FIFA-privilege of niet?
De wereldvoetbalbond FIFA heeft bij de Nederlandse regering een algehele belastingvrijstelling weten te bedingen. Een >eerder blog< leverde een hoop reacties op. Bij alle emoties komen de feiten nogal eens in de knel. Zeker nader Harry Been van onder meer de KNVB in Nova van 5 augustus 2010 onweersproken fiscaal-technische onzin verkocht. Daarom nu wat feiten op een rijtje.
- openbaarheid: het bidbook zelf is niet te downloaden, al heeft RTL grote delen op internet gezet. De fiscale toezeggingen van de regering staan wel gewoon op internet en zijn hoogst interessant om eens door te bladeren. Dit soort eisen zijn echt uniek. De eisen zijn -met een aanvulling- al ondertekend door het demissionaire kabinet.
- winstbelasting: de FIFA is bang in zowel Zwitserland als Nederland belasting over dezelfde winst te moeten betalen. Maar om dat te voorkomen hebben Nederland en Zwitserland een vorig jaar gemoderniseerd belastingverdrag gesloten. Dat werkt prima.
- btw-vrijstelling: de toeschouwer betaalt 6% btw op een kaartje. De organisator fungeert als incassobureau voor de fiscus. Maar in dit geval voor de FIFA zelf. Onthullend is de onderstaande video van een fiscale hoogleraar in de btw
- andere belastingen: de vrijstelling geldt voor alle rijksbelastingen en gemeentelijke heffingen e.d. en invoerrechten en accijnzen e.d. en AOW-premies en pensioengelden en parkeerheffingen.
- Alleen FIFA?: de KNVB profiteert net zo hard mee. Ook (Nederlandse) werknemers van FIFA, KNVB en andere instellingen hoeven geen cent (inkomsten)belasting te betalen.
- Multinationals doen het altijd zo: geen enkele andere multinational heeft in Nederland een belastingvrijstelling. Wel wordt er flink met kosten en winsten geschoven tussen de vestigingslanden. Multinationals betalen grosso mode netjes belasting maar ze bezorgen zichzelf een slechte naam door daar zo geheimzinnig over te doen. Overigens is de doorsnee multinational transparanter dan de FIFA
- FIFA betaalt in Zwitserland: FIFA is een in Zwitserland gevestigde organisatie. Op basis van belastingverdragen zijn de opbrengsten van een wereldkampioenschap in het organiserendeland of elders belastbaar. Als zo’n land een vrijstelling geeft, komt de Zwisterse fiscus niet meer aan de bak. Daarom betaalt de FIFA over een in 2009 aangegeven winst van $ 197 miljoen, in Zwitserland een aanslag van minder dan $ 1 miljoen, zo blijkt ui de jaarstukken.
Een bredere belastingvrijstelling dan de FIFA wist te bedingen is niet te bedenken; lees zelf maar. De vrijstelling is klip en klaar; de juridische gevolgen duiden, is specialistenwerk. De vrijstellingen in de inkomstenbelasting trekken opmerkelijk genoeg veel minder de aandacht dan die in de btw. Ter ondersteuning van de discussies over de btw, onderstaand een gesproken uitleg van een hoogleraar op dat terrein.
videocolumn prof. Han Kogels
link Bidbook: http://bit.ly/FIFA_bidbook
illustratie: Ruben L. Oppenheimer
Abonneer je 
woensdag 11 augustus 2010, 10:36 uur
De EU staatssteunregels worden strikt uitgevoerd door de Europese Commissie. Deze commissie zal met interesse kennis hebben genomen van alle voorgenomen belastingvrijstellingen. Nederland is verplicht om deze vrijstellingen te melden aan Brussel. Pas na goedkeuring uit Brussel mogen ze worden ingevoerd. Er is in casu niets aangemeld, dus er is ook nog geen goedkeuring. Nederland kan dus niet garanderen dat het goed zit. Meldt Nederland de vrijstellingen niet, dan kan de Commissie een onderzoek instellen. Dat kan de Commissie uit zichzelf doen maar ook naar aanleiding van een klacht van bijvoorbeeld een onderneming die niet met de FIFA samenwerkt en vindt dat zijn concurrent (die wel met de FIFA samenwerkt en een belastingvrijstelling krijgt) wordt bevoordeeld door deze vrijstelling. De kans is heel groot dat de Commissie de belastingvrijstelling zal aanmerken als staatssteun en dat Nederland deze niet mag invoeren. Als Nederland de vrijstelling desondanks invoert moeten de FIFA (en al haar partners) alsnog belasting betalen, inclusief eventuele rente.
