Zijn de regelingen om duurzame stroom te stimuleren te soft?
Met subsidies worden bedrijven niet aangezet tot investeren in duurzame stroom. Wat wel helpt is een verplichting daartoe en een forse boete.
Dat stelt Frans Rooijers, directeur van het milieuadviesbureau CE Delft, vanmiddag in een opiniestuk in NRC Handelsblad. Het ziet er volgens hem niet naar uit dat energiebedrijven de komende jaren meer dan de helft van hun investeringen in wind en biomassa stoppen.
“Ze doen dat niet omdat de doelstelling van 35 procent duurzame elektriciteit bij de minister ligt en niet bij hen. Zij hebben er geen enkel belang bij.”
In België en Groot-Brittannië krijgen energiebedrijven boetes als te veel CO2 uitstoten. “Als de boetes voor bedrijven maar hoog genoeg zijn, zullen energiebedrijven zoeken hoe ze die 35 procent duurzame elektriciteit tegen de laagste kosten kunnen maken of inkopen.”
Rooijers bekritiseert ook het systeem van de verhandelbare emisssierechten, “die in voormalige Oostbloklanden mogen worden gekocht”. Mirjam de Rijk, algemeen directeur van de Stichting Natuur en Milieu, houdt op dezelfde pagina een eigen betoog over dit ‘probleem’. Het in het buitenland afkopen van emissierechten heet ook wel het Clean Development Mechanism (CDM). Dat leidt tot ongewenste prikkels, zo illustreert De Rijk met een voorbeeld.
“Neem de Allain Duhanyan waterkrachtcentrale in India. Deze centrale zal 75 miljoen dollar ontvangen voor het voorkomen van de CO2-uitstoot, terwijl het al vóór de bouw duidelijk was dat het een economisch zeer rendabel project betrof. De centrale was er dus ook zonder financiering via het CDM gekomen. Door de aankoop van CDM-credits betalen we voor een papieren CO2-uitstoot die in werkelijkheid niet plaatsvindt.”
Via CDM komen miljarden euro’s van Europese consumenten en belastingbetalers dus terecht bij projectontwikkelaars, zonder dat dit daadwerkelijk een vermindering van C02-uitstoot oplevert. “Nep-credits”, aldus De Rijk.
Wat vindt u? Moeten subsidies afgeschaft worden en het systeem van emissierechten op de schop? Is de tijd aangebroken om energiebedrijven bij wet te houden aan duurzame productie? Zullen hoge boetes helpen?
- Update 1 december: in reactie op Mirjam de Rijk schreef Adriaan Korthuis, directeur Climate Focus BV, een ingezonden brief. Lees en discussieer hier verder.
maandag 16 november 2009, 15:13 uur
Moedeloos word ik langzamerhand. Ik heb ex-collega-ambtenaren schaamteloos horen opscheppen over de goudmijn die ze hadden aangeboord met de verbouw van bio-olie in Flevoland. Een goudmijn omdat de overheid bijspringt met “milieuvriendelijke” subsidieregelingen (waarvan zij als ambtenaren alle details kenden). Stelen van het volk om de zakken van ex-ambtenaren te vullen. Hoe dom kan een volk zijn dat niet door heeft dat het grotelijks belazerd wordt.
Als er één ding is dat zonder aarzelen moet worden overgelaten aan een echt vrije markt is het energie, een volstrekt homogeen product, net als water, tarwemeel, staal, enz.; de winnaar hoort te zijn wie dit het goedkoopst kan leveren.
Subsidies, emissierechten, heffingen: gewoon afschaffen die hap. Het zijn allemaal gigantische verstoringen van het prijsmechanisme die “mis-allocatie” (ofwel verspilling) in de hand werken.
Net zo onzinnig als de reuze-subsidies voor snel Internet (in “Kenniswijk Eindhoven” als u nog weet wat dit was; het is ietsje moeilijk opzoeken omdat alle evaluatie-rapporten in laden zijn weggestopt en de domeinnaam inmiddels te koop is). Ook zo’n poging om “voor de markt uit te lopen” terwijl de techniek dat toen (1999) nog niet aan kon. Nu, luttele jaren later, kan ieder Nederlands huishouden voor heel weinig geld een Internet-verbinding krijgen die veel sneller is dan de “Kenniswijk-ambitie”, zonder dat er subsidie aan te pas komt.
Tja, en nu komt een nieuwe Luddiet in de NRC vertellen dat subsidies nog niet genoeg zijn. Er moeten ook nog dwangmechanismen komen om verspilling niet alleen aantrekkelijk te maken, maar zelfs verplicht te stellen.
