Premier Lee Hsien Loong

Deze wonderlijke verontschuldiging verscheen vorige week in de New York Times. De krant biedt excuses aan aan de Singaporese premier Lee Hsien Loong, zijn vader de ‘oprichter van Singapore’ Lee Kuan Yew en aan een andere ex-premier. In zusterkrant Herald Tribune was een artikel verschenen (hier nog te lezen) over ‘politieke dynastieën’. De familie Lee werd daarin genoemd als voorbeeld van zo’n dynastie.

Dat ,,kan door lezers zijn opgevat alsof we hieruit afleiden dat de jonge meneer Lee zijn positie niet heeft verkregen dankzij zijn verdiensten”, aldus de krant. ‘We wish to state clearly that this inference was not intended.’

De advocaten van de familie Lee hebben dus weer toegeslagen. Om een rechtszaak te voorkomen heeft de New York Times ook 160.000 Singaporese dollar (85.000 euro) aan schadevergoeding betaald. Het Singaporese leiderschap spant geregeld rechtszaken aan. Lees verder »

Gisteren hoorde ik een luguber verhaal van onze hulp (de man van degene van wie de vader laatst uit de boom viel). We hadden het over het fenomeen ‘tukang santet’, oftewel mensen die aan zwarte magie doen. Hij vertelde dat er ook zo iemand was in het dorp in district Semarang, waar hij vandaan komt. ,,Maar die is toen vermoord door de mensen.” Pardon?

Ongeveer drie jaar geleden zou zich in dat plattelandsplaatsje een waar drama hebben afgespeeld. In het dorp bestond een irrigatiesysteem, om te zorgen dat elk rijstveldje genoeg water kreeg. Maar de vermeende tovenaar kreeg niets, terwijl zijn buurman extra veel water kreeg.

Toen de buurman op een dag thuiskwam van zijn rijstveld, begon er volgens de overlevering bloed te stromen uit zijn oren, neus en mond. Duidelijk tovenarij, volgens de andere dorpsbewoners. Enkele mannen zijn toen naar het huis van de ‘tukang santet’ gegaan en lokten hem mee naar buiten, met het excuus dat ze een geit gingen slachten. Maar hij mocht zijn leren jasje niet meenemen, want zijn dorpsgenoten wisten dat het jasje ‘speciale krachten’ had. Lees verder »

Gisteren was dan eindelijk de ‘dag des oordeels’ in Thailand. Het Hooggerechtshof besloot of Thaksin Shinawatra nog iets zou terugzien van de 1,7 miljard euro die hij dreigde te verliezen, wegens machtsmisbruik tijdens zijn premierschap. De rechters kozen voor een compromis: 1,04 miljard moet hij inleveren, de rest krijgt hij terug.

En wat betekent dit nu? Een paar maanden geleden sprak ik in Bangkok met Chris Baker, historicus en co-auteur van deze biografie van Thaksin. Hij zag deze uitspraak als cruciaal voor het politieke conflict in Thailand. Want hoezeer Thaksin nu vanuit ballingsschap zegt te vechten voor de kleine man en de Thaise democratie, Baker is ervan overtuigd dat het hem alleen om zijn vermogen te doen is. ,,De man is gewoon een zakenman, niets anders. Zijn enige politieke overtuiging is zijn bankrekening.”

Volgens hem en andere analisten die ik sprak, waren Thaksin’s politieke provocaties van het afgelopen jaar (oproepen tot revolutie, adviseur worden in Cambodja) bedoeld om zijn onderhandelingspositie in de rechtszaak rond zijn vermogen te versterken. En is dat nu gelukt? Baker, die de zaak op de voet volgde, zei in november: ,,Als ze een klein deel van zijn vermogen afpakken, dan weet je dat ze een deal hebben gesloten.”

Tja, ik zou 1 miljard euro geen ,,klein deel” noemen. Maar de vraag is wat Thaksin ermee te winnen heeft om nu op volle kracht de Thaise elite te blijven provoceren. Lees verder »

Bidden in de Istiqlal moskee in Jakarta

Een positief artikel van Fareed Zakaria in Newsweek afgelopen week, over de ‘jihad tegen de jihad’. Hij zet uiteen hoe gematigde moslimleiders in bijna de hele islamitische wereld de ideologische strijd tegen Bin Laden en de zijnen hebben gewonnen.

