Scherper onderscheid markt en staat, s.v.p.
Door Mark Rutte en Frans Weekers
Het is gevaarlijk om deze crisis aan te grijpen om ‘de markt’ als systeem of ‘de mens’ de schuld in de schoenen te schuiven.
Een democratie kan niet zonder vrije markten en particulier initiatief. Je kunt mensen geen politieke vrijheid bieden zonder ze ook economisch vrij te laten. Mensen doen wat ze doen uit gezond eigenbelang, meestal zonder de belangen van anderen daarbij uit het oog te verliezen. Dat leidt tot dynamiek en groei. Want zodra de doelen zijn behaald, worden ze verlegd. Hoe vrijer de mens mag zijn in zijn doen en laten, in zijn beroepskeuze en opleiding, hoe groter deze dynamische groeikracht en hoe hoger de productiviteit.
Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel
dinsdag 9 juni 2009, 17:43 uur
Met dit soort algemeenheden schieten we niet op. Overigens, Rutte zit in de analyse wel heel dicht in de buurt van Bos, maar laat het dan compleet afweten als het om beleidsmatige oplossingen gaat. (Niet dat Bos die wel heeft.)
Kortom, hij bedrijft partijpolitiek, altijd te herkennen aan het gebruik van het adjectief ‘gevaarlijk’ voor het idee van degeen tegen wie je opponeert.
Waar we het over eens zijn is dat Balkenende weer een onbegrijpelijke manoeuvre uithaalt. Hoewel, onbegrijpelijk? Eigenlijk is het oude stuff uit de naoorlogse periode toen het CDA nog een droom was van KVP’ers en ARP’ers.
dinsdag 9 juni 2009, 20:13 uur
Deze oppervlakkige analyse komt van twee draaideurpolitici: steeds maar hetzelfde riedeltje, zich geen rekenschap gevend en zelfs ontkennend welk kwaad zij met hun politieke filosofie in de maatschappij hebben aangericht. Mark Rutte doet mij denken aan een kettinghond: de hele dag maar blaffen; en aan de ketting van het neoliberalisme.
woensdag 10 juni 2009, 10:47 uur
Met Mark Rutte ben ik het eens dat het niet of de mens of het systeem is die verantwoordelijk is voor de crisis. Het is meer deze complexiteit van menselijk gedrag en van het systeem die met elkaar interacteren, waardoor gedeeltelijk onverwacht alles op tilt slaat. Door de complexiteit en de onvoorspelbaarheid van menselijk gedrag is er geen economisch model op dit moment die kan voorspellen wat er gaat gebeuren, vandaar dat niemand echt een concrete, nieuwe oplossing heeft. Wel zijn er meer grenzen aan wat wel en niet goed te liberaliseren is en dat hangt volgens mij samen met de aard van het product of dienst. Met name de zorg is daar een voorbeeld van. Deze is voor een belangrijk deel gebaseerd op een vertrouwelijke relatie die je met je zorgverlener hebt. Personen zijn niet zo maar uitwisselbaar zoals energie leveranciers, auto’s, etc. De botsing tussen het Rijnlandsmodel en het Angelsaksisch model bestaat uit een botsing tussen waarden ( het zijn geen economische modellen) maar hebben wel effect op politieke en economische keuzen.
woensdag 10 juni 2009, 13:38 uur
Een helder en uitstekend betoog dat mij doet denken aan de negen kernwaarden van de moderniteit, zoals geformuleerd door Pim Fortuyn. Kortheidshalve geef ik 3,7 en 8 van die negen kernwaarden letterlijk weer. De overeenkomst is treffend en het lijkt erop dat de VVD het gedachtegoed van Fortuyn goed heeft begrepen. Beter laat dan nooit.
3. Er is een markteconomie gebaseerd op eigen initiatief en vrij ondernemerschap. De staat reguleert deze vrijheid met het doel haar te behouden en zwakkere partijen de noodzakelijke bescherming te bieden tegen het ‘natuurgeweld’ van de vrije markt. Concreet betekent dit volledige concurrentie en het tegengaan van marktafscherming, oligopolies en monopolies, alsmede een deugdelijke milieuwetgeving en wetgeving die het publieke domein beschermt tegen uitwassen.
7. Individuele verantwoordelijkheid staat in de moderniteit centraal. Richtsnoer daarbij is de ontwikkeling van een individueel geweten en de ontwikkeling van het besef dat ieder mens uiteindelijk verantwoordelijkheid draagt voor zijn eigen leven en de vormgeving daarvan.
8. Een samenleving bestaat echter bij de gratie van samenlevende en samenwerkende individuen. Dit betekent dat het individualisme en de individuele vrijheid hun begrenzingen hebben daar waar zij de samenleving in haar voortbestaan bedreigen, dan wel dreigen te desintegreren. Het gaat daarbij om een op collectief niveau beleefd stelsel van kernnormen en kernwaarden. Dit stelsel komt tot stand door democratische besluitvorming, de overdracht en handhaving worden gegarandeerd door overheidsinstanties als het onderwijs, de politie en het Openbaar Ministerie. De vrije pers en particuliere organisaties ondersteunen het geheel.
woensdag 10 juni 2009, 20:22 uur
Ik wil voor mijzelf zo veel mogelijk vrijheid, maar jij moet je aan mijn normen & waarden houden !
Mark Rutte & Frans Weekers schrijven;
“Mensen doen wat ze doen uit gezond eigenbelang, meestal zonder de belangen van anderen daarbij uit het oog te verliezen. Dat leidt tot dynamiek en groei.”
Dat leek mijn ervaren binnen een geprivatiseerd voormalig overheidsondernemen allerminst. Integendeel zelfs. Liepen we niet langzaam een dynamisch groeiende schijnwereld binnen (?) Vooral bouwende op marktconforme reclame, presentie, uitstraling, meten is weten,.. ?