Handige jongens in de “alternatieve energie”-sector krijgen subsidie, waarvoor de politiek-correcte burger betaalt. Diezelfde burger krijgt hier extra-dure energie voor terug, waarvoor hij nogmaals betaalt. Efficiënte energie-opwekkers worden uiteraard niet gesubsidieerd maar belast, anders zou dit toneelstuk niet kunnen worden opgevoerd.
Mir ist zum Kotzen. Niemand in dit land schijnt meer te kunnen denken of rekenen.
grimboz@gmail.com
dinsdag 17 november 2009, 10:29 uur
De eenvoudigste manier om zo’n voorgestelde boete te ontlopen is gewoon minder energie produceren en meer importeren — uit Franse kerncentrales bijvoorbeeld. Is niet zo goed voor het miluei op lange termijn, is heel slecht voor de werkgelegenheid op de korte termijn.
Dat gat is natuurlijk wel dicht te timmeren, maar als dhr Rooijers er dan in slaagt zijn boetes te innen bij de energieproducenten, leggen zij de rekening van die boetes gewoon bij hun klanten neer.
De Nederlandse Aardolie Maatschappij is een public-private partnership; waarom doet onze milieuminister niet zoiets met de energieproducenten op het gebied van windenergie in de Noordzee?
dinsdag 17 november 2009, 11:28 uur
[...] Zie ook de expertdiscussie: ‘Zijn de regelingen om duurzame stroom te stimuleren te soft?’ [...]
dinsdag 17 november 2009, 16:54 uur
De hele discussie staat steeds bol van de quasi-correctheid en vingerwijzingen.
Niemand denkt na over de juistheid en effectiviteit van de eerder genomen maatregelen: het is vanzelfsprekend dat energiebedrijven kijken of er ergens subsidies of andere geldstromen aan te boren zijn om heel dure projecten als nieuwe energiecentrales enigszins tegemoet te komen – het zou getuigen van mismanagement als het niet zou gebeuren.
Wettelijke sancties zijn nog erger: de kosten worden direct doorberekend aan de klant die naast de extra kosten óók opnieuw nog meer belasting kan betalen (de energierekening is immers ook al voor het grootste deel belasting!!). Het effect blijft ongewis, kijk maar naar de huidige maatregelen.
dinsdag 17 november 2009, 22:33 uur
energie = politiek en energie = geld. zo was het altijd al. dat moeten we niet vergeten. daar is inmiddels bij gekomen: energie = klimaat. nu is inmiddels ook klimaat = politiek en klimaat = geld geworden. dat maakt het niet gemakkelijker want zoals terecht door anderen opgemerkt de stroom wordt er niet anders van. liberalisering is dan ook maar een zeer beperkte vorm van vrij laten van de markt in mijn ogen in dit krachtenveld. in tegenstelling tot bovenstaande opmerking zie ik dan ook een groot verschil met b.v. snel internet. ik kan dan ook wel meegaan met de opmerkingen van de heer Rooijers. meer overheidsbemoeienis (lees: onze bemoeienis) om een duurzamer energiebeleid te verkrijgen lijkt me onontbeerlijk. de nuons van nu zullen daar niet voldoende toe overgaan.
donderdag 19 november 2009, 08:53 uur
Inderdaad Grimbos, mensen zijn achterlijk.
Subsidies in het bedrijfsleven zijn fake. Er worden projecten gepland, die gaan gewoon door, de subsidie wordt er bij gezocht, 1000% nutteloos, alleen ambtenaartjes vinden het fantastisch, geld uitdelen, bedrijven bezoeken.
Subsidies in de softe sector zijn echt, zonder subsidies zou deze sector stoppen maar het trieste is dat hier onvoorstelbaar slecht gewerkt wordt en vaak geen hond zit te wachten op wat ze doen. Als het wel zo is, jeugdzorg, ontwikkelingswerk, is de klantvriendelijkheid, de menselijkheid en de effectiviteit vaak 0. Het is gewoon zakken vullen geworden en rapporteren wat de subsidiegever wil lezen.
Dat hogeropgeleiden dit allemaal niet vatten is schokkend. We zijn to-taal naief in dit land.
En straks gaan we daar hoogstwaarschijnlijk een zeer hoge prijs voor betalen, alleen omdat iedereen Animal farm wel gelezen heeft maar te stom is om het ook echt te begrijpen.
donderdag 19 november 2009, 13:57 uur
–> Alex Middellaan:
“alleen ambtenaartjes vinden het fantastisch”.
Ja, vaak vinden ze dit inderdaad fantastisch. De meeste ambtenaren zijn jong, en wat is er nu leuker dan als jong persoon bij een bedrijf als een vorst te worden ingehaald? Maar soms ook niet. De ambtenaren van EZ, van hoog tot laag, vonden het “Kenniswijk”-project onzinnig, op grond van de evidente mislukking van vele soortgelijke projecten in het buitenland, en ook om theoretisch-economische redenen. Ze werden echter overruled door hun minister (Jorritsma).
