Volksidentiteit conserveren?
Foto Diederik Paauwe. Vlnr: Ad de Jong, Edwin Jacobs, Bart Jan Spruyt, Macha Roesink. Debatcentrum Tumult, Utrecht.
„Ik ben geen museum.” Met die woorden distantieerde Bart Jan Spruyt, voorzitter van de Edmund Burke Stichting, zich woensdag van de drie museumbonzen in het Utrechtse debatcentrum Tumult.
Toch was hij degene aan wie het publiek zich nog enigszins kon vastklampen. Het lukte hem weliswaar nauwelijks het debatthema ‘nationale identiteit’ uit de clichésfeer te trekken, maar hij ontkende in ieder geval niet het bestaan van een gemene deler, zoals prinses Máxima deed bij de presentatie van het WRR-advies Identificatie met Nederland in 2007. Het viel Spruyt daarom zwaar dat nota bene de mensen die door de politiek opgeroepen worden de nationale identiteit uit te dragen, er een sport van maakten dat beeld aan diggelen te slaan.
Ad de Jong, beleidsmedewerker van het Nederlands Openluchtmuseum, durfde zelfs te pleiten voor ‘ontmythologisering’ van die vermeende volksidentiteit. En Macha Roesink, directeur van Museum De Paviljoens in Almere, gaf ronduit toe niets voor nation building te voelen. Een vooraanstaande toehoorder, Erik Schilp, directeur van het Nationaal Historisch Museum in oprichting, brak eveneens met het idee. „We zijn niet gewend te integreren. Nederland kent een traditie van kleine groepjes die zich terugtrekken.”
De finale slag werd toegebracht door Edwin Jacobs, directeur van het Centraal Museum in Utrecht. „Ik ben een geboren Jood, ik ging naar een katholieke school en mijn zus is bekeerd tot de islam.” Als de identiteit van een museumdirecteur al zo complex in elkaar steekt, wordt het nog een lastig karwei om een collectie te vormen waar ‘de’ Nederlander zich aan kan spiegelen. Ad de Jong vindt dat het Nationaal Historisch Museum een voorbeeld moet nemen aan het immigratiemuseum op Ellis Island in New York. Daar zijn de spullen van de eerste immigranten uitgestald: religieuze voorwerpen, muziekinstrumenten, gereedschap, familiestukken. „Die brachten ze mee om vast te houden aan hun identiteit.”
Wat beweegt honderd mensen om op een doordeweekse avond naar een debat over ‘nationale identiteit’ te gaan? Waarom een Nationaal Historisch Museum? De oorzaak ligt volgens Spruyt bij de onlusten na 11 september, de moord op Fortuyn en niet veel later die op Van Gogh. „Er staat iets op het spel”, aldus de conservatieve denker. „Vandaar die harde debatten. Maar we missen een fijnzinnig instrumentarium om op terug te vallen.” Een man met een oranje shirt breekt in. „We doen alsof ons nu de grootste rampen overkomen. Het is verkeerd om op basis van die illusie aan een nationale identiteit te werken. In 1933 hebben we kunnen zien hoe gevaarlijk dat is.” Spruyt werpt die analogie verre van zich. We moeten ons niet schamen voor onze identiteit, meent hij. „U bent gewoon bang voor de islam”, roept de bezoeker terug.
Kunstenaar Jonas Staal vertelde hoe hij de afgelopen jaren met ‘onze’ identiteit speelde. Hij verving Nederlandse straatnaambordjes voor Arabische, richtte een herdenkingsplekje in voor Wilders en ontwierp het monument ‘De verjaagde Rotterdammer’, dat hij wil plaatsen tegenover het beeld ter ere van de ‘eerste gastarbeider’. Het maakt hem niets uit als zijn kunstwerk gevandaliseerd wordt, want ook die reactie is onderdeel van de kunst. Alles beter dan musea die identiteit conserveren. Kunstenaars doen er wat hem betreft beter aan tijdelijk te interveniëren in de openbare ruimte. „Het probleem met discussies tussen museumdirecteuren is dat ze zitten met ‘dat ding’. Het museum is een volstrekt achterhaald vehikel.”
Het debat ‘De Gestuurde Blik’ is onderdeel van de reeks Framer Framed en werd gehouden in debatcentrum TUMULT te Utrecht. Discussieer hier verder onder vermelding van voor- en achternaam.
zondag 28 maart 2010, 19:12 uur
Het museaal vastleggen van een identiteit, is een tamelijk zinloos streven, omdat collecties juist de dynamiek van de geschiedenis tonen. Het ene ontleent z’n waarde aan het andere.
Historische gebeutenissen an sich zeggen weinig, interpretaties ervan des te meer. Aan het vastleggen van een voortploegende boer, danken kusntuitingen hun waarde, door met contradicties een tijdgeest ondubbelzinnig weer te geven.
Overigens kan van ‘een identiteit’ nauwelijks sprake zijn in een land waar de kleinste meningsverschillen oorzaak kunnen zijn van de diepste schisma. De talloze afsplistingen binnen het protestantisme, is daar een goed voorbeeld van.
We moeten niet nu al de collecties en exposities van de toekomst willen bepalen. Daarvoor zijn we namelijk veel te emotioneel betrokken, waar professionele distantie op z’n plaats zou zijn. Uit de aard der zaak is die ons niet gegeven.
Zo zal later blijken dat de zgn “fortuijn-revolte” hooguit een soort “paling-oproer” was. Maar nu spreek ik voor mijn beurt…..
zondag 28 maart 2010, 19:46 uur
Het is met nationale identiteit net als met God: je kunt het niet definieren maar zeer velen geloven wel in het bestaan ervan.
Van mij mag men musea vol met nationale identiteit maken- net zoals er musea vol met God zijn. Kennelijk hebben nogal wat mensen dat soort geloven nodig inclusief afbeeldingen ervan.
zondag 28 maart 2010, 20:54 uur
Het is bijna zielig dat topmensen van musea, die deel uitmaken van de Nederlandse identiteit en ook getuigen van de historische ontwikkelingen rond die identiteit zo relativerend doen over de Nederlandse identiteit. Het lijkt me toe dat ze dan helemaal niet op een juiste werkplek zitten.
Het tekent wel de naoorlogse ontwikkelingen met een niet aflatende propaganda rond de begrippen ‘goed’ en ‘fout’, waar ook deze mensen het slachtoffer van geworden zijn, maar wat ze nog wel een lucratieve functie heeft opgeleverd. En dat laatste is ook een belangrijke reden waarom vele politici zich daar ook achter schaarden. En door de grote aantallen van mensen met gelijke opvattingen en de grote ondersteuning van de kant van de overheid, de verklikkerindustrie, de spraakmakende media en de politieke rechters konden zo in ruime mate gedachten en gedragingen worden gedemonstreerd, die zo in grote delen van de wereld als landverraad zouden gelden, maar ook nog niet zo lang geleden in Nederland. Voorlopig kan men ermee wegkomen. Het volk mort, is het er beslist niet mee eens, maar laat alles voorlopig nog redelijk gelaten over zich heen komen.
De tijd lijkt er wel zo langzamerhand rijp voor, dat er door het volk niet alleen wordt geprotesteerd, maar dat het volk duidelijk gaat eisen dat politici opkomen voor het volk en in het verlengde daarvan ook voor de Nederlandse identiteit en dat museadirecteuren met hun particuliere bizarre ideeën worden opgevolgd door directeuren, die daar wel op hun plaats zijn.
