunt terugvallen op een zeer ervaren redactie. En die ervaren redactie gaf mij de waardevolle tip: lees niets.
Niet de brieven die binnenkomen. Niet de kijkcijfers (afgelopen zondag trouwens helemaal niet slecht), niet de soms honderden emails, niet de blogs en nieuwsgroepen, niet eventuele columns over Zomergasten, en niet de televisierecensies.
Waardevol advies en wel hierom. Volgens mijn bescheiden mening werkt op tv maar één ding en dat is onbevangen professionaliteit. Die professionaliteit is afhankelijk van de kwaliteit van de organisatie om je heen en is verder een kwestie van ervaring en training, van het vergroten van jouw vermogen om hetzelfde moment zowel de tijd in de gaten te houden, als de loop van het gesprek en de mate waarin dat afwijkt van je voorbereiding, als de opstelling van de camera´s, als de non-verbale signalen van je gast, als nog van alles dat me nu niet te binnen wil schieten. Voor wie nog in de 19e eeuw leeft: TV is een vak.
Het gaat me nu om die onbevangenheid: hou houd je die in stand? Een mens is erop ingesteld om feedback op zijn gedrag te verwerken, zodat hij zijn omgeving beter kan manipuleren. (ik had eerste geschreven: “zo houden we ons staande kunnen houden in complexe sociale omstandigheden”, maar laat ik opschrijven wat ik bedoel, we zijn hier onder elkaar).
Manipuleren dus, en hoe beter je de signalen en feedback van je omgeving oppikt, hoe beter je je redt. Maar nu tv: feedback daarover gaat niet over jou, maar over wat mensen denken te hebben gezien. Ik ben altijd weer verbaasd hoe anders BN’ers blijken te zijn als je ze in the flesh ontmoet, en dat komt omdat TV altijd maar één kant van je laat zien, letterlijk en figuurlijk, en die ene kant ook nog eens vervormt.
Over hoe dat kan, ga ik een andere keer speculeren, nu draait het me om die feedback. Wanneer je als presentator gaat lezen wat andere mensen van jouw optreden op TV vonden, beinvloedt dit je gedrag. Zo verlies je je unique selling point, namelijk specifiek jouw soort onbevangenheid. Ook als het positief is, verstoort feedback jouw kompas, immers: wie wil er geen complimenten en lof? Maar die lof kwam juist doordat je onbevangen was, en nog niet bij alles wat je deed nadacht over hoe het zou vallen.
Specifiek bij Zomergasten speelt dan nog mee dat dit een soort Idols voor hoger opgeleiden is; het is niet alleen een programma maar vooral een gespreksonderwerp en mensen positioneren zichzelf met een mening erover. Jij hebt een hekel aan de linkse kerk, je denkt dat de Vpro daarbij hoort, en dus vind je Zomergasten niks. Jij vindt het schandalig dat dit jaar Abraham Moskovicz wel en jij niet bent uitgenodigd, en dus ros je er verbaal even lekker op los. Je hebt door dat ik een charlatan ben en meent dat de rest van de wereld dat ook moet weten.
Allemaal heel legitiem of in ieder geval menselijk, maar niet bestemd voor de ogen en vooral het ego van degene die nog vijf afleveringen te gaan heeft.
Het blijft een raar medium.
dinsdag 24 juli 2007, 18:43 uur
Lees zoveel kritieken als je wilt.
maar betrek t niet op je ‘zelfbeeld’.
want het is TV.
wat zei La Bettine ook weer?
“Opheffen van je ego?”