Politici, nog veel meer dan ambtenaren, lijden aan het Sinterklaas-syndroom. Je kunt op een wit paard ergens binnenrijden, cadeaus uitdelen, en lof oogsten. Dat komt op het journaal. Wat het kost, en wie er voor de kosten moet opdraaien, blijft verborgen en is dus niet relevant. En dus “investeert” Nederland zich arm aan “milieu”, “duurzame energie”, en andere zogenaamd goede doelen, ten nutte van kleine belangengroepen.
In theorie zou het Nederlandse “dualisme” (waarin het parlement het volk vertegenwoordigt, los staat van de regering, en dus de regering kritisch kan volgen) hiervoor de oplossing moeten bieden. Maar in de praktijk werkt dit niet. Misschien komt dit omdat de meeste kamerleden ook minister willen worden. Een betere verklaring heb ik niet, sorry.
vrijdag 20 november 2009, 02:59 uur
CO2 reduceren is erg gemakkelijk, volgens mij, daar heb je zelfs geen subsidies, boetes of CDM voor nodig.
Willen wij in meerderheid (democratisch) groene stroom? Dat stel je stijgende quota in: begin met wat er nu is in de EU (ca. 20% in 2010) en stel dat quotum elk jaar omhoog bij. Realistisch (haalbaar) maar wel sneller dan de trend vd afgelopen 10 jaar (maar ca. 2,5% groei volgens Eurostat). De 35% van van Rooijers is niet gestoeld op statistisch realisme. Of we kopen natuurlijk alles weg bij de buren (hij streeft een nationale oplossing voor: Nederland pakt het klimaat aan..). Onderling mogen/moeten electriciteitsleveranciers handelen (dus hun eigen quotum verhogen of verlagen om aan de verplichte 20% 25% etc te voldoen). Kunnen de producenten het echt niet leveren, tsja, dan moet voor elke ton CO2 teveel 100 euro worden betaald, dan leren ze het snel af (maar Europees, niet Nederlands, verder wel ongeveer wat Rooijers voorstelt, maar hij durft of wil of kan die 100 euro niet uit zijn pen krijgen).
Met de Rijk ben ik het eens dat CDM – ondanks de mooie gedachte die er achterzit en die ik in principe ondersteun – niet werkt. De reden is volgens mij: CDM kost veel “red tape” waardoor vooral grote projecten kunnen profiteren, de reken/certificering regels zijn complex en leiden tot misbruik (DNV). Dat CDM tot extra rendement leidt is sowieso de bedoeling (daar kan je kritisch over zijn als je vind dat geld geen rol speelt) en het is natuurlijk altijd lastig om vast te stellen of een project nu wel of niet doorgaat wegens CDM. Dus iets slimmers bedenken.
Dat is eigelijk heel simpel (qua gedachte): alle grote koolstofproducenten kennen we en we belasten ze (wereldwijd). De kolenmijnen, de olieboorders, de gasboeren. Als we afspreken dat ze maar een bepaalde hoeveelheid uit de grond mogen halen, namelijk 2 ton per wereldbewoner (en die geven we die rechten), dan ontstaat er een simpele markt. De koolstofproducenten (mijnen, olie en gasboeren) mogen alleen leveren als ze rechten hebben (veel rechten kopen levert veel productie op). Die kopen ze van de wereldconsument (leuk inkomentje voor de afrikaan, 200 euro per kop, kan je een bordje eten van kopen). Problemen: de schaal (gaat voorlopig niet lukken op de wereld), de politiek/regering (oeps, rechten a.d. burger geven? Wij willen als regering geld van het boze Westen! Waar is onze accijnsopbrengst?), de ontwikkelingswerkers (geen hongerenden 1 miljard wereldbewoners meer, OS wordt overbodig). En nog zo wat problemen, maar wat moeten we anders? Elke pijpje waar CO2 uitkomt reguleren (zoals de EU nu doet met grote bedrijven)? Dat levert een overmaat aan bureaucratie op en bovendien een mooie kans op fraude (tig malen meer dan bij de koolstofproducenten).
vrijdag 20 november 2009, 14:41 uur
–> j jantzen
Ik snap geen hout van uw betoog. Wat wilt nu eigenlijk zeggen? WIVN (wat in vredesnaam) is CDM of DNV? Kunt u dit nog eens formuleren in Jip & Janneke-taal (ofwel: goed Nederlands)?
maandag 23 november 2009, 16:09 uur
Terwijl ik aarzelde om commentaar te geven las ik de inzending vangrimboz@gmail.com. Ik ben het helemaal met hem eens. Dat hele gedoe over energie komt me voor als een “Drei grossen Oper” met in de hoofdrol de minister van milieu.