Problemen met de fiscus oplossen
Enkele nauwelijks bekende manieren om conflicten met de fiscus op te lossen, kunnen wel eens onverwacht effectief zijn. Twee eerbiedwaardige instanties worden te vaak over het hoofd gezien: de koningin en de Eerste Kamer. Beide hebben een plek in een breed palet aan mogelijkheden om fiscale problemen uit de wereld te helpen.
Elke probleemoplossing na een vruchteloos eerste contact, begint met ofwel een bezwaarschrift als u het oneens bent met de manier waarop de wet is toegepast ofwel een klacht in alle andere gevallen. Beide wegen zijn fundamenteel verschillend.
De bezwaarprocedure is juridisch, er gelden strikte termijnen en u krijgt een formele uitspraak. In eerste instantie van de fiscus, als u de procedure doorzet van de belastingrechter. U kunt de rechtszaak zelf voeren. Met de bezwaar- en beroepsprocedure mikt u op een herziening van een formele beslissing zoals een belastingaanslag.
De klachtmogelijkheden zijn minder formeel. Dat geldt ook voor de uitkomst. U krijgt genoegdoening als de fiscus over de schreef is gegaan of u hoort dat u zelf te kritisch bent op de overheid. Dat wil nog niet zeggen dat u de uitkomst van een klachtprocedure nooit in uw portemonnee merkt. Het eindresultaat kan bijvoorbeeld zijn dat u een terugbetaling of een schadevergoeding krijgt. Zelfs een herziening van aanslagen of toeslagen is mogelijk als de fiscus een fout inziet. Maar geen enkele klachtinstantie begint aan uw zaak als u die volgens de wet aan de rechter moet voorleggen.
De meest gebruikte externe klachtprocedure loopt via de Nationale ombudsman. U kunt zonder verdere hulp een klacht indienen, zelfs via internet. De hele procedure verloopt soepel en inzichtelijk. De ombudsman werkt aan een efficiënte afwikkeling van uw problemen maar ook hij kan weinig betekenen bij de overmaat aan automatiseringsproblemen bij de Belastingdienst.
Minder bekend en minder inzichtelijk is een verzoekschriftenprocedure bij de Tweede Kamer. Een aparte commissie van Kamerleden beoordeelt uw klachten na voorbereidend werk door haar gespecialiseerde medewerkers. De commissie doet goed werk maar moest deze zomer bijna het loodje leggen vanwege bezuinigingen. Ook deze commissie kan ondershands veel bereiken als zaken zijn misgelopen. Echt welkom voelt een burger zich niet. Als u wilt weten hoe zo’n verzoekprocedure in zijn werk gaat, verwijst de Kamer u naar een moeilijk leesbaar reglement. Dat geldt ook voor dezelfde commissie in de Eerste Kamer. Die ontvangt evenwel minder klachten en besteedt daardoor meer tijd aan elk individueel geval.
Een helemaal weinig benutte klachtmogelijkheid is een verzoekschrift aan de koningin. Daarover is bijna geen informatie te vinden; over de resultaten ervan is niets bekend. De weg ‘bovenlangs’ garandeert evenwel royale aandacht voor uw probleem en dat wil nog wel eens helpen. Vanwege de onbekendheid van deze archaïsche klachtmogelijkheid bewandelen jaarlijks slechts enkele tientallen mensen deze weg.
Eveneens onderbelicht is de mogelijkheid mediation toe te passen in belastinggeschillen. De fiscus beschikt over een goed bruikbare checklist en een moeilijk verkrijgbare borchure. In de praktijk hebben belastingambtenaren de neiging de voor hem arbeidsintensieve mediations af te houden. Volgens de laatst bekende cijfers (uit 2005) zijn de resultaten niettemin spectaculair. In ruim 80 procent van de gevallen werd een belastinggeschil in een mediation opgelost.
