De peilingen zijn het CDA niet gunstig gestemd. En nu gelooft de partijtop volgens de NOS ook al niet meer in een overwinning. De nummer twee, Ank Bijleveld, staat al te trappelen om partijleider Jan Peter Balkenende op te volgen.

Alleen Balkenende zelf zegt er “nog alle vertrouwen” in te hebben dat hij na 9 juni in het Torentje blijft. Hij heeft het CDA immers veel gebracht: een regeerperiode van acht jaar, met drie verkiezingsoverwinningen en een consequent uitgedragen profiel van normen en waarden.

Acht jaar waarin ook de nodige hoofdpijndossiers voorbij kwamen: eigenzinnige collega-ministers, affaires met leden van het koninklijk huis, herziening van het zorgstelsel, WAO, Irak, Afghanistan, opkomst van Geert Wilders, het paspoort van Hirsi Ali en het voorzitterschap van de EU. In Brussel lijkt hij goed te liggen: zijn naam zong rond als mogelijke EU-president. En de kiezer gaf hem, ondanks grote protesten, telkens weer het vertrouwen.

Op 9 juni is dat laatste nog maar de vraag. En als het CDA niet wint, dan gaat Balkenende waarschijnlijk niet de Tweede Kamer in.

De vraag aan u: wat is de nalatenschap van Balkenende, waarop heeft hij zijn stempel gedrukt, wat zijn zijn grootste verdiensten en wat heeft hij verkeerd gedaan? Kortom: hoe zullen we zijn regeerperiode herinneren?

Het Grote Premiersdebat. Met die woorden kondigde RTL4 het verkiezingsdebat van vanavond aan, waarbij slechts vier lijsttrekkers met elkaar de degens kruisten. Dat nodigt uit tot het bekritiseren van elkaars ambities voor het premierschap.

Een paar citaten.

Job Cohen (PvdA) tegen Rutte: “U doet net alsof dit een studenten-debatingclub is, waarbij het er om gaat wie het langste aan het woord is.”

Geert Wilders (PVV) tegen Cohen: “Als u zegt dat u voor Nederland wilt doen wat u voor Amsterdam heeft gedaan, dan is dat geen belofte maar een dreigement.”

Mark Rutte (VVD) tegen Wilders: “Als het om de AOW gaat is er volgens u maar een coalitie mogelijk. Die met de SP. Dat betekent toch dat een stem op de PVV een weggegooide stem is?”

Lees verder »

Als legal capital of the world kan Den Haag plaats bieden aan een nucleair tribunaal. Staten die terroristen helpen aan materiaal voor kernwapens zouden daar terecht kunnen staan.

Dat voorstel deed premier Balkenende gisteren op een internationale top over nucleaire veiligheid. “We willen gewoon dat de wereld veiliger wordt, dat er geen drama’s gebeuren, dat het nucleair materiaal niet in handen van verkeerde lieden komt. En wat dat betreft is er een appèl aan alle landen om zich te houden aan de gemaakte spelregels”, aldus de minister-president vanmorgen op Radio1.

Nederland kan zich daar dan meteen melden, twitterde SP-Kamerlid Harry van Bommel. “De kernbommen in Volkel zijn toch ook illegaal.”

Lees verder »

De kiezer zit niet te wachten op een volgend ‘robbertje knokken’ tussen Balkenende en Bos. Hij wil inhoudelijke keuzes. Niet het partijleiderschap van Balkenende moet daarom ter discussie staan, maar het verkiezingsprogramma.

Dat betoogt Marnix van Rij, oud-partijvoorzitter CDA (1999-2001), in dit opiniestuk. Hij wijst erop dat premier Balkenende niet verantwoordelijk gehouden kan worden voor de vallende kabinetten. “In 2002 liep de LPF weg, in 2006 D66 en in 2010 de PvdA”, aldus Van Rij.

Lees verder »

Toen het kabinet-Balkenende IV viel, droeg het CDA onmiddellijk Jan Peter Balkenende weer voor als lijsttrekker. Hij wordt vanzelfsprekend lijsttrekker, zelfs als hij meteen aankondigt helemaal niet van plan te zijn in de Kamer zitting te nemen. Het toont aan hoezeer de Nederlandse politiek de laatste decennia is veranderd in een spel van gevestigden en buitenstaanders, meent hoogleraar vaderlandse geschiedenis Henk te Velde vandaag in NRC Handelsblad.