En is wellicht niet slechts een kleine minderheid van “de” “meeste” “mensen” voldoende om (zij het in de juiste posities misschien) zo af en toe een “welbegrepen”, “groeiend” “dynamisch” eigenbelang na te streven en de rest, in een gezonde hypotheek-krediet-vertrouwens- crisis, het na-kijken te geven ? Sommigen leken zelfs te denken dat geld, prikkels (straf & beloning) uitdelen, targets halen,.. het wel zonder “de” (wiens, “onze” ?) samenwerking, samenleving,.. kon stellen. Het moest niet te ingewikkeld worden. Je moest het voor jezelf “klein”, overzichtelijk,.. houden. “De” (wiens ?) “samenleving”… ? “Die moest maar voor zichzelf zorgen.” Kan dat wel, als “wij” (wie ?) dat niet doen ?
Overal een gezonde competitie, gezond egoïsme, gezonde assertiviteit, gezonde agressie, gezonde ruzie, gezonde oorlog…. aanwakkeren.. aanbidden,.. opdat “de” “beste” het zal winnen ? Zouden dat bacteriën, het virus,.. kunnen zijn ?
Wanneer de Hr. Bolkestein zich afvraagt wat “Neo-liberaal” is, dan vraag ik mij ook af of dat geen A-moreel bedrijfsethisch model van orthodoxe economen (de waardevrije wetenschap) met evolutie-psychologie als een soort oorlogspropaganda zou kunnen betreffen ? Daar waar ‘vrije’ religie, humanisme,.. nood-zakelijk-erwijze uit ons denken, voelen & handelen moest verdwijnen dankzij “de gezonde tucht van de markt”, ” ‘hard’ maar ‘rechtvaardig’ “, “eigenbelang als motor van ‘de’ economie”, “economie als een oorlog zonder wapens”,.. Daar zou dan een “terugtredende” overheid strenge controle moeten uitoefenen. Zij het dat diezelfde overheid ook privatiserend teruggedrongen werd. Alleen de Macho & Neeli Smit Kroes (als machtigste vrouw op aarde; sterk karakter, sterke persoonlijkheid ook) zouden daar nu nog “alles onder (reclame ?) controle” kunnen hebben .. misschien .. ?
Wellicht kunt u mij hier een beetje over helpen na-denken a.u.b. ?
woensdag 10 juni 2009, 21:21 uur
Marktwerking.
De overheid/staat als dienstverlenend bedrijf is niet anders dan ieder ander bedrijf en hoort ook marktconform te werken.
Marktwerking is het principe dat beoogt dat door concurrentie en competitie er steeds een optimale prijs/kwaliteitverhouding van producten en diensten wordt gewaarborgd.
Bij de beloning van (top)bestuurders in bedrijven en instellingen is de marktwaarde een belangrijk uitgangspunt voor de beloningshoogte.
Hoe schaarser de mensen met uitzonderlijke onderneming- en bestuurderskwaliteiten hoe hoger de beloningen.
In zijn algemeenheid is vooral de marktwaarde en de financiële prestaties van een bedrijf doorslaggevend voor de beloningen. Lange termijn gevolgen, zoals duurzaamheid en continuïteit van het bedrijf (milieu-) en werkgelegenheid (sociaal/maatschappelijk) worden vaak maar beperkt mee gewogen.
Marktwerking in het beloningssysteem is prima mits ook hier sprake is van een prijs/kwaliteitsverhouding ofwel beloning naar prestatie.
De beloningshoogte van bestuurders staat ter discussie omdat deze beloningen vaak niet in relatie staan tot de resultaten / prestaties: (profit, people, planet).
Ook de hoogte van de marktwaarde roept vragen op omdat deze marktwaarde niet objectief wordt bepaald maar door belanghebbenden in zelfbevoordelende netwerken wordt vastgesteld.
Bij de discussie over de topsalarissen is het de vraag of de beloningen hoger mogen zijn dan die van de minister-president met het hoogste ambt, die verantwoording moet afleggen over de geleverde prestaties van zijn regering: zowel economisch, milieu als sociaal maatschappelijk, en om de 4 jaar publiek wordt afgerekend op de resultaten door de Nederlandse kiezers.
Het probleem zijn de internationale ondernemingen. Ieder land hanteert zijn eigen beloningsnormen en deze zijn soms zeer verschillend. Hierbij dienen de landen met de hoogste beloningsvormen als voorbeeld en maatstaf.
De internationale financiële crisis maar ook op het gebied van milieu en sociaal/maatschappelijk hebben bestuurders met de hoogste beloningen enorm gefaald en de wereld in enorme problemen gestort waar vooral de minst draagkrachtige het meest onder te lijden hebben.
Het is zelfs zo dat nationale overheden de gevolgen van de financiële crisis saneren met miljarden aan belastinggeld.
De Co2 uitstoot en daaropvolgende komende klimaatveranderingen kosten de wereldgemeenschap miljarden.
We hebben het dan maar niet over de wereldwijde voedsel- en armoede problemen en sociale onrechtvaardigheid.
Een gebrek aan marktwerking is de oorzaak van een buitenproportioneel graaigedrag van topbestuurders.
Mensen die hard werken, briljante denkers met uitzonderlijke talenten moeten gekoesterd en goed betaald worden en zijn een zegen voor de mensheid.
Het is juist die laatste groep die het minst met geld en beloning bezig is!!!!
Ook de vrije markt voor beloningen is niet grenzeloos. Te hoge beloningen werkt corruptie en onrechtvaardigheid in de hand en nodigt uit tot onverantwoordelijke risico’s zowel financieel als milieu en sociaal/maatschappelijk.
