Gemeente met belastingescapades blijft geheim

illustratie-euro-92De Tweede Kamer neemt er geen genoegen mee dat het kabinet de naam van een gemeente die belastingescapades uithaalde niet prijsgeeft. SP-Kamerlid Farshad Bashir had naar aanleiding van een eerder blog op deze plaats, om die naam gevraagd. Hij heeft er bezwaar tegen dat belastingrechters de namen geheimhouden van overheidsorganen die voor de rechter komen in verband met belastingconstructies of zelfs regelrechte fraude.

Minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin heeft de Tweede Kamer laten weten dat de parlementariërs en anderen die zo’n naam willen achterhalen zich maar tot de belastingrechter moeten wenden.  In het concrete geval wil bestuursrechter mr. Braun de naam van de betrokken gemeente om privacyredenen niet prijsgeven. Toch constateert hij zelf dat de onbekende gemeenten achteraf zijn boekhouding moest veranderen om de door hem geconstateerde onwettige belastingconstructie toe te passen.

Tansparancy International, de wereldwijde organisatie tegen corruptie, waarschuwt tegen de Nederlandse praktijk om namen van sjoemelende gemeenten geheim te houden. Voorzitter Paul Arlman stelt in een video-interview met deze krant dat het hem niet duidelijk is waarom anonimisering zou moeten gelden voor publiekrechterlijke organen, inclusief gemeentes, waterschappen enzovoort. Hij bepleit transparantie op dit terrein opdat eigen burgers kunnen weten welke (belasting)procedures hun gemeente voert.

Zowel Arlman als Bashir nemen het mr. Braun niet zozeer kwalijk dat hij de namen van zulke gemeenten geheim houdt. Wel wil Bashir een wetswijziging entameren om voor de toekomst transparantie af te dwingen.  Om te beginnen start de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer donderdag een schriftelijk overleg hierover met staatssecretaris De Jager van Financiën (CDA).

Zie >hier< voor eerder blog; aan dit blog is een serieuze discussie gekoppeld over de wenselijkheid van anonimisering en over de vraag of het goed of juist verkeerd is dat gemeenten met belastingconstructies geld voor de gemeentekas binnenhalen ten laste van de ‘s-Rijks schatkist. In de discussie op het blog is enkele malen als de in deze rechtszaak betrokken gemeente genoemd de naam van de gemeente Albrandswaard.

albrandswaard

reacties onder naam (zie Netiquette) worden doorgeplaatst.


Dit bericht heeft 8 reacties op “Gemeente met belastingescapades blijft geheim”

  1. mr drs R. Winter zegt:

    Frauderende ambtenaren zijn ook moeilijk aan te pakken, wanneer zij uit hoofde van hun functie frauderen. De schade aan individuele burgers of bedrijven, die zij veroorzaken kan gevorderd worden via een civiele schadeclaim uit onrechtmatige daad, maar dan moeten de burgers of bedrijven wel weten dat er gefraudeerd werd door die ambtenaren. Het lijkt me dat het publiceren van namen van frauderende ambtenaren of frauderende overheidsinstellingen relevant is, omdat zij door hun ambtelijke aanstelling extra bescherming genieten op het gebied van ontslagrecht en sociale zekerheid en zelf geen schade zullen ondervinden van frauduleuze handelingen.
    Ik maakte zelf fraude mee door een leerplichtambtenaar, hetgeen leidde tot grote financiele schade, waarop de gemeentelijke instelling waarvoor zij werkte mij schreef dat ik een schadeclaim uit onrechtmatige daad moest instellen. Volgens de betreffende gemeente had de leerplichtambtenaar geen bestuursrechtelijke handeling verricht namens het College van B & W, maar uit eigen beweging valse aangifte tegen mij gedaan bij de Officier van Justitie, waarbij zij haar status als leerplichtambtenaar gebruikte.

    mr drs R. Winter

  2. J.J.M. Jansen zegt:

    Donderdag a.s. verschijnt een zeer lezenswaardige column over dit onderwerp in het Weekblad Fiscaal Recht. De auteur, Bart van Huijgevoort houdt in deze column een warm pleidooi voor openheid in de belastingrechtspraak.

