“Een stille revolutie”, zo kenmerkt CDA senator Peter Essers een nieuwe benadering van de Belastingdienst: horizontaal toezicht. Daarbij stemmen bedrijven en accountants hun werkwijze zozeer op de behoeften van de fiscus af, dat die de belastingaangiften zelf niet meer hoeft te controleren. De aangifte is meteen de aanslag. Sinds deze week werkt ook de provincie Noord-Brabant zo met de fiscus samen. Voor particulieren introduceert de fiscus op 1 maart een aparte samenwerkingsvariant: de vooringevulde aangifte.

Wie digitaal aangifte doet, kan enkele gegevens rechtstreeks uit de computers van de Belastingsdienst op zijn aangifte laten plaatsen, Dat kan vanaf 1 maart 2009. U moet dan het elektronische aangiftebiljet downloaden van de internetsite van de Belastingdienst. Eerder downloaden en insturen kan ook, maar dan staat de extra informatie er niet bij. Het gaat om de bij de fiscus bekende gegevens over loon, uitkering of pensioen maar ook de WOZ-waarde van het eigen huis en al betaalde voorlopige aanslagen.

De burger heeft daarbij een eigen taak: hij moet de gegevens controleren. Veel verder gaat de samenwerking gaan met sommige accountants. Die controleren de gegevens van hun klanten alvast als voorportaal voor de belastinginspecteur. Zij houden steeds ook het belang van de fiscus in het oog bij het boeken en controleren van de inkomsten en uitgaven van hun klanten. In ruil daarvoor geeft de Belastingdienst meteen duidelijkheid over de aanslag. Bovendien komt er later geen belastingcontroleur meer langs om zelf de boekhouding te controleren. Zo’n boekenonderzoek kost tijd en geld en levert het steevast fiscale discussiepunten op.

Wat voor (kleine) bedrijven geldt, speelt ook voor provincies. Donderdag 22 februari heeft Noord-Brabant als pionier in provincieland, samenwerkingsafspraken met de leiding van de Belastingdienst gemaakt. Beide willen voortaan op vertrouwensbasis met elkaar omgaan. Vooroverleg in alle heikele situaties moet oplopende conflicten voorkomen. Die hebben in Brabant onder meer gespeeld rond de belastingheffing bij de aanleg van een weg. Volgens de Brabantse gedeputeerde Thoon Essed vergt het werken met horizontaal toezicht nog wel een cultuuromslag bij zowel de Belastingdienst als de provincie.

Dat alles kwalificeert senator Essers als “een stille revolutie“. Hoe doelde daarbij mede op de samenwerking tussen multinationals en de Belastingdienst. Ook daar zijn handhavingsconvananten gesloten waarbij de fiscus de belastingaangifte ongezien overneemt en vooraf duidelijkheid geeft in twijfelgevallen. Het bedrijf moet dan beschikken over een transparant en sluitend controlesysteem, een tax control framework.

Dit onderwerp is ook beschreven in de fiscale rubriek van NRC Handelsblad op 24 januari 2009; zie ook een >eerder blog<

Onderstaand een video-interview rond de ondertekening van het handhavingsconvenant in Den Bosch.

Dit verhaal is geplaatst op zaterdag 24 januari 2009 om 14:05 uur.