Grote reorganisatie bij Belastingdienst
De Belastingdienst gaat ingrijpend reorganiseren. De dienst verlaat definitief de ideologie van de collectieve verantwoordelijkheid zoals opgezet door de omstreden directeur-generaal Jenny Thunnissen. Ambtenaren worden weer individueel verantwoordelijk voor het uitvoeren van hun taak. De nieuwe lijn wordt uitgezet door Peter Veld, de van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) afkomstige directeur-generaal van de Belastingdienst. Hij is onder meer ontevreden over verschillen die er in de 13 belastingregio’s bestaan in de benadering van bedrijven en particulieren.
Daarom wordt de aansturing strakker en moet een nieuwe automatiseringsslag voor meer uniformiteit zorgen. Als onderdeel van de reorganisatie is een nieuwe functie gecreëerd, namelijk die van Algemeen Directeur Belastingdienst. Deze topambtenaar wordt –kort gezegd- verantwoordelijk voor de hele uitvoering van de belastingheffing (excl. Douane). Als eerste heeft de bedrijfskundige Hans Blokpoel per 1 juli 2010 die functie op zich genomen. Hij werkte 2 ½ jaar, deels onder leiding van Peter Veld, als CIO (hoofd automatisering) en lid van de hoofddirectie van de IND.
De nieuwe benoeming bepaalt de ontwikkeling van de Belastingdienst in het komende decennium. Volgens Blokpoel worstelt de Belastingdienst niet eens in de eerste plaats met de complexiteit van de processen in de organisatie. Het gaat om te beginnen om de steeds veranderende heffingsregels. Hij zit daarmee op één lijn met bijvoorbeeld plv-directeur-generaal Theo Poolen die vindt dat de politiek een regel één keer in een kabinetsperiode mag veranderen en de uitvoeringsorganisatie verder de rust moet gunnen om met de regel aan de slag te gaan.
Het accent van het werk van Blokpoel ligt in de jaren 2010 en 2011 in het “op orde brengen van het huis”, zo laat de Belastingdienst weten, maar in toenemende mate zal hij ook aandacht geven aan het transformatieproces en de samenwerking met andere overheidsdiensten. Blokpoel gaat met de CIO van de Belastingdienst, Wim Sijstermans, de private automatiseringsmarkt betrekken bij het herinrichten van de automatisering van de Belastingdienst. Bij de IND kwam –na een aanbesteding – een samenwerking tot stand met een consortium van de automatiseringsbedrijven Ordina en Accenture. Blokpoel geldt in zijn managementstijl als een heldere leider. Hij luistert, beloont creativiteit en zet dan een vernieuwende lijn uit die geen ruimte laat voor (regionale) afwijkingen. Het uitbesteden van (automatiserings)taken zal tegemoet komen aan de politieke eis het aantal ambtenaren te reduceren; het ‘uitbesteden’ van controletaken aan gecertificeerde accountants biedt daarnaast, net als voortgezet horizontaal toezicht, de mogelijkheid tot kostenreductie. De Haagse leden van het Management Team van de Belastingdienst hebben op zich genomen Blokpoel uit de wind van de politiek te houden. Dat kan lukken zolang de Belastingdienst zijn kwaliteit in de zichtbare massale processen (zoals de aanslagregeling) op niveau weet te houden.
Blokpoel heeft voor het herinrichten van het primaire bedrijfsproces bij de IND nog geen half jaar geleden de prestigieuze NAF-architectuurprijs gewonnen met het ICT-programma Indigo. Dat is een prijs van het Nederlands Architectuur Forum met ondermeer de Belastingdienst in de jury. De IND zou met het systeem een jaarlijkse besparing van 45 miljoen euro moeten kunnen boeken. Een domper op de feestvreugde kwam toen de Algemene Rekenkamer in maart 2010 kritiek uitte op dreigende vertraging en budgetoverschrijding met meer dan 10 procent.
Zie voor de gevolgen voor het personeel >de elektronische krant< en >vervolgblog<
Abonneer je 
woensdag 21 juli 2010, 14:52 uur
Too little, too late. De chaos bij de Belastingdienst is in gang gezet met de grote reorganisatie van 1991, de collectieve verantwoordelijkheid zoals ingezet door Jenny Thunnissen heeft dit afbraakproces slechts versneld. De achterstand die de Belastingdienst heeft opgelopen, bedraagt inmiddels 19 jaar. De grote fout die men heeft begaan, is de (te) grote invloed die men heeft gegeven aan de managers binnen de Belastingdienst: de fiscaal-technisch specialisten die het vak begrijpen en moeten uitvoeren, staan al bijna 20 jaar aan de zijlijn. Velen hebben – gedesillusioneerd – de dienst verlaten. Ik ga er vooralsnog van uit dat Peter Veld oprecht is en wens hem veel succes, maar ik betwijfel of hij binnen afzienbare tijd kan herstellen wat anderen in 20 jaar tijd hebben kapotgemaakt.