De joodse directeur Edwin Jacobs zal het waarschijnlijk niet in zijn hoofd halen om zo relativerend te oordelen over de joodse identiteit en Israel. En hij zal het al helemaal niet in zijn hoofd halen om voor te stellen Jeruzalem maar van de hand te doen. Tegelijk zijn de politici, de beleidsmakers, de spraakmakende media en mensen zoals hij juist de drijvende krachten achter het weg met ons beleid en is men voorlopig vrij succesvol met het van de hand doen van de grote steden waaronder Amsterdam.
zondag 28 maart 2010, 23:35 uur
Natuurlijk moet het NHM alsnog in Den Haag worden gevestigd. Nationale identiteit is een kwestie van associatie.
Waarmee associeer je Arnhem? Met koekjes, poffertjes, apen, midwinterhoornblazen. En tegenwoordig met dikverdienende, opgeblazen museumdirecteuren, die onze nationale identiteit verkwanselen voor lucht.
Waarmee associeer je Den Haag? Vul maar in, en ruik het verschil. Geen poffertjeslucht, wel klasse en allure.
Nationale identiteit is behalve een kwestie van associatie, ook een kwestie van geschiedenis leren. Waar kan je meer leren over de vaderlandse geschiedenis, dan in Den Haag. Door de sfeer, de entourage, de politieke en historische context.
Niet van de bonobo’s in Arnhem. Zo iets ben, ben ik een Hagenaar, en niet een bonobo!, zei Couperus.
maandag 29 maart 2010, 01:53 uur
Ach ja, laten we nog maar iets conserveren wat we in razendsnel tempo aan het verliezen zijn en aan het inruilen zijn voor US “cultuurimperialimse” zoals daar zijn spijkerbroeken ( ik zie tenminste weinig anders in de NL straten), US “culinaire” vreettenten, Ipods, psychose veroorzakende geluiden, dat zoals de fans mij verzekeren, muzikale uitingen zijn, een ruecksichtlos angelsaksisch kapitalisme, waar het Rijnland model heeft afgedaan, een tot in absurditeit doorgeschoten individualisme, de US blubberproducties op de buis etc.
maandag 29 maart 2010, 04:36 uur
Ik heb een zekere fascinatie met de Nederlandse identiteit in die zin dat Nederland onderdeel is, mar tegelijkertijd ook weer niet gelijk is aan, van de Noord-Europese laagvlakte.
Nedersaksisch is, met andere woorden, een soort hobby van mij. Oost-Nederland, met als overgangsgebied tussen Nederlands en Nedersaksich de Veluwe, het begin van een heel groot gebied waar ooit een Nedersaksich dialekt werd gesproken, of nog word gesproken.
Als je naar de dagelijkse “Nedderduutsche” uitzending van Radio Bremen luister hoor je al snel dat het hier geen Duits betreft, maar eerder een soort dialekt van het Nederlands, met duidelijk herkenbare zeer Nederlands klinkende zinssnedes, zoals het frekwent gebruikte Jan en alleman voor “iedereen” en nog een paar van die charmante zaken – de getallen springen eruit als zeer Nederlands.
Het Platduitse spraakgebied verzinkt in de grote Duitse confederatie, maar lijkt op wat we in Nederland hebben, ondanks de vijf eeuwen scheiding? Deze gelijkenis is taalkundig, landschappelijk, en cultureel: je kunt in het Platduitse spraakgebied wegen tegen komen met diek, “dijk”, als achtervoegsel.
Dus door net over de grens te kijken, kan je achter dat geheimzinnige concept, de Nederlandse cultuur, een dimensie toevoegen.
maandag 29 maart 2010, 07:35 uur
Het hele gezeur over nationale identiteit is natuurlijk begonnen om allochtonen te treiteren: zij zijn anders en moeten net zo worden als wij. Verheerlijking van xenofobie, dat is het.
Maar helaas kan ik niet ontkennen dat er wel een soort nationale identiteit is. Dan denk ik in de eerste plaats aan: onhebbelijkheid, geen respect voor autoriteiten. Niet de moeite waard om te bewaren, dunkt mij.
maandag 29 maart 2010, 07:45 uur
“Ach ja”, ventileert M Muskens zijn gal, en oreert over het individualime. In sommige kringen in Nederland leeft men nog in het horigentijdperk, toen die verduvelde horigen nog aan de heerlijkheid toebehoorde. Toen had je geen individualisme!
Tja, M Muskens, als er een cultuur is die waarlijk vrij is, en waar het leven niet zo loodzwaar wordt gezien als in uw Calvinocummunistische modderpoelstadstaat, dan appeleert dat nu eenmaal aan mensen. Die willen dan ook leven zoals in de onvoorstelbare Verenigde Staten, al kunnen ze dat in Nederland niet, want de zure lucht van de ex-CPNers, die, naar ik hoor, nooit hun oksels wasten, doordesemt alles.
Dan krijg je die angelsaksischespijkerbroekenMacDonald’sefficientebedrijfgsvoering waar zeurpieten as u zo’n last van hebben!
Iemand die met een iPod loopt. Een vreselijke situatie! Er is niets ergers!
En weet u wat nu het allerergste, of misschien het allerdomste, of misschien het allerbanaalste is aan de Amerikahaat die u en uw Calvinocommunistische soortgenoten hier voortdurend ventileren, alsof het de normaalste zaak van de wereld is dat Nederlanders de Verneigde Staten haten?
Dat u denkt dat u het zelf bedacht heeft. Van die Amerikahaat. Dat u een diepzinnig mens bent, met uw “Rijnlandmodel”. Dat u daarbij niet gedachteloos anderen nabouwt, maar dat u origineel bent, daar in uw Neo-Marxistische, overvolle, met zeurende mensen gevulde stuk drassig weiland! Dat u de ware cultuur kent, en dat verduvelde individualisme, waarbij mensen maar doen alsof ze voor zichzelf leven!
Voor anderen zullen die verduvelde individualisten leven! En mensen zoals u, Calvinocommunisten tot op het bot, verzuurde mandarinen-pseudo-intellectuelen, zullen wel bepalen voor wie!
Onder leiding van zuurpruimen als u, met uw haat voor iPods, stemde de helft het Nederlandse stemvee nog niet zo lang geleden voor partijen die stiekem, en soms niet zo stiekem, hun bewondering voor Oost-Duitsland niet onder stoelen of banken staken. Kwamen die tijden maar weer terug, he, M Muskens. In Oost-Duitsland, met dat prachtige Elbemodel!
U verlangt terug naar de tijden dat de massa’s, nog geen vrijheid gewend, doodgemoedereerd liepen te demonstreren met borden Rus in de keuken? Geef hem koffie! Wat grenst aan een uitnodiging tot bezetting. Zo werd Amerika toen gehaat dat men ijskoud een Fascistoide mogendheid binnen de grenzen wilde halen, de miljoenen afgeslachte keuterboertjes in de Oekraine niettegenstaande.
Ik ben, eigenlijk per ongeluk, naar de VS geemigreerd, en heb wel eens last van heimwee. Maar als ik dat soort laffe, acherbakse, voortdurende, niet dagelijks maar uurlijkse gedram van bepaalde mensen hier zie, die continue obsessie met de VS, van hoog tot laag, van de bemoeienis met het zorgsysteem (wat voortdurend verkeerd voorgesteld wordt), tot en met iPods, dan ben ik blij dat ik weg ben uit de Marx/Jezus staat die Nederland is, waar PvdA/CDA respectievelijk hun Oost-Duitsland/ Theocratie agenda erdoor proberen te drukken.
Amerikanen zijn tenminste wijs genoeg om te zorgen dat de staat niet in handen van de theocraten of van de Oost-Duitsland fans met hun Constitutie valt. Dat is wat vrijheid is: garanties dat de Staat niet bepaald welke stroming er in een landdomineert, en veel mensen in Nederland begrijpen er geen snars van.
