Vroegpensioen is een doodskus

Het Malieveld stond erom vol, maar wat blijkt nu? Eerder met pensioen is eerder dood. “Men neemt het er eens goed van”, waarschuwen twee hoogleraren.

Een stortvloed aan onderzoeken laat weinig heel van het ‘Zwitserlevengevoel’, weten Sweder van Wijnbergen (hoogleraar economie) en Kees Klinkhamer (emeritus hoogleraar geneeskunde). In NRC Handelsblad leggen ze uit waarom.

“Alle onderzoeken laten zien dat hart- en vaatziekten de belangrijkste oorzaken zijn voor de vroegtijdige dood. Dit verwondert ons niet. Zowel in Nederland als daarbuiten leven mensen na hun pensionering minder gezond. Men wordt minder actief. Men neemt het er eens goed van.”

Zeven grote studies tonen volgens hen dat zes jaar na pensionering 5-16 procent van de gepensioneerden problemen met bewegen krijgt, 5-6 procent meer ziek is en 6-9 procent er mentaal op achteruit gaat. Een remedie is er niet. “De achteruitgang in fysieke en mentale activiteit wordt niet gecompenseerd door wat te gaan fietsen of naar de sportschool te gaan.”

De wetenschappers wijzen werkgevers op hun zorgplicht. Zij moeten een omgeving scheppen waarin ouderen productief kunnen blijven. En werknemers moeten blijven investeren in hun inzetbaarheid.

NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.


Dit bericht heeft 89 reacties op “Vroegpensioen is een doodskus”

  1. Nancy van Dijke zegt:

    Dan wens ik beide heren nog een lang werkzaam leven toe. Ik ga intussen genieten van een welverdiend pensioen.

    Leven is meer dan werken, heren. Voor mij althans.

  2. J. Voskamp zegt:

    Beste meneer Sweder van Wijnbergen,
    de wetenschap mag u misschien groot gelijk geven, toch daag ik u graag uit voor de volgende vierkamp:
    - een hardloopwedstrijd over 5 km
    - een schaatswedstrijd over 25 km
    - 50 km fietsen
    - een tenniswedstrijd van 3 sets.
    U heeft alle kans want u werkt nog, ik ben al 10 jaar met pensioen.
    J. Voskamp (70 jaar)

  3. Niek de Klein zegt:

    Is dit niet een verkeerd conclusie over oorzaak en gevolg? Niet vroeger met pensioen maar minder gezond leven zorgt voor een vroege dood. Dus hoeft er niet een omgeving geschept te worden waarin ouderen kunnen blijven werken, maar moeten ouderen zien te zorgen dat ze gezond blijven leven na hun pensioen.

  4. e.starink zegt:

    Is het nou echt zo verschrikkelijk dat je krakkemikkerig wordt als je ouder wordt (de heer Voskamp niet te na gesproken)? En dat je de moderne tijd niet meer zo kunt bijbenen?
    Voor degenen die geloven in de eeuwige jeugd en in het Zwitserlevengevoel is het waarschijnlijk een schrikbeeld. Maar die moeten dan maar hun persoonlijke toekomstverwachtingen aanpassen aan een waarschijnlijker realiteit. Want (zoals in de inleiding ook al staat): een remedie is er niet.
    Zelf (binnenkort 63 en kort daarna met gedeeltelijk vroegpensioen) heb ik er geen moeite mee. Onder meer omdat ik zie hoe ouderen dan ik heel gelukkig zijn met hun gerania en in hun wijsheid. Ik moet er niet aan denken dat een 40/50 jarige ouderen-manager mij gaat vertellen wat ik verder wel of niet moet.

  5. G.J. Smeets zegt:

    Wat mij betreft is dit de zoveelste onthulling van Sweder van Wijnbergens verborgen (nou ja) agenda: ora et labora -bidt en werk.
    Jeemienee, wat is er tegen dat je als genietende pensionado statistisch 1,2 of 3 of jaar eerder doodgaat dan wanneer je blijft werken.
    Maar de echte makke met het argument is dat het zichzelf almaar aan de leeftijdsladder optrekt. Het geldt immers voor élke aow leeftijd: 65 of 67 of 70 of 75. Dus wat is de boodschap eigenlijk van SvanW c.s.?

    Ik wil maar zeggen, net zomin als de schrijvers van ## 1 en 2 laat ik me niet foppen.

  6. johan van schaik zegt:

    Wie de moeite neemt om even te bekijken hoeveel jaar de gemiddelde vrouw, en de gemiddelde man, in de verschillende europese landen in goede gezondheid verkeert (dat kan op: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/refreshTableAction.do?tab=table&plugin=0&pcode=tsien180&language=en en op : http://ec.europa.eu/health/indicators/indicators/index_en.htm ) moet tot de conclusie komen dat je in Nederland geluk moet hebben om uberhaupt in gezonde staat aan je pensioen te kunnen beginnen: de Nederlandse vrouw kent maar 59,8 gezonde jaren in haar – ook weer gemiddeld – 82,4 jaar lange leven, de Nederlandse man scoort iets beter: 62,4 gezonde jaren, maar hij leeft gemiddeld ook maar 78,4 jaar, dus dat mag ook wel.

    Bij onderzoeken als door de heren bedoeld treedt in zijn algemeenheid steeds weer dezelfde standaardfout op: Zij onderzoeken mensen die na hun 65e met pensioen gaan, en mensen die die verandering in hun leven niet maken. En die laatste groep is per definitie gezonder, anders kozen zij ook wel voor een pensioen. Bovendien blijkt, eveneens uit onderzoek, dat het niet uitmaakt welke verandering je op die leeftijd bestudeert: Mensen die op hun 65e verhuizen of een partner verliezen, lijken ook eerder ziek te worden dan zij die gewoon in hun huis blijven zitten of geen partner verliezen.

    Het gezondste leven leiden zij die nooit werken, en daar na hun 65e ook niet aan beginnen.

  7. Erik de Haan zegt:

    Een aantal opmerkingen bij het onderzoek:

    Geldt de gevonden relatie voor de huidige generatie gepensioneerden ook voor nieuwe generaties. De relatie is namelijk sterk afhankelijk van het gedrag dat gepensioneerden vertonen (blijkbaar minder beweging en minder mentale inspanning).

    Het lijkt mij dat het gedrag (roken/eten) en de levenssituatie (rijkdom/opleiding) van de generaties geboren in de jaren ’20 en ’30 heel anders is dan van de generaties geboren in de jaren ’50 en ’60. Gegeven deze (mogelijke) verschillen zou ik niet zo snel een gevonden econometrische relatie uit het verleden platvloers willen vertalen naar een andere generatie, waarvoor de discussie over door blijven werken politiek actueel is.

    Daarnaast zou de conclusie ook kunnen zijn, stimuleer als overheid gezond gedrag bij gepensioneerden.

    Met de slotconclusie: zorg als werkgever voor een bewust beleid voor je oudere werknemers is natuurlijk niets mis. Maar waar vorige generaties tot voor kort soms al stopten op hun 57, moeten jongere generaties straks doorwerken tot hun 67. Dat verschil is wel heel erg groot.

  8. Max Molenaar zegt:

    Creeër seniorenbanen in de luwte
    Gemiddelde kantoorbaan geeft weinig lichaamsbeweging.

    Zijn alternatieve verklaringen gezocht voor de gevonden statistische verbanden? Is uitgesloten dat de gezondheidsproblemen ontstonden door ouderdom? Als er controlegroep was van mensen die doorwerkten na 65, kan alternatieve verklaring zijn, dat gezondere mensen langer willen doorwerken dan minder gezonde mensen, enz…

    Maar als gepensioneerden zich uitgerangeerd of geïsoleerd voelen, kan zij psychische klachten ontwikkelen en daardoor onvoldoende bewegen.

    Werk kan lichamelijk en geestelijk gezonde effecten hebben, mits(!) aan uitgebreide voorwaarden wordt voldaan op gebied van werkomstandigheden, zoals passendheid, bijscholing, sfeer, duidelijke communicatie, organisatie, werkdruk, rusttijden, flexibele werktijden, medische begeleiding, vervoer, ergonomie, fysieke en sociale veiligheid, fysieke en geestelijke belasting en autonomie.

    Men moet daarom desgewenst kunnen doorwerken na pensioengerechtigde leeftijd, in deeltijd met extra gezonde en prettige werkomstandigheden. Salaris is daarbij weinig belangrijk, mits boven minimum.

    Organiseer speciale seniorenbanen voor 55-plussers, met veel lagere arbeidsbelasting en gezonde werkomstandigheden. Senioren kunnen bijvoorbeeld mentor worden van een tiener of onderwijsassistent op basisschool. Ze kunnen thuis moderator worden van webforum, adviseur in bedrijven, stagebegeleider, enz… Laat hun grote beroepskennis en levenservaring niet verloren gaan!

    Houd daarbij optimaal rekening met individuele lichamelijke, verstandelijke en emotionele beperkingen. Geef werkgevers en werknemers daarover optimale, motiverende voorlichting via massamedia.

    Geef ouderen mogelijkheid om beroepsleven geleidelijk af te bouwen via deeltijdwerk, telewerk(!), gedeeltelijke AOW, zonodig baanwisseling en beroepskeuzeadvisering daarbij.

    Maak banen en werkomstandigheden veilig, gezond, gezellig en voldoening gevend. Geef werkgevers zware sancties bij overtreding van arbo-regels, die bij herhaling telkens verder verdubbelen.

    Stimuleer dat ouderen door jongere collega’s niet worden buitengesloten of gekleineerd als ze minder presteren of minder trendy gekleed zijn. Sfeer in bedrijven moet daartoe minder hard en veeleisend worden.

    Stimuleer vrijwilligerswerk voor gepensioneerden door motiverende cursussen daarover via internet en radio.

    Laat bejaarden en gehandicapten die dat willen, verzorgen in lage-lonenlanden.

    Om ouderen langer alleen te laten wonen is het belangrijk dat ze zo mogelijk tijdig leren omgaan met internet en dat daarvoor speciale makkelijke software wordt ontwikkeld. Ook moeten ouderen leren elkaar te helpen met computerproblemen via speciale computerclubs voor ouderen.

    Stop discriminatie van ouderen. Ooit ben je zelf oud.

    MEER MAX
    Zie ook mijn opmerkingen over pensioenleeftijd:
    http://weblogs.nrc.nl/discussie/2009/02/05/aow-leeftijd-naar-67-jaar/#comment-59059

  9. Fred Versteeg zegt:

    “Men neemt het er eens goed van”. Een geweldig pleidooi om toch maar iets eerder met pensioen te gaan, lijkt mij. Het doet mij denken aan de grap van een komiek. “Roken kost je tien jaar van je leven. Ja, maar het zijn wel de laatste tien jaar.”
    Johan van Schaik geeft terechte kritiek. Zolang volledig onduidelijk is hoe de gezondheidstoestand was op moment van pensionering, zeggen deze gegevens niets.

