De opkomst van het populisme, het verlies aan vertrouwen in de politiek, de haat tegenover de bestuurlijke elite. Wat is daar nu precies de oorzaak van? En waarom straalt die rancune zo af op het zetelaantal van de PvdA?

Vandaag reageert Meindert Fennema (lees hier zijn stuk), hoogleraar Politieke Theorie, op een essay dat Geert Mak vorige week zaterdag in NRC Handelsblad schreef. Hij is het niet eens met Maks analyse dat de PvdA de arbeiders van zich heeft vervreemd door zich niet te bekommeren om hun hardwerkende bestaan. Lees verder »

Door Ronald Plasterk (minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor de PvdA) en Dirk Schoenmaker (decaan van de Duisenberg school of finance).

Ja, betoogt minister Plasterk. Het binaire stelsel van hbo en universiteit staat onder zware druk. Een diverse groep studenten wordt nu door twee types onderwijs geperst. Dat moet anders.

Lees het volledige artikel van minister Plasterk op nrc.nl/opinie.

Helemaal mee eens, schrijft Dirk Schoenmaker. Ik juich het initiatief van Plasterk toe om het universitair onderwijs te versterken met -naast breed toegankelijke universiteiten- ruimte voor gespecialiseerde topinstituten. Een broodnodige impuls voor de Nederlandse kenniseconomie.

Lees het volledige artikel van Dirk Schoenmaker op nrc.nl/opinie.

Nou, schrijft Lou Beeren, of het een goed plan is om het hoger onderwijs pluriformer te maken, betwijfel ik. De kans van nog meer overlappingen en elkaar bevechtende opleidingen is groot, evenals de verdere inflatie van de academische titels.

Lees het volledige artikel van Lou Beeder op nrc.nl/opinie.

Wat vindt u? Moet ons hoger onderwijs meer gaan lijken op het Amerikaanse systeem van university colleges? Of voldoet het huidige stelsel nog? Moet het onderscheid tussen hbo en universiteit verdwijnen?

Door Wouter Bos (politiek leider van de Partij van de Arbeid)

Als de verkiezingen van 4 juni iets duidelijk hebben gemaakt, dan is dat de noodzaak van een brede volkspartij als dam tegen de verscheurde samenleving.

De sociaal-democratie kan niet zonder elite. Met haar wortels in grote emancipatiebewegingen als die van vrouwen en arbeiders, weet juist de sociaal-democratie dat emancipatie geen kans maakt zonder voortrekkers. Van het Kinderwetje van Van Houten en de introductie van de achturige werkdag tot en met het discriminatieverbod en de introductie van subsidies voor de kinderopvang. Wat eerst nog gezien wordt als betweterij, betutteling of paternalisme, wordt jaren later (h)erkend als visie, verlichting of zelfs bevrijding.
Ik zeg dus met Elsbeth Etty (Opiniepagina, 16 juni) en in het licht van grote vragen als de emancipatie en integratie van nieuwe Nederlanders, dat ons probleem eerder een te weinig dan een teveel aan elite is. En dat juist de sociaal- democratie zich daarvan bewust moet zijn.

Lees het volledige artikel op nrc.nl/opinie.

Door Ella Vogelaar (oud-minister voor Wonen, Wijken en Integratie voor de PvdA)

Goed dat Eberhard van der Laan nu stelling inneemt tegen Wilders, maar die stellingname had al eerder van Bos moeten komen.

Op dezelfde dag dat president Obama in een inspirerende speech een brug probeerde te slaan tussen de westerse en Arabische wereld, tussen christenen, joden en moslims, stemde in ons land 17 procent van de kiezers op de PVV.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Wouter Bos heeft te weinig leiderschap getoond in de campagne voor de Europese verkiezingen, zei PvdA-coryfee Jan Pronk. Oud-staatssecretaris en partijgenoot Rick van der Ploeg mengt zich nu ook in de discussie. Bos had met Wilders in debat moeten gaan, stelt hij.

De kritiek van Pronk vindt Van der Ploeg wel een beetje “makkelijk”. Hoe Bos wél leiderschap had kunnen tonen, legt de hoogleraar uit in NRC Handelsblad van 10 juni. Bos had, zo schrijft Van der Ploeg, moeten hameren op de kernthema’s: solidariteit en realisme. “De PvdA onderscheidt zich van andere linkse partijen door realistische politiek te bedrijven. Dat  betekent dat al die solidariteit wel eerst verdiend moet worden en de PvdA heeft dus een noblesse oblige te investeren in een sterke economie.”