Die zouden ijskoud de iPod verbieden. Verder zoeken jullie het maar uit met je “forum”, en je dagelijkse beledigingen aan de Verenigde Staten. Ik heb het wel gezien. Zelfs op het Internet staat me de okselgeur van Calvinocummunisme me tegen.
Ik ga een gezellig ander forum zoeken.
maandag 29 maart 2010, 10:13 uur
[...] Lees de reacties hier: http://weblogs.nrc.nl/expertdiscussies/volksidentiteit-conserveren/ [...]
maandag 29 maart 2010, 10:13 uur
Jan Tump @reactie 4.
Den Haag associeren met klasse en allure?
Ik neem aan dat u dat sarcastisch bedoelde.
Iemand met werkelijke beschaving heeft immers geen behoefte om dergelijke statements te maken.
Volksidentiteit is een zaak in beweging en verandert voortdurend.
Er zijn ongeveer evenveel buitenlanders in Nederland als in de achttiende eeuw en toen hadden ze iets beters te doen dan bezig te zijn over volksidentiteit.Er is zoveel moois in de Nederland om een tentoonstelling mee te maken.
maandag 29 maart 2010, 11:07 uur
Laten we gewoon het museum openen. De bezoekersaantallen zullen wel aangeven of er behoefte aan zo’n museum is.
Staat er na het Scheringa debacle niet ergens in Noord-Holland in het polderlandschap (Nederlandser kan het niet) een museaal gebouw leeg? Begin gewoon daarin.
Al het geouwehoer en gekissebis vooraf is kleinstedelijk. Volgens mij is de enige voorwaarde, dat het museum in Nederland komt en niet in een ander land.
maandag 29 maart 2010, 11:52 uur
Museumdirecteuren zijn er om hun museum zo goed mogelijk een museum voor xxx te laten zijn. Dus een zo goed mogelijk museum met schilderijen van Van Gogh, met mummies uit Egypte of met ouwe troep uit de Nederlandse bodem. Zolang er geen museum voor de Nederlandse identiteit is is er ook geen museumdirecteur verantwoordelijk voor.
Ik snap ook niet waarom museumdirecteuren de Nederlandse identiteit zouden moeten bewaken, de Nederlandse identiteit blijft namelijk automatisch bestaan zolang er Nederlanders zijn die zichzelf Nederlander vinden en door hun niet-Nederlandse buren (zoals daar zijn Duitsers, Belgen, Engelsen en wat niet) ook Nederlander worden gevonden.
Het lijkt mij dat het probleem meer ligt bij het idee dat “De Nederlander” meer nare eigenschappen lijkt te hebben dan wenselijk wordt gevonden door “De Nederlander”. “De Nederlander” vind “De Nederlander” gewoon een enorme l*l. Voeg daar nog de immigranten aan toe (dat zijn mensen die vrijwillig een enorme l*l willen worden) en de ellende is compleet.
maandag 29 maart 2010, 11:54 uur
Is er niet reeds een Rijksmuseum met allerhande over ons verleden? En een openluchtmuseum? Ik verwacht dat een museum over onze nationale identiteit zeer saai zou zijn. En bovendien een vreemde spanning ten opzichte van de immigranten en hun ingeburgerde nakomelingen. De nare domme opwinding over de verstandige opmerking van Maxima dat er geen 1 identiteit is, heeft bij mij nog een nare nasmaak.
Dus, wat mij betreft is er geen behoefte aan een extra museum.
maandag 29 maart 2010, 11:55 uur
In ieder geval moeten we ophouden om onze identiteit weg te stoppen. Er is zoiets als een Nederlandse cultuur en er zijn ook regionale culturen (Wat wel ‘Nederlands’ wordt genoemd is eigenlijk ‘Hollands’). Die mogen best aandacht krijgen. Verder kun je dan ook aandacht geven aan de culturen van immigranten.
maandag 29 maart 2010, 12:21 uur
Soortenrijkdom staat aan de basis van (over)leven, dus waarom zoiets als een eigen identiteit verloochenen, terwijl de melting pot inmiddels ook is achterhaald. Verschillen moet je koesteren, voorzover ze geen dominantie beogen en onschadelijk zijn. Wij hebben hier echter te lang de uitwassen gekoesterd, en dat gaat vroeg of wat later ten koste van de eigen indentiteit.
Ik ben het deels met zowel Muskens (5) als vd Wilt (6) eens, waar ook de Amerikaanse dominantie hier onmiskenbaar aanwezig is en voor vervlakking heeft gezorgd, maar het alternatief uit communistische hoek (mooie samenvatting, dat Calvinocommunisme!) al evenmin te preferen viel, en dat geldt al evenzeer de huidige, sluipende ontwikkelingen aangaande islamisering. Je kan als individu of als staat alles en iedereen willen omarmen, maar als je jezelf met je diepste eigenheid en verlangens uit het oog verliest, dan word je door de ander opgevreten, want zo werkt dat. Als land zijn we door de nomenklatoera richtingen in geduwd die we als volk mogelijk / vermoedelijk niet gekozen zouden hebben, bij wezenlijke vormen van inspraak. Logisch gevolg daarvan is een snakken naar zoiets als een eigen identiteit, en daar hoeft niets mis mee te zijn. Je ziet een dergelijke hang naar eigen identiteit overal ter wereld, niet meer dan een natuurlijk mechanisme om zowel te onderscheiden als te bundelen / conserveren. De alom gewaardeerde ‘producten uit eigen streek’ zijn feitelijk afgeleiden van de ‘producten uit eigen land e/o cultuur’.
maandag 29 maart 2010, 13:04 uur
Ik kan aan de hele discussie maar een ding toevoegen: ik voel me prima thuis in Frankrijk, Italië, Duitsland etc., maar voel me Nederlander. Het heeft uiteraard te maken met de taal: ik verafschuw dat ondoordachte gebruik van het Engels/Amerikaans door Nederlanders, zal nooit met een cowboyhoed de straat opgaan. Het heeft ook iets met de Nederlandse kalmte te maken: bootjes over spiegelend water en traag kauwende koeien in de wei. Ik houd van erwtensoep en van kruudmoes met rookworst. En: ik lees gedichten: van Gezelle tot Elschot en van Brederode tot tot pakweg Rawdi. Volgens mij is dat identiteit. Je ent gebakken aan een omgeving. Ik eet uiteraard wel eens bij een Turk of Italiaan, maar kook thuis aardappeltjes, vlees en groente, zoals ik dat van mijn moeder leerde. En da: het LANDSCHAP EN DIE LUCHTEN!!! Nergens zoals hier… Dat schept een band! G
maandag 29 maart 2010, 15:11 uur
Het vastleggen van een nationale identiteit in een samenleving die streeft naar openheid en vrijheid is hetzelfde als streven naar een democratie zonder vrijheden omdat die democratie anders gevaar loopt, het streven naar beperking van vrijheid van meningsuiting omdat die anders bedreigd wordt enzovoorts.
