Mumbai, dichtbij Den Haag

Een van de gevolgen van de aanslag in Mumbai is dat de spanning tussen India en Pakistan weer toeneemt. Dat zal ongetwijfeld de bedoeling van de terroristen zijn. Sinds 1947 hebben beide landen drie oorlogen gevoerd. Ze hebben nu kernwapens. Er woedt een oorlog in de media. Er zijn berichten dat Pakistaanse troepen die in het noordwesten aan de grens met Afghanistan de Talibaan moeten bestrijden (maar dat misschien niet doen), naar de zuidoostelijke grens worden verplaatst om daar eventueel het Indiase leger partij te geven. Als er vroeger van een dergelijke ingewikkelde situatie sprake was, zetten de kranten er soms een landkaartje bij. Weten de lezers nu voldoende van aardrijkskunde? Mevrouw Palin dacht dat Afrika niet een werelddeel maar een land was. Zulke vergissingen komen in de beste families voor. Af en toe zo’n kaartje lijkt mij geen luxe.

Als het conflict tussen India en Pakistan ernstiger wordt, is het niet uitgesloten dat ook wij, door onze militaire aanwezigheid in Afghanistan, daarvan op de een of andere manier de gevolgen ondervinden. In dit land, dat we zouden helpen opbouwen, gaat het niet goed. Vorige week heeft president Karzai in een toespraak voor een delegatie van de Veiligheidsraad (die in Kabul op bezoek was), gezegd dat het voor de Amerikanen en de NAVO tijd wordt om een datum vast te stellen waarop de troepen zouden worden teruggetrokken. „Deze oorlog is nu zeven jaar aan de gang. De Afghanen begrijpen niet hoe het mogelijk is dat een kleine macht als de Talibaan nog niet verslagen is, maar integendeel, voortdurend blijft aanvallen. We hebben hier nu de Amerikanen en de NAVO, bij elkaar veertig landen, gesteund door de hele internationale gemeenschap. Nee, we begrijpen er niets meer van.” Verder had hij opnieuw bittere kritiek op het stijgend aantal burgerdoden als gevolg van Amerikaanse luchtaanvallen.

Na de wisseling van de wacht in Washington zullen tactiek en strategie van het Westen misschien veranderen. Maar hoe? Obama heeft aangekondigd dat hij 15.000 soldaten van Irak naar Afghanistan zal verplaatsen. Dat zal hoe dan ook zijn gevolgen hebben voor de verhouding tussen Washington en de NAVO. We kunnen verwachten dat de strikte scheiding tussen Operation
Enduring Freedom en de International Security Assistance Force, ISAF, van de NAVO zal vervagen ten gunste van een Amerikaans overwicht. Gaat Nederland dan ook deelnemen aan de aanvallen op doelen in Pakistan waarvan wordt vermoed dat die bolwerken of schuilplaatsen van de Talibaan zijn? Zou dat in overeenstemming zijn met de Nederlandse opvatting van de onschendbaarheid van nationale grenzen? Wat wordt daarvan in Den Haag op het ogenblik gedacht? En als dat zo is, wordt daar dan beseft dat we steeds dieper betrokken raken in een internationaal complex van oorlog en diplomatieke verwikkelingen waarop wij geen enkele invloed hebben? Een bescheiden Kamervraag zou op zijn plaats zijn.

De kabinetten-Balkenende zijn voortdurend buitengewoon zuinig geweest als het erop aankwam het parlement inlichtingen te geven over het nationale oorlogsbeleid. Nog altijd weten we niet hoe we in de aanval op Irak terecht zijn gekomen. Saddam Hussein wilde niet gehoorzamen aan resolutie 1441 van de Veiligheidsraad en moest dus worden gestraft. Daarom steunden we de Verenigde Staten, terwijl de wapeninspecties van de VN onder leiding van Hans Blix voortgang maakten en onze MIVD en AIVD eraan twijfelden of Irak massavernietigingswapens had. In een vraaggesprek met het televisiestation ABC heeft president Bush nu zijn spijt betuigd. De Amerikaanse geheime diensten hadden zich vergist. De Nederlandse kennelijk niet of minder. Had Bush maar beter naar onze MIVD geluisterd. Is het niet de hoogste tijd om onze speurders hun verdiende eer te gunnen?
Het kabinet weigert consequent een parlementair onderzoek. De voormalige minister van Buitenlandse Zaken, Ben Bot (CDA), die zich later afvroeg of de aanval op Irak wel zo verstandig was geweest, moest zijn woorden inslikken. De oppositie heeft de kous op de kop gekregen.