    J.J.M. Jansen

  3. Farshad Bashir zegt:

    De fractie van de SP in de Tweede Kamer vindt dat de openbaarheid van terechtzittingen een fundamenteel principe is in een rechtsstaat, waarvan slechts in uitzonderlijke omstandigheden mag worden afgeweken. In Nederland wordt daar voor elke belastingprocedure van afgeweken. Als ik goed geïnformeerd ben, zijn de belastingzaken in bijvoorbeeld België, Duitsland, Frankrijk, Denemarken, Zweden en Groot-Brittannië wel openbaar, in elk geval bij bestuursorganen.
    Ik heb het Kabinet om opheldering gevraagd over dit verschil in benadering. Ik wil ook van de minister van Justitie weten waarom geheimhouding van de naam van de in dit blog genoemde gemeente belangrijker zou zijn dan het belang van de samenleving in het kennen van de naam van deze gemeente en het belang van de democratische controle daarop.

    Farshad Bashir, Tweede Kamerlid voor de SP

  4. Pieter Omtzigt zegt:

    De CDA-fractie vindt het onwenselijk dat belastingrechtspraak met betrekking tot democratisch gekozen instellingen en instellingen die in belangrijke mate met publieke middelen zijn gefinancierd achter gesloten deuren plaatsvindt.
    Vandaag heb ik de regering schriftelijk verzocht er voor te zorgen dat binnen twee maanden uitspraken met betrekking tot democratisch gekozen instellingen en instellingen die in belangrijke mate met publieke middelen zijn gefinancierd openbaar zullen zijn, evenals de betreffende rechtszittingen.

    Pieter Omtzigt, lid van de Tweede Kamer voor het CDA

  5. Hans Röben zegt:

    De minister geeft te kennen dat hij bereid is om met de Raad voor de rechtspraak en de Hoge Raad te bespreken of het automatisme waarmee uitspraken ten aanzien van met publieke middelen gefinancierde procespartijen worden geanonimiseerd, kan worden aangepast. Hiermee zet de minister de zaak op zijn kop. De oorzaak van de vérgaande anonimisering van fiscaal-bestuursrechtelijke uitspraken ligt namelijk niet bij de Raad voor de rechtspraak, de Hoge Raad of de gerechten, maar uitsluitend bij de wetgever. De wetgever (voor de goede orde: de wetgever omvat niet alleen de Regering, maar ook de Staten-Generaal) heeft bij de incorporatie van het fiscale bestuursprocesrecht in het algemene bestuursprocesrecht vastgehouden aan de belastingrechtspraak achter gesloten deuren. Ik zie deze geheime belastingrechtspraak als een fenomeen uit de vorige, zo niet uit de negentiende eeuw.

    Hans Röben, voormalig raadsheer van de belastingkamer van het gerechtshof te Arnhem

  6. Frans Weekers zegt:

    De leden van de VVD-fractie houden niet van fiscale trucage; we vinden dat publieke en semipublieke lichamen daarin een voorbeeldfunctie hebben. Wij zijn van mening dat deze kwestie niet onopgemerkt mag aflopen met een sisser. Wij willen op de hoogte blijven van de voortgang (een uitspraak en de eventuele vervolgstappen van de gemeenteraad van de desbetreffende gemeente) van deze kwestie.
    Wij hebben de regering gevraagd of zij stappen gaat ondernemen om de anonimisering van belastingzaken van met publieke middelen gefinancierde procespartijen anders aan te pakken.