Men kan dan na de Europese Commissie nog naar het Europese Hof van Justitie, maar dit Hof is nog strikter in de handhaving van de staatssteunregels. De Commissie kunnen we nog wel eens betrappen op een politieke beslissing, het Hof zal gewoon objectief het recht toepassen.
De FIFA heeft zich ingedekt door te eisen dat als ze door een internatonale overeenkomst toch belasting moet betalen, dat bedrag weer wordt terugbetaald door Nederland?’. Ik verzeker u, daar zal het Hof van Justitie niet intrappen. Dit soort zaken zijn eerder voor het Hof geweest en deze heeft geoordeeld dat deze terugbetaling op zichzelf ook weer staatssteun vormt. Anders kan je de staatssteunregels wel erg gemakkelijk uithollen. Daarnaast: als Nederland de staatssteun niet ongedaan maakt dan kan de Commissie forse boetes opleggen.
Dit is de realiteit. De andere kant op kijken heeft geen zin. Onder de staatssteunregels valt nu eenmaal moeilijk onder uit te komen.
Dennis Weber
Hoogleraar Europees belastingrecht aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Amsterdam Centre for Tax Law
woensdag 11 augustus 2010, 10:43 uur
Het gekrakeel rondom de fiscale voordelen die de FIFA en consorten is toegezegd is meer dan terecht. Grotenhuis slaat in deze krant de spijker op zijn kop. Belastingen worden krachtens art. 104 Grondwet slechts geheven op grond van de wet. Nergens is bepaald dat belastingen geheven worden krachtens bidbook en al helemaal niet als dat alleen één buitenlandse multinational ten goede komt want zo kan de FIFA wel worden aangeduid. En zien wij dan binnenkort andere buitenlandse organisatoren van evenementen in Nederland, alsmede buitenlandse multinationals die in Nederland willen investeren bij Balkenende op de stoep staan? Waarom krijgen zij geen belastingvrijdom voor hen zelf en voor hun personeel waar de FIFA dat wel weet te regelen? Ik mag graag helpen herinneren aan art. 1 Grondwet, het gelijkheidsbeginsel. Waarom bestrijdt Nederland nog met harde hand elke zwartspaarder en multinational die een paar centen belasting bespaart met al dan niet gelegaliseerde trucs, maar geeft het hier zonder enige democratische vorm van controle en in strijd met allerlei regels belastinggeld weg? Zelfs de afspraak dat als op grond van Europese regels de belasting toch is verschuldigd Nederland die vergoedt, is in strijd met het recht. Er is contractueel een ontsnapping geformuleerd: de toezeggingen moeten zijn gedaan door een competente regering.
P. Kavelaars
Hoogleraar fiscale economie Erasmus Universiteit Rotterdam
woensdag 11 augustus 2010, 11:00 uur
Ik kwam deze shirts tegen op internet. Dat is wel een mooie gelegenheid om de fifa te laten zien hoe wij erover denken, toch?
woensdag 11 augustus 2010, 11:09 uur
Wat voor regels gelden er dan voor cruiseschepen? Het casino incl. slotmachines gaan open na afvaart amsterdam, dus in het Noordzeekanaal, de sluizen en binnen de 30-mijl zone.
Drankjes en wijn worden direct verkocht dus ook zonder accijns en btw af te dragen.
Kan ik ook zo’n casino bar/resto beginnen met dezelfde voorwaarden?
Kortom geldt dan ook het gelijkheidsbeginsel?
woensdag 11 augustus 2010, 15:12 uur
Ongelooflijk dat dit soort clowneske carnavallerites in een 21ste eeuwse democratie kan bestaan!