J. de Vries
donderdag 22 juli 2010, 06:49 uur
Stop changing, go back to core business. Een van de vele problemen bij de Belastingdienst is dat er te vaak wordt gereorganiseerd. Inmiddels zijn er meer managers dan fiscalisten. Dit blijkt ook weer dat – met alle respect – een algemeen directeur wordt benoemd. Bij de Belastingdienst zijn er teveel mensen bezig met andere zaken dan heffing en controle van belastingen.
Naam bekend bij de redactie
donderdag 22 juli 2010, 15:10 uur
Een passage als ‘De gemiddelde leeftijd van het personeel is 47 jaar. Ook voor de vergrijzing moet het vrijwillig vertrek van werknemers een oplossing vormen’ vind ik bizar. Hoe moeten mensen dan tot – straks – hun 67e jaar werken?
Moet iedereen maar vrijwillig zzp’er worden? Is dat de oplossing? Of uiteindelijk iedereen in de bijstand?
Lisa de Wit
donderdag 22 juli 2010, 18:34 uur
Het is niet een kwestie van ‘te weinig, te laat’. Het gaat om een fundamentele verandering van belasting heffen en innen. De heffing wordt grotendeels verlegd naar het horizontaal toezicht, waaronder het afsluiten van convenanten (accountants worden de spil tussen de ondernemer en de belastingdienst) en (indien de politiek het toelaat!!) belastingvereenvoudiging. Let wel, het gaat om vereenvoudiging voor particulieren om het schrappen van de resterende aftrekposten en de vooringevulde aangifte. Voor ondernemers is er meer zon onder de sneeuw…. De Jager stelde zelfs voor om ondernemers (inkomstenbelasting) die een winst tot € 18.000 maken géén belasting te laten betalen (zelfstandigenaftrek verdwijnt dan) en natuurlijk nauwelijks nog controles. In de 1e plaats zijn ondernemers die onder een convenant vallen daarvan gevrijwaard (zij beloven het goed te doen, geen grenzen op te zoeken, eerlijk te zijn en geen fouten te maken) op de 2e plaats, minder belastingdienstambtenaren (heffing, controle en inning) betekent ook minder controles bij die bedrijven die dat (in de ogen van diezelfde belastingdienst) nog wel verdienen.
En als klap op de vuurpijl: de bedragen waarbij de belastingdienst tot oninbaarheid besluit (niet meer invorderen van een belastingschuld bij niet betalen) wordt wederom verhoogd. De hoogte van dat bedrag en in welke situaties blijft uiteraard zo goed mogelijk geheim (je zou mensen op ideeën kunnen brengen) maar in enkele regio’s (die hun eigen broek moeten ophouden) wordt dit instrument nu juist gebruikt om de achterstanden (die groot zijn) bij te kunnen houden, laat staan in te halen. De onderbezetting (veroorzaakt door mismanagment in personeelsbeleid; ziekte en het veranderen van functie) heet in sommige regio’s overbezetting (men ‘berekent’ eerst hoeveel mensen er eigenlijk zouden mogen zijn en komt dan tot de conclusie dat er toch mensen te weinig zijn om het werk goed te kunnen doen) Nou een klein tipje van de sluier, in sommige regio’s worden belastingschulden die NIET worden betaald (en natuurlijk geen, weinig of moeilijk verhaal halen = overige schuldenvrije bezittingen) met het grootste gemak tot € 5.000 oninbaar geleden.
En nou de politiek weer….!!!
Frits Bolkys
donderdag 22 juli 2010, 19:25 uur
@ Peter,
ik zou zeggen geef zelf het goede voorbeeld. Met jouw vertrek als 57 jarige kun je een positieve bijdrage leveren aan verlagen van de gemiddelde leeftijd.
René
donderdag 22 juli 2010, 20:13 uur
Met ongeloof lees ik het volgende:
het ‘uitbesteden’ van controletaken aan gecertificeerde accountants biedt daarnaast, net als voortgezet horizontaal toezicht, de mogelijkheid tot kostenreductie
- je primaire proces moet je niet willen uitbesteden, accountants zijn er juist al te kort
- horizontaal toezicht is er voor goedwillende bedrijven, die krijgen vanwege dit fenomeen meer aandacht dan dat ze nodig hebben
- door horizontaal toezicht en reductie van personeel wordt er onvoldoende gehandhaafd
voorbeeld: controles waar voldoende aanwijzingen van materiële fouten zijn mogen niet worden gecontroleerd vanwege capaciteitgebrek OF nog erger worden strafrechtelijk niet vervolgd.
Belastingdienst medewerker
naam bij de redactie bekend
donderdag 22 juli 2010, 21:18 uur
De visie van collegiaal leiden in zelfsturende teams was desastreus. De aansturing moet veranderen dat klopt. Directer en met afrekeningsmomenten. De lijn van inhuur van externen voor controles is de dood in de pot. Het zenden aan betrouwbare ambtenaren hard werken en met respect voor een betrouwbare overheid leidt tot ontmoediging in het werk en schaadt het imago van een betrouwbare dienst. De aanstelling met meer overhead en weer met niet fiscale kennis van het proces zal zonder twijfel -bij mij- tot desastreuze resultaten leiden. Helaas, echt jammer, waar moet dat naar toe ?