Ook in het tellen van de zegeningen en het uitdragen van het oplossend vermogen van de EU, zou de PvdA-leider steken hebben laten vallen. Hij het er op moeten wijzen dat de interne markt en de gemeenschappelijke munt veel banen en welvaart hebben opgeleverd. En dat klimaatproblemen, terrorisme én de toestroom van migranten alleen internationaal aangepakt kunnen worden. “Als vooraanstaande linkse politici als Brown en Bos het volstrekt laten afweten in de Europese verkiezingen is het geen wonder dat realistisch-linkse kiezers zich massaal van Europa afwenden”, besluit Van der Ploeg.

Waar Pronk de partijleider “onzichtbaarheid” verwijt, daar laakt Van der Ploeg het gebrek aan een duidelijk verhaal. Toch nuanceerde Pronk zijn aanval een beetje. “Bos is de beste die we hebben. Hij heeft het als minister fantastisch gedaan. Maar je bent ook politiek leider, en dat is uitermate moeilijk te combineren.” Desondanks noemde partijvoorzitter Lilianne Ploumen de uitlatingen “weinig sjiek”.

Wat vindt u? Is Wouter Bos in staat de sociaal-democraten weer naar een verkiezingszege te leiden? Wat voor advies kunt u hem geven? Of kan er beter gezocht worden naar een nieuwe lijsttrekker voor de verkiezingen van 2010. Wie zou dat moeten zijn?

Door Bert van Nieuwenhuizen (schrijver van het boek Het land van Drees)

De Dag van de Arbeid behoort een dag te zijn waarop de sociaaldemocraten met trots hun historische strijd herdenken. En in plaats van beschaamd mee te hummen met socialistische strijdliederen, moeten zij het Morgenrood voluit meezingen.

De eerste dag van mei is sinds 1889 de feest- en strijddag van de internationale arbeidersbeweging. In 1889 besloot een congres in Parijs dat de socialisten op 1 mei de straat op zouden gaan om te demonstreren voor betere arbeidsvoorwaarden, en in het bijzonder voor de achturige werkdag.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Huib Modderkolk (redacteur Opinie, NRC Handelsblad)

De PvdA en de VVD willen beide de onderklasse aanspreken, maar waar bestaat die onderklasse precies uit en hoe doe je dat?

Dat was de belangrijkste vraag tijdens het debat maandag in De Rode Hoed in Amsterdam, georganiseerd door NRC Handelsblad in samenwerking met De Rode Hoed.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Mariëtte Hamer (fractievoorzitter PvdA)

De Duitse socioloog Heinz Bude ziet een groeiende groep afhakers die zich meer en meer van de rest van de samenleving afkeert. Om hun het gevoel te geven dat ze erbij horen, moet de overheid weer een hart krijgen. Dat begint met definitief afscheid nemen van de neoliberale aanpak.

In de afgelopen jaren zijn veel tweedelingen gesignaleerd. Een kloof tussen politiek en samenleving, een kloof tussen arm en rijk, tussen betrokken en ontevreden burgers, tussen laag- en hoogopgeleiden en tussen de ‘haves en have-nots’.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Frans Timmermans (staatssecretaris van Europese Zaken)

Amerikanen hebben geleerd dat de vrijheid van meningsuiting alleen maar kan werken als burgers bereid zijn er behoedzaam mee om te gaan. Schelden, tegenwoordig kennelijk een deugd in Nederland, hebben de Amerikanen door schade en schande afgeleerd.

Natuurlijk doet het soms wat komisch en hypocriet aan, dat overdreven puriteinse van de Amerikanen als het om de vorm gaat. Daar voelen de meeste Europeanen zich wat ongemakkelijk bij. Maar er zit ook een waardevolle kant aan.

Lees hier het volledige artikel

De ‘gettocultuur’ van Marokkaanse probleemjeugd moet gebroken worden met gebiedsverboden en ‘statusverlaging’. Dat staat in een nieuwe PvdA-notitie.

De ‘nieuwe koers’ kwam op 25 november in de openbaarheid, nog geen maand na het min of meer gedwongen vertrek van Ella Vogelaar, de oud-minister voor Integratie die zich er niet voor schaamde ‘soft’ te zijn. Lees verder »