CITAAT:” het bidbook zelf is geheim, de fiscale toezeggingen van de regering zijn wel openbaar en hoogst interessant om eens door te bladeren.
Dit soort eisen zijn echt uniek. De eisen zijn -met een aanvulling- al ondertekend door het demissionaire kabinet.”
De meest aannemelijke reden om het WK-circus naar Nederland te willen halen, die ik mij kan indenken is dat het WK de aandacht van het klootjesvolk weer even afleidt van het politieke gestuntel en gemodder door de gebruikelijke clubjes submiddelmatige wouldbe managers die zich met veel bombarie en poeha zo graag als alerte succesvolle politici afficheren. Niets anders ligt aan deze nonsensonzin ten grondslag, alle fraaie en nobele PR-leugens en spin ten spijt!
Dat de zogenaamde Volksvertegenwoordiging (de Tweede Kamer voorop!) zich ook hier weer de kaas van het brood laat eten en zich links, rechts, onder en boven laat passeren, spreekt boekdelen en verbaast mij al lang niet meer.
De enigen die van zo’n WK-circus vet worden zijn de lobbyisten (van wie sommigen nog wel een grote naam hebben ook ….) en allerhande toeleveranciers en oliemannetjes.
Een treurige bedoening en het voetbal wordt er ook niet mooier door.
woensdag 11 augustus 2010, 16:26 uur
De vrijstellingskwestie zou aan het Europees Hof voorgelegd moeten worden. Welk land waagt dat als eerste te doen? Waarschijnlijk geen enkel, dus moeten alle EU leden dat maar gezamenlijk doen. Heren, einde reces, werk aan de winkel!
woensdag 11 augustus 2010, 18:30 uur
Wie heeft eigenlijk verzonnen dat we deze vechtsport zo nodig naar Nederland zouden moeten halen? En wie kan hen terugfluiten?
Helaas hoort het terugfluiten -middels referenda- niet tot de Nederlandse politieke mogelijkheden.
Ben ik dus weer blij blanco gestemd te hebben: kan mij ook nooit verweten worden wat ik nu weer gewild zou hebben: PVV of FIFA bijvoorbeeld. Niemand zal mijn stem krijgen, zolang we degenen die gekozen zijn niet kunnen terugroepen bij misbruik van mijn stem.
woensdag 11 augustus 2010, 20:52 uur
Een tax holiday voor koningvoetbal
All men are equal, but some are more equal than others. In dit kader is in de grondwet een belastingvrijstelling voor de koning opgenomen. Ook de omzetbelastingwetgeving bevat op praktische gronden een vrijstelling voor geschenken aan koningen en staatshoofden. Waarom zou men op dergelijke gronden voor koningvoetbal geen tijdelijke vrijstelling kunnen goedkeuren?
Wanneer landen een tax holiday voor een FIFA-toernooi creëren, dan geschiedt dit om een duidelijke reden: de voordelen zijn groter dan de nadelen. Het is nu eenmaal een gegeven dat de Zwitserse Fédération International de Football Association over het alternatief beschikt om wel een toernooi in een land met een tax holiday te organiseren. Ook de Europese Unie kan met deze realiteit rekening houden door de invoering van een vrijstelling voor zo’n toernooi.
woensdag 11 augustus 2010, 21:45 uur
Moeten we echt voor de Fifa zo diep buigen? Ik heb het idee dat deze bestuurderen niet meer zien wat er echt met de voetballerij aan de gang is. Vele clubs in ons land en daarbuiten kunnen de torenhoge schuldenlast niet meer dragen en moeten hun clubs voor faillisementen saneren. Misschien moet de Fifa ook maar eens met de beide benen in de realiteit gaan staan.
donderdag 12 augustus 2010, 00:00 uur
Kan iemand mij vertellen hoe de belastingvrijstelling in 2006 in Duitsland is geregeld? Volgens mij toch ook onderdeel van de EU. Blijkbaar toch wel toestemming gekregen.
donderdag 12 augustus 2010, 09:15 uur
Laat andere landen dit geldverslindend evenement maar organiseren! Ik vind het erg laakbaar wat de FIFA eist. En wie wordt de dupe, juist de burger. Zeker in een tijd van financiële malaise van vele voetbalclubs, moeten we toch niet meegaan met deze FIFA-bobo’s.