    Er begint wel een ander patroon herkenbaar te worden in dit soort onderzoeken, in de pogingen van jan en alleman ons gezonder te laten leven – het liefst door met hele hoge kosten te schermen, bedragen die vaak met de natte vinger zijn vastgesteld: het protestantisme zit kennelijk diep in de Nederlander (en Amerikaan, want daar komt deze hype vandaan). Gij zult niet genieten!

    Mogen we eindelijk eens verlost worden van al die moralisten en bemoeials die op basis van halfslachtig en slecht uitgevoerd onderzoek en gerommel met statistieken continu anderen de les willen lezen, de enige manier die ze nog hebben om enige zin aan hun eigen leven te geven en hun kostje bij elkaar te scharrelen? Hoeveel jaren eerder ga je daar van dood?

  10. Irene Bal zegt:

    Als je eerder dood gaat door vervroegd pensioen, en dat lees ik in dit artikel, dan is toch een belangrijk probleem opgelost? Waarom in vredesnaam de pensioenleeftijd verhogen?

  11. Anet Sulia zegt:

    Op de arbeidsmarkt worden 45 plussers gemeden als de Pest. Het hanteren van dit soort (collectief) gepest en bijbehorende derving (van inkomen etc.) lijkt mij sterker bepalend voor vitaliteit en lust, daarmee niveau van ouderdom.

  12. Gloria van der Spek zegt:

    De judaskus die de heren ‘wetenschappers’ met dit demagogische onderzoekje aan het volk geeft zal zilverlingen opbrengen. Natuurlijk! Zijn zij anders dan staatsheulende vijanden van het volk? Ze moeten het nu toch écht niet gekker maken! Juist zij nota bene… ziet u het al voor u? In de auto karren naar het leren draaistoeltje achter hun bureautje ( bewegen??) zitten denktanken over hoe het volk uit te buiten van geboorte tot de dood. God zij dank is dit volk (hopelijk) opgegroeid en laat zich niet meer manipuleren door de zgn wetenschappers die blijkbaar géén idee hebben hoe zij hun oude dag moeten doorkomen! Wat een leegte. Wat een domheid. Zij zijn hun eigen doodskus.

  13. leen karman zegt:

    Starink (#4) heb je het in de gaten? Eerst vond Van Wijnbergen, samen met een aspirant-dominee (zalig zijn de armen), dat de zwaardere beroepen langer konden doorwerken – zo werden de gezondheidsverschillen tussen arm en rijk genihileerd (weet je nog, wij hebben het er samen op een bankje zittend nog over gehad). We hebben toen het gemis van een medicus gesignaleerd.
    Nu heeft Van Wijnbergen de economechristen aan de kant gezet en met een emeritus medicus gaat hij nog verder: beter geen (vroeg)pensioen, want de meeste gaan vroegtijdig dood. Ik zet vroeg bij pensioen tussen haakjes, want let op het moralisme: men neemt het er eens goed van.
    Zoals Smeets (#5) ook constateert, de verborgen boodschap is natuurlijk: beter geen pensioen – want die moraal geldt natuurlijk alle luiaards die niet hun oog op de mieren houden, maar in plaats daarvan het er goed van gaan nemen.

    En de medicus zou toch moeten weten dat er kasten vol literatuur zijn die aangeven dat je heel erg je best moet doen om eerder dood te gaan dan in je genen vastgelegd is. Doodroken lijkt soms te gaan, al is er statistisch geen hard bewijs (in Italie zie ik toch echt veel ouwe mannetjes en vrouwtjes die dapper doorroken, ofwel: kan het zijn dat de nicotinebehoefte evolutionair in je genen zit, en dat dat gevolgen kan hebben?), doodzuipen werkt niet, alleen een moordenaar krijgt altijd gelijk, een verkeersongeluk leidt vaak tot ernstige schade, zelfmoord moet je al erg mee oppassen, daar kun je zomaar een trauma van krijgen in plaats van dat je in de zevende hemel terecht komt – kortom: de meeste mensen gaan gewoon dood zoals het in de sterren staat. (Nou ja, Bush heeft in Irak de statistieken enigszins naar zijn hand gezet).

    Ik kan het artikel hier niet lezen, Starink, kun jij er een paar pennestreken aan wijden?
    Ik voel aan mijn water, nadat ik het er eens goed van heb genomen – Ceres Strong Ale 7,7% – dat twee hooggeleerde heren ons voor de zoveelste keer proberen te belazeren!

    PS Let op hoe ik de voorzet van Smeets na mijn dieptepass op het andere veld ga afronden. Hij hangt vanwege de herhaling nu nog even in de lucht, maar hij komt eraan!

  14. Ted Schrey Montreal zegt:

    De oplossing lijkt me eenvoudig: ga nooit met pensioen. Doe ik ook niet hoor. Ik heb een knap plannetje bedacht om honderd te worden–met nog een optie tot verder uitstel.
    Wel werk ik steeds langzamer. Maar niemand heeft het over tempo, dacht ik. Nee, dat komt wel goed!

  15. Niek Heering zegt:

    Of deze 5-15 % aftakelden omdat zij met pensioen gingen, dat blijkt nergens uit: dat was misschien sowieso gebeurd. Een correlatie werd aangetoond, maar geen causaal verband. De conclusie dat doorwerken hen had geholpen, is dan ook uit de lucht gegrepen. Deze 74-jarige oud-hoogleraar radiodiagnostiek en nu pensioenbeleids-adviseur en de 59-jarige econooom zullen met sterkere argumenten voor hun stelling moeten komen d.m.v. prospektief b.v. cohort-onderzoek; dat zal dus nog wel even duren.

  16. Old Trot zegt:

    Miijn vader is om 54 met pension gegaan. Hij is nu 81. Go figure.

  17. Reinier Bakels zegt:

    De hoogleraren zijn niet wetenschappelijk bezig. Volgens mij is er een enorm verschil tussen mensen die zich tot hun 65-ste nog volop kunnen ontplooien in hun werk, en mensen die zich naar hun pensioen moeten slepen – als ze niet vervroegd met pensioen gaan.

    En dan heb ik het niet alleen over slijtende beroepen als stratenmaker. Neem het verschil tussen een rechter en een IT-er. Beide hoogopgeleid. De rechter kan zijn beroep in volle glorie uitoefenen tot op hogere leeftijd. Waarschijnlijk wordt hem i nde loop der jaren alleen maar meer wijsheid toegedicht. In de VS waar geen leeftijdsgrens geldt zijn rechters vaak nog tot ver in de tachtig actief.
    Uit ervaring weet ik dat een IT-er over zijn hoogtepunt heen is als hij ergens in de veertig is. Ook als je je best doet om helemaal bij te blijven prefereren werkgevers voor het leuke werk de jeugd (die immers de toekomst heeft). In die bedrijfstak wordt ook het “up or out” model gehanteerd. Maar niet iedereen wil leidinggevende worden. Artsen en juristen kunnen echter probleemloos tot hun pensioen professional blijven.
    Er zou maar eens een nieuw onderzoek moeten worden gedaan hoe het mensen vergaat die na hun (pakweg) vijftigste minbder leuk werk krijgen, omdat hun werkgever ze al heeft afgeschreven.
    Zelf kon ik er gelukkig eerder uitstappen. en nu werk ik harder dan ooit. Maar (gelukkig) niet meer om de kost te verdienen. Wat ben ik blij dat ik mijn latere jaren niet hoef te verspillen als loonslaaf!
    Als Sweder van Wijnbergen een echte visionaire econoom was, dan zou hij zich afvragen hoe het enorme potentieel van nog heel fitte bejaarden beter voor onze maatschappij zou kunnen worden benut. Er zijn meer mogelijkheden dan óf vrijwilliger óf loonslaaf. Enfin, er zijn al veel oudere ZZP-ers. Misschien moet Sweder ook eens over andere varianten nadenken, bijv. voor mensen die niet per se ondernemer willen worden met alle rompslomp van dien.
    We hebben nog uit het VUT-tijdperk een sterke jeugd-cultuur. Een beroepsvoetballerparadigma: vlammen to je 35-ste, en dan al over je hoogtepunt heen zijn (de meeste mensen helaas met minder geld dan die voetballers). In de VS zijn er veel 65+ers aan het werk. Misschien helpt het ook dat we nu meerdere oudere ministers hebben.

  18. Liudger Silva zegt:

    Als alle bovenstaande schrijvers eerst eens het volledige artikel zouden lezen, zouden ze b.v. kunnen zien, dat het geen onderzoek van de heren Svw en KK zelf is, maar dat zij de resultaten van diverse onderzoeken beschrijven. Ook zou duidelijk zijn dat verschillende correcties, die de sommige schrijvers wensen, in deze onderzoeken reeds gemaakt zijn.
    Dus er wordt geschoten op de brenger van het slechte bericht.

    PS redactie: waarom kan ik niet doorklikken naar het artikel? Voor de zoekers: http://www.nrc.nl/digitaleeditie/NH/20101102___/1_007/

  19. antje dirks zegt:

    mijn oma is 86 jaar geworden en had geen pensioen nooit gewerkt.

    ik heb gewerkt tot 65j waarvan de laatste 17 in een zh aan een balie hfd/receptie er werd in dat ziekenhuis gerookt en de bezoekers en de patienten zeiden dat het er soms blaauw zag in de middag bij de winkel stonden wat tafels en stoelen en banken om te wachten etc.

    ik heb daar erg vaak last gehad van luchtweginfectie en daarvan werd geen notitie genomen er zaten afzuigers in het plafond werd er gezegd , maar het zag er blaauw v/d rook later is er een hokje van 4×4 mt met glas afgezet voor de rokers dan zie je patienten met verrijdbare installaties met zakken en slangen en die gaan dan naar dat hok om te roken, ik denk dat ik er mijn copd aan heb overgehouden helaas.

    dus ik dank god op mijn blote knieen dat ik met pensioen ben. alleen met weinig pensioen
    mensen die een heel goed pensioen hebben kunnen het leven heel erg veraangenamen dat scheelt in de meeste gevallen wel tegen depressies die op de loer liggen bij mensen met een klein inkomen die aan huis gebonden zijn..

  20. Guusta van Gent zegt:

    Nou, mooi toch? Of mogen we nu ook al niet meer dood gaan?

    Ik weet dat het geen hout snijdt, persoonlijke ervaringen, maar wil die toch even hier als illustratie neerleggen. Mijn vader mocht op z’n 50ste met pensioen (tropenjaren). Hij is nu 82: top fit (nieuwe heup), doet boodschappen, kookt zelf, heeft een druk sociaal/cultureel leven. Mijn schoonmoeder kan het werken niet laten, valt nog her en der in op haar 70ste, heeft een enorme tuin die ze zelf onderhoud, vond dat ze op haar 60 dringend nog een nieuwe taal moest leren en een instrument. Vraag: Wie van de 2 gaat de 100 halen?

