“Verschillende bankiers hebben mij toevertrouwd dat ze wel degelijk wroeging voelen en zich hebben afgevraagd of ze niet uit de dwang van het systeem moeten stappen, maar dat ze zich dat niet kunnen permitteren. Ze zouden in de concurrentie omkomen.”

Aldus Bart Nooteboom in dit opiniestuk. De hoogleraar innovatiebeleid aan de Universiteit van Tilburg betoogt dat bankiers niet op eigen houtje kunnen besluiten een meer verantwoorde koers te varen.

“Ze zouden het wel willen maar alleen als alle anderen het ook doen, en dus doet niemand het. Dat is een klassiek voorbeeld van het zogenaamde prisoner’s dilemma.”

Lees verder »

Door Jan Vis (oud-hoogleraar staatsrecht)

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland stapten op voordat zij verantwoording hadden afgelegd voor de verdwenen miljoenen in IJsland. Een absurde vertoning.

In Haarlem wordt een vreemd en duister spel gespeeld. De zeven gedeputeerden lieten vorige week weten hun portefeuilles ter beschikking te stellen in verband met de teloorgang van het provinciale spaardeposito bij de gefailleerde IJslandse bank Landsbanki en het kritische rapport dat een commissie van de Provinciale Staten daarover had uitgebracht.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door David De Cremer (hoogleraar behavioural business ethics)

Premier Balkenende wil dat bankiers meer hun excuses gaan aanbieden. Die wens uitte hij deze maand op een CDA-verkiezingsbijeenkomst in Alkmaar. Hij staat daarin niet alleen. Excuses herstellen relaties en beloven gedragsverandering.

oor je excuses te maken laat je merken dat je het gebeurde betreurt, dat je de consequenties voor de andere partij begrijpt en dat je hiervoor verantwoordelijkheid wil dragen. Excuses kunnen met andere woorden mensen motiveren om tijdens een crisis de relatie niet te verbreken en een verdere toekomst uit te bouwen.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door David De Cremer (hoogleraar behavioural business ethics)

Wat bankdirecteuren verstaan onder herstel van vertrouwen is iets anders dan wat de psycholoog ermee bedoelt. Namelijk verantwoordelijkheid nemen en oude normen verlaten. De huidige crisis vraagt om opoffering, om opofferend leiderschap.

Logisch dat banken en andere financiële instellingen dus zoeken naar manieren om het vertrouwen van de burger te herstellen. De vraag is: slaagt deze sector hierin? Ik heb het gevoel dat de financiële instellingen blijkbaar het idee van trust repair niet goed begrijpen en aldus ook niet goed aanpakken

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Willem F. Korthals Altes

Als twee Nederlanders tegen elkaar aan lopen, roepen beiden: “Kun (of ken) je niet uitkijken?” Amerikanen zeggen in zo’n geval allebei: “I am sorry!”

Wij kunnen dus moeilijk met excuses omgaan. Is het daarom zo opmerkelijk dat een hoge bankwerker zijn verontschuldigingen aanbiedt voor het recente wangedrag van zijn collega’s?

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Willem van der Does (professor aan de Universiteit Leiden)

De verontschuldiging van Deckers is een mooie illustratie van de werking van een psychologische natuurwet: cognitieve dissonantie.

Cognitieve dissonantie is het ongemakkelijke gevoel dat ontstaat als iemand er twee strijdige cognities (gedachten, meningen, attitudes) op nahoudt.

Bijvoorbeeld, toen duidelijk was geworden dat er geen massavernietigingswapens waren in Irak, ontstond cognitieve dissonantie bij Republikeinen. De gedachte ‘we zijn voorgelogen’ was strijdig met de overtuiging ‘mijn partij deugt’. Dit werd door meer dan de helft van hen opgelost door te geloven dat er toch wapens waren gevonden. Als er feiten of meningen moeten worden aangepast, dan maar de feiten.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Door Thijs Jansen (werkzaam bij Stichting Beroepseer)

Er lijkt wel een sorry-epidemie uitgebroken. Maar alleen excuses aanbieden is niet voldoende. De spijtoptant moet leren van zijn fouten en zo nodig de benadeelde materieel tegemoet komen.

Het pleidooi van de Nationale Ombudsman dat de overheid voor gemaakte fouten vaker excuses zou moeten aanbieden is zinnig. Waarom is het dan zo moeilijk? Het argument is dan vaak dat een fout toegeven geld kan gaan kosten.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel

Alleen al uit mijn huidige positie als voorzitter van een middelgrote bank, en als bankier, volgt een grotere verantwoordelijkheid dan voor die instelling alleen.

Dat er 64.000 effecten door de rating agencies met een triple A rating zijn vereerd, en dat er maar een handvol niet-staatsbedrijven met zo’n rating zijn, wisten we niet allemaal. Maar wij hadden het moeten weten. Dat de kredietmarges zo laag waren dat zelfs het normale bedrijfsrisico er niet meer in tot uitdrukking kwam, wisten al veel meer banken en bankiers. Maar ik heb mijn mond gehouden.

Dat Van Lanschot complexiteit die het niet begreep, vermeden heeft, moge een voortreffelijke beslissing zijn geweest. Dat ik het ongemakkelijke gevoel, dat ik daarbij had, niet breder uitgemeten heb, verwijt ik me, en vind ik ook verwijtbaar.

Voor het niet nemen van die verantwoordelijkheid, past tenminste bescheidenheid. Maar in de huidige recessie, bij de omvang van de problemen in de bancaire sector, en van iemand die ook de rest van zijn werkzame leven met recht een fatsoenlijke bankier wil zijn, passen verontschuldigingen. Die bied ik hierbij aan.

Lees het volledige arikel op nrc.nl/opinie