Het gaat uiteindelijk om voetbal en niet om deze extreme wensen van deze over het paard getilde bobo’s!
donderdag 12 augustus 2010, 11:40 uur
Ik ben geen belastingexpert en ik geloof dat er veel terechte vragen over deze belasting toezeggingen worden gesteld. Ik ben bovendien om meerdere redenen geen voorstander van het houden van het WK in Nederland en België. Maar om mij nu even specifiek te richten op de BTW net als professor Kogels dan lijkt het mij toch dat er met deze toezegging niks verkeerd is. In de tekst van de toezegging (heb ik gelezen op aanraden van professor Kogels) staat toch duidelijk dat de overheid de FIFA wel eerst BTW kan doen betalen over aan de FIFA geleverde goederen en diensten. Deze kan vervolgens terug gevraagd worden via een niet nader gedefinieerde gemakkelijke procedure. Voor elk normaal Nederlands en buitenlands bedrijf met een organisatie in Nederland is dat niet anders. Je betaalt BTW over inkopen en krijgt een “BTW bonnetje”. Je rekent BTW over de goederen en diensten die je levert aan anderen, bijvoorbeeld 6% op de kaartverkoop en incasseert dat in naam van de overheid. Je trekt daar het bedrag aan BTW dat je betaald hebt vanaf (het totaal van je BTW bonnetjes) en draagt het resterende bedrag over aan de overheid. Aangenomen dat de FIFA inkomsten in BTW veel hoger zijn dan de uitgaven – zal dit in feite dus betekenen dat de FIFA geen BTW betaald over de goederen en diensten die ze gebruikt in Nederland – net als elk ander bedrijf! De resterende vraag is natuurlijk of de FIFA het resterende geïncasseerde (zeg maar “netto”) BTW van de kaartverkoop wel aan de Nederlandse overheid afdraagt. Deze BTW is in feite een belasting op de toeschouwers en niet op de FIFA en daarom uitgesloten van deze vrijstelling. Misschien zou professor Kogels hier op kunnen reageren.
donderdag 12 augustus 2010, 14:55 uur
@ 12
Een goede vraag van Douwe Cramer, die ik zal proberen zo kort mogelijk te beantwoorden.
Hoe werkt de btw in grote lijnen? Ondernemers die met btw belaste goederen en diensten leveren (en dat is op grond van de Europese en Nederlandse regelgeving het geval bij het organiseren van sportevenementen in Nederland), moeten btw aan hun afnemers in rekening brengen en afdragen aan de fiscus (output-btw). Zij mogen daarvan aftrekken de aan henzelf door andere ondernemers in rekening gebrachte btw (input-btw). Een consument (in dit geval de koper van een kaartje) is geen btw-plichtige ondernemer en kan de btw die door een ondernemer aan hem in rekening is gebracht dus niet aftrekken. Met andere woorden: het is de consument, en niet de keten van btw-plichtige ondernemers, die de btw “draagt”. In Nederland betalen wij als consumenten ruim 40 miljard btw, via de btw-plichtige ondernemers, aan de schatkist (daarom noemen we de btw een “indirecte belasting”).
In het Bidbook eist de FIFA dat zij en alle ondernemers die aan haar en haar partners diensten verrichten en goederen leveren (ik noem dat voor het gemak maar even “de FIFA-keten”) worden vrijgesteld van btw. Als dat zou gebeuren dan betekent dit dat al die ondernemers in de FIFA-keten (tot en met de verkopers van de kaartjes) ineens geen recht op aftrek van input-btw meer zouden hebben, omdat het afrekrecht is gekoppeld aan het verrichten van met btw belaste leveringen en diensten. Maar er mag geen vrijstelling voor de FIFA-keten worden gegeven (dat heeft minister De Jager intussen op twitter al toegegeven), dus er zal in de hele FIFA-keten gewoon btw moeten worden geheven en afgetrokken, en de consument kan de aan hem in rekening gebrachte btw van 6% op de kaartjes niet terugkrijgen van de fiscus. Trouwens, ook een ondernemer die gratis toegangskaartjes voor een WK-wedstrijd aan zijn personeelsleden of zakenrelaties geeft, kan de btw op die kaartjes niet aftrekken, want het is een privé-consumptie.