  21. Koos den Boer zegt:

    Ik wens beide hoogleraren toe dat ze subiet de kist in gaan zodra ze stoppen met werken, dan krijgen ze hun welverdiende, eeuwige rust

  22. Louis-Paul Linssen zegt:

    Wat ik me afvraag, is of de mensen die langer doorwerken niet fysiek en mentaal sterker zijn dan degenen die eerder met pensioen gaan.
    Dan lijkt het me ook wel belangrijk hoe lekker je in je vel zit bij je werkgever. Na je 60e kun je het wisselen van baan wel vergeten, volgens mij ga je dood als je je 7 laatste jaren met tegenzin moet werken.

    Dat pensionado’s ongezonder gaan leven, daar zit misschien wel wat in, maar ik neem de conclusie toch met een flinke schep zout.

  23. B. Hirschfeld zegt:

    Statistici (economen en psychologen zijn in wezen beiden statistici), maken veel fouten met het afleiden van hun conclusies uit statistisch materiaal.

    Als de groep van 65+-werkers gezonder is dan de gepensioneerden, waaraan ligt dit dan? Ligt dit aan het feit dat ze nog werken? Ligt dit aan het feit dat ze allang gezonder waren en dus door wilden werken?

    En hoe komt men erbij te kunnen afleiden uit het feit dat 65+-werkers gezonder zijn als groep,niet doorwerken na 65 hetzelfde is als een ‘doodskus’?

    Ook hier bestaat geen oorzakelijk gevolg, noch is dit logisch gezien een legitieme afleiding.

    Broddelwerk, ondoordacht en weinig wetenschappelijk.

  24. Herman Knepper zegt:

    Wat een goed nieuws. Uit deze onderzoeken blijkt dat als we de pensioenleeftijd verlagen de pensioenen toch betaalbaar blijven want de klanten gaan eerder dood. Een uitgelezen kans om iedereen blij te maken, toch? En helemaal risicoloos, want ‘een remedie is er niet’ behalve langer doorwerken dan natuurlijk.

  25. Rene Aarsman zegt:

    Alhoewel ik het niet helemaal eens ben met de oorzaak en gevolg die de heren in hun artikel constateren, vind ik het erg plezierig eens een geluid tegen de (te) vroege pensionering te horen.
    Wat er in de loop der jaren is ontstaan, is een beeld dat werken een noodzakelijk kwaad is, wat enkel en alleen dient om geld te verdienen om te kunnen leven. En wat je zo min mogelijk moet doen, want ‘het leven’ is veel belangrijker. Terwijl ik denk dat werken een belangrijk onderdeel is van het leven, en ook goed is voor een mens. Vooral op het geestelijke vlak.
    Twee voorbeelden: in bejaardenhuizen zie je dat mensen die bij binnenkomst nog redelijk zelfstandig zijn (bijvoorbeeld de partner van een ziekelijke bejaarde) binnen een paar maanden zowel lichamelijk als geestelijk enorm achteruit gaan. Oorzaak is waarschijnlijk het wegvallen van het werk dat het runnen van een huishouden in houdt.
    In bedrijven zie ik zeer veel mensen die hun werk als een sluitstuk zien, door een medewerker ooit benoemd als ‘mijn werkie’. Juist deze medewerkers worden in de loop der jaren zeer negatief, let wel zowel in werk- als in privéleven.
    Werken is goed voor een mens, op welke leeftijd dan ook. Waar het rare idee vandaan is gekomen dat je met je pensionering pas echt gaat genieten? Jaren ’80, toen ouderen moesten wijken voor de nieuwelingen op de arbeidsmarkt? Reclame van Zwitserleven?

  26. Maria Pekelharing zegt:

    Welja, laten we het werken eens gaan verheerlijken. Ik zou die ‘stortvloed aan onderzoeken’ wel eens aan nader onderzoek willen onderwerpen, want heb het sterke gevoel dat er nogal selectief is gewinkeld, om wat wensdenken dicht te spijkeren.
    Zelf ben ik met het grootst mogelijke genoegen op mijn 45e gestopt met al die verplichtingen, en blijk na 17 jaar nog zo gezond als een vis, dus het kan wel degelijk. Sterker nog, ik ervaar het als de beste tijd van mijn leven, maar dat is kennelijk niet de bedoeling, in loonslavenland.
    Vraag aan beide heren: hoe lang zou mijn leven zijn verlengd als ik gedurende die 17 jaar aan een bureau onder kunstlicht dagelijks minimaal 8 uur door had moeten brengen? En dat dus in de walm van een slecht geventileerd gebouw met collega’s die ik niet voor het uitzoeken heb, en met werkzaamheden die veelal op herhaling neerkomen, en aan targets moeten voldoen? Om daarvoor en erna in een stressverhogende file door te brengen, met kans op hartverzakkingen en ongelukken. Plus nog een aantal avonden in te moeten leveren omdat besturen aan me lopen te trekken, en ik competitief geconditioneerd daar volgaarne aan meen te moeten voldoen. En dat dus met boven de vermoeide bolletjes een permanente ontslagdreiging vanwege naderend faillisement of ontoereikende prestaties, vergezeld van een steeds slechtere rechtsbescherming. Hoe hoog scoort dat eigenlijk op de gezondheidsladder?
    Hooguit gaat hun verhaal op voor vrije en creatieve beroepen, waar nu eenmaal meer bevrediging uit is te putten, maar dat heeft dan ook veel met werken aan jezelf te maken, waar de gemiddelde loonslaaf enkel voor anderen werkt.

  27. A.Vrijlant zegt:

    Wat zou de wereld er anders uitzien wanneer de mens erop uit zou zijn zichzelf als persoon te leren kennen. Als hij alle werk zou gebruiken om zelf aan te groeien, als hij het zou gebruiken om zichzelf te worden. Want in wezen dient het werkt ook daarvoor. Dat is vergeten, doordat mensen niet zien wat werk is, en niet zien wie zij zelf zijn. Wanneer deze tendens in de wereld meer opgang zou vinden, dan zou dit hemzelf maar vooral ook het werk te goede komen. Dat zou een geheel andere manier van werken opleveren. Er zou liefde voor het werk zijn, die zijn weerslag zou vinden in alles wat de persoon doet. Het werk zou altijd passend zijn, omdat het werk is dat bij hem hoort op dat moment. Op deze manier wordt de genegenheid waarmee het werk wordt gedaan een afgeleide van de genegenheid voor hemzelf. Het soort werk doet er dan niet meer toe; alle werk wordt interessant omdat het bijdraagt aan de zelfwording van iemand.

    Op de geschetste wijze verdwijnen ook leeftijdsgrenzen, want deze mens doet het werk in eerste instantie voor zichzelf; daarom zal hij als vanzelfsprekend altijd proberen een zo harmonisch en evenwichtig mogelijk werk af te leveren. Want als hij zelf meer harmonisch en evenwichtig wordt, legt hij dat ook neer in zijn werk. Automatisch als vanzelf. Een inspirerend toekomstperspectief? In ieder geval een toekomstperspectief waarin een pensioencrisis niet meer aan de orde zou zijn.

  28. J Deen zegt:

    @Voskamp U legt een verkeerde link tussen gemiddeld en individueel. Als uit onderzoek blijkt dat mensen die roken gemiddeld 8 jaar eerder sterven en een slechtere conditie hebben kan je dat niet naast je neerleggen omdat ome Henk al 60 jaar elke dag een pijp rookt en de marathon kan rennen. Hetzelfde geldt voor dit onderzoek. Het is wel de eerste keer dat ik ervan hoor dus ik ben natuurlijk skeptisch, maar onderzoeksresultaten kan je niet zomaar negeren…

  29. Marius van Huygen zegt:

    Het betreft hier de mythe van de ontplooing door arbeid. Alleen door arbeid zou men tot zichzelf kunnen komen. Natuurlijk wel betaalde arbeid die voor werkgevers niet teveel mag kosten.
    Om deze reden vliegen al die ‘ontplooide’ TNT postbodes nu de laan uit. En dat is pas echt ziekmakend.

  30. peter schouten zegt:

    @6 johan van schaik:

    “…Het gezondste leven leiden zij die nooit werken, en daar na hun 65e ook niet aan beginnen.”

    Sommige academici zoals S. van W. ‘werken’ ook niet(echt) dus worden erg oud. Eigendunk schijnt ook een levensverlengende werking te hebben.

    Dank voor deze observatie!

  31. nico schouten zegt:

    Veel mensen die vroeger met pensioen gaan moeten dat vanwege dreigend ontslag of zijn vervreemd geraakt in hun werkomgeving. Anderen voelen zich al opgebrand en stappen daarom graag eerder uit. Mensen met gelukkiger werkomstandigheden zullen langer doorgaan, minder gezondheidsklachten krijgen en daarom langer leven. Dus dezelfde oorzaak leidt tot beide effecten. Een verhoging van de AOW-leeftijd zal bij grotere groepen mensen tot grotere frustraties leiden met de bekende gevolgen van dien.

  32. rene gerritsma zegt:

    Dood gaan? Helemaal geen tijd voor. Veel te druk met vrienden en fijne creatieve dingen doen. Wel op tijd stoppen met werken en het jagen op lege hulzen.

  33. J. Voskamp zegt:

    @J. Deen #28,
    Natuurlijk kan ik deze onderzoekresultaten wel negeren, want er wordt de verkeerde conclusie getrokken. Ook #3 wijst hier reeds op.

    De conclusie van de schrijvers is: “Zij (de werkgevers) moeten een omgeving scheppen waarin ouderen productief kunnen blijven. En werknemers moeten blijven investeren in hun inzetbaarheid.” Of wel die metselaar moet nog langer een uur of 6 per dag op die stijger in weer en wind staan, of die nota schrijver moet nog langer 8 uur per dag zitten stressen op die stoel, om die beleidsnota op tijd klaar te krijgen. Alles heel gezond!

    Mijns inziens moet de conclusie zijn dat het pensioen zodanig vroeg moet komen dat de werknemer nog alle fut heeft om gezond leven echt te gaan praktiseren. En een bewustzijn dat gezonde hobby’s een enorme verrijking zijn. Dat is wat gestimuleerd moet worden.

  34. Jetty de Boer zegt:

    Als ik dit soort verhalen lees ben ik altijd blij dat ieder mens uniek is!

