VVD-prominent Pieter Winsemius is er niet zeker van dat hij zich kan vinden in een regeerakkoord waarbij “rechts Nederland de vingers zou aflikken”, de enige inhoudelijke mededeling van VVD-leider Mark Rutte over het formatieproces tot nu toe.

Zijn zorgen uit hij in een open brief aan Mark Rutte. “Op de agenda staan uiterst principiële en ook controversiële onderwerpen die niet op het netvlies konden staan van vele VVD-stemmers onder wie mijn liefhebbende. En ikzelf.”

Winsemius, oud-minister van VROM in de kabinetten Lubbers-I en Balkenende-III, laakt vooral de radiostilte die het VVD-bestuur heeft opgelegd. Juist nu alles erop wijst dat de liberalen gaan samenwerken met de controversiële PVV moet er volgens hem openheid van zaken gegeven worden. Net als in het CDA gebruikelijk is pleit hij daarom voor een raadpleging van VVD-leden. “Kijk, een verzoek om radiostilte wordt problematisch als in dat vervolgtraject van een onverhoopt regeerakkoord geen ruimte wordt geboden voor beïnvloeding maar veeleer de ‘applausmachine’ op volle kracht wordt aangezet. Het jongvolk in je fractie weet dat misschien nog niet, maar dat is ‘oude politiek’; het niet serieus nemen van achterbannen is een van de hoofdoorzaken van de verwijdering tussen politiek en burger. Het is, zeker binnen een liberale partij die hecht aan een kleurrijk palet van meningen, ook een zonde.”

Vanochtend meldde het Bureau Woordvoering Kabinetsformatie dat de formatie in een “afrondend stadium” verkeert. De rust in de VVD is tot nu toe aardig bewaard gebleven. Alleen voormalig Tweede Kamervoorzitter Frans Weisglas, oud-staatssecretaris Gijs de Vries en oud-minister Joris Voorhoeve namen afstand van de partijleiding. De laatste liet zich zelfs uitschrijven als lid. Maar hoe zit het eigenlijk met de onbekende VVD-leden. Moeten die, net als CDA-leden, een stem krijgen in aanvaarding of afwijzing van het regeer- en gedoogakkoord?

Joris Voorhoeve scheidt van de VVD, de partij waarvan hij ooit leider en minister was. Hij ging al in juni 2009 vreemd met D66 omdat de VVD destijds de ontwikkelingshulp halveerde en nu scheidt hij omdat de liberalen in zee willen met de PVV. Door deze administratieve beweging kon hij twee keer een statement maken.

Op basis van één geval kun je geen conclusies trekken, maar opmerkelijk is het wel: bij het CDA klommen prominenten in de pen maar bleven trouw en bij de VVD zegt Voorhoeve zonder aankondiging meteen op. Net als het Rhedense VVD-raadslid Bas Geerdink overigens. Hij verliet de lokale liberalen op 1 september omdat de landelijke PVV volgens hem een “gevaarlijke ondemocratische beweging” is. Hij haalde het landelijke nieuws, wat opmerkelijk is voor een raadslid.

Lees verder »

De VVD heeft maar nipt gewonnen van de PvdA. En het is nog een broze overwinning ook. Partijleider Mark Rutte hoeft maar een paar foutjes te maken en zijn nieuwe kiezers lopen terug naar het CDA en D66.

Daarvoor waarschuwen Gerrit Voerman en Paul Lucardie vandaag in NRC Handelsblad. Ze zijn verbonden aan het Documentatiecentrum Politieke Partijen van de Rijksuniversiteit Groningen en maken vanuit die hoedanigheid een analyse.

In de top van de omstreden DSB Bank zaten vier VVD’ers, weten de auteurs. “De roep om regulering van het kapitalisme, die een logische reactie leek op de crisis, vond natuurlijk weinig weerklank bij de liberalen. Tot hun geluk werd de crisis – mede door de problemen rond Griekenland en de euro – niet meer als probleem van de banken, maar als probleem van de overheid geduid: de overheid gaf te veel geld uit en moest het tekort terugdringen.”

De crisis sloeg daarom terug op de zittende regeringspartij het CDA, waarvan leider Jan Peter Balkenende een weinig stabiele indruk maakte. “De kiezers associeerden hem met de crisis en niet met de oplossing.”

En daar ligt de valkuil voor Rutte, wiens partij sterke banden heeft met bankiers en beleggers. “Als het economische tij keert, of als Rutte en zijn partij niet goed met de crisis omgaan, kunnen de kiezers zo weer terugkeren naar CDA of D66. Het is immers een mooie maar ook broze overwinning voor de VVD.”