En Ps:
een interview als dit (3 uur) is geen gevecht,
geen showdown.
lach gewoon es wat meer vanuit je zelf.
niet zo gemaakt en beheerst.
dinsdag 24 juli 2007, 19:30 uur
Je bent gewild
http://www.met-k.com/archives/2007_07_01_archive.html
dinsdag 24 juli 2007, 20:56 uur
En die ervaren redactie gaf mij de waardevolle tip: lees niets. Niet de brieven die binnenkomen. Niet de kijkcijfers (afgelopen zondag trouwens helemaal niet slecht)
LOL
dinsdag 24 juli 2007, 22:23 uur
ach, ik wil best geloven dat joris de reacties op zijn blog alhier niet leest,
maar zijn redactie leest ze zéker wel!
en fluistert ze, tezamen met wat woordjes uit recensies, eigen meninkjes en, het meest achteloos van al, de kijkcijfertjes, tussen koffie en gebak liefdevol joris toe.
reageren hier heeft dus nog wel degelijk zin.
maar allemaal blijven zeggen dat het zijn heerlijke onbevangenheid is, zijn bescheidenheid, zijn wegcijferigheid – dát mag nu wel stoppen hoor.
dat weet-ie zelf ook maar al te goed.
dinsdag 24 juli 2007, 22:27 uur
en doorgaand op mijn vorige reactie: ik vind die bescheidenheid etcetera bij momenten vrij zwak overkomen, ik zag ‘m af en toe zoeken naar een begin van een gesprek nadat een fragment was afgelopen, en hij vond het niet, dus nam bettine zelf maar het woord.
en dat was dus níet professioneel zoeken naar de diepere drijfveren van de gast die pas naar buiten komen wanneer hij of zij helemaal uit zich- of haarzelf over zijn of haar binnenste ik gaat praten.
ook het enkele keren in korte tijd gebruiken van het woord ‘bruggetje’ was niet erg sterk. een bruggetje máák je, maar daar praat je niet over.
‘t was overigens een uitermate plezant gesprek, dat deel dat ik ervan zag. dat zeker.
dinsdag 24 juli 2007, 23:08 uur
Lieve Joris,
Ik vond je optreden helemaal niet ‘zwak’ op wat voor manier dan ook. Afgezien van het lezen van je werk, kijk ik ook graag naar je en heel soms, zo tegen het einde van die toch-wel-lange-zit, door de wimpers van mijn half geloken ogen, zie ik mezelf daar tegenover je zitten… je dromerige ogen zich verdrinkend in de mijne terwijl je knarsend de volgende wending in het gesprek verzint die ons naar ongekende hoogtes, de diepte in val voeren… Nee Joris, gelukkig, GELUKKIG, ben je nog vijf avonden lang mijn zomerdroom… Chapeau!
Groet ~ ‘n heuse fan
dinsdag 24 juli 2007, 23:20 uur
Joris,
Je moet geen weblog willen hebben.
Probleem opgelost.
dinsdag 24 juli 2007, 23:54 uur
de heer Luyendijk en mevr. Vriezekoop hebben ons verrast. We zijn onbevangen voor de tevee gaan zitten en hebben het interview over ons heen laten komen. Hoeverder het gesprek vorderde, hoe geboeider we werden. Of Joris dit wil, moet, mag, behoort te lezen is zijn zorg. Maar met of zonder bruggetjes, voor ons is het interview een openbaring geworden. En dat betreft beide personen!
woensdag 25 juli 2007, 0:36 uur
Had de uitzending gemist, maar God zij dank is er het internet en de VPRO en de mogelijkheid om het in te halen. Wat een heerlijk interview. Openheid waarin alles aan bod kwam zonder enig vals sentiment. Bettine is waarlijk open zonder in de gevarenzone te belanden. Joris, jij bent geweldig en ik denk dat dit een heerlijk eerste inteview van deze zomer voor je moet zijn geweest. Ik ga de volgende ook zien, alhoewel ik nu al opzie tegen meneer moskovics. Hij zal flink zijn best moeten doen om mevrouw Vrienzenkoop te evenaren. Wedden dat het hem niet lukt!
woensdag 25 juli 2007, 2:36 uur
“Manipuleren dus, en hoe beter je de signalen en feedback van je omgeving oppikt, hoe beter je je redt. Maar nu tv: feedback daarover gaat niet over jou, maar over wat mensen denken te hebben gezien. Ik ben altijd weer verbaasd hoe anders BN’ers blijken te zijn als je ze in the flesh ontmoet, en dat komt omdat TV altijd maar één kant van je laat zien, letterlijk en figuurlijk, en die ene kant ook nog eens vervormt.”