  35. e.starink zegt:

    @ 13 leen karman zegt:woensdag 3 november 2010, 01:38 uur:
    Karman: nou niet om t’een of t’ander: dat jij op zo’n Zwitserlevenstrand verstoken zit te wezen van een artikel (maar niet van een stevige keil) betekent natuurlijk niet dat ik mij onmiddellijk aan het pennen zet. Mooi geprobeerd die voorzet maar daar ga ik echt niet op lopen…
    Want: dat hoeft ook niet. Jij en ik kunnen die artikelen zo ongeveer dromen: Onderzoek A zegt x, Onderzoek B zegt y, Onderzoek C zegt kwadraat min 2, Onderzoek D zegt gedeeld door zijn wortel keer 4,35 en afronden naar boven. Conclusie: als je ouder wordt, word je meestal niet jonger.
    Maar zelfs als we bij het in jaren ouder worden, ook fysiek ouder worden: wat dan nog? Ongeveer 10 tot 15 jaar geleden leek dat Zwitserleven mij wel wat. Nu ik er binnenkort aan kan gaan beginnen, denk ik: he bah: elke dag weer een aantal pinacolada’s. Of die Ceres Strong Ale 7,7% als je daar meer van houdt. En die stomme palmen….. Volgens mij valt er namelijk achter de gerania ook heerlijk te genieten met een glaasje wijn uit die AH-literflessen. Of een gewoon pilsie. In ider geval niet minder dan in Zwitserlevenland.
    Afijn: ik heb mij toch maar eventjes ‘t schompes gerend met mijn aanstaande rollator op je voorzet. Bij de hoekvlag had ik hem te pakken. En zet ik hem nu messcherp voor het doel. Nou jij nog: links- of rechtsboven – of onder: maakt mij niet uit. Als het maar met een fraaie buikschuiver is.

  36. G.J. Smeets zegt:

    N.a.v. # 18, Liudger Silva.
    Een punt van aandacht voor de context. Sweder van Wijnbergen is een bekende op de nrc pleinen (zoek maar op in archief) die steeds met dubieuze argumentatie voor het een of het ander op de proppen komt. Nu dus ook weer. De man is niet een brenger van een bericht, zoals u zegt, hij HAALT zelf bepaalde berichten op uit het gigantische arsenaal van sociagrafisch onderzoek -en niets of niemand die hem daartoe dwingt, behalve zijn specifieke arbeidsethos & politieke keuze. Bovenstaande reacties bevatten voor het merendeel valide kritiek op methode en concludering. Mijn eigen kritiek (# 5) betreft de verborgen agenda van de man: “… de echte makke van de argumentatie is dat ze zichzelf almaar aan de leeftijdsladder optrekt. Het geldt immers voor élke aow leeftijd: 65 of 67 of 70 of 75.”

  37. T vd Werf zegt:

    Anet Sulia, dat mensen van 45 on interessant kunnen zijn op de arbeidsmarkt, heeft ook te maken met het stoppen van vergaren van kennis , tien jaar eerder…

    Ik ben ouder, heb ontslag genomen, en ga straks weer aan de slag bij een ander bedrijf.

    Mits voldoende en juist opgeleid, is er ook voor vijftigers voldoende werk.
    Ik ken zelfs een vakman van ruim 60, die het wel welletjes vindt, maar waar in mu al van weet dat die prima ergens weer aan de bak kwam, als hij zou moeten.

    Motivatie en kennis, zijn belangrijke ingrediënten om met 60, of zelfs 70 nog leuk mee te kunnen doen.

  38. Klaas Westra zegt:

    Ik hoop altijd maar dat de weergave van dit soort onderzoek versierd is met journalistieke vrijheden. Het is natuurlijk niet waar dat iedereen die eerder ophoudt met werken ook eerder doodgaat. Zaken als maatschappelijke positie, statistiese verantwoording, het komt allemaal niet aan de orde. Ik kan niks met zo´n artikel. Validiteit nul zou ik zeggen. Ik hoop maar dat het originele onderzoek er beter uit ziet. Misschien een ideetje: zet eens een link bij zo´n artikel, zodat ik het ook zelf nog eens kan beoordelen.

  39. k de hoog zegt:

    Zoals gezegd diverse onderzoeken laten dit zien, er staat alleen niet bij wanneer die onderzoeken zijn gedaan. Al tijden geleden. Je zal maar in een samenleving wonen die dit soort onderzoeken begint aan te halen om een verandering in beleid te winnen en raad eens, dat is precies de samenleving waar in we leven en de media die de politiek uiterst gedienstig is. Wel over John Stewart berichten, leuke knip en plak wedstrijd organiseren, maar ondertussen niet willen horen wat John Stewart zegt over de media.

    Een vertoon van walgelijk gedrag. Als de media nou eens vragen gaat stellen bij die onderzoeken, nee gooi het er maar in want de politiek heeft het nodig.
    De onderzoeken zijn namelijk gebaseerd op mensen die een zeer specifieke levenswijze hebben/hadden gerelateerd aan het tijdperk van hun geboortejaar. Een levensstijl die in geen verhouding meer staat met de gemiddelde levensstijl waar we vandaag de dag mee opgroeien. Een groep die per definitie niet relevant is voor de volgende groep. Zien we die vragen gesteld door de media? Nee want dat is niet de bedoeling van deze discussie. Deze discussie gaat over politiek van angst en onzekerheid die vroeger, in de tijd van dezelfde personen waar we het nu over hebben, fel bestreden werd door de media in plaats van gesouteneerd.

  40. Max vdKamp zegt:

    Het is net als bij de aloude discussie over roken, waar altijd wel iemand een oude oom kent die zijn leven lang gerookt heeft en over de 90 is geworden, en dat een bewijs vindt dat roken niet schadelijk is.

    Nu ook weer moeten velen een voorbeeld aandragen van iemand die vroeg met pensioen ging en wél oud is geworden… en denken dat dat bewijst dat het hele onderzoek niet klopt. Die hebben allen niets van statistiek begrepen.

  41. G.J. Smeets zegt:

    Starink, # 35. Het volstaat, zoals u zegt: “als je ouder wordt, word je meestal niet jonger.” Mooie one-liner trouwens.
    Hoe je het ook draait of keert, na je 60e is het aftakelen geblazen en om je is heen steeds vaker de man met de zeis in de weer. De uitzondering van welgeteld drie fitte tachtigers in je grootfamilie bevestigt het. Relaterend aan die drie uitzonderingen prijst Sweder van Wijnbergen zijn boodschap aan: arbeid is gezond. Wat arbeid is en wat gezondheid is wordt gemakshalve niet gekwalificeerd. Het wordt enkel gekwantificeerd: opa/oma moet zo lang mogelijk leven met zo weinig mogelijk kostendruk op de familie. Koehandel met de dood, iets anders kan ik er niet in ontwaren. Anders gezegd: liefdeloos.

  42. jim van veen zegt:

    die bilderbergers willen echt dat je doorwerkt voor hun poen alle onderzoeken zijn gelogen voor winst u gaat vroeger met pensioen en dat scheelt hun winst vandaar dit onderzoeks resultaat.

  43. leen karman zegt:

    De schaam-te-loos-heid!!! UNBELIEVABLE
    Je houdt het niet voor mogelijk.

    Op een internationale populatie van 65.000 (schat ik: 17.000 + 21.000 + een nog omvangrijkere) wordt geconstateerd dat zij die te vroeg ophouden met werken eerder dood gaan.
    Da’s geen kattepis!

    Je zou je natuurlijk af kunnen vragen: waarom richten Van Wijnbergen en Klinkenberg hun pijlen op de vroeg gepensioneerden en gaan ze niet onmiddellijk in de slag met Rutte en Verhagen om de problematiek van jeugdwerkloosheid en langdurig werkloze ouderen aan te pakken.

    Beweging zou een belangrijke reden zijn. Daar kom ik nog op terug, maar … wist U dat dieren in gevangenschap een hogere levensverwachting hebben, en dan hebben we het echt niet alleen over prooidiertjes.

    Vrouwen gingen altijd vroeger met pensioen. Ik heb nooit gehoord dat dat de gemiddelde leeftijd van de vrouw, hoger dan die van de altijd maar bezige man, nadelig beinvloed heeft.

    Vindt U het niet cynisch?
    Lager opgeleiden gaan al eerder dood, dus beter dat ze langer werken. Een arbeider heeft een levensverwachting van 70 jaar (groot onderzoek Duitsland). Dus als we zijn pensioenleeftijd van 65 naar 67 brengen wordt zijn levensverwachting 72 jaar?
    Moeten we dan niet drastischer maatregelen nemen?

    Veel literatuur zegt dat je leeftijd in je genen zit. Ik wil best geloven dat je het iets kunt beinvloeden, maar verliezen we echt 7,5 maand per levensjaar als we op ons 50ste ophouden? Waarom leven al die mensen met tropenjaren dan zo lang door?

    Ten slotte: een recent onderzoek naar sterftekans onder 20.000 mensen tussen 45 en 79, gedurende een aantal jaren gevolgd (Engeland) heeft dit opgeleverd.
    De volgende factoren bleken onderscheidend:
    - niet roken
    - fysiek actief (omschreven als geen zittend werk en/of een half uurtje sport per week)
    - gematigd drankgebruik
    - regelmatig fruit en groente
    Leeftijd was niet onderscheidend. Integendeel, wat bleek: niet werkende mensen van 75 die op alle vier de gebieden scoorden, leefden 14 jaar langer dan 60-jarigen die niet scoorden!

    De conclusie ligt voor de hand in dit overgeorganiseerde landje van ons. Zoals er een produktschap is voor zuivel, of voor vis, organiseren we een produktschap voor gymzalen met groenkantines waar je niet mag roken en maar één pilsje krijgt. Die gaat de voorziening van deze faciliteiten regelen en het gebruik bevorderen. Binnen no time hebben we de gemiddelde levensverwachting van vroeg gepensioneerden met minimaal 7 jaar verbeterd.
    Met als conclusie: pensionering op 57-jarige leeftijd is goed voor de volksgezondheid en bespaart kosten in de zorg! Op z’n minst moet NL, met zijn grote hoeveelheid (zittende) ambtenaren en zijn hoge jeugdwerkloosheid daar heel erg gezond van worden!
    Was de econoom Van Wijbergen zo dominant aanwezig dat de medicus Klinkenberg dat zelfs niet als alternatieve conclusie in het artikel heeft kunnen verwerken?

  44. Nancy van Dijke zegt:

    Vanaf je 50ste kom je al niet meer aan een nieuwe/andere baan.

  45. Sander van der Wal zegt:

    Het probleem is niet dat je van laag opgeleid zijn eerder dood gaat, maar dat je van te veel zuipen en vreten eerder dood gaat (daarom staat er ook ‘te’ voor). Hoogopgeleiden hebben meer de neiging om niet te veel te zuipen en te vreten en onder andere daarom gaan ze later dood.

    Wat relevanter zou kunnen zijn is om zowel de levensstijl als de opleiding mee te nemen in de correlatie. Pas als b.v. blijkt dat levensstijl (bijna) volledig verantwoordelijk is voor de leeftijd waarop men dood gaat is het billijk om een pensioenleeftijd afhankelijk te maken van opleiding.

    En als zou blijken dat ook het beroep invloed uitoefend op de leeftijd waarop men dood gaat is het billijk om voor sommige van die “gevaarlijke” beroepen een lagere pensioenleeftijd in te stellen. Wel voor militairen, brandweerlieden en stratenmakers. Maar niet voor achter een bureau zittende bureaucraten die zich kapot vervelen en elkaar gaan zitten pesten. Die zoeken maar ander werk.

