In december interviewde ik in Bangkok de Amerikaans-Birmese schrijver en historicus Thant Myint-U, net voordat hij een gesprek zou hebben met Maxime Verhagen (hier te lezen voor abonnees). Een interessante man met verfrissende ideeën. Al jaren verzet hij zich tegen de sancties die de westerse wereld tegen het land heft, met als argument dat de generaals de enige zijn die van isolatie profiteren.

Zijn belangrijkste boek The River of Lost Footsteps is een zeer goed geschreven geschiedenis van Birma, waar de geschiedenis van zijn eigen familie doorheen speelt. Hij is de kleinzoon van U Thant, die in de jaren zestig secretaris-generaal van de Verenigde Naties was en een rol speelde in de eerste regering van een zelfstandig Birma.

In zijn boek zet Myint-U een paar misverstanden recht. Zo schrijft hij dat de wereld ten onrechte denkt dat Birma een veelbelovend en relatief welvarend land was toen het onafhankelijk werd. Dus niet. Toen de Britten in 1948 definitief vertrokken werd het land al verscheurd door burgeroorlog, wat eigenlijk tot nu het geval is.

Onmiddellijk na de onafhankelijkheid werd Aung San (vader van Aung San Suu Kyi), de veelbelovende politicus die de vrijheid afdwong, samen met zijn hele kabinet doodgeschoten. Opstanden van communisten en etnische minderheden escaleerden, Chinese groepen vielen het land binnen. En dat gaf het leger weer een excuus om te groeien en meer macht naar zich toe trekken. Tot het in 1962 definitief de macht overnam.

Wat verder nieuw voor mij was, is dat Aung San Suu Kyi eigenlijk bij toeval bij de studentenprotesten in 1988 betrokken raakte. Zij was vanuit Groot-Brittannië op bezoek bij haar moeder toen de demonstraties begonnen, en werd door de studenten gevraagd mee te doen. Al snel brak zij door als politicus en werd zij de leider van de oppositie.

Myint-U vindt dat buitenlandse politici en activisten die zich met Birma bezighouden te weinig oog hebben voor de geschiedenis van het land. Die is een aaneenschakeling van oorlogen in binnen- en buitenland, waarvan vele tussen de etnische Birmezen en de andere etnische groepen die het huidige Birma bevolken.

Mocht Birma opeens democratisch worden en de macht van het leger wegvallen (een fantasie, denkt ook hij, maar stél), zou dat het land volgens hem opnieuw in burgeroorlog of anarchie kunnen storten. Al is het moeilijk te geloven: het kan dus nog erger worden dan het nu is, zegt hij.

Dit verhaal is geplaatst op dinsdag 12 januari 2010 om 8:02 uur.