Waarom is een identiteit die niet volgens bepaalde lijnen vastligt geen identiteit? Dat zou de vraag moeten zijn, want onze identiteit door de eeuwen heen is overduidelijk alleen loopt die niet via ouderwetse nationalistische lijnen. Maxima had gelukkig volkomen gelijk en de hang naar nationalisme is niet alleen eng, het is ook weer de lessen vergeten.
maandag 29 maart 2010, 15:38 uur
8-Koos vd Wilt—Dit forum is al lang in onbalans, maar dat lijkt me toch geen reden om te vertrekken, waar tegengeluiden meer dan wenselijk en noodzakelijk zijn. Zelf word ik al tijden gestalkt door een extreemlinkse maniak met obsessieve haat- en rancunegevoelens, die misleiding hoog in het vaandel voert om me maar uit dit forum te weren, maar ik kan er niet onder de indruk van raken. Gewoon geen kennis van nemen en negeren, zo luidt het devies. En we hoeven het toch niet met elkaar eens te zijn, anders zou ook dit forum tot een snelle dood veroordeeld zijn. Ook ik ben bepaald geen vriend van de USA, maar zou uw bijdragen in dezen toch niet willen missen, al is het maar voor de broodnodige nuance. Kortom, wat mij betreft mag u uw mening herzien, dat komt het evenwicht hier ten goede.
maandag 29 maart 2010, 16:50 uur
Volgens mij is identificatie met Nederland iets anders dan een Nederlandse identiteit, die dan ook nog eens gemeenschappelijk zou moeten zijn. Die kan helemaal niet bestaan, gezien gezien het doodsimpele feit dat ieder mens alles op een eigen manier ervaart.
Bovendien bevordert nationale identiteit het uitsluiten van vreemden, met alle bekende, desastreuse gevolgen, en dus juist niet de voor iedere samenleving absoluut noodzakelijke gemeenschapszin.
Die is hier ingeruild voor een vorm van individualisme die niets anders inhoudt dan het opeisen van individuele, grenzeloze vrijheden, die geen rekening houden met die van de ander.
Opmerkelijk is dat juist dit individualisme als zaligmakend wordt opgevoerd en de onlosmakelijk met de nog in islamitische landen heersende clancultuur verbonden gemeenschapszin als achterlijk wordt aangemerkt, zoals valt te lezen in de artikelen van onlangs Hirsi Ali en Afshin Ellian, op dezelfde pagina als bovenstaand artikel.
Gemeenschapszin houdt in dat iedereen zich mede-verantwoordelijk voelt voor het reilen en zeilen van de gemeenschap. Maar onze gemeenschap is zo over-geïndividualiseerd dat men deze verantwoordelijkheid naar de overheid toeschuift, die vervolgens deze onmogelijke taak vervult met de uitvaardiging van allerlei onwerkbare en dus iedereen frustrerende regeltjes. Met als gevolg weer dat de Nederlandse burger alleen nog maar doet wat hem aanstaat. Zie in zo’n chaotische samenleving maar eens de weg te vinden.
Dat los je niet op met een nieuw museum en ook niet met harde straffen en meer politie, maar door zelf te gaan beseffen hoe inconsequent en dus onze gedragen zijn en hoe verwarrend dit op de gehele samenleving inwerkt.
maandag 29 maart 2010, 17:46 uur
Ja krankzinnig, ik ken geen enkel museum ter wereld dat de nationale identiteit uitdraagt, behalve het ‘Nationale Museum van Klederdrachten en Gebruiken’ te Pløts, en het driewielermuseum in Drachten, waar ze trouwens ook goede koffie schenken, en in de vestiaire een vriendelijke mevrouw staat die veel weet van de plaatselijke geschiedenis.
maandag 29 maart 2010, 17:53 uur
Ik kon destijds wel enigszins met Maxima meevoelen, omdat ook ik er geen idee van heb hoe ik de Nederlandse identiteit moet definiëren. Ik ben in Nederland geboren, op m’n 23e naar België vertrokken en woon daar al bijna 42 jaar. Ik geloof dat ik mij iets meer Nederlander dan Belg voel: waarschijnlijk heeft dat te maken met mijn socialisatie in Nederland. Dat uit zich vooral bij sportwedstrijden. Maar ik trek het mij soms ook aan dat zoveel Nederlanders hun oren naar Wilders’ gesimplificeerde en soms schofferende uitspraken laten hangen. Bij onrechtvaardige kritiek van Nederlanders op België zal ik het voor België opnemen … En als Belgen een sportwedstrijd winnen, ben ook ik tevreden. Ik ben nog steeds gek op boerenkool (dat eten Belgen niet) en haring, maar de Nederlandse snack-cultuur zegt me weer niets.
En om de vier jaar (soms iets vaker) herinnert de Nederlandse overheid mij eraan dat ik in Nederland mag stemmen (uitsluitend voor de Tweede Kamer en desgewenst voor het Europees Parlement). Bij de gemeenteraadsverkiezingen stem ik al sinds jaar en dag in België.
Met andere woorden: ik denk dat personen die in meer dan één land wonen of gewoond hebben, een zeker relativisme ten aanzien van de oorspronkelijke en de verworven nationale identiteiten aan de dag leggen. Ik weet trouwens niet of al dat getheoretiseer over nationale identiteit veel zoden aan de dijk zet. Aan de andere kant ben ik ervan overtuigd dat allochtonen zich meer bij hun nieuwe woonland betrokken zullen voelen indien zij zich er geaccepteerd voelen. Ik denk dat een positievere houding van autochtonen beter werkt dan de ander in een hoek dringen, waar deze niet veel overblijft dan zich verschuilen achter de resten van een vroegere identiteit.
maandag 29 maart 2010, 19:39 uur
Van “De Driekesman-klompendans” tot Tiesto en Armin van Buren zijn we er flink op vooruit gegaan. Inktvis-de-zuignap houdt echter nog steeds vast aan het eerste, Analpha-de-beet gelooft in Jantje Smit.
Helaas verloor de conservator z’n karakter aan een belangengroep zonder visie en met persoonlijke voorkeur.
maandag 29 maart 2010, 20:19 uur
Je bent geneigd meteen te roepen, laten we onze (vermeende) roep van een tolerant en open volk bewaren. Een typisch handelsvolk mag en kan niet discrimineren, waar blijft anders de handel?
“Volksidentiteit conserveren?” Dat leest een beetje anders.
Volk, welk volk? Dè Hollander, dè Fries? De Rotterdammer of iemand uit Zierikzee of Wassenaar?
Conserveren, klinkt anders dan bewaren.
En gemakshalve vergeet ik verder maar een heleboel kenmerken, die ons toegeschreven worden. Minder vlijende.
Volk, gekoppeld/gelijkgesteld aan/met nationaliteit, daar begint het misverstand en komen de uitwassen tot ontwikkeling. Dat willen Spruyt c.s.niet begrijpen, die nostalgische val die dan opengezet wordt. Het heet dan al heel snel “toen ons land nog blank was”. Oranje, blanje, bleu, hoezee!
Of gebruikten/gebruiken ze juist deze formulering om er “het volk” mee in de val te lokken? Fortuyn, Jansen, Ellian, Wilders, Verdonk?
Zie ook petit Nicolas in het Franse en waar dat toe leidt… die vraag naar nationale identiteit.
Het enige juiste antwoord rond dat gedoe rond een nationaal-historisch museum e.d. kwam dan ook uit de mond van Edwin Jacobs. En die uitspraak van hem over zijn eigen identiteit brengt mij op het volgende verzoek. Laten we met zijn allen eens onze eigen komaf en aard proberen te klaren. Ze zit ongetwijfeld even complex in elkaar als die van Jacobs, als we tenminste eerlijk willen zijn t.o.v. onszelf en ons verleden (en heden) niet willen of proberen te verdonkeremanen.
En u weet, de optelsom van de delen levert nooit het geheel op. Het eeuwige misverstand.
