Archief voor: augustus 2009


Niemand wil ‘spionnen’ in de moskee

De laatste dagen speelt een veelzeggend relletje. Zaterdag stond op de voorpagina van de Jakarta Post het bericht dat de politie tijdens de ramadan preken zou monitoren, om te controleren of geestelijken geen haatzaaiende boodschappen verkondigen. Dit in het kader van de Indonesische war on terror.

Woordvoerder Nanan Soekarna van de nationale politie zei dat politieagenten zouden worden uitgezonden naar moskeeën en religieuze bijeenkomsten. Wie provocatief preekte, zou hard worden aangepakt volgens de wet tegen haatzaaierij. ,,Niet omdat we niet houden van de preken die worden gegeven in moskeeën, maar preken over religieuze leer en ethiek moeten worden gescheiden van degene die aanmoedigen tot geweld.” Nu de laatste tijd vaker wordt geopperd om haatzaaiende geestelijken, scholen en uitgeverijen aan te pakken, geen idioot voorstel.

Maar al snel werd duidelijk waarom dat laatste eerder ook nooit gelukt is. Nanan had het nog niet gezegd, of half Indonesië viel over hem heen. Lees verder »

Tommy Soeharto wil Golkar redden

Tommy Soeharto

Tommy Soeharto

Tommy Soeharto is terug. Althans, dat hoopt-ie. De voor moord veroordeelde zoon van autocraat Soeharto heeft deze week aangekondigd dat hij de politiek in wil. Hij stelt zich kandidaat voor niets minder dan het voorzitterschap van Golkar. En dat is dan weer een opstapje om president te worden, meldde zijn woordvoerder al. ,,Hij zal even goed, of zelfs beter zijn dan zijn vader.”

Het lijkt een uitzonderlijk staaltje van grootheidswaanzin. Bij Golkar heeft men al met zoveel woorden laten weten dat men niet op hem zit te wachten. En bij het gewone volk is Tommy niet bepaald populair. Hoewel er wel degelijk sprake is van een zekere Soeharto-nostalgie onder veel Indonesiërs, strekt zich dat niet uit tot zijn corrupte kroost. En al helemaal niet tot Tommy, die geldt als de ergste van het stel.

Sinds hij in 2006 veel te vroeg vrij kwam uit de gevangenis, bleef het enigszins stil rond Tommy Soeharto. Hij zat vast omdat hij in 2002 werd veroordeeld voor het plotten van de moord op opperrechter Syafiuddin Kartasasmita. Die had hem eerder veroordeeld tot anderhalf jaar cel voor corruptie. Zijn straf werd in hoger beroep al verlaagd van 15 tot 10 jaar. Uiteindelijk heeft hij maar vier jaar gezeten. Lees verder »

De Nederlanders als moordlustige bad guys

Ik herinner me mijn verbazing nog op onafhankelijkheidsdag vorig jaar. Viert Indonesië de dag dat ze de Nederlanders eruit hebben gegooid (nouja, niet echt, maar dat was natuurlijk wel het idee), viert men dat met oud-Hollandse spelletjes! Zo deed ik in de straat mee met zaklopen, verloor ik jammerlijk met kroepoek happen en lieten de buren me winnen met de stoelendans. We woonden er net een week, dus het was een mooie manier om de buren te leren kennen.

Jammer genoeg had ik dit jaar geen tijd om mijn titel te verdedigen. Wel ben ik gisteravond naar Merah Putih (rood wit, naar de Indonesische vlag) geweest: een film in het genre ‘Indonesische helden verslaan het Nederlands tuig’. We gingen voornamelijk omdat een vriend een klein rolletje had. Hij was een van de weinige verstaanbare Nederlanders (de rest waren Australiërs, denk ik) en werd na enkele briljante zinnen (‘Op de weg geen geouwehoer!’) door zijn hoofd geschoten.

Het zou de duurste Indonesische film ooit zijn, en er zijn allerlei ervaren Amerikanen ingehuurd voor de special effects. De financiering van de film kwam uit politieke hoek: het is een co-productie van de broer van Prabowo Subianto en van een door Amerikanen geleid pr-bedrijf dat zijn campagne vormgaf. Lees verder »

De extremistische bloemist

Een foto van Ibrohim

Een foto van Ibrohim

Eindelijk duidelijkheid: de dode terrorist van zaterdag was ‘slechts’ Ibrohim de vermiste bloemist. Noordin M. Top blijft voortvluchtig. Een grote tegenvaller voor de politie. Maar er is nu wel meer bekend over hoe de aanslagen in zijn werk zijn gegaan.

