Els Stumpel mailt:

Jaren geleden heb ik een Franstalige film gezien waarvan ik de naam echt niet meer kan herinneren. Ik zou heel graag de titel willen weten, want in Hoorn is er een nieuw filmhuis en ik zou hem graag laten draaien op mijn verjaardag. Het is een zwart-wit film, gebaseerd op een werk van Bertolt Brecht en speelt zich af in Parijs. Een oudere mevrouw is zojuist weduwe geworden. Zij komt in contact met een veel jongere kapster(?) die in de buurt werkt en de twee vrouwen raken bevriend. In plaats van thuis te zitten, gaat oma met haar vriendin overal naar toe en er wordt zelfs een deux-chevaux gekocht. De kinderen vinden deze ontwikkelingen maar niets en willen moeder het liefst onder curatele plaatsen.Na een aantal maanden overlijdt de oudere vrouw. Moraal: bijna haar hele leven werd ze geleefd en het laatste deel leefde ze zelf. Ik zou het ten zeerste op prijs stellen als U me hiermee kunt helpen.

Verfilmingen van Brecht zijn relatief zeldzaam. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de theatrale vervreemding die hij nastreefde en die loodrecht staat op het realisme of liever: de geloofwaardigheid die in film meestal beoogd wordt. Brecht wilde dat we ons er steeds bewust van waren dat zijn werkelijkheid een illusie was, de meeste filmmakers hopen juist dat we dat onderscheid vergeten. Een filmer die creatief met deze tegengestelde ‘grammatica’s’ speelde was Lars von Trier in het tweeluik Dogville (2003) en Manderlay (2005), waarin de kijker voortdurend herinnerd werd aan de theatrale parameters van de vertelling.

Een uitzondering op de regel dat Brecht en film elkaar slecht verdragen is wellicht de meeslepende dramatiek van Die Dreigroschenoper, waarvan de eerste verfilming (G.W. Pabst, 1931) nog steeds de beste is. Ook voor televisie, waar de totale illusie voor de kijker veel minder geldt. is Brecht relatief meer geschikt.

Lees verder »

Jan Megens mailt:

Ik ben op zoek naar een Duitse (tv)film uit vermoedelijk halverwege de jaren 80. Het thrillerachtige verloop heeft mij altijd wat gefascineerd. De hoofdpersoon is ongelukkig getrouwd en maakt een eind aan het leven van zijn vrouw als zij tijdens het ramen lappen  “per ongeluk” van de keukentrap van twee hoog naar benden valt door zijn toedoen. De benedenburen maken zich zorgen over het wel en wee van de hoofdpersoon, zeer tegen diens zin, die dit maar bemoeials vindt, en bovendien: ze zullen toch niets vermoeden? Als hij uitgenodigd wordt op de koffie, uiteraard met appeltaart, weet hij zich geraffineerd van de twee bemoeials te ontdoen door de gemeenschappelijke gastoevoer kort af te sluiten en weer aan te doen op het moment dat er voor hem een cake wordt gebakken. Een doeltreffende ontploffing zorgt ervoor dat ook deze twee mogelijke getuigen opgeruimd zijn. Op het eind van de film vermoedt een rechercheur iets over de gehele gang van zaken, waarna een kat-en muisachtig spel met vergiftigde sterke drank (wie pakt nu het juiste – fatale – glas) voor de ontknoping zorgt. Hoe heet deze film, en van wie is hij?

De combinatie van cake, appeltaart en moord doet in eerste instantie aan een Britse (televisie)film denken, iets met Miss Marple of een aflevering van Midsomer Murders. Gedetailleerde en goed doorzoekbare plotbeschrijvingen van misdaadseries zijn zeldzaam. De hier gegeven omschrijving roept bij mij geen associaties op met een Duitstalige bioscoopfilm uit de jaren tachtig. dus is het vermoedelijk een Fernsehkrimi. Maar welke? Lees verder »

Jan Snaas uit Schagen mailt:

Langs deze weg de vraag over een film waar ik jaren geleden eens geïntrigeerd door ben geraakt, maar die ik later niet meer heb weten te vinden. Het is een Duitse film over een schaker die volledig manisch bezig is met het schaakspel. Uiteindelijk komt hij in een gekkengesticht terecht, waar hij niet mag schaken. In het geheim maakt hij van broodkruimels een deegbal, waarvan hij dan schaakstukken maakt en op een plaatje karton zijn breinbrekers toch uitprobeert. Ik vermoed dat het een Gunther Grass rol is, maar weet het niet zeker. Wat me er zo aan interesseerde is dat deze man het hele dagelijkse bestaan verlaat en volledig opgaat in de theorie van het spel, en de geestelijke uitdaging daarmee gepaard gaand, die hem uiteindelijk zijn verstand kost.
Zo uit het hoofd ken ik twee Duitstalige schaakfilms. De ene is een verfilming van Stefan Zweigs Schachnovelle (Gerd Oswald, 1960), met een klein rolletje van Rijk de Gooijer, die toen in Berlijn aan de UFA Akademie voor acteur studeerde en in zijn vrije tijd spionagewerkzaamheden verrichtte voor CIA en BVD. Hij vertelde later in een interview dat het niet veel om het lijf had, af en toe rapporteerde hij over ontmoetingen in Oost-Berlijn met kunstenaars, zoals die Nederlandse regisseur die veel in China werkte. Dat moet dus Joris Ivens geweest zijn, maar dit terzijde, want deze film is het zeker niet.