Bijna negen jaar na 11 september blijkt dat de overgrote meerderheid van de 1,5 miljard moslims niets ziet in extremisme, schrijft hij. De wereld heeft nog te vrezen van een kleine groep radicalen, maar niet van een brede moslimextremistische politieke beweging, waarvoor na 11 september werd gevreesd.

Zoals vaak in dit soort verhalen, is Zakaria uiterst positief over Indonesië: ‘Perhaps the most successful country to combat jihadism has been the world’s most populous Muslim nation, Indonesia. In 2002 that country seemed destined for a long and painful struggle with the forces of radical Islam. [...] But eight years later, Jemaah Islamiyah has been marginalized and main-stream political parties have gained ground, all while a young democracy has flowered after the collapse of the Suharto dictatorship.’

Verder interessant in de media deze week: dit en dit verhaal, beide zeer  positief over de economische vooruitzichten van Vietnam. Lees verder »

Afgelopen week verscheen dit persoonlijke artikel van een collega-correspondent in Jakarta, over de abominabele Indonesische gezondheidszorg. Het begint zo: I never thought I would let the grim stories I’d heard about Indonesia’s health care system turn me into one of those expats who left the country at the slightest hint of a sore throat. Nu een verkeerde diagnose hem bijna een oog kostte, denkt hij daar anders over.

Zelf vond ik het ook altijd onzin dat veel expats en rijke Indonesiërs voor elke kleine ingreep naar Singapore vliegen. Maar als je over dit soort ervaringen  hoort, ga je het begrijpen. Zoals ook dit afschuwelijke verhaal van mijn collega van de Volkskrant, waarbij de geldzucht van een arts bijna een baby het leven kostte. En in de media werd de zaak van Prita Mulyasari en het Omni-ziekenhuis breed uitgemeten, die ook begon over een verkeerde diagnose.

Zo heb ik ook nog nooit gehoord dat een zwangere-met-geld géén keizersnede kreeg bij de bevalling. Tja, een keizersnee levert nu eenmaal meer op dan een natuurlijke bevalling. Lees verder »

Het strand van Bangka

Afgelopen weekend was ik op Bangka, een eiland voor de kust van Zuid-Sumatra. We gingen ernaartoe voor de prachtige stranden (wit zand, helder water, palmbomen). Verder zijn er oude huizen uit de Nederlandse tijd. En een groot deel van het eiland heeft Chinese roots; een goede plek om Imlek (Chinees nieuwjaar) te vieren dus.

Opvallend was dat je in elk plaatsje vogelgeluiden hoorde. Bewoners zetten cd’s met getjilp op om een soort zwaluwen naar speciaal daarvoor gebouwde huizen te lokken, zodat ze er nestjes bouwen. De nestjes van spuug zijn voor Chinezen een delicatesse. Het schijnt je ook jong en gezond te houden. Ze zijn peperduur: volgens onze gids

Illegale tinwinning

kunnen de bewoners een kilo van de beste nestjes verkopen voor wel 25 miljoen roepia (1.950 euro). Maar daar is wel geluk voor nodig: sommige vogelhuizen blijven leeg.

Bangka is het meest bekend vanwege de tinwinning, waar ook de Nederlanders zich al mee bezighielden. Nu gaat het steeds vaker om illegale tinwinning. Op veel plaatsen zag je er de sporen van, zoals hiernaast op de foto. Lees verder »

Het valt me hier elke keer weer op hoe gemakkelijk mensen met wildvreemden – namelijk mij – praten over onderwerpen die in Nederland taboe zijn. Zo heb ik nog nooit gehad dat iemand niet wilde vertellen hoeveel hij verdiende.

Hetzelfde geldt voor gezinsplanning, en alles wat ermee te maken heeft. In mijn buurt bleven de buurvrouwen maar vragen wanneer ik nou eindelijk eens een kind kreeg. Op een gegeven moment zei ik dat we ‘nog even wilden wachten’. ,,Oh…”, riepen ze meteen. ,,Maar wat voor anticonceptie gebruik je dan?”

Gisteren had ik weer zoiets. Ik zat in de taxi en vroeg aan de vrolijke chauffeur van 24 of hij al een gezin had. Alleen een vrouw, antwoordde hij. Om dan te vervolgen: ,,En ik wil zo graag een kind! We zijn al twee jaar getrouwd, en het is nog steeds niet gelukt.” Lees verder »

Nicolaas Jouwe

Vandaag heb ik eindelijk de tweede documentaire gezien over papoealeider Nicolaas Jouwe: Land zonder Koning. Jouwe zou ooit premier worden van een onafhankelijk Papoea, maar het liep anders. De Nederlanders werden gedwongen het land te verlaten, en Papoea werd geannexeerd door Indonesië. Jouwe werd balling in Nederland.