Nu probeert RTL Nieuws met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) inzage te krijgen in de besluitvorming. Binnenkort zal de rechtbank in Amsterdam in een versnelde procedure uitspraak doen over de vraag of de notulen van de ministerraad openbaar mogen worden. Verder heeft RTL inzage gevraagd in de stukken van Algemene Zaken, Buitenlandse Zaken, Defensie en de MIVD, alles voorzover het betrekking heeft op onze aanloop naar de oorlog.
Ik zou ook nog graag willen weten wat er in het document staat dat premier Blair toen aan collega Balkenende heeft laten zien, het For your eyes only. Het bewijs dat Saddam mvw’s had die binnen drie kwartier op Londen en Den Haag konden worden afgeschoten? Nu het wel zeker is dat ’s lands veiligheid er niet mee in gevaar wordt gebracht, lijkt me dat er geen beletsel meer is om ook dit geheim te openbaren.

Intussen hoort dit alles tot de recente geschiedenis. Maar wel met een grote actualiteit. Onze betrokkenheid bij Afghanistan doet denken aan wat we een paar jaar geleden in Irak hebben beleefd. Toen groeide de theoretische steun aan de oorlog uit tot een daadwerkelijk daaraan deelnemen. Gelukkig zijn we weer vertrokken nadat het duidelijk was geworden dat die oorlog op een chaos uitdraaide. In Afghanistan werd Nederland verleid tot een ‘opbouwmissie’. Die ontwikkelde zich tot een ‘vechtmissie’. De Talibaan reorganiseerden zich; Pakistan werd van een bondgenoot tot een halve vijand. En nu, met de aanslag in Mumbai, wordt het duidelijk dat we in Uruzgan deel zijn geworden van een ingewikkeld subcomplex in de oorlog tegen het terrorisme. Met steun van een Kamermeerderheid heeft minister Van Middelkoop (Defensie, ChristenUnie) beloofd dat we er tot de zomer van 2010 zullen blijven.
Misschien is het daarna tijd voor de volgende poging tot openbaarheid.


Dit bericht heeft 11 reacties op “Mumbai, dichtbij Den Haag”

  1. Hugo Freutel zegt:

    Alle grote hoofdrolspelers hebben al twijfels en spijt betuigd inzake de legitimatie van de inval in Irak: Blair en nu ook Bush. Alleen de heer Balkenende houdt voet bij stuk. Hij staat nu alleen met zijn eigen normen en waarden.
    Hoeveel geld en bloed wil Nederland nog vergieten in de Afghaanse woestijn?
    Laat Wouter Bos ingrijpen en afdeling crisis-,credit en risico management eens wat laten rekenen aan deze dubieuze debiteuren van Defensie en Ontwikkelingshulp.

  2. J.Lambrechts zegt:

    Geachte heer Hofland,

    Met veel genoegen lees ik meestal uw stukjes. Uw mening over de toezegging van minister Van Middelkoop om troepen uit Uruzgan terug te trekken deel ik echter niet. Veelal is de pers een slechte luisteraar. Volgens mij heeft de minister nooit iets anders gezegd dan dat wij per 2010 de leiding over deze missie willen overdragen. Hetgeen zoals u weet iets geheel anders is. Misschien kunt u een en ander nog eens verder uitpluizen.

    Met vriendelijke groet,

    J.Lambrechts

  3. Gerlof van der Schaaf zegt:

    Jaargenoot H.J.A. geeft een heldere schets van de situatie waarin we nu verkeren, in zijn betoog past het stellen van de bescheiden vraag aan de Kamer na te willen gaan wat Den Haag er op dit ogenblik zelf van denkt.
    Maar onder het mom van ‘opbouwen en helpen’valt te vrezen dat ons Kabinet onze oud-testamentische wet “oog om oog en tand om tand” met steeds hardere hand zegt te moeten gaan uitvoeren. (‘omdat de vijand dit ook doet’)
    Zolang het kabinet blijft weigeren ook thans openheid van zaken te geven valt te vrezen dat ook de zomer van 2010 daarin geen verandering zal brengen en ook Kabul dichter bij Den Haag zal komen.
    Tenzij de Kamer opnieuw gehoor geeft aan de wens van velen nu te streven naar echte vrede in dat arme land waar dan alle partijen, alsus Karzai, bij betrokken worden.
    De ogen zijn er al uit, de tanden hebben we nog.
    Het is nog niet te laat. Yes, we can.

