Habib Munzir al Musawa

In april was ik bij een dzikir akbar: een giga groepsgebed in de Istiqlal moskee in Jakarta. Indrukwekkend: tussen duizenden andere vrouwen, de meeste in het wit. In totaal zaten in de benedenzaal en de vier bovengalerijen van de moskee tienduizenden mannen, vrouwen en kinderen. Ze zongen de Arabische gebeden mee en wiegden op de begeleiding van tamboerijnen en andere muziekinstrumenten. Voor sommige bezoeksters leek het een gezellig middagje uit, anderen waren serieuzer.

Buiten klonken de gebeden door luidsprekers en hingen vele gelovigen rond om een beetje te kletsen en te eten bij de verkopers die op het evenement waren afgekomen. Verder waren er vooral veel stalletjes met parafernalia van de Majelis Rasulullah, die het groepsgebed had georganiseerd. Dvd’s, cd’s, maar ook sleutelhangers, aanstekers en t-shirts met de beeltenis van bekende voorgangers. Onder andere van de leider van de Majelis: een indrukwekkende gestalte met bril, baard en witte tulband, zijn handen omhoog geheven in gebed.

Afgelopen vrijdag had ik een gesprek met de man op de sleutelhangers: Habib Munzir al Musawa. Lees verder »

Het eerste debat tussen de presidentskandidaten

Helaas: het debat tussen de vicepresidentskandidaten was gisteren net zo saai als dat van de presidentskandidaten. Toen de hele wereld vorig jaar de debatten volgde tussen de Amerikaanse presidentskandidaten, bedacht de Indonesische kiescommissie: dat willen wij ook. Dus in de aanloop naar de verkiezingen op 8 juli mogen de presidentskandidaten drie keer met elkaar in debat, en de vice-presidentskandidaten twee keer.

Maar tot nu toe heeft het nog niet voor spannende televisie gezorgd. Beide debatten leden aan een teveel aan beleefdheid en een tekort aan inhoud. Op bijna alle punten waren de kandidaten in grote lijnen eens wat er moet gebeuren, en ze vertikten het om elkaar aan te vallen op hun track record.

Achteraf misschien niet zo verwonderlijk: dit blijft Indonesië. Een al te kritische opmerking wordt hier al snel als een aanval beschouwd en dat vindt men niet netjes. Lees verder »

Toekomstige arbeidsmigrantes leren stofzuigen bij Kallian Jaya

Een groep vrouwen van midden-twintig zat vrijdag te kijken naar de lerares, die een bloesje strijkt. Ze laat zien hoe je zo min mogelijk vouwen in de kleding krijgt en hoe je het bloesje aan de hanger moet ophangen. ,,Want je baas gaat zich niet schamen als het fout gaat”, zegt ze. ,,Wie gaat zich schamen?” ,,Ik”, antwoordt de groep. De lerares: ,,Want wat wordt de baas?” De groep: ,,Boos.”

Dit hoorde bij de cursus voor vrouwen die naar het buitenland worden uitgezonden als hulp, in trainingscentrum Kallian Jaya dat ik vrijdag bezocht. Ik interviewde daar een 18-jarig meisje dat binnenkort afreist naar Taiwan, voor een verhaal in NRC Handelsblad. De meeste vrouwen in dit centrum gaan naar Taiwan en Singapore, vertelde Emmy Rahmawati die het centrum leidt. Vandaar dat de vrouwen ook druk bezig waren met het leren van mandarijn. Lees verder »

Baduy in hun traditionele kleding

Met twee vriendinnen bracht ik afgelopen weekend een bezoek aan de Baduy. En dat was niet alleen een bijzonder interessante en leuke kennismaking met deze stam in West-Java, die heel anders leeft dan de rest van Indonesië. Het was ook een kennismaking met de lokale Javaanse preman: de plaatselijke boeven die een hele business hebben opgezet rond hun minder mondige buren.

De Baduy zijn uitgegroeid tot een toeristische attractie die elk weekend wordt bezocht door tientallen Indonesiërs. Ze leven simpel. Zo gebruiken ze alleen organische materialen: zeep, elektronica en andere wereldse zaken zijn verboden. Kinderen mogen niet naar het gewone schoolsysteem, want ze mogen niet leren lezen en schrijven. En de ‘binnenste Baduy’, de strengste groep, dragen alleen kleren die ze zelf hebben geweven van katoen. Al die toeristen komen als eerste aan in Cibuleger, een dorp op ongeveer vijf uur rijden van Jakarta. Vanaf daar moet je lopen naar de Baduy-dorpen (gemotoriseerd vervoer is ook verboden voor de Baduy’s).