Sinds 2001 hebben groepen die zich als buitenstaander manifesteren een groot succes, schrijft Te Velde. Fortuyn, Verdonk, Wilders. Het is wel een komen en gaan, maar de constante is de bereidheid van kiezers om zich (tijdelijk) te verbinden met politici die zich naast hun inhoudelijke agenda profileren door zich af te zetten tegen de gevestigde orde. Het loont om je heftig als buitenstaander te presenteren. En het premierschap is veranderd, aldus Te Velde. Wie nu eenmaal premier is, heeft een vrijwel onaantastbare positie. Alleen hijzelf beslist nog over zijn vertrek – en dus is de verleiding groot om te lang te blijven.

Enkele decennia geleden ging de koningin op de fiets, was de minister-president een, soms onopvallende, primus inter pares, was de Tweede Kamer als forum ondergeschikt aan de partijen en was de Grondwet een document waar zelden iemand over praatte. In het Torentje zat een ambtenaar. Dat is allemaal veranderd en meer dan wie ook zal de premier van het volgende kabinet daar rekening mee moeten houden. Niet dat hij of zij meteen een macho moet zijn, maar het moet iemand zijn die in staat is de goede kanten van de oudere ingetogen manieren van politiek bedrijven te verbinden met de eisen die de huidige situatie stelt.

Wat vindt u? Moet Balkenende inderdaad opteren voor een nieuw premierschap of wordt het tijd voor anderen? Is het vanzelfsprekend dat de lijsstrekker ook premier wordt of is het misschien beter te zoeken naar ‘buitenstaanders’? Of is het beter de premier rechtstreeks te kiezen?

Als een premier vier keer met zijn auto van de weg raakt, dan moeten we openlijk over zijn stuurmanskunsten durven praten.

Dat betoogt Ton Uijttewaal, gemeenteraadslid en kandidaat-gemeenteraadslid voor het CDA in Houten. Hij vreest dat de kabinetsval en het optreden van premier Balkenende zijn weerslag niet zal missen op de lokale verkiezingsresultaten.

Lees verder »

De Kamerdebatten tot aan de val van het kabinet gingen vooral over de gebrekkige informatievoorzieningen aan de Kamer, de ontbrekende regie van de premie en voor hun beurt sprekende ministers. Een inhoudelijke analyse van de mogelijke consequenties van militair ingrijpen voor Irak en Afghanistan bleef uit.

Dat irriteert Mariko Peters (Kamerlid GroenLinks) en Petra Stienen (auteur van het boek ‘Dromen van een Arabische lente’). Vandaag doen ze op de opiniepagina van nrc.next hun beklag. Het debat beperkte zich volgens de auteurs tot ‘Haags gedoe’.
Lees verder »

Foto Roel Rozenburg

Het kabinet Balkenende IV is gevallen. Wie draagt er het meeste schuld voor de val van het kabinet?

Zaterdagochtend om vier uur maakten de coalitiepartijen bekend niet meer voldoende vertrouwen in elkaar te hebben om verder te regeren. Premier Jan Peter Balkenende gaf zaterdagochtend vroeg een korte persverklaring.
Lees verder »

Heeft minister Verhagen (CDA) zijn collega Bos (PvdA) niet betrokken bij het NAVO-verzoek om verlenging van de missie in Uruzgan? Of is de PvdA-leider achteraf teruggekrabbeld toen zijn partij tegensputterde?

Op die vragen kwamen gisteravond in het Kamerdebat verschillende antwoorden. Vicepremier Bos herhaalde gisteren de uitspraak die de onenigheid in het kabinet begin deze week publiek maakte. De PvdA zou een militaire missie in Uruzgan na 1 december 2010 niet accepteren. Een NAVO-verzoek aan het kabinet om juist langer in Uruzgan te blijven, moet door de ministerraad worden afgewezen.

Vicepremier Verhagen verklaarde dat hij alles had gedaan met medeweten van de PvdA. En Premier Balkenende drong erop aan de discussie over Uruzgan binnen de beslotenheid van het kabinetsberaad te voeren, zoals vandaag zal gebeuren. “Een stoelendans rond de waarheid”, zo vatte D66-leider Pechtold het debat samen.

Wat gaat er volgens u schuil achter de crisis? Heeft Verhagen zijn collega Bos voor een voldongen feit geplaatst? Of is Bos gedraaid? Is die gespletenheid van het kabinet het waard om nieuwe verkiezingen uit te schrijven?

De Indonesische president bezoekt Nederland in het voorjaar. Een goed moment om eindelijk eens te erkennen dat Indonesië op 17 augustus 1945 onafhankelijk werd, schrijven Nelleke Noordervliet, Adriaan van Dis, Geert Mak en anderen. Lees hier hun pamflet.

Hoewel minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (CDA) op 17 augustus 2005 aanwezig was bij de 60-jarige viering van de Republiek Indonesië, heeft Nederland deze datum nooit officieel erkend. De schrijvers van het pamflet vinden dat het tijd is voor een nieuwe stap: Lees verder »