Meer over het oplossen van belastinggeschillen in NRC Handelsblad van 13 oktober 2007
Abonneer je 
zaterdag 13 oktober 2007, 22:38 uur
Mediation kan een goede manier zijn om geschillen die een burger of onderneming met de fiscus heeft op te lossen. Zowel belastingambtenaren als belastingadviseurs hebben helaas nog last van koud watervrees als het gaat om mediation. Een van de reden daarvoor is volgens mij de volgende. De gedachte leeft bij belastingambtenaren en belastingadviseurs dat als er een mediator ingeschakeld wordt, hij of zij niet in staat is om het geschil zelf op te lossen en het uit handen moet geven. Geen van beide piekert er over om mediation voor te stellen, want dat wordt gezien als een brevet van onvermogen. Het interessante is dat niets minder waar is!! Bij een mediation gaan de betrokken partijen zelf aan de slag om de oplossing voor het geschil te vinden. Er wordt helemaal niets uit handen gegeven!! Het enige is dat de mediator het proces op neutrale wijze begeleidt. Daarbij kan de mediator er toe bijdragen dat partijen toch eens aandacht besteden aan andere onderwerpen dan bakkeleien over de uitleg van het belastingrecht. Dit zijn vaak onderwerpen die ze tot dan toe altijd vermeden hebben, zoals bijvoorbeeld hoe hebben ze tot dan toe met elkaar gecommuniceerd en wat is er in die communicatie allemaal verkeerd gegaan? De belastingambtenaar en de belastingadviseur zijn niet gewend om over dat soort onderwerpen met elkaar te spreken. Als er op het gebied van zo’n ander onderwerp wat recht gezet of verhelderd kan worden, zijn partijen vaak weer beter in staat om naar elkaar te luisteren. Dat leidt er weer toe dat partijen bereid zijn om samen naar een oplossing te zoeken waar ze allebei wat aan hebben. Ook het onderhandelen over (mogelijke) oplossingen zal de mediator begeleiden. De onderhandelingsparters zijn echter de belastingambtenaar en de belastingadviseur. De laatste met of namens zijn cliënt, de burger of de onderneming. En niemand anders. Zoals gezegd, partijen blijven zelf aan zet en er wordt niets uit handen gegeven. Als een belastingambtenaar mediation voorstelt in een daarvoor geschikt geval, laat hij juist zien dat de overheid er voor de burger of de onderneming is en niet tegen (zonder uit het oog te verliezen dat er wel op correcte wijze belasting wordt geheven). Als een belastingadviseur mediation voorstelt laat hij zien dat hij een goede belastingadviseur is die nadenkt over wat in het belang is van zijn cliënt, de burger of de onderneming.
Jurgen Kuiper
Voorzitter Vereniging van Fiscale Mediators (VFM)
info@vfmmediator.nl
http://www.vfmmediator.nl
zondag 14 oktober 2007, 12:08 uur
Ik volg al jarenlang de verslagen van de commissie voor de verzoekschriften van zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Deze commissies laten zelden hun tanden zien, maar lopen heel braaf mee aan het handje van het ministerie van Financiën. Persoonlijk stap ik liever naar de Nationale ombudsman met klachten over de Belastingdienst.
Felix Peppelenbosch, hoofdredacteur fiscale nieuwsdienst Fiscanet
maandag 15 oktober 2007, 12:07 uur
Hoewel het de aandacht, laat staan de emotie, van de grote meerderheid van actievoerders en mensenrechtenorganisaties zelden prikkelt is de heffing en vooral de invordering van belastingen een gebied waarin zich bijna dagelijks schrijnende gevallen voordoen. Wie de moeite neemt tussen de kleinere advertenties in lokale kranten de advertenties waarin belasting-deurwaarders aankondigen tot executoriale verkoop over te zullen gaan particuliere inboedels, zal al gauw afvragen waarom het nieuws daarover uitsluitend aan die kant van het krantenpapier wordt verspreid.
Zelfs in de droge opsomming van bezittingen (tot het speelgoed van kinderen toe!) waarvan de gedwongen verkoop wordt aangekondigd ter voldoening aan vorderingen van betrekkelijk bescheiden bedragen, is gemakkelijk te zien wat voor schrijnende gevallen zich hier vaak voordoen, vooral als men bedenkt dat de inspecteurs en ontvangers van de belastingdienst vaak vorderingen van honderdduizenden euro en meer laten vallen voor bedrijven die hun belangen laten behartigen door meer gewiekste en beter betaalde fiscaal-juristen.
