Tussen mijn 31ste en 35ste had ik een baan in New York. Mijn jonge gezin was mij spoedig gevolgd. De oudste ging al dadelijk naar de lagere school, waar hij leerde lezen. Dat gebeurde op een andere manier dan wij gewend waren. Terwijl dat bij ons de kinderen letter voor letter bijgebracht werd, volgden ze in Amerika een andere methode. Daar was de omtrek van het hele woord de basis van het leesonderwijs.

Die methode is, zo heb ik begrepen, later naar Engeland overgewaaid en daar, weer later, aanleiding geworden voor een ideologische strijd. Want de gebrekkige lees- en spellingsvaardigheid die bij een hele generatie Engelsen is geconstateerd, wordt nu toegeschreven aan die Amerikaanse ‘logografische’ methode.

Lees verder »

Een horlogemaker bij mij in de buurt hing ’s zomers altijd een bordje aan de deur van zijn winkel met de boodschap: „Van … tot … genieten wij van een welverdiende vakantie.” Nu, of het welverdiend is, zullen de klanten wel uitmaken, dacht ik telkens wanneer ik er langsliep. Nu neem ik zelf een weekje vakantie en laat ik vandaag voornamelijk anderen aan het woord, zoals Gideon Rachman van de Financial Times. Op 7 september schreef hij:

„Met uitzondering van een paar misleide marxisten weten historici dat hun werk niet gebruikt kan worden om de toekomst te voorspellen. Geschiedenis kan geen sociologisch equivalent van de wetten der fysica leveren. Gebouwen gebouwd volgens die wetten lijken te blijven staan, terwijl beleid en handelstelsels die volgens de ‘wetten’ van de economie zijn gebouwd, de vervelende gewoonte hebben in te storten.

Lees verder »

Thilo Sarrazin heeft twee grote fouten begaan. Wie is ook weer Thilo Sarrazin? Hij is de voormalige sociaal-democratische senator (wethouder) van Berlijn, die, terwijl hij lid van de directie van de Bundesbank was, een controversieel boek had geschreven. De Bundesbank moet ervoor waken in politiek vaarwater terecht te komen. Hij heeft dus terecht ontslag genomen.

Maar hij heeft dat niet gedaan dan nadat de Bundesbank de tegen hem geuite beschuldigingen en de voordracht tot zijn ontslag bij de bondspresident had teruggenomen. Uit die strijd is Sarrazin dus als moreel winnaar tevoorschijn gekomen.

Lees verder »

‘Met de Bijbel heb ik niets”, hoorde ik een paar weken geleden de interviewer Jelle Brandt Corstius in zijn televisieprogramma Zomergasten zeggen. Nu, als hij niets met de Bijbel heeft, dan heeft hij heel weinig met de Nederlandse cultuur en, meer in het bijzonder, met de Nederlandse taal. Want die zijn doordrenkt van de Bijbel. Je hoeft helemaal niet gelovig te zijn om dat te weten.

Daarom weet ik waarom hij ook faalde als interviewer van Maarten ’t Hart – althans: niet uit hem haalde wat er in hem zit – want die schrijver heeft weliswaar radicaal gebroken met het geloof van zijn gereformeerde vaderen, maar zijn werk is er nog vol van. Hij kent de Bijbel door en door. Anders zou hij dat boek niet zo kundig hebben kunnen demonteren.

Lees verder »

Herinneringen uit het dodenhuis is de titel die Dostojevski gaf aan het aangrijpende boek dat hij schreef over zijn herinneringen aan de goelag van de tsaar (in wezen niet verschillend van die van Solzjenitsyn honderd jaar later). Waarom zou ik aan een artikel over mijn weliswaar minder dramatische ervaringen in het ziekenhuis niet de titel ‘Herinneringen uit het ziekenhuis’ geven?

Wanneer ik mij daaraan waag, dan is dat niet om mij met Dostojevski te meten, maar om verslag te doen van een vrij ingrijpende periode. Tien dagen ziekenhuis (in feite drie ziekenhuizen in de Haagse regio) is geen lange periode, maar zij gaf mij genoeg tijd voor reflectie. Eigenlijk was het geen nadenken wat ik deed, maar meer een laten opkomen van herinneringen aan mijn kinderjaren. Ik neem aan dat dat een normaal verschijnsel is bij mannen van mijn leeftijd.

Lees verder »