  46. J.de Rouwe zegt:

    Wat een onzin verhaal,ik ben op mijn 59 gestopt met werken en verhuisd naar Taiwan.Ik moet niets en doe alleen maar dingen die ik leuk vind.Het weer zit hier natuurlijk mee zodat ik iedere dag wel een uur of 2 fiets.Inmiddels ben ik 64 en voel me nog steeds goed.Als het mogelijk is raad ik het iedereen aan,stoppen met werken wanneer het kan.

  47. Arie Stuijt zegt:

    Ik ben lid van een Deelnemersraad van een pensioenfgonds. Volgend jaar nog niet, maar daarna wordt ‘t toch echt korten op m’n pensioen, omdat ‘we’ gemiddeld zoveel ouder ‘blijken’ te worden! Als gepensioneerde ‘wordt je geleefd’(wat je inkomen betreft) door actuariële tabellen! Van het ooit gesloten pensioencontract is vrijwel niets meer terug te vinden in de huidige uitvoeringspraktijk. Maar OK, ‘k heb, mét vele, AOW (95%) plus pensioen. En da’s mooi, als je op TV al die wegspoelende mensen in de rest van de wereld gefilmd ziet worden, zonder dat voor hen enig protest iets uithaalt. Als zij al niet verdrinken! Ik geniet dus zelf van elke dag en betreur niets bij te draagen aan leniging van al dat leed in de rest van de wereld, op wat collectebijdragen na. En ik heb tenminste nog ‘geholpen’ vele weken in Gambia, Bangladesh en Moldavië toen ik nog fitter was.
    M’n voorganger in deze rubriek is ook al zo lekker persoonlijk bezig, maar enige statistische waarde hebben z’n informaties uiteraard niet.

  48. Liudger Silva zegt:

    @36 G.J. Smeets
    Ik heb een grondige hekel aan selectief gebruik van statistieken en misbruik hiervan.
    Maar ik kan de onderzoeken, waaraan door SvW gerefereerd wordt, niet op validiteit beoordelen.
    Maar als u stelt, dat de heer SvW een verborgen agenda heeft -wat best mogelijk kan zijn- wil ik graag, dat u dat bewijst: mogelijk kent U valide onderzoeken, die SvW’s argumenten uit deze onderzoeken ondergraven? Of hebt U bewijzen, dat de genoemde onderzoeken niet valide zijn?

    Overigens heb ikzelf, na diepgravend onderzoek, het geheim van een lang leven ontdekt: gewoon doorademen. Statistisch kan bewezen worden, dat stoppen met ademhalen extreem slecht voor je gezondheid is. Ademhalen moet dus geprogageerd worden; bij zowel werkenden als gepensioneerden.

  49. J. Voskamp zegt:

    @Voskamp #33,
    stommerd. Dat ding waar die metselaar op staat is met “ei”. leer je het dan nooit!

  50. roland bakker zegt:

    Is dan een lang leven echt het belangrijkste voor ons allemaal?
    Ging het dan niet om de invulling?

  51. Timo van Esch zegt:

    Wegbereider voor de pensioenleeftijdverhoging?
    Wat een nonsens.

    Velen die ik ken, werken voor hun pensioen. Dan hopen ze “van het leven te kunnen gaan genieten”. Die dingen te gaan doen, die ze niet kunnen doen tijdens hun actieve loopbaan.

    “Want je blijft actief en actief zijn is goed voor je.”, wordt er in bovenstaand artikel gezegd.

    Er is een groot verschil tussen “doorwerken” en “actief blijven”. Vele ouderen onder ons zijn tegenwoordig hele actieve mensen. In de aanloop naar hun pensioen beginnen ze nieuwe activiteiten te ontwikkelen; dingen die ze altijd al wilden doen, maar waar geen tijd voor was.

    Dus is de conclusie verkeerd: niet langer doorwerken is gezond, maar een actief leven is gezond. Als iemand ervoor kiest om dat in te vullen door te blijven werken, mij goed. Maar als iemand wenst te stoppen met zijn baan en actief aan andere dingen te werken, waarom moet zo iemand dan tot 67 blijven ploeteren voor de baas?

    Ik zou willen voorstellen: schaf de pensioenverplichting af en geef mensen pensioenrecht. Vanaf hun 62e of 63e. De ‘private’ pensioenfondsen zullen daar niet echt blij mee zijn, waarschijnlijk, maar het zou mensen die rijp zijn voor hun pensioen wel de kans om daar al op hun 62e mee te beginnen. En mensen die het niet zien zitten om thuis te gaan zitten, de kans om nog 5 jaar langer door te gaan…

    ps. Waarom moet de pensioenleeftijd omhoog?
    Omdat de private pensioenfondsen anders de kosten van de pensioenen niet gedekt krijgen. In de praktijk zal het er echter op neerkomen, dat de overheid gewoon 2 jaar langer een uitkering moet betalen. Immers, wie gaat er tegenwoordig daadwerkelijk op zijn/haar 65e met pensioen?

    De meesten zijn dan al 5 tot 10 jaar ‘uitgerangeerd’…

  52. w.p.h. gijszens zegt:

    Vreemd stukje.
    Indien vroegpensioen de dood bespoedigt, is dit immers alleen uiterst praktisch i.v.m. de onbetaalbare vergrijzing? Waarom plotsklaps deze paniek, met een ethisch sausje bovendien?
    Is dit soms een lobby voor geriaters en verzorgingsfabrieken?
    Zolang het sterven an sich niet al te onplezierig is, zie ik geen enkel bezwaar om vijf tot tien jaar eerder de pijp uit te gaan.
    Typisch een proeve van alleenstaande en contextloze ethiek: zorg er liever voor dat alleen goede managers manager worden en blijven en zwiep de sadisten en narcisten eruit! Dan wordt het werkzame leven van velen al een stuk aangenamer!
    Mijn partner en ik hebben gretig naar ons (zéér vroeg) pensioen toegeleefd. Nadat we met pensioen waren daalde onze bloeddruk aanmerkelijk en ook de diabetes van mijn vrouw is een stuk hanteerbaarder geworden.
    We komen tijd te kort om al die leuke en boeiende dingen te doen die we tijdens ons werkzame leven niet konden doen vanwege tijdgebrek. We houden een gezond eetpatroon aan en doen méér aan lichaamsbeweging dan vroeger. Ik ben inmiddels 76 en ruim 20 jaar met pensioen en mijn partner is 68 en 18 jaar met pensioen. Mijn liefje wat wil je nog meer? Wij tennissen en zwemmen menige veertiger er met gemak uit!
    Dus, wat een nonsens-artikel. Ik ben benieuwd welk oogmerk hier nu weer achter steekt.

  53. M.Brugman zegt:

    Dat is maar de de vraag. Misschien gaan mensen eerder met pension als hun gezondheid niet meer optimaal is en er dus een rede zou kunnen zijn voor hun eerder overlijden. Uit engels onderzoek bleek dat huisartsen die vroeg met pensioen gingen langer leefden dan huisartsen die laat met pensioen gingen.

  54. F. Markestein zegt:

    Irene Bal (10) haalt me de woorden uit de mond. Dit onderzoek wijst uit dat het probleem waar de pensioenfondsen voor staan (of dat ze wordt aangepraat), de stijgende levensverwachting, kan worden opgelost door de mensen vroeger met pensioen te laten gaan i.p.v. later.
    Dat is een verheugende conclusie aangezien het aantal gezonde jaren veel korter is dan het aantal geleefde jaren. Vroeger met pensioen en eerder dood betekent dus genieten van je pensioen voordat de slijtage al te erg toe kan slaan.

  55. e.starink zegt:

    @ 43: leen karman zegt:donderdag 4 november 2010, 07:54 uur:
    Karman: pas op man: dat geschrijf in vette kapitalen is slecht voor je bloeddruk.
    Doe zoals ik: jarenlang weggezwijmeld bij Kees Brusse op zijn Zwitserleven-strand. Expres nog een paar jaar langer doorgewerkt. En nu volg ik…….een geraniumcursus gelet op mijn aanstormend pensioen.
    In de Geraniakunde kun je drie graden halen:
    1. Kennis van de Geranium in het verleden, het heden en in de toekomst. Een boeiende cultuurhistorische reis vol met prachtige foto’s . Kost geen drol en je leert er veel van.
    2. De Geranium in de Lusthof – oftewel: hoe maak ik uit een enkele geraniumplant in 5 jaar een geraniumzee in mijn tuin? Een 6 maanden durende praktische cursus waarin je alle kneepjes leert. Vereist: een tuin. Deze cursus wordt ook gegeven voor balkonhouders. Kosten: een geraniumplant (bij voorkeur van de stevige soort) en een potje pokon.
    3. Genieten in mijn GeraniaLusthof: levert op detailkennis van zowel wijnen als van cocktails. Voor liefhebbers is er ook nog een bieren-vervolg. Je mag je eigen wijnen etc meenemen. Tegen geringe vergoeding worden ook de vereiste alcoholica ter beschikking gesteld.
    Man, man: in alle rust mogen genieten van je zelf liefdevol opgekweekte gerania met een glas in de hand: kun je het je beter voorstellen daar op je palmenstrand in de hitte terwijl die neut maar niet wil doorkomen???

  56. G.J. Smeets zegt:

    Liudger Silva (#48), u stelde als slotsom in # 18 dat de auteurs enkel brengers van een slecht bericht zijn. Daarop heb ik in # 36 gereageerd met te attenderen op dubieuze argumentatie en op een verborgen agenda van de auteurs. Die dubieuze argumentatie is inmiddels weer met een nieuw aantal inzendingen (## 39, 43, 45, 54) het vuur aan de schenen gelegd. Wat betreft de verborgen agenda, tja, die is niet te bewijzen want het woord zegt het al. Je kunt haar wel afleiden. En ook dat is door diverse bijdragen op dit plein gedaan.

  57. leen karman zegt:

    Sander van der Wal (#45) ik mag toch hopen dat U twee grapjes maakt. Ik vraag het, want dat ben ik niet gewend van U.

    In Uw eerste alinea zegt U: Hoogopgeleiden hebben meer de neiging om niet te veel te zuipen en te vreten …
    Nog afgezien van het feit dat dat Uw conclusie – dat van dat later doodgaan – niet rechtvaardigt: meent U dat nou echt?

    In Uw tweede alinea zegt U: als blijkt dat levensstijl verantwoordelijk is voor de leeftijd is het billijk om pensioenleeftijd afhankelijk te maken van opleiding.
    Ziet U wat U hier zegt?
    Is dat een grapje, of …
    Ik neem aan dat het een grap is.

    Maar voor het geval dit serieus bedoeld is, kunt U even een comment maken waarin U de (onderscheidende) opleidingen op een rijtje zet met de levensstijlen, de gerealiseerde leeftijden en de pensioenleeftijden die daarbij horen?

  58. Miel Lumen zegt:

    Zit in dit systeem niet iets positiefs voor beiden?