Lang leve de Mestreechter Geis…
maandag 29 maart 2010, 22:31 uur
“Het volk” en “de Nederlandse identiteit” zijn holle begrippen, abstracties die eerder verhullend dan informatief zijn. Prinses Máxima had volkomen gelijk: dé Nederlandse identiteit bestaat niet. Ook Nederland bestaat uit een conglomeraat van uiteenlopende groepen mensen, met van elkaar verschillende normen en waarden, relatiepatronen, netwerken, voorkeuren, culturele gebruiken, belangen, enz. Dat was ook al zo in bv. de 17 e, “gouden eeuw. Het geheel wordt samengehouden door een historisch gegroeide, gemeenschappelijke politieke machtsstructuur (tegenwoordig in de officiële vorm van een parlementaire democratie annex monarchie (!), met daarvan afgeleide deelgebieden, en formele machtenscheiding). In de loop van de tijd hebben zich veel veranderingen voorgedaan in de aard en samenstelling van al deze groepen mensen, die tezamen Nederland heten.
“Het (Nederlandse) volk” en “de Nederlandse identiteit” zijn abstracties, die feitelijk geen inhoud hebben. En het is gevaarlijk aan deze ficties kunstmatig allerlei eigenschappen toe te kennen, en ze a.h.w. te verzelfstandigen. Op die manier komen we in allerlei enge en potentieel gevaarlijke ideologieën terecht. Een “volksidentiteit” bestaat niet, en zoiets moet men dus ook niet willen conserveren. De inwoners van Nederland zijn veelsoortig en veelkleurig, en dat maakt het juist ook interessant om hier te leven.
Laten de mensen maar gewoon samenleven, goede dingen met elkaar beleven, en ook waar nodig conflicten oplossen. Dat kan goed binnen de huidige politieke structuur, ook al kan die wel een opknapbeurt gebruiken.
maandag 29 maart 2010, 22:40 uur
@ Maria,
Helaas heb ik de term Calvinocummunisme gejat van een mede-emigrant. Maar leuk is-ie wel. Die mede-immigrant had een bloedhekel aan zijn oude vaderland; ik niet.
Maar ook toen ik nog nooit in de VS was geweest had ik een hekel aan dat linkse gewauwel. Mischien komt dat omdat ik de eerste doctorandus was uit een milieu van fabrieksarbeiders. Ik werd in de jaren 70 altijd een beetje onzeker van dat gejeremejeer over “sociaal zwakkeren” aan de Universiteit, waar de Studium Generale posters uitbracht met daarop een gespierde jongeman die met een rode vlag zwaaide en waarop te lezen was “Politiseer je wetenschap”. Daar was ik er blijkbaar een van, van die sociaal zwakkeren!
Een diepere belediging van gezonde, hard voor hun brood werkende mensen dan het etiket “sociaal zwakkere” is nauwelijks denkbaar. In een klap waren al mijn verwanten gereduceerd tot figuranten in een Marxistisch melodrama waar Kniertje helemaal bij verbleekte. Er stemden van die mensen ook niemand PvdOost-Duitsland: het was een solide CHU milieu.
Niemand van die arbeiders was ook maar een seconde ongelukkig omdat ze “sociaal zwak” waren! Ze hadden hun brommers, hun verenigingsleven, en dat was dat. Niemand taalde naar verdeling van inkomen, kennis en macht.
De vorm die linksisme in de huidige Nederlandse samenleving neemt is dat het gezeur over “sociaal zwakkeren” vervangen is door eindeloos gejengel over ‘het Rijnlandsemodel’, de gevaren van individualisering, en nog wat van die cliches. Ik erger me er wild aan.
U vindt de VS dan mischien niet leuk, feit is dat het stukken rijker, en dus plezieriger is dan Nederland, waar je in Amsterdam tien jaar op een woning moet wachten. Hier kun je gaan en staan waar je wilt, verhuurders lopen achter je kont aan opdat je bij hen huurt, en niet bij een ander, vervoer is goedkoop, en parken altijd onder handbereik. De mensen zijn vriendelijk, dus what’s the problem?
Voor diegene die meteen alweer beginnen te wauwelen over de Amerikaanse zorg: ik post dit vanuit een daklozencentrum waar ik na een vervelend trauma terechtgekomen ben. Eigen kamer, Internet. Er word wel sterk erop aangedrongen dat ik een tussenbaantje ga zoeken. Door zorverleners word aan mijn innerlijke sterkte geappeleerd, en me voorgehouden dat mijn professionele carriere nog niet voorbij is door “leeftijd”. Ik vermoed dat dit in Nederland wel andrs zou zijn.
dinsdag 30 maart 2010, 01:17 uur
Koos v.d. Wilt (@25),
U bent hier (heel nadrukkelijk!) “drs.” en dan heeft uw constatering dat er eigenlijk voor niemand wat te klagen valt in Nederland, haast automatisch een zodanig gewicht dat al die “linksisten” (uw woorden) er nu wel eerbiedig het zwijgen toe moeten doen…???
Ongelooflijk: een drs. mijmert haast gelukzalig over zijn reeds lang vervlogen jeugd en concludeert dat toen in zijn milieu “de” arbeiders tevreden waren met hun brommer en hun betrekkelijke welvaart en dat zo’n relatief klein en overzichtelijk “alles” in dat onschuldige en overzichtelijke wereldje ook nog eens ingebed was in een wezenlijk onweersproken godsgeloof en godsvertrouwen… (CHU…)
… Prachtig en het ongelooflijke zit hem niet in de waarschijnlijk feitelijke juistheid daarvan, maar in het feit dat u net doet alsof u niet weet dat het z.g. “Rijnlandmodel”, dat ten grondslag lag aan de toenmalige sociaal-economische orde en dat inderdaad nog voorzag in tal van sociale rechten en beschermende wetgeving voor die brommerrijdende arbeiders, wel al tientallen jaren geleden letterlijk om zeep geholpen is ten gunste van een veel harder en deze “idyllische” arbeidersmilieus regelrecht vijandig gebleken, keiharde, (neo)liberaal kapitalistisch “geinspireerde”, sociaal-economische (wan)orde… regelrecht overgenomen uit het door u zo aanbeden land van “uncle Sam”.
Meneer “drs”v.d. Wilt : juist een academicus zou toch al lang geleden hebben moeten zien dat al die “gelukbrengende” en zekerheid biedende omstandigheden, vanwege een nagenoeg “rücksichtsloze” aanbidding en hier invoeren van het Amerikaanse sociaal-economische maatschappijmodel, nagenoeg volledig verloren zijn gegaan.
Dus dat betekent zowat het totale verlies van alles wat die brommerbezittende arbeiders (en niet alleen zij!) TOEN (en dus niet meer nu!!!) aan (betrekkelijke!) zekerheid en eventueel mede daaraan ontleend levensgeluk nog konden hebben.
Het “sleutelwoord” is hier eigenlijk “bestaanszekerheid”, SOLIDE basis waarop mensen vertrouwen in hun samenleving hebben, die hun als gevolg daarvan bijv. huizen doet kopen, min of meer onbekommerd in het leven doet staan, waardoor hun energie en levenslust toenemen, zodat ze meer voor hun omgeving kunnen betekenen, etc…
Mogen DAAROM geërgerde, sociaalbewogen en naar rechtvaardigheid snakkende “linksen”, waaronder ik als christen (!), VANZELFSPREKEND gerechtigd zijn om vaak –eigenlijk nooit vaak genoeg- ons protest te laten horen (en wel fel en zeer emotioneel) tegen –o.a.- de teloorgang van wat OOK U kennelijk eens heel waardevol achtte…??!
Tenslotte, (misschien had ik mijn betoog hiermee moeten beginnen…?) ik ben oprecht onthutst en verbaasd over het zeer vervelende lot dat u kennelijk heel recent heeft getroffen en hoop dat u gauw weer in omstandigheden mag verkeren dat u zich goed voelt en het gevoel hebt dat u alles weer aan kunt, moge God u daarbij helpen.
Harrie V.
dinsdag 30 maart 2010, 10:04 uur
Een nationale identiteit stoelt op drie peilers,te weten:
1 het gevoel van saamhorigheid.