Mijn mening is dan ook dat voor Nederlandse internationale ondernemingen de Balkenende-norm een prima norm is.
woensdag 10 juni 2009, 21:48 uur
Een duidelijke afbakening tussen overheidsinstellingen en private ondernemingen is natuurlijk al lang dringend gewenst. Het schimmige gebied van allerhande semiprivate winkeltjes werkt Zonnekoninggedrag vanzelf in de hand.
Daar zijn intussen vele voorbeelden van: woningbouwcorporatiemanagers, zorginstellingmanagers en onderwijsmanagers zijn regelmatig op minder plezierige wijze in het nieuws. Toch wordt hiertegen niets ondernomen. Waarom? Dat is een retorische vraag dunkt mij.
In deze periode houdt de Harvard econoom-politicoloog Sandel enkele voordrachten die via de BBC zijn te beluisteren en waarvan je de mp3-bestanden kunt downloaden.
Verder raad ik iedere politicus-bestuurder het boek van Fligstein aan, die hier naadloos op aansluit. Let op Fligsteins onderscheid tussen drie werksferen, in het onderstaand citaat uit een review: ‘vocational’ (bijvoorbeeld in het onderwijs en de zorg), ‘professional’ (technische beroepen) en ‘managerial’ (vul dit zelf maar in)
# lezingen van Michael Sandel
“Professor Michael Sandel begins the 2009 Reith Lectures by exploring Markets and Morality. Are there some things which should not be sold? Do we need to think of ourselves less as consumers and more as citizens? “
Website waar Sandels lezing is te beluisteren of downloaden:
http://www.bbc.co.uk/podcasts/series/reith
# boek van Neil Fligstein
Neil Fligstein (2002) Princeton U.P.: The Architecture of Markets: An Economic Sociology of Twenty-First Century Capitalist Societies
“Fligstein discusses three types of labor markets: namely, vocational, professional, and managerialist. Using Germany, France, the United States, and Japan as examples, he illustrates that states cannot be assumed either to side with capitalists (as in the classic Marxist account) or to help privileged
workers (as in the old institutional economics).”
# Karl Polanyi
Zowel Fligstein als Sandel baseren grijpen vanzelfsprekend en ondermeer terug op de klassieker van Karl Polanyi: “The Great Transformation” (Boston: Beacon Press, 1957)
donderdag 11 juni 2009, 11:12 uur
In het opinieartikel ‘Scherper tussen markt en staat’
leveren Mark Rutte en Frans Weekers hun bijdrage aan
een fatsoenlijk en gedegen debat. Ook al zijn we het niet op alle punten eens, is dit artikel een voorbeeld van hoe we dienen te debatteren binnen onze democratie. Dit ‘fatsoen’ wordt niet altijd gewaardeerd bij publiek, politiek en pers waar men zich maar al te vaak bedient van ‘one-liners’ of
een uitputtend verhaal over bestuurlijk-technisch zaken, gelardeerd met cijfers en percentages.
Politiek en media, veroordeeld (zo lijkt het) tot een verstandshuwelijk, houden zich vooral bezig met
aansprekende details.
Het debat dient juist op hoofdlijnen gevoerd te worden in begrijpelijke taal, wil de democratie functioneren en zich verder ontwikkelen.
Hoewel ik het in grote lijnen eens ben met hun betoog wil ik wat nadrukkelijker naar voren brengen
dat de overheid, waarvoor we als individueel burger
verantwoordelijkheid dragen, duidelijke randvoorwaarden moet stellen. Dan nog kan je, zoals
Marjolijn Hazebroek, je twijfels hebben over het liberaliseringsproces in de gezondheidszorg.
Ik ben het echter volledig oneens met het relativeren, in een terloops zinnetje, van het overleg tussen vakbonden en werkgevers. Dit overleg is mijns inziens van groot belang en zou verder ontwikkeld kunnen worden. Het respectvolle overleg
binnen individuele ondernemingen en organisaties is
zeker belangrijk als het gaat om ontwikkeling en dynamiek binnen die onderneming en organisatie.
Kern van deze reactie is het moeizaam functioneren van de democratie in onze Westerse maatschappij en de zorg met betrekking tot de verdere ontwikkeling
van democratische processen in bedrijven en organisaties.
Ik wens beide heren een goed en respectvol debat toe, ook in eigen kring!
donderdag 11 juni 2009, 17:17 uur
[deze reactie - behoudens enkele aanvullingen nu - heb ik woensdag 10 juni 2009, 21:48 uur op de site geplaatst, maar ik zag dat hij verwijderd was ?? Wat voor onwelvoeglijks stond / staat hierin ?? JM]
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
Rutte en Weekers bepleiten: “Er moet een scherper onderscheid gemaakt worden tussen overheid en markt die elk aan hun eigen soort tucht worden onderworpen”
Aan dat scherp onderscheid tussen overheid en markt – die inderdaad schreeuwend hard nodig is – dienen echter duidelijke keuzen vooraf te gaan, die bepalen welke domeinen en activiteiten aan de markt worden overgelaten en welke domeinen publiek moeten blijven.
Momenteel bestaat een schimmig niemandsland (Rutte en Weekers: “een hybride wildgroei tussen staat en vrije samenleving waar de ons-kent-ons-cultuur welig tiert.”) waar allerlei vage vogels en gladde gladakkers hun eigen profijt maximaliseren. Voor de verliezen die zij met publieke gelden aanrichten, zijn ze nauwelijks ter verantwoording te roepen.
Daar zijn intussen vele voorbeelden van: woningbouwcorporatiemanagers, zorginstellingmanagers en onderwijsmanagers zijn regelmatig op minder plezierige wijze in het nieuws vanwege zelfverrijking en verliesgevend “entrepreneurschap” (recent: Woningcorporatie “de Woonbron” met hun schip en Zorginstelling “Philadelphia”) Toch wordt hiertegen tot dusverre niets ondernomen. Waarom? Dat is een retorische vraag. Er zijn intussen te veel actoren met ‘friends in high places’ die (persoonlijk) welvaren bij zo veel mogelijk onduidelijkheid wat betreft verantwoordingplicht en aansprakelijkheid.
