Kabinet pakt multinationals fiscaal aan
Het kabinet maakt een eind aan een deel van de mogelijkheden voor multinationals om onder de Nederlandse vennootschapsbelasting uit te komen. Staatssecretaris van Financiën Jan Kees de Jager durft een door hem aangekondigde fundamentele modernisering van de winstbelasting evenwel niet aan. Hij houdt het bij lapwerk en schuift de echte maatregelen door naar een studiecommissie en daarmee naar zijn opvolger. De staatssecretaris vreest dat meer ingrijpende maatregelen het vestigingsklimaat negatief beïnvloeden. De Tweede Kamer vergadert waarschijnlijk nog dit jaar over de plannen van de staatssecretaris.
De staatssecretaris constateert vandaag in een brief aan de Tweede Kamer dat internationale ondernemingen minder belasting betalen dan gewone binnenlandse bedrijven. Dat lukt ze door de Nederlandse belastingdienst te laten opdraaien voor in het buitenland gemaakte kosten zonder over de daar behaalde winsten belasting in Nederland te betalen. Sterker nog, multinationals ‘exporteren’ hier gemaakte winsten naar laag belastende landen. De Nederlandse fiscus heeft dan het nakijken, zo laat de staatssecretaris de Tweede Kamer weten. Deze belastingontwijking zit De Jager behoorlijk dwars. Aan de andere kant heeft ondernemersorganisatie VNO-NCW hem ingepeperd dat in Nederland gevestigde multinationals mondiaal moeten concurreren. Een level playingfield op wereldschaal betekent een bevoorrechte positie in de Nederlandse verhoudingen. Dat is het duivelse dilemma van De Jager. Eigenlijk wil hij dat multinationals net zo veel betalen als Nederlandse bedrijven. Overigens worden de werkelijke cijfers over de belastingafdracht van multinationals zowel door de staatssecretaris als door de bedrijven angstvallig voor de Tweede Kamer verborgen gehouden.
Het vorige kabinet heeft de Europese Commissie toestemming gevraagd voor een meer ingrijpende maatregel: een apart belastingtarief voor rente. Zowel de genoten als de aftrekbare rente. In dat laatste zit de fiscale besparing. De Tweede Kamer heeft al in 2006 ingestemd met een speciaal belastingtarief voor rente: de groepsrentebox. Het lage tarief geldt ook voor aan buitenlandse dochtermaatschappijen van de mutinational. Daarin zit de fiscale besparing. Het wachten was op toestemming van de Europese Commissie. Die heeft na jarenlang dubben, onlangs groen licht gegeven voor een dergelijke rentebox. Maar nu durft de staatssecretaris de stap naar de rentebox niet te maken. Evenmin durft hij het alternatief aan waarvoor de Duitse regering heeft gekozen: een maximering van aftrekposten voor bedrijven.
De Jager wil wel een eind maken aan de manier waarop de fiscus te grazen wordt genomen door private equitymaatschappijen. “Sprinkhanen” in de terminologie van CDA-woordvoerder Frans de Nerée. Ook wil hij een halt toeroepen aan het ‘importeren’ van buitenlandse verliezen ten koste van de Nederlandse schatkist. Dat moet hem enkele miljarden euro’s opleveren. Oorspronkelijk had het kabinet beloofd de opbrengst van de modernisering van de vennootschapsbelasting terug te sluizen naar het bedrijfsleven. Maar daar heeft de staatssecretaris het niet meer over. Het gaat nu om een normale reparatie en het geld daarvan heeft De Jagers baas Wouter Bos hard nodig. Niet voor het afschaffen van de dividendbelasting of zo. Maar om de kosten voor vergrijzing op te vangen en als smeergeld voor het rekeningrijden. Als dat zo gebeurt, zal het bedrijfsleven zich al dan niet terecht bedrogen voelen.
De staatssecretaris wil de benodigde wetsvoorstellen komend voorjaar bij de Tweede Kamer indienen. Op 9 december beslist de vaste commissie voor Financiën hoe ze met de plannen van de staatssecretaris omgaat. Waarschijnlijk organiseert de Kamer nog vóór 18 december een openbaar debat over de nieuwe plannen.