  4. John Blok zegt:

    @ J. Lambrechts (#2)

    Nederland nam het besluit tot verlenging van de ISAF-missie onder het uitdrukkelijke beding dat die na augustus 2010 definitief wordt beëindigd. Het kabinet stuurde een brief aan de Navo om dat harde voornemen over te brengen, en kreeg daarvoor terug dat de Navo daarvoor begrip opbrengt. Daarmee is de opvolging van Nederland in Uruzgan nu ook formeel een zaak van de Navo – zoals dat hoort.

    Als het aan de Amerikanen ligt is dit overigens niet meer van belang. Obama is van plan om 30-35.000 man aan extra troepen naar Afghanistan te sturen, niet onder het mom van opbouw (ISAF) maar van de strijd tegen het terrorisme (Enduring Freedom). Daarmee wordt de oorlog totaal, en komt ook het einde van Pakistan dichterbij. De Amerikaanse troepen zullen ook in Uruzgan gelegerd worden, naast de Nederlanders. Het lijkt dus verstandig om dat moment als ‘einde missie’ te beschouwen, en onze troepen daar terug te trekken.

    Tot slot dank en hulde aan het adres van de heer Hofland voor zijn niet aflatende inspanning om de Nederlandse kwestie-Irak op de agenda te houden. Het gedrag van onze regering (lees: het CDA) in deze kwestie is schandalig. En onze media hebben het er grof bij laten zitten.

  5. Dan Löwenthal zegt:

    1441 hield in dat Saddam volledig moest meewerken aan de VN-wapeninspecties en anders rekening moest houden met “serious consequences”. Dat liet hij na. Volgens Balkenende was nu, op basis van 1441, elk willekeurig land (dat lid was van de VN) gerechtigd om naar eigen goeddunken repressailles tegen Irak te nemen. Daarmee steunde hij de VS. Nieuw is het niet. het Nederlands buitenlands beleid wordt al sinds de 2-e wereld-oorlog door het State Department bepaald. Vreemd is wel de rare manier waarop de PvdA zich dan weer wel, dan weer niet dan weer half dan weer helemaal achter dat beleid heeft geschaard. Dat beleid heeft tot een catastrofe geleid voor de Iraakse bevolking, van ongekende omvang. Honderduizenden doden, honderdduizenden die voor hun leven lang verminkt zijn, miljoenen vluchtelingen, miljoenen kindren die ernstig getraumatiseerd zijn. De verantwoordelijken doen net alsof ze in hun recht stonden en niemand die hen er meer op aan spreekt.

  6. Julian T. Bakker zegt:

    Elke Nederlander die de kleuterschool met succes heeft kunnen doorlopen, kon weten dat de aanval op Irak een onrechtmatige, laffe en op USA hegemonie beluste daad was van een klein groepje oorlogsmisdadigers in het Witte Huis. Ieder weldenkend mens weet ook dat Premier Balkenellende het Nederlandse volk heeft verraden omdat hij te slappe knieën had om de US druk te pareren en hij z’n vriendje dHS eigenlijk wel erg graag op de NAVO post wilde krijgen. Nederland zal terecht gestraft worden voor haar oorlogsmisdaden in Irak en Afghanistan, hoe triest dat ook is en hoezeer elke vorm van geweld betreurd en afgewezen moet worden. De Nederlandse journalisten zijn door hun weinig kritische houding medeschuldig aan de begrijpelijke wraak van Moslim-activisten waaronder Nederland zal gaan lijden.