Als Nederland zou voldoen aan de eis van de FIFA om, indien de btw-vrijstelling niet doorgaat (en dat is het geval), alle btw op basis van een declaratie via één loket van de fiscus terug te betalen aan de FIFA, doorkruisen we niet alleen het normale aftrekmechanisme in de btw-aangiften, maar krijgen de verkopers van de toegangskaartjes ook nog eens hun output-btw (die ze al van de kopers hebben ontvangen en afgedragen aan de fiscus) terug van de fiscus (of van minister Klink, dus in beide gevallen voor rekening van de belastingbetalers). De kaartjeskopers hebben die output-btw al betaald, dus een teruggaaf daarvan aan de kaartjesverkopers in de FIFA-keten is staatssteun, waarvan de Europese Commissie en uiteindelijk de Europese rechter moet zeggen of dat verboden staatssteun is (zoals Dennis Weber hierboven @1 heeft uitgelegd). Die staatssteun leidt bij de kaartjesverkopers tot winst die volgens een ander deel van het FIFA-Bidbook ook nog eens zal moeten worden vrijgesteld van winstbelasting.
Han Kogels
hoogleraar Europees belastingrecht
donderdag 12 augustus 2010, 22:27 uur
Misschien een domme vraag, maar is de FIFA van plan het belastingvoordeel aan de toeschouwers en anderen door te geven, of wil ze alleen geen btw aan de overheid afdragen? Dit laatste lijkt met name te kunnen gebeuren in het ‘teruggave’-scenario.
En gegeven de uitleg van de heren Kogels en Weber hierboven, hoe is het dan mogelijk dat ons demissionaire kabinet en de FIFA toch zo’n vrijstelling afspreken en op schrift stellen? Bij de overheid (en bij de FIFA) werken toch ook juristen?
vrijdag 13 augustus 2010, 12:12 uur
Allemaal helder en duidelijk. Maar wat gaan we daartegen doen? Als niemand protest aantekent, een proces aanspant of anderszins iets doet, gaat het volgens mij gewoon door. Misschien een website starten?
Kijk, van de Tweede Kamer moeten we het niet hebben. Die snappen er geen hout van en laten zich makkelijk simpele praatjes verkopen zoals de heren Been, De Jager en Klink doen.
ha, ha, ha, hoe Ruud Gullit met een simpele berekening “aantoont” dat de Nederlandse schatkist 9,7 miljard euro rijker wordt. Wat een trieste afgang voor zo’n groot speler.
vrijdag 13 augustus 2010, 13:55 uur
@ Jan (punt 14)
Geen domme vraag want belastingen zijn ingewikkeld genoeg. Kaartjes voor sportevenementen in Nederland zijn onderworpen aan 6% btw. De btw is geen ondernemersbelasting, maar een consumptiebelasting die de consument via ondernemers aan de schatkist betaalt. Stel dat u als consument 106 euro voor het kaartje aan de FIFA betaalt, dan mogen we aannemen dat de FIFA daarvan 6 euro aan de fiscus afdraagt. Per saldo draagt de FIFA geen btw, want zij trekt alle aan hemzelf in rekening gebrachte btw af van de btw die zij van de kaartjeskopers heeft ontvangen. Wanneer de FIFA die 6 euro btw, die de koper aan hem heeft betaald, vervolgens als staatssteun terugkrijgt van de overheid, kan zij twee dingen doen:
(a) Die 6 euro, maal het aantal verkochte kaartjes, in haar zak steken. Haar winst neemt daardoor toe, en omdat de regering in het FIFA-Bidbook een vrijstelling voor de winstbelasting heeft toegezegd – dan wel de verschuldigde winstbelasting (als staatssteun) aan de kaartjesverkoper zal terugbetalen – is die 6 euro extra netto winst voor de FIFA.