    Sweder baron van Wijnbergen kan zich troosten met het feit dat “ze” na een acceptabele periode van gecomprimeerde productiviteit, even gecomprimeerd gaan consumeren en, economisch een lege dop, plaats maken voor nieuwe aanjagers.
    De medische Klinkhamer kan een alibi vinden in wat zich vóór “zijn” intreden allemaal heeft afgespeeld en de armen in onschuld ten hemel heffen.

    Zelden zullen communicerende vaten zó goed op elkaar aansluiten…

  59. leen karman zegt:

    Voskamp (#49) … steiger is een bouwwerk met het muurwerk vereenigd …. Het geheele aldus zamengesteld houtenwerk wordt stelling ook stijger genoemd, …

    Ik citeer nu uit Pijtak Bouwkundig woordenboek 1848 (“stijger” door mij vetgedrukt). Dat onze spellingcontrole dat niet weet, soit, maar dat de Dikke dat niet meer weet is toch eigenlijk een schande. Dus, mocht U zichzelf voor de kop geslagen hebben, geef Uzelf dan gauw een schouderklopje. Wat God aan Woorden en Nederlanders heeft samengevoegd, dat Van Dale dat niet scheide!

  60. Klaas Craaikamp zegt:

    als ik tijdens mijn wielertochten de stromen zuur kijkende en beige geklede babyboomers+ voorbij zie komen op hun prijzige fietsen, als ik op straat voor de zoveelste keer wordt aangesproken door een oudere omdat ik werk met een mp3 speler doe en zie dat op zaterdagavond alle lichten uit zijn als ik door een gegoede buitenwijk fiets dan is mijn indruk:

    de combinatie geld, ouderdom en vrije tijd leidt tot een ongezonde vorm van saaiheid & zuurheid…

  61. A d Bruin zegt:

    Ach is het niet zo dat alles in het werk word gesteld om het later met pensioen gaan te rechtvaardigen, er zijn nm vele onderzoeken die de heren tegenspreken.

  62. sjef smeets boxmeer zegt:

    Toen men Churchil vroeg waarom hij zo oud was geworden waren zijn woorden legendarisch “I never did sports”. Daarnaast als men eerder met pensioen kan gaan en dus eerder dood is, is dat toch voordelig voor de staatskas. Misschien is Sweder wel intelligent maar nog lang geen echte intellectueel. Sweder nog even blijven oefenen en vooral de oortjes te luister leggen bij onze oudjes die alles al eens hebben meegemaakt en daardoor vaak de wijsheid in pacht hebben en niet meer op basis van haantjesgedrag onzinnige uitspraken doen. Want wat een kabinet Balkenende deed om het rookverbod en de Co2 opslag in Barendrecht door te douwen wordt nu in een maand goddank afgeblazen, maar het toont aan dat de wijsheid geen wijsheid is maar persoonlijke willekeur van een mens zonder visie en hollandse nuchterheid. Het gebrek aan empathisch vermogen is in Nederland enorm groot, dus tijd voor leiders van de 21e eeuw.

  63. Harm Dost zegt:

    # e.starink

    Ik voel mij prima mijn gemak op mijn palmenstrand, waar bijna altijd de zon schijnt, het altijd 26-30 graden is, in een land waar de gulden 2 daalders waard is. Hoeveel dat in euro’s is weet ik niet eens, zolang is het al geleden dat ik dat voortreffelijke besluit heb genomen.

    Ik heb internet, zodat ik dagelijks mijn afkeer van Wildersland op peil kan houden en ook al zou dat euforische gevoel een ietsje korter duren als gevolg van mijn spreekwoordelijke luiheid, dan ben ik altijd nog een stuk beter af dan mijn moeder die haar laatste 10 jaar met alzheimer in zo’n troosteloos bejaardengeval in leven werd gehouden.

    Waarom willen mensen eigenlijk zo graag heel oud worden?

  64. Willem Lammers zegt:

    Dit soort priesters van de gezondheidskerk kan ik niet meer lezen of horen. De belangrijkste waarde van het leven van mensen schijnt de duur ervan te zijn. Kwaliteit of zin maken nooit deel uit van dit soort stereotiepe betogen. Het gaat de mensen goed en ze zijn oud en wijs genoeg om het eeuwige gepreek van de gezondheidstofelemonen aan zich voorbij te laten gaan. So what? Hard werken om langer te leven? Daar moet je dan ook nog plezier in hebben, en als ik zie wat onze globalized multinationals met mensen doen om dat plezier te vergallen, heb ik liever een pensioen – en wel zo vroeg mogelijk.

  65. j v.haaren zegt:

    Wat een onzin.Erg eenzijdig beeld .Dan het plaatje :”een vent achter de geraniums”.Zeker last van een persoonlijkheidsstoornis.Er is veel meer dan werk alleen op deze wereld.Hoezo minder gezond,minder actief.Kretologie.Nee ,hier worden verkeerde conclusies gemaakt.Zeker een grapje zullen we maar zeggen.

  66. T. Frederiks zegt:

    Ik kijk reikhalzend uit naar mijn (vroeg-)pensioen als universitair docent!
    Het werk vind ik leuk, maar de voortdurende onnodige reorganistaties – die mij niet raken, want ik heb been ‘tenure,’ maar mijn medewerkers wel degelijk! – zijn mij een gruwel geworden.
    Mijn partner heeft, lucky he!, drie jaar terug vroegpensioen kunnen regelen en ontlast mij nu grandioos. Ik kan nauwelijks wachten tot ik de toga aan de wilgen kan hangen!
    Mijn broers waren beiden aannemer en hebben hun zaak verkocht toen ze 55 en 58 waren; ze genieten met volle teugen van hun vrijheid en zijn kiplekker en kerngezond. De administratieve rompslomp gingen ze als steeds verstikkender ervaren.

    Deze onderzoeken zullen heus waar zijn, maar dan zie ik hier op de site toch vooral uitzonderingen op de regel!
    Vroegpensioen of wachtgeld wegens reorganisaties, vind ik in vele gevallen pure kapitaalvernietiging. Zeker als het hoofdarbeiders (inclusief de bouwers!) betreft. Doch, de meeste vroegpensionadeo’s die ik ken zijn totaal niet rouwig om hun vroege pensioen.

    Deze onderzoekers zouden er veel beter aan doen te onderzoeken waarom zo veel (hoogopgeleide) werknemers dolgraag eerder met pensioen of wachtgeld gaan! Terwijl de meesten hun werk erg interessant en bevredigend vinden – en daarmee na hun pensioen vaak in een iets andere vorm gewoon doorgaan!
    Kus des doods geldt wat mij betreft voor de maagzweren en hartaandoeningen die mensen oplopen waanneer ze (meestal noodgedwongen) doorwerken – vooral wanneer zij om zich heen de gelukkigen zien die er wel in zijn geslaagd ruim voor hun zestigste op te houden met het slavenbestaan.

  67. Paul Delfgaauw zegt:

    Met 61 gestopt, ruim 1 jaar geleden dus. Lekker druk met dingen die ik zelf wil, leef helemaal op – hoe heb ik er vroeger bij kunnen werken? Dit zouden meer mensen moeten doen.

  68. p.c.van den noort zegt:

    Het verslag in de krant is niet duidelijk Men zegt daar zoiets als eerder met pensioen,eerder dood.
    Het onzekere element in deze bewering is dat men doet als of er sprake is van oorzaak en gevolg :doordat men vervroegd gaat,gaat men vervroegd dood.
    Het kan ook anders liggen Mensen die niet zo goed meer mee kunnen willen vervroegd met pensioen en werkgevers sturen ze liever vervroegd weg,waarna ze door hun ziekte of gebrek eerder dood gaan dan de gemiddelde persoon uit die leeftijdsklasse.Doorwerken was hier geen oplossing voor geweest Men kan dus het geval omkeren en zeggen bepaalde zwakken gaan vervroegd dood.Dat is niet opzienbarend en daarvoor is geen hooggeleerd onderzoek nodig.Ook voor het vervolg oudere personen,met een bepaalde zwakte komen niet meer aan de bak en men geeft ze vervroegd pensioen is niet opzienbarend wel een teken van mede menselijkheid en wel begrepen eigenbelang aan twee kanten.
    Het valt mij op dat in de medische sector statistiche samengang (correlatie) vaak wordt aangezien voor causaliteit.Beter onderwijs in de statistiek zou geen kwaad kunnen.

  69. leen karman zegt:

    over prikkels en het er lekker van nemen

    Ik heb mij in voorgaande comments niet uitgelaten over de achterlijke implicatie dat je leeft om lang te leven. En wel hierom: ik vind het grote onzin! Je leeft volgens mij omdat je leeft.

    De implicatie van Van Wijnbergen/Klinkhamer is toch dat als ik rook, niet beweeg, zuip en de vruchten des velds links laat liggen (ik hanteer even het Engelse onderzoek naar gezond leven en oud worden) dat ik het er dan maar van neem. Ik gedraag mij dan onmaatschappelijk, asociaal!
    Ik weet niet of daar een maatlat voor is, hoe asociaal dan wel, maar ik rook niet, ik geloof dat ik mij redelijk beweeg, ik drink net zoveel als dat ik lekker vind, en ik let er niet op dat ik dagelijks mijn groene spullen in de juiste hoeveelheid binnen krijg. Je zou mij dus op die maatlat dichter bij het nulpunt dan bij het eindpunt moeten vinden (links van het gemiddelde dus, ook al merk ik daar niks van in mijn omgang met leeftijdgenoten).
    Waarom vertoont Leen Karman zulk onverantwoordelijk gedrag?
    Eerst Van Wijnbergen/Klinkenberg. Ik neem aan dat ze het er niet van nemen, en nu ze mijn Engelse onderzoek kennen, nog even hun hoeveelheden roken bewegen drinken groen onderzoeken en constateren: wij doen verantwoordelijk. Toch vind ik dat ze zich wel een beetje asociaal gedragen. Vind ik, meetlat van Karman. Ze bemoeien zich nl. met de manier waarop een ander zijn leventje inricht met de bedoeling daarover niet alleen een waardeoordeel uit te spreken, maar daar ook verandering in aan te brengen. Niet zo netjes dus. Waarom vertonen Van Wijnbergen (die man is PvdA’er Starink!) en Klinkenberg dit asociale gedrag?
    Dat komt bij zowel Karman als bij Van Wijnbergen/Klinkenberg niet uit de individuele leden van een gemeenschap voort, die allemaal regeltjes heeft om je netjes te gedragen, nee, dat zit in de genen! Je kan tegen Karman zeggen dat hij niet moet roken, als hij het doet doet hij het. Je kan tegen Van Wijnbergen honderd keer zeggen dat hij zich ongevraagd niet met een ander moet bemoeien, als hij dat doet, doet hij dat.

