Hans Schoonens uit ‘s-Hertogenbosch mailt:

Al geruime tijd zoek ik (overigens zonder resultaat) naar de titel en de naam van de regisseur van een film die ik als kind zag in de bioscoop. Destijds was ik zo’n 11 jaar en erg onder de indruk van de beelden. Tv hadden we nog niet en we bezochten regelmatig de jeugdfilm. Je kreeg eerst het voorprogramma ( Polygoonjournaal, reclame , een tekenfilm o.i.d.) dan was er pauze en vervolgens begon de hoofdfilm. Vijftig jaar geleden – zo rond 1960 – misschien 2 of 3 jaar eerder of later, vertoonde men tijdens het voorprogramma deze film waarvan het volgende mij nog is bijgebleven.
-Het betreft een korte film, ca. 15 min. Zwart-wit.
-Men ziet 3 teenagers ( 2 jongens en 1 meisje) dansen op rock n roll muziek.
-Er wordt niet gesproken.
De 2 jongens dansen ieder op de beurt met het meisje. Als een nieuw muziekje begint gaat de ene jongen roken of iets drinken en danst zijn vriend verder met het meisje. Zij kan geen moment pauzeren en is duidelijk erg moe.
Vreemd genoeg hebben de 2 jongens hiervoor geen enkel begrip en dansen maar door. Het wordt zo erg dat zij steeds op de vloer valt of tegen de muur belandt. De onverschilligheid van de jongens is ronduit bizar. Zij doen alsof er niets is gebeurd. Ik weet niet meer hoe het afloopt.
Een associatie met de apache dans ligt voor de hand maar wat ik mij ervan herinner is dit wel een heel erg rauwe versie. Wat was destijds de bedoeling van deze film, die naar ik schat uit de jaren 50 stamt en van Amerikaanse of Engelse
makelij is? (overigens ben ik hiervan niet zeker).
Ik ben erg benieuwd of deze gegevens U kunnen helpen bij het vinden van de titel en de naam van de regisseur.
Als laatste dacht ik nog aan het volgende. Het betreft misschien geen beroepsacteurs. De regisseur doet misschien een beroep op familie of vrienden zoals Pier Paolo Pasolini wel deed.

Tot diep in de jaren zeventig was de vertoning van korte speelfilms (naast journaals, trailers en korte documentaires) in de Nederlandse bioscoop eerder regel dan uitzondering. De titels van de (soms sterk ingekorte of anderszins bewerkte) voorfilms zijn niet eenvoudig te vinden, al was het wel verplicht ze te laten keuren en dus ook te registreren. Ik vrees dat het vinden van deze film lastig gaat worden, maar er zijn een paar nuttige aangrijpingspunten.Met name de herinnering aan niet-professionele acteurs biedt perspectief. Als dat nu nog zo sterk in het geheugen aanwezig is, dan moet het realistische gehalte van de film van cruciaal belang zijn geweest. Dus is het zinnig eens te kijken naar de zogeheten Free Cinema, Britse (korte) documentaires uit de tweede helft van de jaren vijftig, die met name de arbeidersjeugd voor het eerst een gezicht gaven. Kenmerkende regisseurs uit deze periode waren Karel Reisz, Lindsay Anderson, Tony Richardson, de Zwitsers Alain Tanner en Claude Goretta en anderen die ook als speelfilmregisseur later hun sporen zouden verdienen.

De eerste titel die me te binnen schoot was We Are the Lambeth Boys (Karel Reisz, 1959), waarin een sympathiserend beeld wordt geschetst van wat bij ons ‘nozems’ heetten, die elkaar ontmoeten in een jongerenclub in Zuid-Londen. Er wordt inderdaad in gedanst, maar de hele film duurt ongeveer 50 minuten, te lang voor een traditioneel voorprogramma.

Dan komt eerder in aanmerking Momma Don’t Allow (Reisz en Richardson, 1955), die maar een minuut of twintig duurt, en zich geheel in een jazzclub afspeelt. De film bevat inderdaad geen dialogen en bestaat voornamelijk uit beelden van mensen op de dansvloer. De muziek is overigens van de Chris Barber Jazz Band (featuring Lonnie Donegan) en zouden we nu eerder dixieland of skiffle noemen, maar de dansbewegingen doen inderdaad vooral aan rock ‘n roll denken. Aan het einde belandt een meisje (zwarte krullen, wit mouwloos coltruitje) in een soort trance en lijkt niet meer op te kunnen houden. Maar op de vloer of tegen de muur vallen, dat kan ik in deze film niet vinden. De hele tweede helft heb ik hieronder van YouTube doorgeplaatst. Vooralsnog denk ik dat ondanks de discrepanties dit toch de gezochte film moet zijn. Tot nader order, althans.

 

 

Dit verhaal is geplaatst op zaterdag 18 februari 2012 om 03:27 uur.