2 het delen van een gemeenschappelijke historie.
3 het hebben van een gemeenschappelijke taal.
Is er aan deze drie factoren voldaan is er sprake van een Nationale identiteit.
De factoren twee en drie zijn de rationele onderbouwingingen van het gevoel van de saamhorigheid.
Dat een hoeveelheid museum directeuren aan dit eenvoudige principe geen gestalte kan geven,geeft aan dat deze mensen niet op de juiste plaats zitten.Mogelijk zijn ze te bang om bekrompen te worden bevonden!Het gif van de internationaliserings
hype blijkt zijn werk goed te hebben gedaan.En het optellen van ongelijksoortige culturele factoren tot een misplaatst internationalisme blijkt tot leidraad geworden in de geesten van deze mensen.Niet zelden zijn hun benoemingen resultaten van achterkamertjes politiek.De resultaten zijn er naar.Deze vertoning vertelt dan ook niets over de al of niet aanwezige Nederlandse identiteit,maar alles over falend politiek museum beleid.
dinsdag 30 maart 2010, 10:15 uur
Identiteit wordt voor een flink deel bepaald door de dikte van je portemonnee. Ook, waar geld minder belangrijk is dan sociale relaties, door je maatschappelijke positie. Kijk ondermeer eens naar topvoetballers.
Als zij met hun miljoenensalaris een kopje koffie a drie euro bestellen en geen trek hebben in een taartje erbij zijn er op geringe afstand medemensen die afzien van koffie, wel verlangen naar iets lekkers, maar hun schaarse geld daaraan niet kwijt mogen raken.
Zulke verhoudingen worden over de brede linie niet alleen als zeer ongewenst beschouwd maar hebben vele verder reikende consequenties. Is de entree van het museum (te) duur? Moet de overheid concerten subsidieren, vooral als er (schaarse) Hollandse liederen gezongen worden?
Nu ben ik bezig met het schrijven van de laatste hoofdstukken in mijn manuscript Sociale Economie en zoek voorbeelden van meer harmonisch samenleven, ofwel gesteund door positieve gezamenlijke identiteit welke leidt tot samenwerken, of van reorganisatie qua dikte der portemonnees, welke bovenligger en ondergeschikte, de afhankelijke van de opdrachtgever, in een meer democratische zone -domweg minder feodaal- zou moeten brengen.
Gemeenschappelijke identiteit, daarvoor kun je waarschijnlijk de basis verbeteren door de beloningsstructuur te wijzigen. Die is immers thans nog vooral afgestemd op vermeende status. In de plaats daarvan kan komen een voor ieder gelijke beloning naar gelang van het aantal gewerkte uren plus extra voor ingebrachte scholing, ervaring, winstdeling en vermindering als er milieuverstorende activiteiten geentameerd worden. Hierbij past prima herverdeling van de betere en mindere banen, zodat er voor ieder gelegenheid ontstaat om zich tenminste een deel van de week maximaal te ontplooien. Daarenboven zul je vaak contrasterend plezierige bezigheden kunnen hebben zoals naast museumdirecteur zijn ook een dag per week het park verzorgen, lekker in de buitenlucht. Zoiets bevordert de omgang met andere werkers en helpt mee aan het scheppen van gemeenschappelijke identiteits-aspecten.
Ondertussen ben ik behoorlijk wars van nederlandse identiteit, gelet op de akelige geschiedenis hier. Wat mij betreft schaffen we “the Netherlands” af en gaan me met drie of vier autonome landsdelen samen in een unie met Belgie, Luxemburg en Scandinavie. Dat schept gelegenheid om gemakkelijk conducteur te worden op een trein in de mooie Ardennen, er zal tegenwicht ontstaan ten opzichte van de omringende half-grote mogendheden en als we er in slagen progressief bestuur te krijgen zal de wereld er flink van mee kunnen profiteren.
dinsdag 30 maart 2010, 11:53 uur
J. Valentin, gemeenschappelijke historie is makkelijk gezegd, maar bestaat die wel. Geschiedenisverhalen hebben meestal een nationale kleur die meer weg hebben van mythes dan van de werkelijkheid.
Ik herinner me nog goed de geschiedenislessen vroeger op school, die geen ander doel hadden dan ons Nederlandgevoel te versterken: over de strijd tegen de Moren in Spanje, de kruistochten waarbij moedige ridders Jeruzalem gingen bevrijden, de strijd om ons te bevrijden van het Spaanse juk, zeekapiteins als Adriaan de Ruyter en Piet Hein, die de Armada versloeg. Allemaal verhalen waarin wij het goede vertegenwoordigden en de ander het kwaad.
En ook nu nog is geschiedenis subjectief. Kijk maar naar hoelang het geduurd heeft totdat men iets genuanceerder is gaan kijken naar het conflict van Israël met de Palestijnen. Het gevoel van verbondenheid met Israël, die veel te maken heeft met een gezamenlijke geschiedenis, heeft gemaakt dat de gebeurtenissen daar nog steeds door dezelfde bril worden bekeken als in de tijd van de kruistochten.
Het probleem met nationale identiteit is dat deze alleen maar kan worden gedefinieerd door zich af te zetten tegen andere nationaliteiten plus culturen. de Libanees Franse schrijver Amin Ma’alouf heeft daar een aardig boekje over geschreven: Les identités meurtrières, Moorddadige identiteiten.
Een gevoel van saamhorigheid kan niet kunstmatig ontwikkeld worden, maar moet een kans krijgen om te groeien en dat kost tijd en dus geduld. Wat wel kan is weer leren respectvolle omgang met alles en beseffen dat botte onverschilligheid jegens alles veel kapot maakt.
dinsdag 30 maart 2010, 13:57 uur
Nederlanders wonen voor het grootste gedeelte in Nederland, dat is een staat met duidelijk gemarkeerde grenzen, waarin overwegend Nederlands wordt gesproken en waarin het onderwijs naast algemene kennis ook leerstof aanbiedt die ‘natiegebonden’ is, zoals vaderlandse geschiedenis en topografie. Deze leerstof neemt (gelukkig) steeds verder af.
Wat moet je er verder van zeggen? Nationale identiteit is een geconstrueerd begrip. Je kunt er natuurlijk wel een definitie vor geven Bijvoorbeeld: met nationale identiteit wordt bedoeld dat de Nederlanders ‘iets’ met elkaar gemeen hebben dat men niet deelt met buitenlanders en dat een zekere historische bestendigheid heeft.
Een mooie definitie, maar nogal onzinnig. Het enige dat echt bindt is de taal, maar die delen we met zes miljoen Belgen. Geschiedeis is per definitie een verzameling contingente gebeurenissen en ik ben niet trots, en ik acht me evenmin verantwoordelijk voor de prestaties en wandaden van mijn landgenoten in heden en verleden. Hoe ik een gevoel van saamhorigheid moet delen met zeventien miljoen mensen waarvan ik de meeste niet ken, weet ik ook al niet.
Vroeger gingen de mensen noch wel eens prat op ‘onze’ internationale oriëntering. Men vond het zelfs typisch Nederlands, maar dat is inmiddels ook al verleden tijd. Nederland anno 2010 is een enggeestig in zichzelf gekeerd landje op zoek naar het fabeldier ‘nationale identiteit’.
Teun Balemans, Eindoven
dinsdag 30 maart 2010, 15:06 uur
@Koos vd Wilt schreef:
“Helaas heb ik de term Calvinocummunisme gejat van een mede-emigrant. Maar leuk is-ie wel. Die mede-immigrant had een bloedhekel aan zijn oude vaderland; ik niet.”