Als de politie het bij het rechte eind heeft, zijn de explosieven niet meegekomen in de koffers van de man die in kamer 1808 van het Marriott logeerde. Op schokkerige videobeelden liet ze zien hoe een man (‘Ibrohim’) verschillende dozen (‘de explosieven’) uit een pickup-truck tilt en via de dienstingang van het Marriott naar binnen brengt. Blijkbaar was Ibrohim zo’n bekend gezicht bij beide hotels (hij werkte in het Ritz-Carlton, en daarvoor bij het Marriott) dat niemand raar opkeek.

Ibrohim was de ‘inside man’ die de aanslagen ter plaatse organiseerde. Lees verder »

In de rij voor de kleine genezer

Ponari met zijn steen

Ponari met zijn steen

Na al het geweld rond Noordin M. Top (van wie nog steeds onzeker is of-ie nou dood is of niet), even iets luchtigers. Want deze week ontmoette ik toevallig een vrouw die zich heeft laten ‘behandelen’ door Ponari.

Ponari was een kleine hype, ongeveer een half jaar geleden. Het jongetje van een jaar of 9 had tijdens een onweersbui een steen gevonden in de vorm van een hoofd, en bleek toen mensen te kunnen genezen. Binnen de kortste keren werd het dorp van Ponari overspoeld door zieken op zoek naar verlichting voor hun kwalen. Het liep volledig uit de hand: in totaal zijn er een man of vijf gestorven terwijl ze in een veel te drukke rij in afwachting waren van hun genezing.

Voor wie zich afvraagt wie er daar nou in de rij gaan staan: deze week belandde ik dus op de bank bij Ibu Haji Nurhayati, in een kampong hier in Surabaya. Een bijzonder gastvrije, grappige en weldenkende vrouw. Ik sprak haar omdat ze deel uitmaakte van een buurtprotest tegen een ‘te radicale’ moskee (waarover een andere keer meer). En zij vertelde dus dat ze als een van de eersten bij Ponari aanklopte. Lees verder »

Had SBY toch gelijk?

Yudhoyono laat zien dat hij zelf doelwit was van aanslagen

Yudhoyono laat zien dat hij zelf doelwit was van aanslagen

Inmiddels is men al niet meer zo zeker of Noordin Top echt doodgeschoten is. Hoewel hij in de media al urenlang dood werd verklaard, zegt de politie het DNA-onderzoek te willen afwachten, nu de foto’s van de dode terrorist goed zijn bestudeerd.

Maar de vermoedelijke dood van de topterrorist heeft alweer plaatsgemaakt voor een nieuwe storyline: het complot om een autobom te laten ontploffen bij het huis van de president. Op een kwartiertje rijden van het huis van Susilo Bambang Yudhoyono heeft de politie namelijk een ander terroristennest opgerold, waar 500 kilo aan explosieven zijn gevonden. De baas van de nationale politie zei dat die bedoeld waren voor een aanval op de presidentiele residentie.

Als dit echt waar is, dan is niet alleen het hachje maar ook het gezicht van de president gered. Lees verder »

Extremistische gastvrijheid

Drie weken na de bomaanslagen in Jakarta is Noordin Top dood. Althans daar lijkt het op. Na een sensationele schietpartij die gisteren om 16 uur begon en vanochtend rond 10 uur eindigde, en die we live op televisie konden volgen (hier meer video’s), meldt TV One nu dat terreureenheid Densus 88 de topterrorist heeft omgebracht.

Daarnaast zijn er nog twee anderen gedood en drie gearresteerd. Ook de mannen die zichzelf drie weken geleden opbliezen in Jakarta zijn geïdentificeerd. Er moet natuurlijk nog heel veel duidelijk worden over de precieze toedracht (zo is nog niet eens zeker dat Noordin Top werkelijk het meesterbrein achter die laatste aanslagen was), maar het lijkt er in elk geval op dat Indonesië een groot succes heeft geboekt in zijn strijd tegen deze militanten.