    Frans Weekers, namens de VVD-fractie in de Tweede Kamer

  7. S. Bruijniks zegt:

    Op 6-1-2006 werd door het >Hof Den Bosch< een geanonimiseerde gemeente wegens belastingfraude (BTW-constructie; valsheid in geschrifte) veroordeeld. Op 29-4-2008 bevestigde de Hoge Raad de uitspraak van het Hof en daarmee de strafrechtelijke boete van € 95.000 die aan die gemeente werd opgelegd. Uit dit niet-geanonimiseerde arrest bleek dat het om de gemeente Etten-Leur ging. Het verweer is de moeite waard om te lezen, omdat de gemeente er o.a. ten onrechte van uitging dat voor vervolging van een rechtspersoon voor een bewezenverklaring van opzet bij de rechtspersoon vereist is dat de namens die rechtspersoon optredende natuurlijke personen met die opzet hebben gehandeld. De Hoge Raad volgde het oordeel van het hof dat op grond van de gebezigde bewijsmiddelen zodanig nauw en volledig tussen verdachte en medeverdachte werd samengewerkt dat van medeplegen moet worden gesproken
    Het is als inwoner (en belastingbetaler) van de gemeente Etten-Leur is het toch relevant te weten welke mentaliteit jouw gemeentebestuur heeft, en wetenschap te hebben van het feit dat je als belastingbetaler opdraait voor deze boete en de forse proceskosten.
    Ik vind het een uiterst bedenkelijke zaak dat overheden niet schromen de hand met de wet te lichten als het in hun kraam te pas komt maar burgers tegelijkertijd aan hun plichten houden en zonodig beboeten.
    Als overheden niet schromen de hand met de wet te lichten zijn we hard op weg naar een anarchie. Overigens lappen overheden op vele terreinen de hand met de wet zonder dat daar ook maar enig tegengeluid van de verantwoordelijke ministeries c.q. toezichthouders/rekenkamers is te horen. Zo zijn de lokale overheden verplicht invorderingsrente in rekening te brengen wat de meeste echter niet doen. Met de wettelijk voorgeschreven vermogensnormen bij kwijtschelding wordt massaal de hand gelicht, waar aan ondernemers volgens de regels geen kwijtschelding mag worden verleend gebeurt dat wel.
    Samenvattend: als de overheid lak heeft aan haar eigen regels …. wat mag zij dan van haar burgers verwachten?

    S. Bruijniks

  8. mr. F.R. Herreveld zegt:

    De argumenten vóór openbaarheid zijn uitermate labiel en soms zelfs onzinnig. Moet belastingrechtspraak dan in het geheim plaatsvinden? Natuurlijk niet, er moet controle zijn op de Belastingdienst en op het rechterlijke apparaat en dat kan alleen als het publiek kennis kan nemen van de uitkomsten van de rechtspraak. Daarvoor is een openbare behandeling van een beroep in belastingzaken echter geen vereiste, dat mag gerust in anonimiteit gebeuren. Wel is een essentieel vereiste dat de rechterlijke macht openheid betracht over de uitkomst en van de rechtsgedingen in belastingzaken nadat deze zijn geanonimiseerd. En dat is nu precies wat in de praktijk gebeurt; de vakbladen staan vol met fiscale procedures. Het is hierbij wel van groot belang dat de rechterlijke macht geen enkele terughoudendheid betracht bij het publiceren van geanonimiseerde uitspraken. En dat is waar hier de schoen wringt,niet bij de openbaarheid van de zitting, maar bij de transparantie van de rechterlijke macht in haar publicatiebeleid.
    De Belastingdienst is procespartij in alle rijksbelastingzaken en is uit dien hoofde op de hoogte van alle uitspraken van alle belastingrechters. De burgers zijn aangewezen op door de rechterlijke macht te publiceren zaken. De publicatie van geanonimiseerde uitspraken is een (nagenoeg) onbezoldigde nevenwerkzaamheid van de rechterlijke macht. Die maakt daarbij afwegingen welke uitspraken wel en welke niet zullen worden vrijgegeven ter publicatie. Deze afweging,hoe zuiver die ook wordt uitgevoerd, hoort in een transparant rechtssysteem ten principale niet bij de rechter thuis. Alle uitspraken van alle belastingrechters dienen geanonimiseerd te worden vrijgegeven voor publicatie, al was het maar om niet de schijn te willen wekken dat de Belastingdienst op een processuele voorsprong staat vanwege zijn eigen procespositie; helaas heb ik te vaak meegemaakt dat inspecteurs zich in een procedure beroepen op niet-gepubliceerde rechterlijke uitspraken, waarbij opgemerkt moet worden dat zij desgevraagd altijd direct bereid zijn een afschrift daarvan uit hun eigen informatiesysteem ter beschikking te stellen.
    De behandeling van fiscale zaken zelf is niet openbaar ter bescherming van de belastingplichtige, de uitspraak echter is geanonimiseerd wel openbaar toegankelijk en daarmee wordt voldaan aan de controletaak die openbaarheid heeft te dienen, maar dan zonder de belastingbetaler af te houden van rechtsbescherming door hem publiekelijk aan de kaak te stellen. De zaak zelf is inhoudelijk openbaar, de persoon om wie het gaat mag geheim blijven,zo staat het reeds geschreven in het apocriefe boek 4 Ezra14:4, naar aanleiding van de wonderen, de verborgenheden en het einde der tijden die De Heer aan Mozes had geopenbaard op de berg Sinaï ¨:‘Deze woorden zult gij openbaar maken, en deze zult gij verbergen’.

    Frank Herreveld

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.