Zo hoorde ik van een ex-Nederlander in de USA de term ‘poldermoerasmof’. Calvinocommunist is echter een geschikter woord, omdat die term zowel het alles overheersende calvinisme als de etatistische en staatsafhankelijke instelling van de Nederlander weerspiegelt.
Ik heb overigens van mijn Nederlandse tijd geen grote liefde voor Nederlanders overgehouden, dus ik kan me bij die hekel van uw mede-immigrant wel iets voorstellen. Ik kom niet graag in Nederland. Vlaanderen is me een stuk sympathieker. Vlamingen zijn gemiddeld een stuk beleefder en wellevender, veel minder geneigd de dominee uit te hangen, in staat tot het voeren van echte discussies zonder dat het na een paar minuten uitdraait op het afleggen van getuigenissen, en Vlaanderen heeft, in tegenstelling tot Nederland, een echte cuisine.
woensdag 31 maart 2010, 18:25 uur
25-Koos vd Wilt—Beter goed gejat dan slecht verzonnen
. Laat ik beginnen met u veel sterkte te wensen, maar ik vermoed dat u de kracht bezit deze mindere periode weer achter u te laten. En dan is dan tevens de kern van uw verhaal, waar ik me voor een belangrijk deel in kan vinden.
Waar gebeurd. De vader van een kennis van me was eenvoudig schoenlapper, en is dat zijn hele leven gebleven. Een andere kennis van me begon ook als schoenlapper, en wist een imperium op te bouwen. Voor beiden heb ik evenveel respect, maar ik heb er geen respect voor als de eerste de laatste begint te verwijten vanwege hetgeen die heeft bereikt, want je kunt de verschillen in mensen met hun verscheidenheid aan capaciteiten en ontwikkelingen nu eenmaal niet verwijten. Met de werkgelegenheid en belastingafdracht van die laatste worden veel eersten in het leven gehouden, met bijbehorende kwaliteit.
Ons land is ruwweg onder te verdelen in een groep die voor de inkomsten zorgt, en een andere groep die zich over het uitgeven daarvan heeft ontfermd. Niet te verwarren met ‘rechts’ en ‘links’, hoewel er diverse raakvlakken zijn. Wij hebben er hier voor gekozen om voor de zwakkeren te zorgen, en ondanks afroming lukt dat nog steeds goed. Alleen is het begrip ‘zwakkeren’ hier nogal opgerekt, en daarmee kan ik me in uw betoog vinden, want het polderlandse model heeft eerder weerloos dan weerbaar gemaakt. ‘Weerloos’ wordt hier inmiddels gekoesterd; er is een complete industrie omheen ontstaan die geen euro in het laatje brengt, maar ze wel met miljarden uit die lade weet te halen. Dit mede om mensen over drempels heen te helpen waarbij het nog maar helemaal de vraag is of ze dat aankunnen, en of ze zich daar thuisvoelen. Van een SBS-kijker maak je geen VPRO-aanhanger, en waarom zou je, en hij eveneens. Koester de verschillen, we zijn niet gelijk, en ieder voelt zich op ander terrein gelukkig.
Inderdaad, die innerlijke sterkte ontdekken en met die kracht van en uit jezelf aan de slag gaan, daar gaat het om. Ik denk inderdaad dat in de USA veel meer aan die kracht wordt geappelleerd dan hier, dankzij een eindeloze reeks hulpveroorzakende loketten. Ik wens u alle sterkte toe, het komt ongetwijfeld weer goed!
woensdag 31 maart 2010, 21:16 uur
De Nederlandse Volksidentiteit. Zo een zwaar beladen term. Want direct worden we weer geconfronteerd met een welhaast gevoelige waarheid. Die bestaat niet. Hoewel we in de NRC al schreven over de arme Hoogheid Maxima, die in haar onschuld de Nederlandse Volksidentiteit nergens om haar heen durfde te ontdekken, blijft de onvrede rond dit vraagstuk ons bezighouden. Wie zich verdiept in de geschiedenis van Nederland, laten we zeggen de laatste duizend jaar, komt al snel tot de conclusie dat de cultuur en volksidentiteit zich in die duizend jaar vele malen heeft aangepast (en soms geschikt) naar de omstandigheden zoals aangetroffen door de betreffende generatie in het betreffende tijdvak. De ‘Nederlander’ bestaat nog maar zo kort. De Nederlander van vandaag is een product van de naoorlogse Nederlander die nog armoede kende, een agrarisch Nederland, een verzuilde maatschappij en samenleving. Een waar calvinist tegenover een werkelijk katholiek. Zo anders van ‘cultuur’ en identiteit dan de Nederlander van nu, die niet anders kent dan welvaart en een onbeschrijfelijke toename van consumentisme en pick-it-up-trow-it-away goederen.
De Nederlandse identiteit is in u. Of niet. Het is van geen belang. Vandaag de dag beleefd u de werkelijkheid vanuit uw eigen identiteit. Een zeker sentiment bij klompjes, rood-wit-blauw vlaggetje, schaatskampioenen, koninginnetje en kaas mag. Maar laten we elkaar recht in de ogen kijken en onszelf de kans te geven op te gaan in grotere verbanden. Wereldburgers tussen vele culturen , In de ware zin. Passend bij de Nederlandse volksaard. Niet persé Nederlandse (Volks)identiteit.
donderdag 1 april 2010, 21:45 uur
@ Koos van der Wilt (25)
Tussen die sociaal zwakkeren zaten ongetwijfeld ook sociaal sterkeren en andersom. Waarschijnlijk bedoelden ze de portemonnaie. Die term zal des te verwarrender geweest zijn uit de mond van linkse jongeren (beseften ze zelf wel wat ze ermee bedoelden?) die eenmaal door kregen hoe de maatschappij werkelijk in elkaar stak zich bekeerden tot rechts.
Graag volg ik voorbeeld in #26 en #32 en wens u dat alles weer in orde komt.
maandag 5 april 2010, 20:45 uur
Ik ben trots op mijn stad Amsterdam en waar die stad voor staat. Ik ben trots op Job Cohen, wiens wereldwijde reputatie voor tolerantie overeenkomt met die van Amsterdam. Maar met de rest van Nederland heb ik niets. Ik schaam me voor mijn land en die schroom is het sterkst als ik Balkenende met wereldleiders zie, of wanneer Srebrenica ter sprake komt. Schaamte toont dat ik me wel geïmpliceerd voel door wat ‘Nederlands’ heet. Het maakt me uit waar Nederland voor staat, niet omdat ik me Nederlander voel, maar omdat de rest van de wereld mij wel zo ziet en daar kom ik nooit vanaf.
Eenduidigheid in volksaard is niet te vinden. Daarin had Maxima gelijk. Maar de reputatie van de Nederlanders is wel te omschrijven. Die is gestoeld op de gereformeerde of hervormde mentaliteit. Balkenende vertegenwoordigt die mentaliteit vrij goed. Ook hij vindt handelgeest en gierigheid belangrijker dan compassie. Als Balkenende de VOC mentaliteit prijst, verdedigt hij bovendien de drugshandel. WIC zou op slavenhandel duiden en dat gaat zelfs Balkenende te ver, maar duidelijk is wel dat de Nederlandse handel amoreel is. Royal Shell past goed in die traditie.
Die amorele houding gaf ook geboorte aan de tolerantie en op dat aspect van de Nederlandse reputatie ben ik trots. Het zieltjes winnen van katholieke koningen stond niet alleen haaks op handelsbelangen maar ook op de gewetensvrijheid. Protestanten zijn beter voor gewetensvrijheid dan katholieken.