Lees verder »

Yvonne Lips mailt:

Graag zou ik een beroep doen op uw filmkennis met de volgende vraag:
Burt Lancaster heeft geruime tijd in diverse Italiaanse films gespeeld,zo herinner ik me iets van ‘Dimenticare Venezia’ ,waarin hij als (here)boer aan het eind van zijn leven ergens in de boomgaard het leven laat,zo’n echte aardse film, die ik niet meer terug heb kunnen vinden ter bestelling, zodat ik aanneem dat hij wellicht een andere titel heeft?
Grote familie met alles wat des mensen niet vreemd is.

Als ik het goed tel, speelde de Amerikaanse acteur Burt Lancaster (1913-1994) zes keer in een Italiaanse film, televisieseries niet meegerekend. Tot die zes behoort in ieder geval niet Dimenticare Venezia (Franco Brusati, 1979), die wel over een grote familie gaat, maar niet over een hereboer. De beroemde niet-Italiaanse acteur in die film was de Zweed Erland Josephson, die zijn reputatie in eerste instantie dankt aan samenwerking en vriendschap met Ingmar Bergman.

Lees verder »

Udo Akemann mailt:

Bij de VPRO heb ik ooit, lang geleden een filmspecial gezien over een Franse filmregisseur uit ik meen 50 en/of 60er jaren. Deze draaide altijd in zwart-wit, Het bijzondere kenmerk van deze regisseur was dat ie z’n acteurs instrueerde om de emotionele lading die in de rol of scène zat wel sterk onderhuids te voelen maar deze niet in uiterlijkheden of expliciete lichaamstaal te tonen. Dat resulteerde, zeker volgens ingewijden, in een bijzonder spannend en vervreemdend effect. De acteurs leken onbewogen te zijn van vreugde, doch overwegend van leed, maar toch was er altijd iets onbestemds te lezen in hun weinig beweeglijke mimiek. Op een gegeven moment kan ik mij zelfs herinneren dat het, zeker onbedoeld, lachwekkend werd.

Ik vermoed dat hier gedoeld wordt op het werk van de Franse filmregisseur Robert Bresson (1901-1999). Van zijn dertien films waren alleen de laatste vijf in kleur, vanaf Une femme douce (1969). De acht daarvoor, te beginnen met Les anges du péché (1943), vestigden zijn aanzienlijke reputatie, dus begrijp ik dat hij waargenomen kan worden als een zwart-witregisseur. Ik vermoed ook dat de filmspecial niet van de VPRO was, maar van de NOS-rubriek Beeldspraak, die in 1984 de documentaire De weg naar Bresson uitzond. De twee makers, Jurriën Rood en Leo de Boer, gingen daarin vergeefs op zoek naar de legendarische regisseur, wiens neiging om alle publiciteit uit de weg te gaan bijdroeg aan de vele mystificaties over zijn compromisloze houding. Wel legde de documentaire de werkwijze van Bresson bloot, waar veel over geschreven is. De bekendste publicaties zijn wellicht van de hand van Paul Schrader (in het boek Transcendental Style in Film: Ozu, Bresson, Dreyer uit 1972) en in het Nederlands een artikel van H.S. Visscher in het Jaarboek Film 1983.

Lees verder »

Balt Heldring uit Amsterdam mailt:

Volgens mij kan ik bij u terecht met mijn vraag. Het gaat om de titel van een film die ik ooit gezien heb, maar die ik mij niet kan herinneren. Er is een weduwnaar, geslaagd in het academisch leven, met twee dochters en een zoon. De zoon is zijn oogappel, maar slaagt er niet in om zijn talenten aan te wenden. Er is een scène waarin de weduwnaar bij een psychiater zit (die niet in beeld komt) en terugkijkt op zijn leven. Hij moet erkennen dat hij een geslaagd man is. Toch is hij niet gelukkig, omdat hij destijds – 50 jaar eerder – niet met de liefde van zijn leven is getrouwd. Heeft u enig idee welke film dit zou kunnen zijn (ik dacht vrij lang een Woody Allen à la ‘Interiors’, maar dat is niet zo)?

Er zijn nogal wat films waarin een oudere heer, al dan niet met een academische achtergrond, terugkijkt op zijn leven en de verkeerde beslissingen die hij heeft genomen, met name in de liefde. De beschrijving hierboven van de gezochte film bevat enkele concrete details: een academicus, weduwnaar, twee dochters en een zoon, de laatste een falende oogappel, een psychiater buiten beeld. Helaas zijn dit nu net details van het soort dat je moeilijk opspoort bij een zoekoperatie. Wat ontbreekt zijn gegevens die doorgaans meer succes sorteren bij een nadere inperking: een globale datering, een taal of land van herkomst, een indicatie van de rest van het verhaal. Leidt het berouw bijvoorbeeld tot een ontmoeting met de versmade oude liefde of blijft het bij het uitspreken van spijt?

