De winnaar: Burma VJ

burma_vj.jpgHet was een onontkoombare winnaar, Burma VJ- Reporting From a Closed Country. De documentaire liep gisteravond met twee prijzen weg: de hoofdprijs van het IDFA, ofwel de Joris Ivens Award, én de Movies That Matter Human Rights Award. 

De Deense regisseur Anders Ostergaard verzamelde materiaal dat een groep Birmese jongens met minicamera’s opnam en via internet, satelliettelefoon en een keten sympathisanten uit de gesloten dictatuur Birma smokkelde. DVB noemen ze zich, Democratic Voice of Burma. Lees verder »

Iedereen miljonair door Borat

borat.jpgDocumentairemaakster Mercedes Stalenhoef had enorme mazzel dat de Britse komiek Sacha Baron Cohen voor zijn film. Borat. Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazachstan uitgerekend neerstreek in het Roemeense dorp, waar zij een documentaire aan het maken was. Zo kreeg haar film de titel Carmen Meets Borat. Ook zonder die gebeurtenis had ze een mooie film gehad, want ze had al goede hoofdpersonen gevonden in het dorp. Maar de film is wel veel interessanter geworden door het verhaal van de weerslag van Borats verschijning. Lees verder »

Cash, country en gevangenis

cash_at_folsom.jpgEen briljante documentaire is het niet, maar het is natuurlijk onmogelijk om over een man met de présence en het charisma van de zanger Johnny Cash, de ‘Man in Black’ van de countrymuziek en all round muzieklegende, een oninteressante film te maken. Ook met gebreken is Johnny Cash at Folsom Prison daarom de moeite waard.

Regisseur Bestor Cram reconstrueert het onstaan van de beroemde album Live at Folsom Prison, een registratie van het concert dat Cash in 1968 gaf voor de gevangenen in de zwaarbewaakte Folsom Prison. In die tijd deed het verhaal de ronde dat Cash zelf een tijd achter de tralies had gezeten, maar dat was mythevorming. Lees verder »

Eregast Geyrhalter mist Film

geyhrhalter.jpgLangzaam, tergend langzaam, legt Nikolaus Geyrhalter in zijn nieuwe film 7915 km dezelfde route af, waarlangs eerder de auto’s en motoren van de Parijs-Dakar rally zijn geraasd. Dat trage tempo is bijna een provocatie aan het adres van de snelle, oppervlakkige racewereld, die in Afrika weliswaar geld uitgeeft, maar ook verwoeste wegen achterlaat, zoals een man in de documentaire klaagt.

Wie langzaam reist, ziet meer. Geyrhalter (Wenen, 1972) heeft een echt filmoog: met uitgebalanceerde composities, het mooiste licht en veel kleuren in ieder shot. Lees verder »

Cliff Stern, documentairemaker

woody_allen.jpgIk maak ruim baan voor collega De Bruijn, na deze hommage aan mijn favoriete  documentairemaker: Cliff Stern. Hij wordt gespeeld door Woody Allen in zijn briljante film Crimes and Misdemeanours (1989). Een stoffige man die eindeloos werkt aan zijn goudeerlijke documentaire over de filosoof dr. Louis Levy. ‘No limos, no bimbos, no awards. This guy is just a thinker.’

Lees verder »

Zijn documentaires links?

money.jpgZie je de gasten van het IDFA zo langskomen, dan dringt dat vermoeden zich op: documentaires zijn links.  Nogal wat hennameisjes, antiglobalisten, ’68′ers met baarden en grove truien, IKV-types. Collega Peter de Bruijn daagde ik uit tussen de 309 documentaires er één te vinden met een rechtse teneur. Het is hem gelukt, heb ik begrepen: daarover later meer wellicht. Lees verder »

Rembrandt’s J’Accuse

nachtwacht.jpgRegisseur Peter Greenaway is een puzzelaar, altijd geweest. Iemand die zijn publiek intellectuele raadsel voorzet: kijk maar of je het kan volgen. Is hij serieus, is het ironie, is het een kolossale grap? Doet het ertoe?

Rembrandt’s J’Accuse is zo’n diabolische puzzel van Greenaway, en kennelijk ook een persoonlijke obsessie sinds zijn project Nightwatching in Rembrandtjaar 2006. Op uitnodiging van het Holland Festival bekeek Greenaway de Nachtwacht uiterst nauwkeurig, las zich in en en kwam met een fantastische true crime thriller. Greenaway kan er kennelijk geen genoeg van krijgen; op het IDFA is nu een documentaire over hetzelfde onderwerp te zien: Rembrandt, J’Accuse. Lees verder »

Moord in het Empire State Building

James_Cagney_Celebrity_Image_232588.jpg

Laten we het nu eens hebben over een minder geslaagde film. Empire State Building Murders blijkt een teleurstelling. Jammer, want het idee leek me goud waard. Construeer van fragmenten uit 63 films noir een zogenaamd waar gebeurd, quasi documentair verteld verhaal, en laat de inmiddels hoogbejaarde acteurs van toen – Kirk Douglas, Mickey Rooney, Ben Gazzara – nepherinneringen daaraan ophalen. Lees verder »

Václav Havel: cooler dan Obama

havel.jpgLaat de Amerikanen maar denken dat ze straks met Barack Obama de coolste president in de geschiedenis zullen hebben. Goed, Obama heeft de Ray-Ban zonnebril, de scherp gesneden pakken en de uitstekende smaak – hij houdt van Philip Roth èn van Jay-Z. Hij is cooler dan het hyperactieve keffertje met de bling bling, de Franse president Nicolas Sarkozy, zoals Alex Beam onlangs schreef in de International Herald Tribune in een column met de titel ‘Is your president this cool?’ Cooler ook dan de Russische president en judo-instructeur Vladimir Putin, de muscles from Moscow. Over J.P. Balkenende hier verder geen woord. Lees verder »

Al die esthetica, weg ermee!

bromet.jpg

Nooit vertoonde het IDFA werk van documentairemaker Frans Bromet, dit jaar opeens alles. Hij spoorde niet, maar zo langzamerhand begon deze virtuele boycot potsierlijk te worden. Dus nu maar gelijk een heel Bromet-retrospectief.

 In zijn Masterclass in club Escape keek Bromet vandaag met afstandelijk geamuseerde blik naar een punt in het nergens. Even niet de man met de camera op de schouder, maar de man op een bank voor de camera. Bromet vibreerde van ongemak terwijl zijn oude vriend Renee Daalder hem analyseerde. In 1965 waren ze beide lid van de 1,2,3 Groep, waar ook architect Rem Koolhaas, regisseur Jan de Bont en uitvinder Kees Meyering deel van uitmaakten. Lees verder »