(b) Of de FIFA kan die 6 euro op voorhand aan de koper geven, door die in mindering te brengen op de prijs van het kaartje. Van de 100 euro die de koper dan voor het kaartje betaalt, draagt de FIFA 6/106 van 100 euro (= 5,66 euro) btw af aan de fiscus. Die krijgt zij vervolgens op grond van de overeenkomst in het FIFA-Bidbook terug van de staat en dat leidt dan (op dezelfde manier als hierboven) tot een extra netto winst van 5,66 euro, maal het aantal verkochte kaartjes.
Als de FIFA in dit voorbeeld de 6 euro subsidie op het kaartje aan de koper doorgeeft, daalt haar extra netto winst met 34 eurocent. Op http://www.voetbalzone.nl staat te lezen dat de FIFA voor de 64 WK-wedstrijden In Zuid-Afrika meer dan 3 miljoen kaartjes heeft verkocht voor prijzen die lagen tussen 10 dollar en 250 dollar (zeg tussen de 8 en 200 euro). Wat de prijzen in 2018 of 2022 zullen worden, weten we natuurlijk nog niet. Maar als we er even vanuit gaan dat de gemiddelde prijs rond die 106 euro van het voorbeeld ligt, en het btw-tarief niet wijzigt, dan hebben we het (alleen al in de btw-sfeer!) over een staatssteun van 20 miljoen euro. Daar komen dan nog alle andere door de FIFA geëiste belastingvrijstellingen bij (winstbelasting, loon- en inkomstenbelasting voor alle werknemers in de FIFA-keten waaronder de KNVB, accijnzen, gemeentelijke belastingen, kortom alle huidige en toekomstige belastingen die in Nederland worden geheven).
Het is dan ook opmerkelijk dat de KNVB (partner in de FIFA-keten) in de media, zonder nadere uitleg, beweert dat deze hele discussie over “slechts” 20 miljoen euro btw gaat. Je mag toch aannemen dat ook zij zich hebben laten adviseren over deze ingewikkelde fiscale materie. Maar inhoudelijke argumenten tegen de door een aantal fiscalisten gesignaleerde problemen rondom de fiscale garanties in het FIFA-Bidbook zijn tot op heden niet in de media te beluisteren of te lezen. Dat is jammer, want de discussie gaat, althans wat mij betreft, niet over de vraag óf we het WK voetbal al dan niet naar Nederland willen halen, maar over de voorwaarden waaronder we dat doen.
@ Frits Bolkys onder punt 15
Hoewel u er niet veel vertrouwen in zegt te hebben, is het wachten op een degelijke inhoudelijke discussie tussen de Tweede Kamer en (met alle respect voor de Minister van Sport) de op fiscaal terrein verantwoordelijke Minister van Financiën.
Han Kogels
hoogleraar Europese belastingrecht
Aantekening Aertjan Grotenhuis: dat wachten gaat nog even duren. Minister Klink heeft de Tweede Kamer zojuist laten weten dat hij nog nog niet in staat is geweest de kritische Kamervragen van 21 juni te beantwoorden. De officiële termijn daarvoor is inmiddels verstreken. De minister is nog in gesprek met onder meer zijn collega Jan Kees de Jager van Financiën en met de KNVB. Wanneer de antwoorden dan wel komen, kan hij nog niet zeggen.
zaterdag 14 augustus 2010, 11:50 uur
Het is misschien interessant om in het kader van deze discussie nog heel even te kijken naar de salarissen van topbestuurders in de FIFA en naar de bonusregelingen, als dat tenminste niet geheim is. Kwestie van transparantie en het geheel in perspectief zetten. Wellicht dat één van de experten daarover iets weet?
zaterdag 14 augustus 2010, 14:59 uur
Volgens mij zie ik wel een legale uitweg. De Tweede Kamer stelt bij aanvang van het WK het btw-tarief bij naar 0%, na het WK wordt deze weer op het normale tarief hersteld. Bijkomend voordeel: een lucratieve WK-maand voor alle ondernemers in Nederland en een eerlijke concurrentie.