  7. Frank Lenssen zegt:

    Andermaal complimenten voor H.J.A. Hofland. Hij blijft, volkomen terecht, ingaan op de Nederlandse betrokkenheid bij de oorlog in Irak, en de zogeheten ‘opbouwmissie’ in Afghanistan.
    Het is van een ongehoorde onbeschoftheid dat mijnheer Balkenende nog immer weigert om opening van zaken te geven over iets wat ons allemaal aangaat, namelijk een oorlog die namens het Nederlandse volk gesteund is (het valt bezwaarlijk aan te nemen dat de invasie alleen in naam van de CDA-stemmers uitgevoerd is). Bush, Blair, en niet in de laatste plaats Colin Powell hebben schoorvoetend en eigenlijk véél te laat erkend dat ze zich op sleeptouw hebben laten nemen door Dick Cheney, Karl Rove, en hun trawanten. Alleen Jan Peter kan er maar niet aan toegeven om ons eens nauwkeurig uit te leggen waarom zo’n honderdduizend burgers het leven moesten laten omdat er géén massavernietigingswapens aanwezig waren.
    Nog wekelijks sta ik ervan te kijken dat hij zich op de televisie en in de Tweede Kamer durft te laten zien; en dat hij, in plaats van weg te smelten van schaamte en zelfverwijt, ons unverfroren toont hoe landerig en verveeld hij kan acteren als het om kritiek op zijn wetgevende activiteiten gaat. Het pruilmondje, dan de hautaine lach bij het wegwuiven van serieuze argumenten… en voor de verkoop van zijn ideeën heeft hij dan ook nog Jack de Vries achter de hand.

    Ik heb vaak geprobeerd om des eerste ministers rechtvaardiging destijds, in 2003, te doorgronden. In hoofdzaak kom ik op twee gedachtelijnen: de eerste is dat hij in mateloze ijdelheid en zelfoverschatting hoopte dat het Iraakse karwei in een maand of twee geklaard zou zijn, en dat het shock and awe plan volkomen zou opgaan, en dus ook de hearts and minds of the Iraqi people gewonnen zouden worden; en dat hij, Jan Peter, bij de tickertape parade op de voorste rij zou mogen staan, als glunderend Staatsman Van Allure (en dat die nare Gerhard Schröder en Dominique de Villepin helemaal niet geïnviteerd zouden zijn, dat zou ze leren, de lafaards!). Niet te exotisch gedacht van mij, want JP liet zich immers zó graag met Berlusconi (ook al zo’n hoogstaand politicus) in diens golfkarretje fotograferen?
    Mijn tweede vermoeden komt hierop neer: er is een beroemd klein epistel van Abraham Lincoln, die fronsend en twijfelend tracht te verwoorden hoe zijn rol in de Amerikaanse Burgeroorlog geduid moet worden. Het komt erop neer dat hij meent een aanzet gegeven te hebben, maar dat het verdere verloop, alsmede de duur, volledig het werk van God is. Goed, dat mag voor een aantal religieuze mensen een diep gevoelde rechtvaardigheid betekenen, maar voor zeer veel andere gelovigen, agnosten en atheïsten kan het net zo goed het wegredeneren van de eigen verantwoordelijkheid inhouden.

    Het wordt hoog tijd om een inmiddels zéér vertrouwd CDA-idee jegens de premier zelf te gebruiken: wie niets te verbergen heeft, heeft ook niets te vrezen. Wij mogen er gevoeglijk van uitgaan dat Jan Peter erg veel te verbergen heeft, en derhalve ook zeer veel te vrezen.

  8. John Blok zegt:

    @ Dan Löwenthal (#5)

    Wat u schrijft klopt niet helemaal. Volgens de VN en de wapeninspecteurs werkte Saddam nou juist wél (voldoende) mee. En ook al klopt het wat u schrijft, dan waren die ‘seriuous consequences’ nou juist géén reden voor geweld; dan had er ‘by all necessary means’ gestaan. Daarnaast was het niet aan Balkenende, noch aan welk ander VN-lid dan ook, om hierover te op eigen houtje te oordelen, maar aan de Veiligheidsraad. Die besloot in grote meerderheid om geen nieuwe resolutie aan te nemen die geweld wél zou toestaan. Daarop viel de coalition aan zonder geldige resolutie.