    Des Pudels kern! Wij zijn wel lid van de gemeenschap, maar we zijn ook individu.
    Heeft de gemeenschap daar last of gemak van?
    Dat weet ik niet, ik denk gemak. Ik denk dat we gemiddeld van het feit dat iedereen zich individueel ontplooit er allemaal op vooruit gaan. Ik zou zeggen: kijk naar wat de Sovjetunie was, kijk naar wat China nu is, kijk naar hoe U denkt dat de moslimgemeenschap er uit ziet – ik weet niet wat U ziet, maar ik weet één ding zeker: U bent blij dat U hier bent.
    [Persoonlijk ben ik bang, onhebbelijkheidje van mij, dat Van Wijnbergen c.s. dat niet met mij eens zijn. Ik denk dat die vinden dat stratenmakers het er niet van moeten nemen, en dat als hoogleraren daar een beetje over nadenken en normen voor stellen dat dat goed is voor de hele samenleving!]

    Daarmee komen we bij de hamvraag: hoe gaan we van onze oude dag genieten. En daarmee bij mijn zorg die ik al geuit hebt over de grapjes van Sander van der Wal (#45). Ik ben het nl. helemaal eens met zijn derde alinea, en ik wil niet dat dat als een grapje wordt beschouwd!

    We onderscheiden twee dingen: het moment (uitgaande van de huidige gemiddelde leeftijd) en de middelen om het er van te nemen.
    Dus wij hebben: een stratenmaker, een bureelchef bij de gemeente, een intellectueel, laten we zeggen, ik ben heel gericht hier, ene Van Veerman tot Klinkbergen. De ander bedenkt metro’s, de eerste stopt de gaten dicht die er door die ander komen, en de derde onderzoekt hoe het de volgende keer beter kan – allemaal, naast dat ze zichzelf ontplooien, ook druk in de weer met maatschappelijk belangrijke dingen.
    Het moment
    - de stratenmaker begint op zijn 16de, ze zijn vergelijkbaar met tropenjaren, dus die mag met zijn 50ste ophouden
    - de bureelchef: die zal met zijn 22ste begonnen zijn en moet dus tot zijn 62ste zalige en onzalige plannetjes bedenken en uitwerken
    - Van Veerman tot Klinkbergen: die zal met zijn 26ste begonnen zijn, die vult heel erg veel zelf in van wat en hoe hij het doet, ik zou zeggen: die moet tot zijn 70ste
    De middelen (let wel: uit inkomensoverheveling!)
    - de stratenmaker moet zoveel krijgen, dat hij eindelijk eens een beetje kan genieten, bovengemiddeld pensioen
    - de bureelchef heeft wat op kunnen bouwen in zijn leven, dus gemiddeld pensioen en als hij meer wil kan hij daar voor sparen
    - Van Veerman tot Klinkbergen, tja, da’s een heikele kwestie: de maatschappij heeft aan het begin veel in hem gestoken, of het er uit is gekomen daar zou Jorritsma (ofwel links tegenover rechts) wel eens heel anders over kunnen denken maar … die man heeft allerlei leuke dingen, commissies, adviesjes, en dat gaat door tot ver in de zeventig, en U denkt toch zeker niet dat dat allemaal gratis gaat, en U weet toch ook wel dat dat allemaal gemeenschapsgeld is … dus ik zou zeggen: het huidige AOW-niveau – en geen alleenstaandenbijtelling, want die lopen maar hanig te wezen en vrouwen te negeren, en die adviesjes vanaf zekere leeftijd onbetaald!

  70. Ed Rook zegt:

    Hoe die onderzoeken ook uitpakken, als ik t.z.t. de leeftijd heb om met vervroegd pensioen te gaan, dan doe ik dat.
    Zie om me heen dat het best een leuke tijd is, of liever kan zijn als er maar niet te veel heupen en knieën aan vervanging toe zijn.

  71. anneke van leeuwen zegt:

    lieve mensen,
    Ik ben nu 67 en 2 jaar met pensioen en ik heb weer een andere invulling gevonden voor mijn leven. Ik ben altijd een bezige bij geweest en hoop dat te blijven ijs en weder dienende. Ik heb een heel ander stuk van mijn latente interesse opgepakt en stort me dus nu weer volop in het leven, de cursussen, activiteiten en netwerken. Misschien ga ik ooit wel dood maar dan heb ik mijn leven mooi meegenomen.

  72. Gerrit Bosma zegt:

    er moet een gebruik komen dat men onderzoeken eerst voorlegt aan iemand die er verstand van heeft alvorens klakkeloos te publiceren

  73. Rutger Kuiper zegt:

    Het is prettig om eens een argumentatie te lezen waarom het niet alleen maar kommer en kwel is om later met pensioen te gaan. Inderdaad, je kunt met statistieken vele kanten op, maar ik denk eigenlijk wel dat het goed is om langer door te werken als je dat kan en als de voorwaarden daartoe aanwezig zijn. Ikzelf ben bijna 64, maar ik moet er toch echt niet aan denken om nu al uit m’n beroep te stappen en verplicht leuke dingen te gaan doen. En dan gaat het me er niet om wanneer ik nou precies – statistisch gezien – dood ga.

    Ik denk dat er in alle welles-nietes discussies over latere pensionering een ding onderbelicht blijft. langer doorwerken kan alleen maar goed en leuk voor een mens zijn als daar ook de voorwaarden voor geschapen worden. Afbouw, zoals door ander werk en vrijwillige demotie. De zwart-wit keuze “doorbikkelen of ophoepelen” zou toch zolangzamerhand tot her verleden moeten gaan behoren. Maar, voorlopig zie ik daar nog niet zo veel van terchtkomen.

  74. J.J.Sijses zegt:

    In verband met ziekte van mijn vrouw ging ik ultimo ’81 met de VUT. Ik was toen 62. We hadden nog een aantal mooie jaren samen maar in ’86 overleed zij. Ik ben nu 91 en voel mij niet alleen gezond maar ben dat volgens de huisarts inderdaad. Ben steeds actief gebleven zowel fysiek als met het brein (huis schilderen,tuin doen,verenigingssecretariaten waarnemen, lezen over geschiedenis, wetenschappelijke ontwikkelingen, alle boodschappen lopende doen). Geen “zwart gat”, geen verveling, geen geraniums. binnen de normale waarden van de B.M.I. lichaamsgewicht steeds goed in de gaten gehouden. Eigenlijk niets bizonders gedaan.De vorige generatie van acht tantes en ooms en mijn ouders werden net even over de 70. Waar zou dat van komen ?

  75. Harry Polman zegt:

    Zeer waarschijnlijk zullen wij volgende week met een ander onderzoek worden geconfronteerd waarin even zo vrolijk het tegenovergestelde wordt aangetoond.
    Maar om toch het zekere voor het onzekere te nemen ben ik alvast op mijn 55ste “In Rente gegangen” .
    Eventuele nare bijverschijnselen worden bestreden door een dagelijks bezoek aan de sportschool, (volks-)tuinieren, het lezen van het goede boek, veel fietsen,koken en nog zo het een en ander.
    I amuse myself to death.

  76. I.Sengers zegt:

    Vraag: hoe zit het dan met onze steeds verder stijgende levensverwachting en het feit dat in Nederland zoveel Vutters zijn?

  77. JGaertner zegt:

    Tien procent van alle ziektekosten wordt veroorzaakt door mensen met een zittend beroep.
    Als we de stoel afschaffen gaat dus onze ziektekosten premie omlaag.En ook de werkloosheidspremie omdat er hoge werktafels moeten komen voor diegenen die eerst de hele dag op hun (luie) bips zaten.
    De veertigers van nu gaan helemaal niet met pensioen want dat wordt as we speak met grote voortvarendheid afgeschaft.
    Dus dit artikel gaat helemaal nergens over.

  78. h.a.c.van asten zegt:

    Ik geloof dat de hooggeleerde heren nu toch wat door elkaar halen : vroegpensioen is een makro objectief structureel verschijnsel en ´het er even goed van nemen´ is een mikro subjectief conjunctureel verschijnsel. Uit het een laat zich het ander derhalve niet afleiden.

  79. e.starink zegt:

    @ 69: leen karman zegt:zaterdag 6 november 2010, 09:24 uur: fraaie buikschuiver Karman. Heroische kopbal. Hij zit tegen het hout. De klap davert over het veld.
    Maar de andere hoek had mij logischer gelegen. de bal werd tenslotte van links voorgepusht en dan had je hem met een lichte touch in de linkerhoek kunnen zetten. Nu heb je gekozen voor de rechterhoek – maar heb je ook een stevige koppijn.
    Dat “moment” van je waarop mensen besluiten om iets te worden: niks mis mee. Maar er zijn meer drama-momenten aan te wijzen in een mensenleven. Die eeuwige stratenmaker had bijvoorbeeld kunnen besluiten om op 35-jarige leeftijd shovelmachinist te worden. Heerlijk zand aanschuiven vanuit de hoogte van de shovel. Mooier kun je het toch niet hebben?
    We bekijken de herhaling. Karman zegt: “Je leeft volgens mij omdat je leeft”. Tja: zo kun je er naar kijken. Je kunt je ook afvragen: “waarom maak ik er niet gewoon een einde aan? Dag in- dag uit stratenmaken….tot mijn 62-e…..” Ik geef toe: niet een vraag van alledag. Simpeler dan: “Waarom ga ik niet shovelen?”.
    Kijk: als je die vraag nu ook tot je had laten doordringen dan had je wellicht met een even fraaie buikschuiver het doelpunt nog fraaier gemaakt. Zeg niet dat je het niet wist. Camus en diens beginregels van diens Mythe van Sysiphus liggen immers onder je hoofdkussen.
    En passant had je dan ook 74: J.J.Sijses zegt:
    zaterdag 6 november 2010 in diens – overigens gewaardeerd – betoog kunnen aanvullen. Sijses zet het doelpunt met een fraaie push. Niks mis mee. Maar: wederom in die rechterhoek: door het het aanroepen van die vermaledijde geraniums.
    Lees daarom 71: anneke van leeuwen zegt:zaterdag 6 november 2010, 15:02 uur. Die heeft het pas echt begrepen: “Ik heb een heel ander stuk van mijn latente interesse opgepakt.”
    Maar ja: dat is natuurlijk meisjeshockey..

  80. Hans van den Berg zegt:

    Duidelijke zaak, weer: economie is geen wetenschap en geneeskunde ook niet. Fijne reacties hierboven die dat weer helder maken.

  81. r evers zegt:

    Nav dit onderzoek de volgende stelling:

    Eeuwig leven is haalbaar: Geef de baan die bij me past en ik hoef nooit meer te werken.

    (dus ook geen pensioen, dus ook geen voortijdig einde).

  82. G.J. Smeets zegt:

    Starink (# 79), ik wil toch even terug naar de makke van de redenering in ‘Vroegpensioen is een doodskus.’ Zoals gezegd (# 5), die redenering geldt voor élke aow-gerechtigde leeftijd, 65 of 67 of 70 of 75. Ik wil dat nader toelichten.
    De auteurs noemen hart- en vaatziekten als de belangrijkste oorzaken voor de ‘vroegtijdige dood’. Afgezien van de betekenisloze term ‘vroegtijdige dood’ (zie daarvoor Karman # 43, 69), merk ik op dat er altijd maar dan ook altijd een (statistisch) belangrijkste oorzaak van de dood zal zijn. Als morgen hart- en vaatziekten uitgeroeid zijn, staat overmorgen de huidige nr. 2 op nr. 1 – ad infinitum. Ik herhaal: ad infinitum. In het verlengde daarvan staat de ingebakken ‘conclusie’ dat ouderen moeten blijven investeren in inzetbaarheid voor werkgevers en dat werkgevers de plicht om ouderen productief te houden.