Inderdaad. En het prettige vind ik aan jou dat je dit door hebt en dit ook nog eens op een heldere manier kunt communiceren. Geen pretenties, allures of overbodige flair. Gewoon solide interviewen. Ga zo door, Joris.
woensdag 25 juli 2007, 9:31 uur
Beste Joris,
de interviewer is niet relevant bij zomergasten.
De gast hoort dat wel te zijn en je kunt je afvragen of Betine Vriesekoop dat nog wel is. Ik heb haar in de afgelopen jaren iets te vaak voorbij zien komen. Ik wist precies wat te verwachten.
woensdag 25 juli 2007, 10:07 uur
Beste Joris,
Vond het een super avond. zowel jij, de gast en de fragmenten. Soms kan zomergasten een nogal lange zit zijn, maar, deze avond zeker niet. Veel plezier met de volgende zondagen!
woensdag 25 juli 2007, 11:23 uur
Joris
Met “rijke bloem” heb je heel vrouwelijk nederland aan je voeten. Het kan me niet schelen welke gast je hebt, uiteindelijk heeft iedereen wel iets interresants te vertellen of te laten zien. Je kunt concurreren met Adriaan wat mij betreft. Ik hoop dat je het programma nog jááááren presenteerd.
woensdag 25 juli 2007, 12:15 uur
Bedoelt Joris bij dit alles eigenlijk gewoon niet zijn ultieme To be or not To be?
woensdag 25 juli 2007, 12:33 uur
Beste meneer Luyendijk,
Al enkele jaren had ik niet meer gekeken naar het programma zomergasten tot ik er afgelopen zondag op stuitte en ben blijven kijken.
Hoewel ik geen speciale interesse voor mevrouw Vriesekoop heb en het mij dus botweg geen moer interesseert wat zij te vertellen heeft over haar persoonlijke leven, heb ik erg genoten van het programma. Dit komt voornamelijk door uw presentatie. Wat is het leuk om te zien dat iemand een instante verliefdheid koestert voor zijn gast, vervolgens heel hard afknapt als zij bepaalde dillema’s niet wil zien/bespreken en dan vervolgens heel hard moet investeren om ‘de relatie’ weer te laten werken (zo leek het tenminste vanuit mijn gezichtspunt).
Groet
woensdag 25 juli 2007, 16:58 uur
Beste Joris,
Sinds je stukken uit het midden-oosten in nrc ben ik een fan van je. je schrijft niet alleen boeiend, maar je tilt je stukken een niveau hoger door de observaties van de processen die je om je heen ziet, te beschrijven. Benoemen dat je als persman ook wordt gemanipuleerd. En zoals nu, je kijkers een kijkje achter de schermen te gunnen. Wie was er eerder op gekomen? Niemand toch? Klasse!
En het noemen van bruggetjes past hier perfect in. Het maakt je gesprek menselijk in je professionaliteit.
Sterkte met je volgende gast. Laat hem niet de regie nemen en een solo-optreden ten beste geven, hij is al ijdel genoeg.
woensdag 25 juli 2007, 19:30 uur
Lieve Joris,
Ik geniet van je wijze van interviewen en ook de stiltes die er in vallen. Met het beeld van Bettine met haar vertrokken fanatieke “bekkie” in mijn herinnering (alhoewel ik van kijken naar tafeltennis al nerveus word!)maakte dat ik van mijn stoel viel van het prachtige smoel dat ze nu heeft. Een vrouw met “ballen”, zo in haar uppie in Peking, geweldig! De grote verrassing was het optreden van Leonard Cohen, een man die blijft raken met zijn fantastische teksten. Helaas dat de film “Breaking the waves” voor mij te laat kwam, want na 3 uur loeren naar het kastje worden mijn ogen wel wat moe. En jij, die voor mijn gevoel af en toe verzwolg in haar blikken en vergat de regie in handen te houden. Voor mij mag je elke zondag op TV. Zondag a.s. is weer een nieuwe verrassing voor me.