Jacques Wouters
vrijdag 23 juli 2010, 11:54 uur
Ik lees: “De boventalligheid treft alleen de 16.000 werknemers van de afdelingen die zich met het innen, heffen en controleren van belastingen bezighouden.”
Het “innen, heffen en controleren van belastingen” is volgens mij de “core business” van de Belastingdienst. Ik vraag me dan wel af waar de andere helft van die 32000 medewerkers hun tijd mee door brengen……. Over overhead gesproken. Bovendien: het is een teken aan de wand dat juist in de “core-business” het personeel eruit vliegt. Dat kan toch nooit de bedoeling zijn?
@ Frits Bolkys: die € 5000 is echt niets nieuws hoor. Het is al lang één van de vele publieke geheimen die door de belastingbetaler worden gekoesterd.
Stefan van Opperen
dinsdag 27 juli 2010, 22:50 uur
Als politicoloog heeft de heer Veld een passende achtergrond in een veld waar politieke processen overheersen.
Een nadeel vind ik persoonlijk dat hij iemand meeneemt die ook van de IND afkomt. Het zal niet de eerste keer zijn dat adviseurs, CEO’s of managers met een “frisse-blik een organisatie binnenkomen met een aanpak die “ergens anders ook gewerkt heeft.”
Positief aan het hele verhaal is dat de reorganisatie op een groot commitment van bovenaf mag rekenen. Dat is gelijk ook weer een nadeel…
H.J. Bool
woensdag 28 juli 2010, 09:33 uur
@9 H.J. Bool
Het grote nut van “commitment van bovenaf” ontgaat mij. In een grote organisatie als de belastingdienst is het volgens mij belangrijker dat er op de werkvloer voldoende draagvlak bestaat. Als ik de reacties van (ex)belastingdienstmedewerkers op dit forum zo lees dan is dat draagvlak ver te zoeken. Niet alleen nu in deze discussie maar destijds ook in de discussie rond Jenny Thunnissen en haar “zelfsturende ambtenaren”. Zij sloeg alle signalen vanaf de werkvloer in de wind en ging “met de kop door de muur” om haar reorganisatieplannen er door te drukken. Het resultaat is bekend.
Veld lijkt de zelfde kant op te gaan: een reorganisatie met ondermeer als speerpunt “meer uniformiteit in de klantbehandeling” en tegelijkertijd de werkvloer uitdunnen met een paar honderd man. Meer doen met minder mensen betekent in de praktijk dat de belastingambtenaar in Groningen zijn hoofd net zo ver in het zand moet steken als zijn collega’s in de randstad en Maastricht (ook al ligt het geld in Groningen bij wijze van spreken voor het opscheppen). Zo krijgen we wel een heel bijzondere interpretatie van het begrip “rechtvaardige belastingheffing”. Geloofwaardig is het nochtans niet.
Benieuwd hoe dat afloopt…….
Stefan van Opperen
zaterdag 21 augustus 2010, 21:30 uur
Het “outscourcen van het toezicht van de Belastingdienst op de 33.000 grootste ondernemingen in Nederland is een meer dan levensgevaarlijke operatie die waarschijnlijk tot de dood van de patiënt zal leiden. Het is immers de “aorta”, de levensader van de Nederlandse maatschappij. Meer dan 80% van de inkomsten van het Rijk, onze samenleving.
Goed toezicht daarop, eerder nog de aanscherping van het toezicht, en zeker niet te vergeten een aanscherping van de regelgeving, is in deze crisistijd een noodzaak.
Hoezo sterkste schouders, sterkste lasten?
zondag 22 augustus 2010, 15:42 uur
@ 11 VHMF
Uw betoog is mij uit het hart gegrepen. Hopelijk ventileert uw vereniging dit ook rechtstreeks bij de heer Veld op het ministerie van financien?
Ons land is in crisis! Heren Hoge ambtenaren van het Ministerie van Financiën!
Bij “het outsourcen van toezicht” legt men veel verantwoording bij de ondernemingen met hun verondersteld zelfregulerend vermogen.
Echter: door de kredietcrisis is het maatschappelijk vertrouwen in dat zelfregulerend vermogen juist ernstig geschaad.
Zelfregulering heeft evident gefaald.
Hopelijk brengt u dat in uw positie goed onder de aandacht van de heer Veld.
zondag 22 augustus 2010, 17:38 uur
@ 11 VHMF
Als toevoeging op mijn reactie #12 nog dit: het zelfregulerend vermogen komt ook door de economische crisis extra onder druk te staan. Steeds meer bedrijven staat het water aan de lippen. De morele lat komt daardoor vanzelf lager te liggen. Als je het voortbestaan van je bedrijf kunt redden door je fiscale verplichtingen (tijdelijk) wat minder nauw te nemen dan zou je wel gek zijn als je die kans niet pakte. Zeker met de wetenschap dat de controledichtheid van de fiscus dusdanig laag is, dat je pakkans nagenoeg nihil is.