0,7 procent afdragen van het nationaal inkomen. Die norm, ooit uitgedragen door de Verenigde Naties, is geen heilig huisje meer na het verschijnen van het WRR-rapport Minder pretentie, meer ambitie (januari 2010). De aflaat is nu verruild voor morele overtuigingen en wereldlijke wijsheden over zelfredzaamheid.

Dat laatste bepleiten ook de regeringsadviseurs. Armoedebestrijding is uit en het ‘leren vangen van vis’ is in. De acht kandidaat-Kamerleden die dinsdag onder leiding van Ralf Bodelier debatteerden in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht, onderschrijven dat pleidooi. Maar over de invulling van duurzame ontwikkeling, zoals ze dat zelf noemen, liepen de opvattingen uiteen. Wat ooit een dispuut tussen boekhouders was, is nu een wedstrijd in deugdzaamheid.

En daar is boetedoening op zijn plaats. „Wij hebben de vissen weg geroofd!”, zei Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren). Ook legde ze een verband tussen het genetisch modificeren van gewassen in westerse landen en het hoge zelfmoordpercentage van arme boeren die daar niet tegenop kunnen concurreren. „Gerda Verburg promoot dat”, zo beschuldigde ze de demissionaire CDA-minister van Landbouw. Dit tot ongenoegen van Kathleen Ferrier (CDA): „Wij krijgen de schuld van alles.”
Lees verder »

Door Mark Rutte (fractievoorzitter VVD)

De hulpverleningsindustrie ontneemt mensen de moed het zelf te doen, betoogt Mark Rutte. In dit artikel reageert de VVD-fractievoorzitter op de lezersdiscussie die zich ontspon naar aanleiding van zijn opiniestuk op 20 april j.l. over de onderklasse.

Voor de VVD staat voorop dat mensen die fysiek of geestelijk beperkt zijn om mee te doen in de samenleving, alle steun verdienen. In mijn artikel heb ik echter een perspectief willen schetsen voor mensen die niet meedoen, terwijl zij dit wel zouden kúnnen.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Huib Modderkolk (redacteur Opinie, NRC Handelsblad)

De PvdA en de VVD willen beide de onderklasse aanspreken, maar waar bestaat die onderklasse precies uit en hoe doe je dat?

Dat was de belangrijkste vraag tijdens het debat maandag in De Rode Hoed in Amsterdam, georganiseerd door NRC Handelsblad in samenwerking met De Rode Hoed.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Mark Rutte (fractievoorzitter VVD)

Heinz Bude spreekt over het probleem van de buitengeslotenen. Die term impliceert dat men door toedoen van anderen aan de zijlijn van de samenleving kwam. Dat die groep geen kans heeft, ook al wil ze. Dat is niet juist. Er zijn genoeg kansen.

Een grote groep mensen in Nederland heeft moeite om mee te doen in de samenleving. Sommigen kunnen niet participeren vanwege een geestelijke of fysieke beperking.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Frits Bolkestein (voormalig fractievoorzitter van de VVD)

De kern van het liberalisme is vrijheid binnen verantwoordelijkheid. Vestig daarom nooit álle hoop op de overheid: zie bijvoorbeeld de WAO-ellende van destijds. Ideaal is een kleine, maar krachtige overheid.

Ik weet wat het liberalisme is, maar niet wat het neoliberalisme is. Sterker: ik ken geen liberaal die dat wel weet. Ook het artikel van prof. Frank Ankersmit (Opiniepagina, 11 maart) ‘Liberalen moeten terug naar hun kern’ heeft mij geen helderheid kunnen verschaffen.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Martijn van der Steen (co-decaan van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur)

De kredietcrisis ontmaskert de slechte onderbouwing van de miljoenennota’s. De politieke koehandel heeft daarom meer schuld aan het begrotingsprobleem, dan de kredietcrisis. Het crisisberaad moet de staatsman van de politicus onderscheiden.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Frank Ankersmit (hoogleraar intellectuele geschiedenis en tot voor kort lid van de VVD)

De VVD moet de huidige kredietcrisis aangrijpen om het pad van het neoliberalisme te verlaten en terug te keren naar het liberalisme. Betrek daar ook de leden bij.

Voor de VVD is de kredietcrisis een groot ongeluk. Allereerst is er de pech dat iedereen de kredietcrisis in verband brengt met wat men gewoonlijk als ‘neoliberalisme’ aanduidt. Een partij die zich ‘liberaal’ noemt, heeft dan meteen al een probleem. Helemaal terecht is dat overigens niet.

Lees hier het volledige artikel