Noordin Top is al sinds 2002 most wanted. Het lijkt erop dat hij jarenlang gewoon op het dichtbevolkte Java heeft doorgebracht, waar hij immers een netwerk heeft dat hem wilde beschermen. Lees verder »

Bidden op de begraafplaats

Sunan Ampel?

Sunan Ampel?

Al tijden wilde ik een graf van de Wali Songo bezoeken, de negen (of meer?) ‘islamitische heiligen’ van Indonesië. En vandaag kwam ik stomtoevallig op de 560ste sterfdag van een van die heiligen, Sunan Ampel, terecht.

Want toen ik vanochtend voor het eerst aankwam in Surabaya, bleken zo goed als alle hotels vol. Ik belandde uiteindelijk in een raamloze kamer in de buurt van de haven én zo’n beetje naast de Masjid Sunan Ampel, de oudste moskee van de stad en de plaats waar het graf van de heilige ligt. Een populaire plek voor ziarah, oftewel de islamitische bedevaart.

Toen ik vanavond rond negen uur vanuit de stad terugkeerde naar mijn hotel, liep een grote stroom mensen in islamitische outfit (mannen in sarong en peci, vrouwen met hoofddoek) richting moskee. Dus stapte ik meteen maar uit, om me bij de bedevaartgangers te voegen. Zoals altijd bij toeristische plaatsen was rond de moskee een levendige markt ontstaan, met vooral islamitische kleding. Door de Arabische muziek die hier en daar door de luidsprekers klonk, werd het een soort bazaar. De moskee ligt dan ook in de Arabische wijk van Surabaya.

Maar het heiligdom zelf heeft niets Arabisch. De islam die hier wordt gepraktiseerd, is puur Javaans. Lees verder »

Niets blijft geheim

Compositietekeningen van de échte daders

Compositietekeningen van de échte daders

Hoewel officiële berichten over de jacht op de daders van de bomaanslagen drie weken geleden steeds spaarzamer worden, doen de media de ene na de andere onthulling. Zo zag ik net nog op Metro TV de serienummers van de bankbiljetten (dollars uit 2006!) waarmee kamer 1808 in het Marriott was betaald.

En ze hadden een analist laten opdraven om de brieven te analyseren die Ibrohim, de mysterieuze bloemenverkoper in het Ritz die sinds de dag van de aanslagen is vermist, op de dag van de aanslagen naar zijn bazin en naar zijn vrienden had gestuurd. (Conclusie: wat het betekent, wist hij ook niet.)

Tijdens dit politieonderzoek lijkt niets geheim te blijven. Lees verder »

Klaar met eten en weer naar huis

Het was een vrolijke boel in onze garage vandaag. Het zoontje van onze hulp werd 3 jaar, en zijn ouders hadden maar liefst 40 kleuters uitgenodigd.

Dus vanaf vier uur schalden de kinderliedjes door de voortuin. Het vloerkleed werd van onze woonkamer verplaatst naar de garage, om alle kids te laten zitten. Stoeltjes erbij voor de ouders. Intussen zat de jarige om een gigantische Winnie de Pooh-taart heen te draaien en druppelden de eerste kinderen binnen met hun cadeautjes.

Op Indonesische feestjes blijven de gasten vaak maar kort, en dat was vandaag ook zo. Het was een efficiënt geheel. Alle kinderen die binnenkwamen, gooiden hun cadeautje op een grote hoop. Toen ze allemaal zo’n beetje zaten, kregen ze allemaal een glaasje cola. Vervolgens werd er gezongen en gebeden voor de jarige, en werden vijf kinderen uitgekozen om een spelletje te doen.

Daarna was het tijd om de taart aan te snijden. Terwijl de plakjes werden verdeeld, gingen de kinderen vast in de rij staan. Ieder kind kreeg een zak met snacks, een doos met rijst en een gefrituurde kippenbout, en een stukje taart. En volgens een variatie op het SMP-principe van sudah makan pulang (klaar met eten en weer naar huis) gingen alle kinderen met hun eten weer de deur uit. Om half zes was de tuin weer leeg.

De jarige en zijn ouders waren erg blij met het geslaagde feest. Na afloop hebben we met zijn allen in sneltreinvaart de cadeautjes uitgepakt. Een paar ingepakte kledingsetjes werden apart gezet: die kunnen de ouders mooi weer weggeven aan andere jarige kinderen. En de jarige wist van opwinding niet meer met welk cadeautje hij als eerste moest gaan spelen.