# lezingen van Michael Sandel
Onder andere over de vraag wat er in een maatschappij aan de markt kan worden overgelaten en wat er tot het publieke domein behorend dient te worden beschouwd, houdt de Harvard politiek filosoof Sandel momenteel enkele voordrachten die via de BBC zijn te beluisteren en waarvan mp3-bestanden gedownload kunnen worden.
In zijn eerste voordracht illustreert Sandel met treffende voorbeelden hoe “marktwerking” tegengesteld kan werken aan de beoogde: efficiency, prijsverlaging en keuzevergroting voor de consument / burger.
“Professor Michael Sandel begins the 2009 Reith Lectures by exploring Markets and Morality. Are there some things which should not be sold? Do we need to think of ourselves less as consumers and more as citizens? “
Website waar Sandels lezing is te beluisteren of downloaden:
http://www.bbc.co.uk/podcasts/series/reith
# boek van Neil Fligstein
Verder raad ik iedereen die zich voor dit vraagstuk markt / overheid interesseert een boek van Neil Fligstein aan, dat hier actueel naadloos op aansluit:
Neil Fligstein (2002) Princeton U.P.: “The Architecture of Markets: An Economic Sociology of Twenty-First Century Capitalist Societies.”
Fligstein onderscheidt o.a. drie werksferen: ‘vocational’ (ambachtelijk > bijvoorbeeld in het onderwijs en de zorg), ‘professional’ (de technische beroepen) en ‘managerial’ (vul dit zelf maar in)
“Fligstein discusses three types of labor markets: namely, vocational, professional, and managerialist. Using Germany, France, the United States, and Japan as examples, he illustrates that states cannot be assumed either to side with capitalists (as in the classic Marxist account) or to help privileged workers (as in the old institutional economics).”
# Karl Polanyi: “The Great Transformation”
Zowel Fligstein als Sandel grijpen terug op de klassieker van Karl Polanyi: “The Great Transformation” (Boston: Beacon Press, 1957).
Polanyi geeft reeds de randvoorwaarden aan welke een maatschappij met markteconomie zou moeten voldoen; bijvoorbeeld een strikte scheiding tussen een economische en sociopoltieke sfeer. Dat is een utopie want “normally, the economic order is merely a function of the social, in which it is contained.”
Een ander verschijnsel dat Polanyi voorzag, is het uitdijende controle-apparaat dat de zogenaamde vrije marktwerking in toenemende mate vereist. We hoeven maar om ons heen te kijken, om te zien wat hij bedoelt.
donderdag 11 juni 2009, 21:37 uur
n.a.v. 4
Het is lovenswaardig dat de heer Herben actief is op dit discussieforum. De door hem aangehaalde punten 3 en 7 zijn helder. Met punt 8 heb ik meer moeite. Onder een ‘collectief beleefd stelsel van kernnormen en kernwaarden’ dat door ‘democratische besluitvorming’ tot stand komt, kan ik me niets voorstellen. Dit is met alle respect Balkenende-Nederlands.
Ik denk dat professor Fortuyn ethiek en recht niet scherp genoeg onderscheidt. Het is m.i. de taak van het wetgevende macht een balans te vinden tussen het belang van het individu om zijn kansen te optimaliseren (ook het onderwijs en andere faciliteiten dragen daaraan bij)en de samenleving die beschermd dient te worden tegen maatschappijontwrichtend gedrag.
Bij ethiek in onze westerse traditie gaat het om iets anders. Het christendom stelt een maximale eis. De ander lief te hebben als jezelf. Op de keper beschouwd is dit zelfs meer een limiet dan een eis. Je dient naar het maximale te streven maar menselijkerwijze zul je dit nooit bereiken. De categorische imperatief van Immanuel Kant formuleert een vergelijkbare eis. Ook bij Sartre en andere filosofen kom je dit tegen.
In de ethiek gaat het m.a.w. vaak om maximale eisen. In het recht dient men zich echter te beperken. Het individu dient zich zo veel mogelijk in vrijheid te ontplooien. Met enige overdrijving zou je kunnen zeggen dat de wetgever zich tot het allernoodzakelijkste dient te beperken.
Tot slot. De (veelal) impliciete morele opvattingen zoals die in de maatschappij leven, zullen op een of andere wijze altijd wel tot expressie komen in de wetgeving.
Teun Balemans, Eindhoven
vrijdag 12 juni 2009, 10:36 uur
n.a.v. # 5
De vierde alinea is niet goed geformuleerd. De tekst moet luiden: In de ethiek gaat het m.a.w. vaak om maximale eisen. De reikwijdte van het recht moet echter beperkt zijn. Het individu moet zich zo veel mogelijk in vrijheid kunnen ontplooien zonder gehinderd te worden door overbodige regeldwang.
vrijdag 12 juni 2009, 14:43 uur
Ik ben niet voor het afschaffen van het vrije markt beginsel. Wat dat staat inderdaad voor initiatief, innovatie en ontwikkeling, die op vele terreinen nodig zijn. Daar kan ik het dus wel mee eens zijn. Ook ben ik het eens, waar het de controle betreft op die vrije markt, nog wel te wensen over laat!
Maar de huidige falende economische samenleving heeft ook te maken met het feit dat we hierin het sociale aspect, de mens en medemens als uitgangspunt, uit het oog verloren is. Het egomaterialisme, geld verdienen kosten wat het kost, staan hierin nu te veel centraal.
Verder moet de crisis gebruikt worden, niet alleen om de controle hierop eens goed door te lichten, maar ook eens, inderdaad, een duidelijke discussie te voeren over wat wel en niet op die vrije markt thuis hoort.
