Vandaag had ik in Singapore, waar ik de afgelopen dagen was, een ontmoeting met Catherine Lim. Een aanstekelijke persoonlijkheid. De bekende schrijfster is 67, al zou je dat niet zeggen, en blijft een luis in de pels van het regime. Zoals in september, toen ze op een diner aan ‘uitvinder van Singapore’ Lee Kuan Yew vroeg of hij het leger erop af zou sturen als de oppositie een verkiezing zou winnen.

,,Ik hoorde mensen naar adem happen”, zei ze vandaag. In zijn veelzeggende antwoord zei hij met zoveel woorden dat dat niet nodig zou zijn, want het systeem zit zo in elkaar dat een nieuwe regering niet aan de nationale reserves kan komen of de belangrijkste bestuurders kan vervangen. Dus na één termijn zouden ze wel weer worden weggestemd, zei hij.

De boeken van Lim zeggen veel over Singapore. Zoals het korte verhaal (uit 1989) over een ambtenaar die enorm zijn best doet om zich aan alle instructies van de overheid te houden. Het leeftijdsverschil tussen zijn tweede en derde kind is precies even groot als de tijd tussen de campagnes ‘twee is genoeg’ en ‘neem er drie of meer, als je het kunt betalen’. Wanneer hij bezwijkt aan stress, blijkt de remedie om af en toe naar Maleisië te gaan om afval op de grond te gooien, te spugen, het eigen dialect te praten en alle andere dingen te doen die in Singapore niet kunnen.

,,Dat gebeurt in het echt ook!”, zegt Lim. Ze vertelt over vrienden die over de grens hun sigarettenpeuken op straat gooien. Of naar travestietenshows in Thailand gaan.

Toch is Lim niet alleen negatief over Singapore en de regering. Ze geniet ervan dat ze om 2 uur ’s nachts in haar eentje naar huis kan, na een spelletje mahjong bij vrienden. Dat ze uit de kraan kan drinken. Ze is het eens met de regering dat economische voorspoed een recept is om veel andere problemen te bestrijden. Zoals ze zegt: wie gaat een kerk in brand steken, zoals onlangs in Maleisië gebeurde, als hij daarmee een goede baan op het spel zet?

Maar er mist iets, volgens Lim. Al 16 jaar geleden schreef ze het artikel The PAP and the People – a Great Affective Divide. De hoofdlijn is dat Singaporezen veel respect hebben voor de partij van Lee Kuan Yew, die de eilandstaat ongekende voorspoed heeft gebracht. Van een armoedige vissersplaats met een explosieve bevolkingssamenstelling groeide het uit tot een enclave van ongekende welvaart waar alle rassen in harmonie samenleven. Maar toch houden Singaporezen niet van de partij die het land leidt, zegt ze. All head, no heart, legde ze het nog eens uit.

Sommige dingen zijn veranderd sinds ze het stuk schreef, zegt Lim. De huidige regering is minder arrogant. Zo vertelde ze dat de premier laatst zijn excuses aanbood nadat hij een vraag van een ambtenaar een ‘no brainer’ had genoemd. Lim: ,,Dat had Lee Kuan Yew nooit gedaan.” In de kunst kan er veel meer dan vroeger, de samenleving is opener geworden. Maar de politieke ruimte wordt alleen maar kleiner, zegt ze. Zoals blijkt uit het recente besluit dat partijen 24 uur voor de verkiezingen geen campagne meer mogen voeren.

Uiteindelijk blijft de houding van de regering dat zij het beste weet wat goed is voor de burgers, zegt Lim. En dat alle tegenstand in de kiem wordt gesmoord. Terwijl het land democratie inmiddels prima aan kan, zegt ze. ,,Ik begrijp niet waarom ze een oud model blijven gebruiken in een nieuw tijdperk. Het is helemaal niet nodig.”

Dit verhaal is geplaatst op zaterdag 16 januari 2010 om 17:30 uur.