    Enkele dagen voor die aanval vertelde Kofi Annan, op bezoek in Nederland, Balkenende voor de camera’s dat een oorlog ‘illegitiem’ zou zijn. Desondanks voerde Nederland, zij het met terugwerkende kracht, VN-resoluties op als argument om de oorlog te steunen, in die redenering slechts gesteund door (ik meen) Albanië. Achteraf werden de MVW’s (die niet gevonden konden worden) volgens de regering nou juist géén reden geweest om de oorlog te steunen. Helaas heeft de regering nooit willen uitleggen waarom zij dan een jaar lang repte over die wapens. En helaas heeft de Tweede Kamer die vraag nooit gesteld. Zoals zij zich ook niet geroepen voelde Kamervragen te stelllen over het recente rapport van de Deense inlichtingendiensten, de speech van Lord Bingham, of de ‘teleurstelling’ van Bush in de informatie over de MVW’s die hem ter hand gesteld is. Hoewel alle drie feiten van enorm belang zijn ten aanzien van de Nederlandse kwestie-Irak bleef het stil in de Kamer: de stilte van de doofpot. Overigens: ook de media berichtten niet over de Deense bevindingen of de Britse rechter – zelfs de NRC niet.

    Wat betreft de PvdA: het is jammer dat die partij de verwijten krijgt die het CDA toebehoren, maar zij heeft het er ook wel naar gemaakt. De omstreden steun aan een mislukte oorlog als partijpolitiek wisselgeld inzetten om te kunnen regeren is onvergeeflijk. Dat daarmee bovendien de daders (tegen wie dankzij bijvoorbeeld de NRC een toren belastend materiaal bestaat) uit de wind worden gehouden is, wat mij betreft, strafbaar. Of zou dat moeten zijn.

    Tot slot: jazeker spreekt nog wel iemand de verantwoordelijken aan op hun verantwoordelijkheid voor deze humanitaire catastrofe. Leest u er onze website maar op na: http://www.OpenheidOverIrak.nu. Mocht u de documenten willen inzien die het VN-verhaal hierboven staven, ze staan op datum geordend in de Databank van bedoelde site.

  9. Addo Eijlsum zegt:

    Balkenende zal zijn rituele dansje herhalen tot hij er bij neervalt. De VN heeft, bij monde van toenmalig SG Kofi Annan zelve, gezegd dat de inval in Irak een illegale was. En een illegitieme voeg ik daaraan toe. Maar Balkenende blijft zich beroepen op resoluties van diezelfde VN. Er is maar één echte reden voor zijn onwil: de angst om alles te verliezen en de bijbehorende verdringing. Alles? Ja. Macht is immers al enige tijd, ook voor hem persoonlijk, het artikel waar alles om draait. Als Balkenende (het CDA) een Irak-onderzoek zou hebben toegestaan, dan had hij nooit premier kunnen worden, dat wist hij blijkbaar zeker. Dat onderzoek kan blijkbaar maar één ding aantonen: dat Balkenende destijds willens en wetens de Kamer, en daarmee het Nederlandse volk, heeft voorgelogen. Er is geen andere verklaring dan díe constitutionele doodzonde.

  10. Hugo Freutel zegt:

    De heer Hofland geeft niet voor de eerste keer uitstekend de complexiteit aan van de oorlogen in Irak en Afghanistan.
    Er is een paralel te maken met de kredietcrisis.
    Speculeren met complexe interventies die onbewust van de risico’s als warme broodjes verkocht worden aan de burger. Met de belofte : positief resultaat op korte termijn.
    Vecht voor uw vrijheid.In geen kortere tijd zijn onze vrijheden en privacy ingeperkt sinds 911. Door het land dat zegt de vrijheid te verdedigen: de USA.
    Gebrek aan toezicht of gewicht van de critici. Of zoals de bankdirecteuren zeggen inzake de kredietcrisis: “de risico’s waren niet goed ingeprijst”. Mijn hoela. De critici waren er wel maar zij werden niet gehoord, overruled of niet machtig genoeg in democratisch getal of persoon. “Opportunity” en winst/ zege-verwachting gingen boven risicobeheersing en strategisch vooruitdenken.
    Bush gaat de geschiedenis als de slechtste president van Amerika ooit. Wat zegt dat over het kritisch vermogen en politiek inzicht van onze jaknikker de Minister President die hem slaafs volgde in zijn gewelddadige expedities.

  11. Frank Lenssen zegt:

    Mede Mogelijk Gemaakt Door Jan Peter Balkenende:

    http://www.nytimes.com/aponline/washington/AP-Blackwater-Prosecution.html?hp

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.