Toen wij aankwamen in Cibuleger, wilden we eerst een gids inhuren. Bij de plaatselijke warung konden ze ons helpen, we moesten alleen wachten op een zekere Pak Agus. Maar intussen had een van ons, de enige Indonesische, al een Baduy-jongen gevonden die goed Indonesisch sprak en die ons wilde meenemen. Mooi geregeld, dachten we.

Maar dat was dus niet de bedoeling. Lees verder »

Prita Mulyasari met haar twee kinderen

De macht van het internet heeft zich afgelopen week ook hier in Indonesië doen gelden. Dat bleek in de zaak van Prita Mulyasari, een 32-jarige huisvrouw met twee kleine kinderen. Zij klaagde in een e-mail naar vrienden over een slechte diagnose en behandeling in het Omni International ziekenhuis in Banten. Maar nadat die e-mail op internet terechtkwam en naar talloze blogs werd doorgestuurd, klaagde het ziekenhuis haar aan wegens smaad.

Vrij geruisloos verloor Prita zo een civiele rechtszaak, wat haar op een boete van 261 miljoen roepia (18,600 euro) kwam te staan. Maar toen ze afgelopen maand in de gevangenis belandde omdat er ook een strafzaak tegen haar was aangespannen, kwam de Indonesische blogosphere in actie. Ook op het populaire Facebook zijn er inmiddels 13 groepen aan haar gewijd, waarvan een met 64.000 leden. Door alle druk uit de media en het publiek werd ze vorige week, na drie weken cel op vrije voeten gesteld. Donderdag moet ze voorkomen: ze riskeert 6 jaar cel en een boete van van nog eens 70.000 euro.

Dat zal waarschijnlijk niet gebeuren, want opeens viel iedereen over het ziekenhuis en over de aanklagers heen. Lees verder »

Obama (rechts) toen hij in Jakarta woonde

Of Indonesie nu vier of vijf keer genoemd werd: sommigen in het zaaltje van het Centre for Dialogue and Cooperation among Civilisations (CDCC) waren na de islam-speech van Barack Obama de tel kwijt geraakt. Elke keer ging er gejoel op als de president, die in Indonesië gewoond heeft, het land aanhaalde. Zéker toen hij zei dat de ‘Indonesische spirit’, met zijn religieuze tolerantie, is wat we nu nodig hebben. ,,Yesss”, ging het door de zaal.

Obama kan hier natuurlijk bijna niets fout doen, als oud-bewoner. En al helemaal niet bij zo’n club als het CDCC, waar het over niets anders gaat dan ‘respect’ en ‘dialoog’. Na afloop was iedereen het dus eens dat het ,,alweer” een inspirerende en indrukwekkende toespraak was geweest. Toch was er ook wel kritiek, bij het panel dat na de toespraak commentaar mocht geven.

Zo zei plaatsvervangend hoofdredacteur Meidyatama Suryodiningrat van de Jakarta Post dat de speech meer gericht leek naar de Arabische wereld dan naar de moslimwereld. ,,Wat hij zei over democratie en vrouwenrechten, dat heeft toch niets met ons te maken? Alleen in de Arabische wereld hebben ze daar nog problemen mee.”

De kwestie Israel-Palestina wordt hier dan wel weer belangrijk geacht, zo zei hij. Lees verder »

Manohara met haar prins in gelukkiger tijden

Niet alleen soapkijkers leefden mee met Manohara. Toen ik gisteren tijdens een korte vakantie in Yogya praatte met de stoere gitarist van een lokale metalband, vroeg ook die of ik het nieuws over het tienermodel al had gehoord. ,,Ze is ontsnapt hè? Gelukkig!”

Manohara is een 17-jarig model dat de afgelopen maanden hoofdrolspeler werd in een bizarre zaak. In augustus vorig jaar trouwde ze met de 31-jarige zoon van de sultan van de Maleisische provincie Kelantan. Maar al snel zou de prins een maniak zijn gebleken, die haar seksueel en fysiek mishandelde.

Het liep uit de hand toen de families van de echtelieden in maart samen op umroh (een korte versie van de bedevaart naar Mekka) gingen, in het kader van de verzoening. Volgens Manohara’s moeder zouden ze daarna met zijn allen naar Maleisië vliegen. Maar toen het model met de familie van de sultan in het privévliegtuig was gestapt, vloog het toestel weg: Manohara’s zus en moeder verbijsterd achterlatend.

Sindsdien verscheen Manohara’s moeder overal op televisie om aandacht te vragen voor deze ‘ontvoering’. Lees verder »