Ik vind de vergelijking met die bakker om de hoek wel een aardige vergelijking, maar gaat juist mank, als je in dit licht, onder andere, ook de gezondheidszorg plaatst? Want hoeveel keus hebben mensen in hun leven, over hun gezondheid, ook als een gesneden wit of een krentenbrood, bij de een of andere bakker? Ik dacht van niet, een probleem met je gezondheid is meestal iets wat je overkomt, daar heb je niet zo veel in te kiezen. Bovendien leidt dit plaatsen van de zorg in een concurrentie markt tot een verschuiving voor waar het bedoeld voor is, de zorg voor de mens, naar het bezig zijn met economie markt!
Voorbeelden te over, kijk alleen maar eens bij de thuiszorg, en praat eens met een paar van de daarin werkende verpleegkundigen! Er zijn daar zelfs al voorbeelden dat ze uit de dure en grote, door de marktmanagers beheerste zorginstellingen zijn gestapt, en min of meer voor zich zelf een kleine organisatie zonder duur management zijn begonnen, en niet zonder succes! (zie:vrijdag 13 februari 2009 door marc chavannes). Dus hoezo marktprincipe? Kortom, hier moet dus eens heel goed en kritisch gekeken worden. Hier werkt het “wonder” van de markt dus geheel niet, en is waarschijnlijk ook niet eens wenselijk!
Nog een schamel voorbeeld van marktmanagement zijn wel de nutsbedrijven, de oude term van weleer zegt het eigenlijk al! Water, gas, licht en elektriciteit zijn, tot op zekere hoogte, eigenlijk ook geen luxe artikelen, en horen ze mijns inziens niet thuis op de vrije markt! Tot nu toe heeft het dan voor een gemiddelde consument ook niets opgeleverd. Ja, een administratieve ondoorzichtige rompslomp, waar veelal de bedrijven zelf ook geen grip meer op lijken te hebben.
Het is een zeer ondoorzichtig gebeuren geworden, verdeeld over infrastructuur en de levering van energie. Wie gaat de infrastructurele onderhoud betalen, terwijl de energie leveraars proberen te wedijveren over hun klanten. Uiteindelijk wordt de rekening daarvan ook weer doorberekend op de klant, en blijft er van een eventuele lager wordende prijs niets over.
Maar, er is hier nog iets vreemds aan de hand. Want is het principe van de vrije markt, niet dat een bedrijf winst maakt en groeit? Terwijl we hier juist met een sector te maken hebben die op de eerste rang zit, wat betreft ons milieu beleid! We doen een beroep op de consumenten, de klanten dus van deze (nuts)bedrijven, om juist minder te consumeren. Spaarlampen worden bevorderd, die gloeilamp moet uit de handel en er moet een zonnepaneel op het dak, muren geïsoleerd! Wat gebeurd hier? Dit is toch een contradictio in terminus! Minder inkomsten, geen groei, en gaat dus in dit principe, de prijs omhoog!
Dit zijn zo een paar voorbeelden waarbij we ons eens flink achter de oren moeten krabben, en de vraag moeten stellen of ze op die markt thuis horen!
We moeten inderdaad oppassen dat we niet te veel gaan doorslaan naar de andere kant, waarin de staat weer overal alleen in de pap brokkelt. Een “natuurlijk” evenwicht is hier van belang! We moeten misschien naar een vrije markteconomie die weer een menselijk en sociaal gezicht heeft! Waarin niet alleen het geld verdienen, van steeds groter en steeds meer voor bedrijven voorop staat! Want dat kunnen we, ook al gezien de ecologische werkelijkheid, niet vol blijven houden. Een marktprincipe misschien van niet meer groei, maar van juist meer kwaliteit. Mensen zijn bereidt om voor kwaliteit meer te betalen. Dus moeten we weer naar betere en duurzame kwaliteits productie in onze industrie.
Bovendien sla je nog een vlieg in die klap! Werknemers zijn meer betrokken bij het leveren van een goed product, geeft meer plezier in je werk, en zie je er bijvoorbeeld ook minder tegenop langer voor je pensioen door te moeten doorwerken. Iets wat nu vaak niet het geval is, in de door de huidige opgejaagde en stressende economische markt! Dus ook weer goed voor de economie, toch? En Europa kan hierin een grote en belangrijke rol spelen, denk ik zo! Want kwaliteit komt niet uit China, vooralsnog!
Kortom, vrije markt ja, maar niet kosten wat het kost, en inderdaad goed onder controle! En we moeten er van af zien bedrijven die in een eerste belangrijke behoefte van leven voorzien te privatiseren!
Misschien een idee voor de VVD, die stelt de eerste partij voor de arbeiders te zijn?
vrijdag 12 juni 2009, 15:15 uur
Ik ben niet voor het afschaffen van het vrije markt beginsel. Wat dat staat inderdaad voor initiatief, innovatie en ontwikkeling, die op vele terreinen nodig zijn. Daar kan ik het dus wel mee eens zijn. Ook ben ik het eens, waar het de controle betreft op die vrije markt, nog wel te wensen over laat!
Maar de huidige falende economische samenleving heeft ook te maken met het feit dat we hierin het sociale aspect, de mens en medemens als uitgangspunt, uit het oog verloren is. Het egomaterialisme, geld verdienen kosten wat het kost, staan hierin nu te veel centraal.
Verder moet de crisis gebruikt worden, niet alleen om de controle hierop eens goed door te lichten, maar ook eens, inderdaad, een duidelijke discussie te voeren over wat wel en niet op die vrije markt thuis hoort.
Ik vind de vergelijking met die bakker om de hoek wel een aardige vergelijking, maar gaat juist mank, als je in dit licht, onder andere, ook de gezondheidszorg plaatst? Want hoeveel keus hebben mensen in hun leven, over hun gezondheid, ook als een gesneden wit of een krentenbrood, bij de een of andere bakker? Ik dacht van niet, een probleem met je gezondheid is meestal iets wat je overkomt, daar heb je niet zo veel in te kiezen. Bovendien leidt dit plaatsen van de zorg in een concurrentie markt tot een verschuiving voor waar het bedoeld voor is, de zorg voor de mens, naar het bezig zijn met economie markt!