woensdag 25 juli 2007, 21:40 uur
Dag ‘Zomergasten’
Ik weet niet wat je met dit bericht moet, maar ik wil het toch kwijt. Het gaat over de achtergrondbeelden bij de uitzending van Bettine. Om terug te kunnen kijken geef ik het moment van verschijnen. Het was ongeveer 22.25 uur. De achtergrond veranderde langzaam in drie horizontale banen: boven een rood wolkendek, midden witte lucht en onder blauwe zee. En opeens zag ik het: de Nederlandse vlag.
woensdag 25 juli 2007, 22:49 uur
het intrigeert wel wat je schrijft, je bent zo open in je log, bijv door te zeggen dat je bang bent dat je door het lezen van de reacties van de kijker een van je kwaliteiten, je onbevangenheid verliest, dat ik me als lezer afvraag wat je dan voelt en of je je gedrag wel kán aanpassen, je lijkt authentiek dus aanpassen van gedrag door reacties van kijkers lijkt me onwaarschijnlijk. als je nou wat oppervlakkigs in je bericht van vandaag had gezet had het niet meer vragen opgeroepen, maar zo wel! en dan lees je de reacties juist niet én reageert niet! jammer hoor, maar wel logisch, je hebt wel wat anders te doen! succes de volgende keren.
woensdag 25 juli 2007, 23:50 uur
Mooie blog,
maar hoe weersta je het
om niet naar deze
reacties te kijken?
donderdag 26 juli 2007, 12:08 uur
Om te zijn wie je bent is het inderdaad verstandig om je niet te laten leiden door mensen die denken te weten hoe je bent. Mensen die denken te weten hoe jij moet zijn. Laten we eerst zelf zelfbewust zijn voordat we verwachtingen van een ander scheppen.
vrijdag 27 juli 2007, 11:15 uur
O, je leest dit niet? Heb ik alle begrip voor, hoor, maar het maakt een beetje eenzaam.
vrijdag 27 juli 2007, 13:32 uur
Joris met jouw onbevangenheid kom je beslist heel ver en wie weet mag je ooit nog eens Koningin Beatrix interviewen!
maandag 30 juli 2007, 1:00 uur
ik respecteer je mening om niet de “honderden” emails te lezen: maar waarom dan toch een weblog http://www.nrc.nl/JORIS????
maandag 27 augustus 2007, 10:02 uur
Joris jouw uitzendingen zijn heel interessant. Dat weet je nu langzamerhand wel. Toch heb ik een tip. Ik krijg de indruk dat het vooral toch de iets hogere opgeleide mensen jouw talks beluisteren en zien. Hoe is dan mogelijk dat iemand als Linda de Mol uitgenodigd wordt? Het intervieuw was een showspel net zoals Linda dat op de tv doet. Ik kijk nooit naar haar oppervlakkige shows, doch bij het zappen heb ik soms een glimp van een uitzending gezien en dat zei genoeg!. Al die maniertjes begeleid door een harde zakelijke blik in haar ogen die niets van haarzelf prijsgaven. Nee natuurlijk niet! Dat had je kunnen verwachten van iemand die wel veel sukses had in Duitsland, ja net zoals Rudi Carell indertijd, die ook door serieuze kijkers met afkeer bekeken werd. Duitsland heeft nu eenmaal een ander soort humor als wij in Nederland.Voor een verdere verdieping van het programma: Selecteer wat zorgvuldiger je kandidaten!Je was wel zo eerlijk om toe te geven dat zij jou niet nader was gekomen. Wat had je verwacht. Iemand wiens maniertjes een 2e natuur geworden was? Ik denk dat wanneer Linda echt iets ergs in haar leven zal meemaken, zij heel hard zal vallen!Klatergoud houdt bij serieuze zaken nu eenmaal niet lang stand.Hopelijk zijn de volgende kandidaten wat interessanter om er een hele avond mee te vullen!