Schrijnende gevallen doen zich hier aan de lopende band voor, maar ik verwacht niet dat de minister van Financiën, die als kamerlid zo begaan was met het lot van nieuwkomers in ons land, ooit voor deze gevallen een “generaal pardon” te verlenen.
dinsdag 16 oktober 2007, 09:55 uur
Ik heb het genoegen gehad een van de accountant-mediators te mogen zijn bij het proefproject mediation bij de Belastingdienst enkele jaren terug. Jurgen Kuiper gaf het al aan. Veel geschillen met de Belastingdienst, en overigens niet allen daar, zijn terug te leiden op slechte communicatie. In de drie mediations die ik tijdens het proefproject heb geleid bleek dat ook het geval. Toen over en weer was uitgelegd waar de pijnpunten in het overleg of het gebrek daaraan en in de wetgeving zaten bleek in alle gevallen het geschil binnen drie uur voor beide partijen tot een aanvaardbare oplossing te zijn gekomen.
De Belastingdienst is echter niet doof voor deze problematiek. Dat blijkt ook uit zijn project Horizontaal Toezicht waaraan SRA een actieve participant is. Zowel de toepassing van mediation als Horizontaal Toezicht eisen zowel bij de Belastingdienst als de adviseurs een slag. Van wantrouwen naar vertrouwen. Van achterdocht naar een open discussie. Het is echter de moeite meer dan waard en terecht dat hiervoor opnieuw aandacht wordt gevraagd.
Belastingplichtigen moeten dan ook niet schromen mediation als middel voor conflictoplossing aan de orde te stellen.
De tijdrovendheid van de mediation valt nogal mee. Ik ben ervan overtuigd dat een bezwaarschriftprocedure minstens zoveel tijd vergt. De onderlinge verhoudingen zien er na een mediation over het algemeen in ieder geval anders uit.
Jan Los, AA/FB
Voorzitter SRA
DB-lid NMI en Stichting Forensische Mediation
donderdag 25 oktober 2007, 22:24 uur
Mediation en de belastingdienst.
Ik ben een vroege gecertificeerde mediator. Vele zaken heb ik inmiddels mogen behandelen. ‘Mogen’ behandelen, omdat een mediator een procesbegeleider is; niet meer en niet minder. Het zijn partijen die inzicht krijgen in de problematiek en belangen, binnen de vertrouwelijkheid. Vertrouwen is de basis van een goede mediation. Vertrouwen geeft ruimte. Direct met de aanvang van een mediation wordt een mediationovereenkomst getekend met een duidelijke alinea over de vertrouwelijkheid. Deze vertrouwelijkheid heeft inmiddels ook bewezen stand te houden voor de rechter. Niets kan naar buiten waar later partijen op gepakt kunnen worden. Steeds heeft de rechter iedere aanval op deze vertrouwelijkheid weten te pareren. Zo ziet u maar. Binnen de belastingdienst worden zaken behandeld door een speciaal opgeleide inspecteur-mediator. Deze heeft de beschikking over een eigen archief, dus niet voor iedere collega toegankelijk. Er is een protocol samengesteld door het Nederlands Mediation Instituut. Dit protocol geeft duidelijkheid aan alle betrokken partijen, en aan medewerkers van de belastingdienst. Mijn ervaring; medewerkers van de belastingdienst zijn positief verrast over de werkmethode van fiscale mediation.
Cornelis (Kees) j. Krijnen, gecertificeerd mediator.
maandag 10 maart 2008, 12:42 uur
Ik zie veel reacties van professionele fiscalisten. Die komen zoiezo wel naar de juiste kanalen toe. Maar hoe zit het met de man op de straat. Die krijgen een aanslag en hebben al paniek. De hele gang naar de ombudsman, de Kamer, etc wordt waarschijnlijk helemaal niets.
Voor deze groep zou mediation een oplossing kunnen zijn. Als zij in normale mensentaal krijgen uitgelegd wat er aan schort en als een professional in fiscale taal uitlegt wat de klacht van de burger is, zijn we een stuk verder. In dat opzicht steun ik zeker het punt hierboven dat mediation zeker meer aandacht verdient.
woensdag 14 mei 2008, 23:26 uur
Ik ben blij dat ik dit artikel gelezen heb.
Ik heb zelf een hoog opgelopen conflict met de belastingdienst in Oss.
Het enige wat men daar te melden heeft is: Als u het er niet mee eens bent dan dient u maar een klacht in of wat weerhoudt u ervan om naar de rechter te gaan.
Een klacht het ik eerder al eens ingediend. Pas na vier maanden kreeg ik een antwoord.
Hoge kosten weerhouden mij om naar de rechter te gaan.
Mediation zou dus een goede oplossing kunnen zijn.
Jammer dat je hier door de belastingdienst niet op word gewezen.
Jan van Erp