Wat is echt in een documentaire en wat is in scène gezet? Werner Herzog (München, 1943) kan zich er niet druk over maken. ,,Feitelijkheid en waarheid zijn twee heel verschillende dingen”, zegt hij. ,,Anders zou het telefoonboek van Manhattan het boek zijn dat de meeste waarheid bevat: vier miljoen telefoonnummers, vier miljoen verifieerbaar feiten. Maar die vormen bij elkaar nog geen waarheid.’’ Lees verder »
Een gevoel voor winnaars blijk ik niet te hebben. De jury heeft gisteravond bekend gemaakt welke documentaires zijn genomineerd voor de verschillende competitieprijzen en slechts twee daarvan heb ik tijdens dit festival gezien. In zes competities zijn zeventien films uitgekozen; in elke competitie drie. Of het iets zegt over mijn innerlijke leeftijd weet ik niet, maar juist de twee genomineerde films die ik heb gezien, zijn genomineerd door de jeugdjury.
Idfa doet al jaren veel aan muziekdocumentaires en ook dit jaar zijn er weer veel opmerkelijke portetten te zien van muzikanten. Pete Seeger. The Power of Song (Jim Brown) is een lange lofzang op de voorman van de Amerikaanse folkbeweging, die al sinds de jaren dertig muziek maakt en nog altijd actief is. Joy Divison (Grant Gee) is een voortreffelijk portret van de ‘postpunk’-groep uit Manchester die in haar korte bestaan de popgeschiedenis een hele nieuwe wending gaf. Lees verder »
Idfa is niet alleen een publieksfestival en een ontmoetingsplaats voor documentairemakers, maar ook een filmschool. In de Documentaire Workshop krijgt talent de kans een docmentaireplan te ontwikkelen. In 2004 deed Jeroen van Bergeijk mee aan de workshop en dit jaar wordt zijn debuutfilm vertoond op het festival: Aan ons den arbeid, een mooi, melancholiek portret van de eerste generatie Marrokaanse gastarbeiders in Nederland. Lees verder »
Films over Israël en de Palestijnse gebieden stemmen de kijker al snel somber. Een documentaire als Checkpoint toont de frustratie die de inwoners voelen en geven een weinig hoopgevend beeld. Hoe anders is Faces, de documentaire over een fotoproject die woensdag op het Idfa zijn wereldpremière beleefde. Twee Franse kunstenaars plakken enorme posters in zowel Israëlische als Palestijnse steden. De gekke bekken van de gefotografeerden trekken in superformaat de aandacht en roepen op tot nadenken.
De animatiedocumentaire rukt op: dit jaar worden op het Idfa 45 films vertoond die volgens de organisatie vallen onder de noemer animatie. Maar kun je een animatiefilm wel een documentaire noemen? Wat zijn de voordelen van het gebruik van animatie in een documentaire? Over deze vragen werd woensdagmiddag gediscussieerd in een bioscoopzaal van theater Tuschinski.
Wat het documentairefestival Idfa leuk maakt, is niet alleen de vele prachtige films die er te zien zijn, maar ook dat er een aardige kans is dat de maker van die film in de zaal zit. Een vraag-en-antwoordsessie (Q&A in vaktermen) met de regisseur geeft een extra dimensie aan de ‘filmervaring’. Dinsdagavond was regisseur Yury Khashchavatski in de zaal om te vertellen over het maken van Kalinovski Square.
Onmogelijk. Zo mooi is de natuur nu ook weer niet. Die achterdocht bekruipt je een enkele keer bij het zien van Earth, een compilatie uit de succesvolle natuurserie Planet Earth, een coproductie van Discovery Chanel en de BBC, die nu van het televisiescherm verhuist naar het bioscoopdoek en in première is gegaan op Idfa. Maar de producenten verzekeren dat er geen enkel digitaal effect voor de film is gebruikt, al lijkt dat soms wel zo. Lees verder »
De Koude Oorlog is lang en breed voorbij en in heel Europa kan min of meer vrij worden gereisd. Heel Europa? Nee, één klein dorpje aan de oostgrens van Slowakije biedt nog dapper weerstand tegen de moderniteit – zij het onvrijwillig. De inwoners van het plaatsje Szelmenc worden van elkaar gescheiden door de grens tussen Slowakije en Oekraïne. Het IJzeren Gordijn bestaat daar nog steeds.
Welke rol moeten documentaires spelen in dictaturen? Het antwoord op deze vraag zou beantwoord worden tijdens het Idfa-debat Dictatorshifts – A Matter of State, zo suggereerde de affiche. Het twee uur durende debat ging echter grotendeels over de hoofdrolspelers uit drie films over Milosevic, Poetin en Türkmenbaşy. Afgewisseld door fragmenten uit de drie documentaires probeerden de filmmakers te vertellen wie deze mensen zijn en hoe ze ze hun macht behouden.