Voorbeelden te over, kijk alleen maar eens bij de thuiszorg, en praat eens met een paar van de daarin werkende verpleegkundigen! Er zijn daar zelfs al voorbeelden dat ze uit de dure en grote, door de marktmanagers beheerste zorginstellingen zijn gestapt, en min of meer voor zich zelf een kleine organisatie zonder duur management zijn begonnen, en niet zonder succes! (zie:vrijdag 13 februari 2009 door marc chavannes). Dus hoezo marktprincipe? Kortom, hier moet dus eens heel goed en kritisch gekeken worden. Hier werkt het “wonder” van de markt dus geheel niet, en is waarschijnlijk ook niet eens wenselijk!
Nog een schamel voorbeeld van marktmanagement zijn wel de nutsbedrijven, de oude term van weleer zegt het eigenlijk al! Water, gas, licht en elektriciteit zijn, tot op zekere hoogte, eigenlijk ook geen luxe artikelen, en horen ze mijns inziens niet thuis op de vrije markt! Tot nu toe heeft het dan voor een gemiddelde consument ook niets opgeleverd. Ja, een administratieve ondoorzichtige rompslomp, waar veelal de bedrijven zelf ook geen grip meer op lijken te hebben.
Het is een zeer ondoorzichtig gebeuren geworden, verdeeld over infrastructuur en de levering van energie. Wie gaat de infrastructurele onderhoud betalen, terwijl de energie leveraars proberen te wedijveren over hun klanten. Uiteindelijk wordt de rekening daarvan ook weer doorberekend op de klant, en blijft er van een eventuele lager wordende prijs niets over.
Maar, er is hier nog iets vreemds aan de hand. Want is het principe van de vrije markt, niet dat een bedrijf winst maakt en groeit? Terwijl we hier juist met een sector te maken hebben die op de eerste rang zit, wat betreft ons milieu beleid! We doen een beroep op de consumenten, de klanten dus van deze (nuts)bedrijven, om juist minder te consumeren. Spaarlampen worden bevorderd, die gloeilamp moet uit de handel en er moet een zonnepaneel op het dak, muren geïsoleerd! Wat gebeurd hier? Dit is toch een contradictio in terminus! Minder inkomsten, geen groei, en gaat dus in dit principe, de prijs omhoog!
Dit zijn zo een paar voorbeelden waar we ons eens flink achter de oren moeten gaan krabben, en de vraag moeten stellen of ze op die markt thuis horen!
Verder moeten we inderdaad moeten we oppassen dat we niet te veel gaan doorslaan naar de andere kant, waarin de staat weer overal alleen in de pap brokkelt. Een “natuurlijk” evenwicht is hier van belang! We moeten misschien naar een vrije markteconomie die weer een menselijk en sociaal gezicht heeft! Waarin niet alleen het geld verdienen, van steeds groter en steeds meer voor bedrijven voorop staat! Want dat kunnen we, ook al gezien de ecologische werkelijkheid, niet vol blijven houden. Een marktprincipe misschien van niet meer groei, maar van juist meer kwaliteitsproducten. Mensen zijn bereidt om voor kwaliteit meer te betalen. Dus moeten we weer naar betere en duurzame productie in onze industrie.
Bovendien sla je nog een vlieg in die klap! Werknemers zijn meer betrokken bij het leveren van een goed product, geeft meer plezier in je werk, en zie je er bijvoorbeeld ook minder tegenop langer voor je pensioen door te moeten doorwerken. Iets wat nu vaak niet het geval is, in de door de huidige opgejaagde en stressende economische markt! Dus ook weer goed voor de economie, toch? En Europa kan hierin een grote en belangrijke rol spelen, denk ik zo! Want kwaliteit komt niet uit China, vooralsnog!
En we moeten er van af zien bedrijven die in een eerste belangrijke behoefte van leven voorzien te privatiseren!
Misschien een idee voor de VVD, die stelt de eerste partij voor de arbeiders te zijn?
zaterdag 13 juni 2009, 07:56 uur
Eigenlijk zijn die eenvoudige tegenstellingen als mens/systeem , staat/markt enz gewoon te simplistisch,misleidend,ze zij vaak het begin van een zoektocht naar schuldigen i.p.v. oorzaken.
Eerst een premier,toen weer een partijleider en ieder vindt weer een andere dichotomie en schuldigen.
Het kapitalisme bestaat uit een intgreert geheel ,waarin men systeem,markt,mens,staat kan onderscheiden,maar niet als losse krenten in een krentenbol.
Nu gaat er iets mis in die totaliteit,er komt een crisis en ook een recessie,mischien nog meer,dit is niet zeker want er wordt gegoocheld met cijfers en verwaxchtigen.
Oorzaak is het gebrek aan doorbraak innovaties en ondernemend elan en ook de acceptatie van gevolgen van creatieve afbraak.
Hierin komt de mens in voor : inventief,bezig,elan,ondernemend
Hier komt de markt in voor:verzadigdiging,steun van overheid of staat
Hierin komt het systeem voor:Dit is gebasseerd op geremde groei (en dit leidt automatisch tot instabiliteit),marktwerking,
Hierin komt de staat voor : steun en organistie van wetenschap,beinvloeden van de markt,toelating van mensen tot die markt of vestiging van ondernemigen.