Na een eerste deel over hoe hij jarenlang in Delft in ballingschap leefde, nu het verslag over hoe hij na 47 jaar voor het eerst terugkeert naar Papoea. Een reis die ik zelf ook meemaakte, zoals te zien is in de film, als een van de journalisten die meereisden naar zijn geboorte-eiland in de baai van Jayapura. Hier het verhaal dat ik toen schreef.

De film laat op een indringende manier het speelveld zien waarin Jouwe en zijn kinderen Nico en Nancy moesten manoeuvreren. Hoe ze alle zeilen moesten bijzetten om te voorkomen dat de Indonesische regering Jouwe zou inzetten voor haar eigen propaganda. ‘ Vrijheidsstrijder geeft zich over’, was het verhaal dat de regering in de Indonesische media wilde terugzien. Het lukte de Jouwes met moeite om het beeld bij te stellen.

En dan het gevaar. Lees verder »

De kerkdienst van HKBP Filadelfia

Afgelopen zondag woonde ik de kerkdienst bij van de HKBP Filadelfia, een Batak-kerk in Bekasi. Maar niet in een kerk. De gemeenschap probeert al bijna twee jaar een vergunning te krijgen om een kerk te bouwen op het stukje grond dat ze van collectegeld hebben gekocht. Maar de bupati van Bekasi (van de streng-islamitische PKS) weigert die tot nu toe te geven.

Toen de gemeenschap Kerstmis wilde vieren in een soort tent op hun stukje grond, werden ze lastiggevallen door een groep fanatieke moslims. Een paar weken later werd hun stuk land afgesloten door de lokale ordedienst. Dus afgelopen zondag hielden de kerkgangers hun dienst maar in de open lucht, voor het hek van hun perceel.

De priesters waren gekleed in advocaat-achtige toga’s, de kerkgangers zaten op plastic matten op de grond. Het waren er minder dan normaal, werd mij verteld, want er werd gevreesd voor regen. Om de paar seconden raasde er een bromfiets langs, zodat de priesters niet goed te horen waren (niet dat ik er iets van verstond; de dienst was in het Bataks). De dorpsgenoten die langsreden leken niet op of om te kijken van de openluchtkerkdienst. Een medewerker van de lokale inlichtingendienst maakte foto’s. Lees verder »

Soeharto (links) in 1965

De nieuwste editie van Inside Indonesia, die afgelopen week online kwam te staan, gaat over de massamoord op een half miljoen communisten en wat daarvoor moest doorgaan, in 1965/66. Het begin van het drie decennia durende regime van Soeharto. Zoals in het inleidende artikel staat: nu Soeharto weg is, kan men eindelijk onderzoek doen naar de precieze toedracht. Al blijft dat ook in het huidige Indonesië moeilijk.

De artikelen zijn zeer de moeite waard. Zoals dit verhaal over hoe buitenlandse regeringen de moorden steunden. Het beschrijft hoe Amerika al jaren daarvoor zinde op een manier om te zorgen dat het leger Soekarno zou verwijderen en de communisten zou aanpakken. Toen het moorden eenmaal begon, zouden de Amerikaanse functionarissen alleen maar bang zijn geweest dat het leger de huis-tuin-en-keuken-communisten niet ook over de kling zou jagen.

Ook andere landen moedigden de moorden volgens het artikel aan, of waren in elk geval niet van plan het te stoppen. Zoals Groot-Brittannië, Thailand en  Rusland, dat de invloed van China wilde beperken.

Een ander interessant stuk gaat over de betrokkenheid van moslimorganisatie Nahdlatul Ulama, die van alle burgerorganisaties de meeste moorden op zijn geweten heeft. Een religieuze haat tegen communisten en de angst om de eigen privileges te verliezen, speelden daarbij een rol.

Zoals de auteur schrijft: One killing squad member told me: ‘I didn’t worry about being involved in the [killing] units after I heard my religious teacher say killing communists would protect Islam. I never had trouble sleeping because of what I was doing, because I knew it was right.’ Lees verder »