Het allermooiste van calvinisme is het belang van persoonlijke integriteit. Als ik iets eervol vind is het wel integriteit. Cohen is zeer integer. Van Balkenende, die meedeed aan het bedrog van Bush, kunnen we dat niet zeggen. Cohen komt voort uit een erudiet joodse traditie en geen calvinistische. Cohen vind ik eerder de verpersoonlijking van de Nederlandse mentaliteit (en vooral de beste aspecten daarvan) dan Balkenende. Dat mag, want joden hebben samen met calvinisten vorm gegeven aan Nederland en de reputatie van de Nederlanders.
Katholieken hebben daar geen aandeel in. Die stonden buiten spel. Het gekrakeel van Wilders is dus ongepast. Alles wat hij over moslims roept geldt juist voor hemzelf; onhollands.
maandag 5 april 2010, 21:05 uur
Oh sorry, vergeten te zeggen of we een museum moeten inrichten voor volksidentiteit. Nee, dat lijkt me een vrij zinloos doel. Geschiedenis vertelt dat verhaal toch al? De reputatie of de identiteit van een volk is slechts gebaseerd op de grootste clichés uit zijn geschiedenis.
Met de werkelijkheid heeft het weinig te maken, want laten we wel wezen; ik praat gemakkelijker met een kunstenaar uit New York dan met een boer op de Veluwe. Sociale klasse verbindt veel meer dan nationaliteit en dat is niets nieuws. Nationalisme werd ontwikkeld werd in de 19de eeuw, toen ieder volk dingen ging zoeken voor zijn profilering op het wereldtoneel. Wij hebben tulpen, jenever, delfts blauw en Rembrandt als basis, al mag Amsterdam daar zeker wiet en hoeren bij rekenen. Geen tekort aan profilering, toch? Moet daar een apart museum voor komen? Museum Open Deur?
woensdag 7 april 2010, 17:42 uur
35 Patrick Faas – Ongetwijfeld ongewild lokt u, tenminste bij mij, een nieuwe discussie uit. De stedeling versus de ‘boer’, protestant versus katholiek, Nederlands versus Hollands, de handel en de handelsgeest, het kolonialisme, collectiviteit versus individualisme, integriteit versus gewetenloosheid(?), gezagsgetrouw (horig) versus liberaal/anarchistisch. Het rijtje is zeker niet compleet. En nu al te lang om er zorgvuldig op in te gaan.
Laat ik het zo stellen. Uw (typisch chauvinistische) ode aan Amsterdam kan ik heel wel navoelen. Het is het gevoel waaraan elke stadsmens onderhevig aan is. Een Parijzenaar, een Berliner, een Maastrichtenaar. Wij hier noemen het de ‘Mestreechter Geis’. Maar is een Maastrichtenaar Nederlander, Nederlands? Ja, de taal van dit land spreken we, zonder Hollandse ingrepen hadden we Frans gesproken, zoveel is zeker. Een kwestie van grenzen en een vorm van kolonialisme die maar al te gemakkelijk vergeten of verdrongen wordt. Op grond daarvan zijn we Nederlander. Moeten we ook nog blij zijn?
Dat gevoel als stedeling dus. Een gevoel tot het centrum of de navel van de wereld te horen en alles wat daarbuiten valt af te doen als minderwaardig, hooguit geschikt voor de landelijke idylle. Wel eens afgevraagd waarom de Groenen steeds zo hoog scoren in stedelijke centra?
En “Stadtluft macht frei”, was ooit de kreet. Alleen de arbeidende of tot het plebs veroordeelde bevolking schoten er weinig mee op. Vrij om zich via arbeid te laten prostitueren, soms zelfs in de gebruikelijke zin van het woord, of te creperen. Dagelijks nog te aanschouwen in de z.g. Derde Wereld. En zo was het hier nadrukkelijk ook, en in zekere zin nog. M.a.w. dat hele mengelmoes van ideologie, arbeid en niet te vergeten cultuur, is wat we stad en stedelijk zijn gaan noemen. En daar ontlenen we dat gevoel kennelijk aan. Het is allerminst eenduidig.
Overigens geldt dat ook voor de blik van de buitenstaander, maar laten we toch in godsnaam eerst eens zelf onze eigen toestand eerlijk en zonder scrupules onder de loep nemen en trachten te begrijpen waarom ze, de stad, zo is als ze is en we, de stedelingen, zijn zoals we zijn, met al onze vooroordelen en al.
Ik hou het verder kort. Nog dit. Om Katholieken simpelweg buiten de deur te zetten is oliedom. Daar wil ik best nog eens op terug komen. U kent het rijtje Venetië, Vlaanderen, Amsterdam? Handel, en hoe zat het met industriële kapitalisme en verstedelijking? Engeland, Wallonië?
De personen, die u ten tonele voert, Wilders en Balkenende m.n., staan voor mij voor een geestelijke armoede. Daar lijkt me alles mee gezegd. Om het verder niet steeds over Job te hebben, mevrouw Cohen mag wel eens sterkte toegewenst worden. Een alleraardigste dame, we kennen haar nog van de tijd toen ze met haar rolstoel door de straten van Maastricht karde. Korte zwarte haren en prachtig gekleed…
En vergeet niet eens een gesprek aan te gaan met een boer op de Veluwe! Die sociale klassen zijn mij een gruwel, ze bestaan, dat is al fnuikend genoeg voor het samenleven, maar jezelf hautain boven anderen stellen? Zegt dat niet meer over jezelf, je inbeelding, je verwatenheid? Of een ontkenning van een bepaald soort werkelijkheid. Een benadering die niet past in mijn visie over samenleven. Het opheffen van de schrijnende stad-land tegenstelling, wereldwijd.
Het samenleven was overigens ooit de basis bij uitstek, waardoor steden konden ontstaan. En wat dragen we er zelf hier en nu toe bij? Of laten we het gebeuren, die verstedelijking, omdat we er alle profijt van hebben? Een misplaatste trots zou ik ze dan willen noemen, die chauvinistische trots dus.
dinsdag 13 april 2010, 19:22 uur
@37 Alphonse Scaf
U hapt wel zeg. Ik heb niets tegen Brabanders of Limburgers, maar als we op zoek gaan naar nationale profilering blijkt toch echt dat protestantse en joodse Hollanders het imago van Nederland gevormd hebben en niet de inwoners van de Generaliteitslanden, of de katholieken in Holland, waartoe ikzelf behoor. Ik zeg niet dat katholieken minderwaardig zijn, maar wel onhollands.
Evenmin heb ik gezegd dat een arts een beter mens is dan een arbeider, of een kunstenaar beter dan een boer. Ik heb alleen gezegd dat mensen meer gemeen hebben met anderen binnen hun eigen klasse dan met anderen van dezelfde nationaliteit. Dat was vroeger duidelijker dan tegenwoordig, omdat de klassen (vooral de adel) hun eigen levensstijl hadden, maar het speelt nog steeds.
Ik geef wel toe; de elite en intelligentsia waren altijd al internationaal gericht, dus landscultuur is volkscultuur. Een gemeenschappelijke volkscultuur is echter niet aan te wijzen. Ieder dorp heeft zijn eigen volksdans en zijn eigen recept voor een lekker koekje, en zo kom je toch weer op diversiteit.
Hoe verder je er vanaf staat, hoe minder helder die diversiteit is. Een toerist heeft daarom een duidelijke kijk op wat het meest in het oog springt. Toevallig sprak ik een toerist hierover en deze wees op prostitutie, niet zozeer de hoeren op de Wallen, maar de constante seksreclames op de commerciële televisie. Dus met dank aan de commerciële omroepen kunnen we prostitutie aanwijzen als onze sterkste profilering. Gelukkig voor u en mij heeft dat niets met religie te maken. OK, een nationalistisch museum dan maar, voor de wereldberoemde Hollandse slet.