Los van elkaar blijft er niet veel over om over te vertellen ,maar vormen deze puten wel een kracht.Dus niet kunstmatige scheidingen aanbrengen zou ik zeggen bij analyses van de malaise.Misschien gaat het meer om de werking dan om de structuur.
zaterdag 13 juni 2009, 15:43 uur
Vroom gepraat in de media (al zijn de blogs van beduidend hoger kwaliteit dan hun papieren tegenhangers: die zijn voorspelbaar conventioneel qua artikelinhoud en toonzetting) brengt ons helaas niet verder. Mark Rutte en maat zeggen niet veel slimmere of motiverende dingen dan Balkenende en Bos doen.
* * De lezing van Harvard prof. Michael Sandel op de BBC (en elders eveneens te downloaden)heb ik intussen beluisterd en kan ik zeker aanbevelen. Wat Sandel zegt, is lang niet allemaal nieuw, maar het kan niet vaak genoeg worden gezegd.
De Haagse kniesoren daar onder die stoffige kaasstolp hebben geen flauw benul waarmee ze bezig zijn en waren toen ze aan het privatiseren en vermarkten sloegen! Ze doen maar wat. En nu zitten ze te klungelen om de geest uit de fles weer enigszins in het gareel te krijgen. Dat lukt ze niet, want daartoe missen zij iedere denkbare competentie.
Ze zouden om te beginnen eens wat goede literatuur tot zich moeten nemen. Misschien brengt dat hun ideeen op een iets hoger niveau dan nu te doen gebruikelijk.
Het is ronduit bedroevend hoe aftands en vaak uitgesproken dom de dingen zijn die zij zeggen en beweren. Te bedenkend dat zulke lieden het hier voor het zeggen hebben en ons “regeren” en “besturen.”
Ik vind democratie – die blijkbaar tot dit soort gerommel en gestuntel leidt – steeds vreemder.
Het is gewoon wachten op de harde bons waarmee we straks onvermijdelijk op aarde terug belanden. Want dat dit gemodder niet eeuwig door kan gaan, is overduidelijk.
zondag 14 juni 2009, 14:39 uur
Rutte en Weekers begrijpen de essentie van het probleem toch niet echt. Ze schrijven bijvoorbeeld: “Als de bakker te duur is of slecht brood verkoopt, ga je naar een andere bakker. Waarom zou dat met energie, zorg of financiële dienstverlening anders zijn?” Nou mijne heren, dat is wel degelijk anders en wel heel anders, omdat een brood kopen, of voor mijn part een auto of een huis, in een totaal andere categorie van maatschappelijk handelen en behoeftebevrediging valt dan “zorg inkopen” of verwarming in de winter (energie) of onderwijs voor je kinderen.
Zorg en onderwijs kóóp je trouwens niet in, dat is hier een heel verkeerd werkwoord gebruiken. Voor zorg en onderwijs geef je gewoon een redelijke tegenprestatie uitgedrukt in een geldbedrag en wel vanuit de basale overtuiging en de vanzelfsprekendheid dat indien je zo gelukkig bent zelf gezond te zijn en niets te mankeren, dus zelf geen medische zorg nodig hebt, je die ander die wel zorg behoeft graag jouw aandeel gunt. Vanzelfsprekend. Daar hoef je toch niet over na te denken?
Je kunt je tijd veel aangenamer en nuttiger besteden, dan met voortdurend narekenen of die ander misschien niet te veel en te dure zorg opsnoept. Als je bijvoorbeeld ooit iemand hebt verzorgd en begeleid die kwaadaardige terminale kanker had, dan zou je weten waar ik het hier over heb. Welk normaal mens gaat voor z’n lol naar de dokter of naar de tandarts?
Geld vervult hier een geheel andere functie dan bij het kopen van een huis of auto; het is ander geld omdat het anders wordt gebruikt. Let wel: gebruikt. Geld gebruik je, geld is een middel en geen doel. Weet je nog: ruilmiddel, betaalmiddel, oppotmiddel en nog een paar functies leerde ik vroeger bij economie. Precies dat tot doel-op-zich verheffen van geld, heeft ons in deze ellende doen geraken. En dat is bij herhaling, de hele geschiedenis door gebeurd.
Zorg en onderwijs “consumeer” je evenmin; ook weer zo’n fout werkwoordgebruik. Een brood consumeer je. Maar onderwijs consumeer je niet. Voor onderwijs betaal je evenals voor zorg een redelijke hoeveelheid geld, want goed onderwijs genieten is ieders recht. Indien je begiftigd bent met een gezond stel hersens dan kun je waarschijnlijk ander onderwijs aan (niet eens per sé duurder onderwijs!) dan iemand die misschien iets minder in de bovenkamer heeft. Maar diegene kan ongetwijfeld weer dingen waar jij geen kaas van hebt gegeten, of waar jij geen talent voor hebt. Niet alles hoeft of moet per sé voor geld te koop te zijn. Is dat ook niet. Dit betekent niet dat ik rabiaat tegen marktwerking ben. Maar ik wil wel eerst weten wat er onder marktwerking wordt verstaan en op welk gebied en waarom marktwerking moet worden ingevoerd. Markten zijn namelijk helemaal geen neutrale instrumenten.
Daarom vind ik dat onderscheid van Neil Fligstein (# 9. Jerry Mager) in die drie gebieden zo verhelderend en bruikbaar: “Fligstein discusses three types of labor markets: namely, vocational, professional, and managerialist .” Ook Michael Sandel pleit in zijn BBC-lezing heel terecht voor het onderscheiden van de respectievelijke maatschappelijke domeinen waar marktwerking al dan niet kan of mag functioneren (Sandel: “We zijn ongemerkt afgedreven van het hebben van een markteconomie, naar het zijn van een marktsamenleving / .. from having a market economy to being a market society.”). Ronduit stuitend vind ik het door Sandel aangehaalde idee van Gary Becker om vluchtelingen net als CO2 emissie per quotum verhandelbaar te maken tussen landen.