Illustraties: Binnenhof.TV
Abonneer je 
zondag 6 december 2009, 22:53 uur
Het is een wijs besluit van de staatssecretaris van Financiën om geen knopen door te hakken wat betreft de groepsrentebox en een verdere beperking van deelnemingsrente (de zogenoemde Bosal-gap). De vele reacties op het consultatiedocument waarin de staatssecretaris de meningen van de wetenschap en de fiscale praktijk inventariseerde, hebben immers aangetoond dat een onverkorte en overhaaste invoering van deze maatregelen tot negatieve consequenties voor Nederland als vestigingsland zouden leiden.
Terecht schuift de staatssecretaris die moeilijke dilemma’s door naar de commissie die nadenkt over een hervorming van het belastingstelsel.
Wel is het begrijpelijk dat hij excessieve renteaftrek bij overnames van Nederlandse bedrijven wil aanpakken. De vraag is evenwel wat ‘excessief’ is.
Marnix van Rij
Partner bij Ernst & Young Belastingadviseurs
maandag 7 december 2009, 09:13 uur
Er zijn verschillende factoren die kunnen leiden tot een andere belastingdruk op internationaal opererende dan op nationaal opererende ondernemingen. Met name de allocatie van vorderingen en schulden spelen daarbij een rol. Aan de andere kant moet worden bedacht dat in Nederland actieve internationaal opererende ondernemingen zich staande moeten houden in de concurrentie met internationale ondernemingen die in andere landen zijn gevestigd en waarvoor doorgaans vergelijkbare factoren gelden. Dat betekent dat er een spanning bestaat tussen grondslagbehoud en verdeling enerzijds en vestigingsklimaat anderzijds. Beide aspecten zijn van groot belang. Hierdoor en door de begrenzingen die het EG-recht stelt, is de ruimte voor beleidsaanpassingen beperkt. Wel kan ik paal en perk stellen aan de ongewenste renteaftrek bij met bovenmatig vreemd vermogen gefinancierde overnames van Nederlandse bedrijven. Verder overweeg ik afschaffing van de mogelijkheid om verliezen van buitenlandse filialen te verrekenen met Nederlandse winst. Ik ben vol vertrouwen dat de gevoerde discussies en gemaakte analyses bijdragen aan de gedachtevorming van de Studiecommissie Belastingstelsel. Ik vertrouw erop dat er in de toekomst naar aanleiding van de voorstudie van die commissie een vervolg kan worden gegeven aan de door mij ingezette lijn.
Jan Kees de Jager
staatssecretaris van Financiën
(afsluitende paragraaf in de ‘Sinterklaasbrief’ aan de Tweede Kamer)
maandag 7 december 2009, 11:31 uur
De renteaftrek houdt de gemoederen bezig – getuige ook de enorme reacties op het consultatiedocument tijdens de zomer. Heb de indruk dat de staatssecretaris deze noodkreet van het bedrijfsleven ter harte heeft genomen en goed geluisterd heeft; dat is zeer bewonderenswaardig. Rente is fundamenteel. Wijs is ook om de aandacht te richten op multinationals versus in Nederland operende ondernemingen – dit in tegenstelling tot buitenlandse multinationals versus Nederlandse multinationals welke discussie thans hot is. Wellicht is het ook wijs beleid van de staatssecretaris zich te richten op de ‘sprinkhanen’. Die zijn niet vertegenwoordigt in de Nederlandse politiek.
Nog een laatste gedachte: wordt de weg nu geopend naar een grensoverschrijdende fiscale eenheid? Door buitenlandse verliezen op vaste inrichtingen niet meer in Nederland te accepteren ligt die weg open. Ze lijkt ook EU bestendig en moedigt het wellicht aan de renteaftrek in het buitenland te laten vallen. Dat was precies de bedoeling van de staatssecretaris met de rentebox.
Fleur van Gunsteren
dinsdag 8 december 2009, 11:19 uur
Hoeveel precies met deze wetgevende operatie wordt opgehaald, wordt nog berekend . Dat zal begin volgend jaar duidelijk worden als het wetsvoorstel wordt ingediend. De opbrengst wordt evenwel in zijn geheel teruggesluisd naar het bedrijfsleven, in de sfeer van de vennootschapsbelasting, zoals ook in eerdere brieven aan de Tweede Kamer aangegeven.
Simone Boitelle
woordvoerder staatssecretaris
woensdag 18 augustus 2010, 10:25 uur
En wat gaat deze heer, staatssecretaris Kees Jan de Jager doen aan de exorbitante, schaamteloze eisen van de FIFA? Heeft hij een rechte rug of zal hij meebuigen?