    Achter ‘Vroegpensioen is een doodskus’ ligt de verzwegen thematiek van de toenemende aow-druk op de rijksbegroting. Die druk heeft wel iets maar toch heel weinig te maken met productiviteit van de oudere werknemer c.q. zorgplicht jegens hem van de werkgever. Ik wil maar zeggen, als de stratenmaker op zijn 35-e nou helemaal geen zin heeft om op de door u aangeboden shovel plaats te nemen, dan gaan we hem toch niet op zijn 60-e de toegang tot vervroegd pensioen ontzeggen? Toch roepen de auteurs daartoe op: blijft inzetbaar, dan heeft u statistisch 5-16 % kans op trager mentaal & fysiek verval!

  83. leen karman zegt:

    Starink (#79) dat je kunt rietzeilen, ik moet het geloven – ik heb daar (helaas, helaas) geen vergaande inzichten in – maar ik gun het je graag

    Dat jij kunt rietzeilen omdat je niet kon hockeyen, dat is zonneklaar. De kogel kwam van rechts, Starink – van de rechtsbuiten om precies te zijn. Ik maakte een buikschuiver vanaf de 23-meter-lijn, en terwijl de bolle kop net de grond achter de cirkelrand raakte, raakte de bal de ietsje scheef gehouden platte kant, en dus ging het balletje de rechterbovenhoek in.
    Ik weet, links en rechts zijn voor heel veel bezoekers van deze site onverteerbare begrippen. Ik weet ook nog dat Theo Koomen er moeite mee had.
    Ik zal het dus even met Feyenoordbeelden uitleggen.
    Ove Kindvall had er geen moeite mee! Hij speelde de bal met zijn rechtervoet, naar rechts dus zodanig dat de hemelsbrede afstand rechtervoet-bal steeds kleiner bleef dan de hemelsbrede afstand linkervoet-bal (in een driehoek is de overstaande zijde van een stompe hoek de langste zijde) zodat de bal in de linkerhoek verdween. Het doel was namelijk van de keeper, terwijl het doelpunt van Ove Kindvall was (daarom gaan keepers ook zo vaak naar de verkeerde hoek, die hebben die logica nog niet helemaal op een rijtje!).

    Dat Anneke van Leeuwen jouw geliefde geraniums vergeet te vermelden, of, erger voor jou nog, niet wil vermelden, wil nog niet zeggen dat ze op haar 65ste haar leven is gaan vullen met meisjeshockey.
    Ik kende jou niet echt van de stereotypen, Starink.
    Het is trouwens veterinnenhockey!

    Dat jij helemaal in de verkeerde hoek ligt met schaken, vermoedelijk omdat je alsmaar met Riet zeilde, behoeft geen betoog. En passant slaan mag alleen als de pion die geslagen wordt ook gespeeld heeft. Weliswaar nog maar net gespeeld heeft, maar toch in de allerlaatste zet voor het slaan twee velden is opgeschoven.
    Hoe kan ik nu, en passant of niet en passant, in #69 uitbouwen op of scoren met iets dat in #74 gezegd wordt. Het is waar: ik mag de dingen graag relatief zien, maar er zijn grenzen!
    Ik begrijp dat jij het niet kunt hebben dat iemand de heilzame werking van geraniums niet wil zien – eigenlijk het omgekeerde van Van Wijnbergen: jij kan het niet hebben dat iemand het er niet van neemt. Maar maak je niet druk: het enige waar de man (Sijses dus) de mist mee ingaat is dezelfde logica als die van de links of rechts van het midden.
    Het ouderlijk huis van zijn vader is op gemiddeld 70 geëindigd, hij is ruim 20 jaar ouder en hij roept verwonderd: kijk nu, ik ben nog steeds gezond!
    Het ouderlijk huis van mijn vader is gemiddeld 85 geworden, ik zit daar ruim 20 jaar onder, en ik voel mij ook nog steeds gezond!

    Tja, je staat links als je van rechts gefotografeerd wordt.
    Daar kan ik mee leven. Maar dat jij van mijn “je leeft omdat je leeft” maakt “waarom maak je er geen einde aan” daar word ik nou verdrietig van. Dat gaat niet over links of rechts, daar liggen werelden van verschil tussen!

    Ik moet ademhalen, ik kan niet anders, dus ik probeer er het beste van te maken en doe de dingen die ik leuk vind. Maar met Sartre kan ik mijzelf gedurig afvragen: wie is die ik en hoe autonoom is die dan? En we kunnen er samen een dikke boom over opzetten.
    Vandaar: waar die Van Wijnbergen over zeurt – ik zou het niet weten.

    Terwijl ik die vragen, “heb ik dat gedaan?” en “hoe heb ik dat kunnen doen” nooit meer kan stellen als ik er een einde aan maak.
    Niet aan mijzelf.
    En ik kan jou er ook niet meer mee lastig vallen, Starink!

  84. simone kramer zegt:

    Niet alleen deze heren hebben dit fenomeen bestudeerd ook anderen hebben dit gedaan.
    Wie rust die roest, je mentale functies gaan achteruit en als je niet genoeg beweegt gaan ook de fysieke functies minder worden.
    De bed en rest study van de NASA bewijzen dat ook weer eens. Dagenlang op bed liggen kan ervoor zorgen dat het bewegingsapparaat levenslange schade kan oplopen.
    3 weken bedrust zorgt voor een enorme afbouw van spierweefsel.

    De remedie van vroeger rusten wordt in heel veel gevallen niet meer zo voorgeschreven als vroeger.

    Dit geldt dus niet alleen voor ouderen maar ook voor het jongere lichaam.

    Trouwens overmatig sporten is ook maar bewezen dat het slijtage van de gewrichten veroorzaakt, veelvuldig tennissen een ingezakte wervelkolom en tussenwervelschijven die geheel versleten zijn.

    Mijn visie: doe alles met mate en lach veel!

  85. simone kramer zegt:

    Hoe groot is de kans dat je na je 80ste gezond bent?
    Als je dan al 80 wordt. De prognoses in Nederland zijn voor vrouwen 79 ongeveer en de mannen worden 78 jaar.

    Vind men dat nou niet oud genoeg?

    Er zijn genoeg mensen in de negentig die nog heel kwiek zijn. Maar op een dag houd het op. Je biologische leven is afgelopen. Het is genetisch bepaald, de telomeren raken op en dan gaat het DNA wel kijken wat de mogelijkheden zijn om het lichaam uit te schakelen.

    Dit geldt dus ook voor mensen die maar 60 of zo worden.

    Leefstijl heeft enige mate invloed op levensduur en levensqualiteit maar is niet alleszeggend. Het is wel zo dat als je probeert gezonder en actiever te zijn dat je KANS hebt om je leven te verlengen en het langer in gezondheid te kunnen genieten.

    Het is evident naar mijns inziens dat diegene die iedere dag zijn hoofd in een uitlaatgas stopt er a huge probability is dat hij/zij een aandoening ontwikkeld.

  86. e.starink zegt:

    @ 82# G.J. Smeets zegt:dinsdag 9 november 2010, 15:48 uur en 83:# leen karman zegt:dinsdag 9 november 2010, 15:54 uur:
    Eerst even een bijna onvergeeflijke vergissing, mijnerzijds begaan, rechtzetten: waar ik in mijn loftuiting op de buikschuiver van Karman vermeldde dat de push van links kwam , bedoelde ik rechts. Maar dat had Karman al begrepen want hij risposteerde dat zijn kopbal een lichtjes meebewegen met de bal in hield. En zo hoort het ook: meevibreren en vooral de bal het werk laten doen.
    Smeets: eens met je betoog over wat statistiek wel niet vermag teweeg te brengen- met name bij mensen. Sommigen hebben dat door. Anderen liggen ‘s-nachts in het kussen te bijten. Ik voor mij zeg maar steeds: wat is het toch fijn hoe dat ik steeds voor ongeveer de helft mijzelf in een statistisch hokje kan wringen en voor circa de andere helft niet-statistisch mag/hoef te zijn.
    Karman: inderdaad heb ik besloten (althans die niet-statistische helft van mij) om een kruistocht te beginnen pro de geranium. Welbeschouwd is het toch godgeklaagd dat uitgerekend de geranium als schrikbeeld wordt opgevoerd voor de rijpere mens? Terwijl het een plant is met zo verschrikkellijk veel potentie, kleurenpracht en rijkdom in zich. Als men nou de sansevieria of de christusdoorn had opgevoerd, zou ik nog mijn schouders hebben opgehaald. Maar de geranium???
    Ik stel het op prijs als meer mensen zich scharen achter de geranium-banier. Het moet afgelopen zijn met de schandelijke discriminatie van zowel de rijper wordende mens als van de geranium!

  87. D.Th. Lagewaard zegt:

    Het is alweer heel wat jaren geleden dat ik door een vriend uit Singapore werd voorgesteld aan diens in Maleisie wonende stiefvader, een voormalig planter van engelse origine. Deze man werkte al jaren niet meer en leefde op grond een spijkerhard principe. Hij rookte niet en hij dronk niet. Tot 12 uur ‘s middags. Maar als dat tijdstip was bereikt ging hij zitten en ging tot ver na middernacht de ene sigaret aan met de vorige en werd zijn glas permanent bijgevuld. En hoewel ik indertijd best wel wat gewend was, ik kon het tempo niet bijhouden. Toen ik hem ontmoette was de man al ruim in de tachtig.

    Voor het overige zit ik te wachten op de econoom die ons komt melden dat er een zeer hoge correlatie is tussen doodgaan en geboren worden, een economisch gezien zeer verontrustende trend, immers wie dood gaat kan niet meer bijdragen aan groei van de economie.

    Ach. We moeten maar denken. There are lies, damned lies and statistics.

  88. André van den Berg zegt:

    Tja, ik heb, samen met eega en compagnon een eigen bedrijf, ben 66 jaar en heb niet het gevoel dat ik moet of wil stoppen. Ik ben het met Harry Mulisch eens, je voelt je een bepaalde leeftijd, in mijn geval een jaar of dertig.
    Ik heb weliswaar overgewicht, diabetes en hoge bloeddruk maar voel me toch goed en kijk beslist niet uit naar ”ophouden”…

  89. Anneke a Campo zegt:

    Werken is gezond? Wat voor werk? Zijn alle banen vergelijkbaar? Geloof ik niks van. Geniet men van de baan dan is het geen probleem het pensioen uit te stellen om tenslotte na lange productieve jaren ook nog eens te genieten van vrije tijd. Is de baan een bron van stress of gewoon fysiek zwaar, dan beter vroeger met pensioen!

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.