Lees verder »

Cor Slager mailt:

Hopelijk kunt u me helpen bij het zoeken van de titel van een film die handelt over een jonge, verarmde samoerai, die de opdracht van zijn meerdere (een daymio ?) krijgt een oude, vereenzaamde en in ongenade gevallen samurai te doden, nadat verscheidene andere samoerai pogingen hiertoe met de dood hebben moeten bekopen. Deze jonge samoerai, een weduwnaar,woont samen met zijn twee dochtertjes en zijn demente oude moeder, hij verbouwt wat rijst en moet ook herendiensten als klerk verrichten, tezamen met een paar andere samoerai; verder is hij bevriend met een andere, rijkere jonge samoerai,wiens zuster een oogje op hem heeft (en omgekeerd…). O ja,hij is zelfs zó arm dat hij zijn zwaard heeft moeten belenen en daarvoor in de plaats een houten “dummy” heeft. De film is nog niet zo oud, ik denk zo’n 2 à 3 jaar. Ik hoop dat u wat kunt met deze informatie.

Het antwoord was niet moeilijk te vinden, want alle gegevens kloppen, al is de film net iets ouder dan drie jaar. Lees verder »

Bert van Gelder uit IJzendijke mailt:

Ooit heb ik een Italiaanse film gezien, die voor een deel op de daken van Venetië speelt. Een academicus uit Rome volgt zijn vrouw naar Venetië, waar zij een antiquariaat heeft overgenomen. Terwijl zij haar nieuwe zaak probeert op te bouwen, loopt hij met zijn ziel onder zijn arm, gaat de stad verkennen, en raakt daar geïntrigeerd door een vrouw, die een dubbelgangster van zijn eigen vrouw zou kunnen zijn. Steeds meer raakt hij er van overtuigd dat het daadwerkelijk zijn eigen vrouw is, die op het moment dat hij de stad gaat verkennen, onmiddellijk haar winkel sluit, zich vermomt, en hem het hoofd op hol brengt elders in de stad. Om haar te snel af te zijn, op weg naar zijn afspraakjes met zijn vriendin, volgt hij een voetpad over de daken van Venetië; wat schitterende scenes in de film oplevert. Uiteindelijk moet hij tijdens een optocht van het carnaval van Venetië beslissen of hij voor zijn vriendin kiest of teruggaat naar zijn vrouw. Ik zou de film graag terugzien, maar heb nooit kunnen achterhalen hoe hij heet, wie de regisseur is, en of hij in Nederland op dvd  is uitgebracht. Kunt u mij verder helpen ?

Over en in Venetië zijn honderden films gemaakt, die bijna allemaal gebruik maken van het fotogenieke potentieel van een stadslabyrint. Mijn favoriet als het gaat om mysterieuze achtervolgingen door steegjes en over bruggen is nog steeds Don’t Look Now (Nicolas Roeg, 1973), met Donald Sutherland, Julie Christie en een rode dwerg die misschien wel de dood zelf is. Ook hoog scoort de fluwelen gewelddadigheid van The Comfort of Strangers/Cortesie per gli ospiti (Paul Schrader, 1990), met Christopher Walken, Rupert Everett en Natasha Richardson. Het carnaval van Venetië neemt in mijn filmonderbewustzijn een speciale plaats in, omdat we vroeger thuis een boek hadden met foto’s uit de klassieke UFA-musical Münchhausen (Josef von Báky, 1943) en die voor een kind bedreigende plaatjes van gemaskerde mensen in een gondel zal ik nooit vergeten.

Lees verder »

Monique Schenkkan mailt:

Ik ben op zoek naar twee films. Van de eerste ken ik de titel alleen in het Nederlands:  ‘Twintig dagen zonder oorlog”, regisseur … German. Heeft deze German nog andere films gemaakt?
De andere is denkelijk een Japanse film, de Franse titel luidt: “La femme dans le sable”. Wie is de maker en heeft hij nog andere films op zijn naam staan?
Heeft u enig idee of beide films ergens te koop, of desnoods te huur, zijn?

De Russische regisseur Aleksej (Joerijevitsj) German (Leningrad, 1938) had het niet gemakkelijk in de Sovjet-Unie. Praktisch na elke film die hij voltooide voor de Lenfilm-studio werd hij ontslagen en van openbare vertoning van zijn werk kon al helemaal nauwelijks sprake zijn. Zijn realistische visie op de Grote Patriottische Oorlog strookte immers niet met de heroïsche officiële versie.

Pas na de periode van perestrojka en glasnost, aan het einde van de jaren tachtig, werd Germans werk ‘bevrijd’ en op ruime schaal ook in het westen vertoond. Het International Filmfestival Rotterdam onder leiding van Marco Müller was daarbij instrumenteel.

Lees verder »