Rutte en Weekers zitten volgens mij volledig op de toer van Fligsteins ‘managerialist’ en dus zullen ze geen wezenlijke verbeteringen van de huidige malaise willen en kunnen bewerkstelligen: hun mindset, ideologie, hun manier van tegen de wereld aankijken deugt daar naar mijn overtuiging niet voor.
Dit stuk van hun artikel vind ik ook niet echt goed doordacht; haastig in elkaar geflanst. Voor de goede orde: met mijn kritiek diskwalificeer ik beide heren niet als individu of persoon. Mark Ruttes optreden in Buitenhof, twee weken geleden geloof ik, vond ik zelfs ijzersterk en hartverwarmend authentiek.
Maar, onderwijs en zorg zijn heel andere sociale domeinen dan financiële producten.
Een recente en duidelijke illustratie van verschillende gebieden waar het marktmodel wel/niet functioneert, geeft de heer Martijn Katan in zijn column in de NRC van gisteren: “De claims op het slagveld.”
De ‘wild west’ waarover Rutte en Weekers het hebben, bestaat bij ons al heel lang, juist in die maatschappelijke domeinen waar “markt” op oneigenlijke manier wordt gebruikt door bepaalde mensen (ik zeg: de managers) om zichzelf te bevoordelen en te verrijken.
Dit gebeurt in wezen precies op dezelfde wijze als waarop het idiote concept van die zogenaamde “marktconforme beloningen” wordt gebruikt door bepaalde lieden, om zich legaal geld toe te eigenen waarop ze gezien de reële toegevoegde waarde die ze genereren helemaal geen recht kunnen doen gelden. Zo lang echter niemand daartegen protesteert en serieus werk maakt van het doorprikken van al die ballonnen met gebakken lucht, zo lang kunnen deze brutale boeven gewoon hun gang gaan. In wezen plegen ze gewoon diefstal op klaarlichte dag.
Het genante gebral van die nieuwe Schiphol-CEO, Jos Nijhuis (NRC za. 13 juni 2009; Lolke v.d. Heide en Daan van Lent), is een schrijnend voorbeeld van het genoemde verschijnsel. Zo lang personen met een dergelijke houding en visie blijkbaar voor belangrijk worden versleten, zullen wij er als wereld met z’n allen niet echt op vooruitgaan.
Ik kan de heren Rutte en Weekers serieus aanbevelen aandachtig te luisteren naar tenminste de eerste Reith lecture van Michael Sandel over markt en moraal. Sandel heeft wat mij betreft in 40 minuten meer zinnige dingen te berde gebracht dan het hele kabinet + Tweede Kamer de afgelopen jaren bij elkaar hebben gezwateld. We hebben, meen ik, nog drie voordrachten van Sandel te goed. Doe er je voordeel mee!
zondag 14 juni 2009, 14:55 uur
Van de eerste Reith lecture (di. 09 juni 2009) van Michael Sandel is een transcriptie te lezen en downloaden en een video te bekijken. Hieronder de sitegevens.
http://crookedtimber.org/2009/06/09/michael-sandels-reith-lectures/
Michael Sandel’s Reith Lectures.
by Harry on June 9, 2009
A more suitable pick for the Reith Lectures I cannot imagine. Sandel’s first lecture is online here, and if, like me, you’re pushed for time the transcript (with comments and questions from Ed Miliband, David Willetts, Baroness Williams, Oliver Kamm, and someone called Owen) is here. The bio for Sandel contains this surprise:
A more unusual claim to fame is that Professor Sandel is believed to be the inspiration for the nuclear power magnate Montgomery Burns in The Simpsons cartoon.
Anyway, feel free to discuss Sandel’s first lecture. Cohen seminar rules apply (i.e., read the bloody thing before commenting—unlike Cohen’s book its free, short, and an easy read).
zondag 14 juni 2009, 14:57 uur
Zeggen dat de vrije markt afgeschaft moet worden is onzin. Maar het is evenzeer faliekante nonsens om woningbouw, energievoorziening, openbaar vervoer, zorg, en onderwijs aan de ‘tucht van de markt’ (aaargh!…) bloot te stellen. Dat heeft ons helemaal niets goeds gebracht (als dat tóch zo mocht zijn, dan hoor ik dat graag).
De publieke zaak moet publiek blijven. Ik zal de PvdA altijd verwijten dat zij meedeed (uit welke overwegingen eigenlijk?) met de grote Uitverkoop. Wie gisteren (zaterdag 13/6) ‘Eén Vandaag’ zag, met die bijdrage over de wantoestanden in de zorg, die weet wat ik bedoel. Vakmensen die dat vak verlaten hebben, omdat ze het niet meer aankonden om hulpbehoevenden één minuut zorg te verlenen en de rest van de tijd aan bureaucratie te besteden. En natuurlijk: een zorgmanager (ik dacht van het CIZ) die op ijzig kalme toon beloofde dat er over een paar maanden verbeteringen zichtbaar zouden worden).
In Godsnaam: wie o wie kan en wil dit nog aanhoren? Mark Rutte is ook zo’n typische vertegenwoordiger van die domme dogmatiek: de wereld is door de loze geldhandel en de hebzucht van zovelen aan de rand van de afgrond beland, en wat zei Rutte hier in het jonge verleden over? Dat deze ‘schoonheidsfoutjes’ door nóg meer marktwerking opgelost zouden kunnen worden.
Het liberale marktkapitalisme doet me denken aan die arme Chinese jongeman, in ‘Kuifje En De Blauwe Lotus’. Door een zenuwgif is hij gek geworden, en hij sjokt met een enorm kromzwaard door de straten. Hij benadert poeslief mensen, en beweert ze gelukkig te gaan maken. Het enige wat nodig is, is dat hij ze even gaat onthoofden.
Gelukkig geneest die jongeman aan het eind van het boek. Over de genezing van de reëel bestaande wereld door middel van extra veel marktwerking echter heb ik zo mijn twijfels. Want Nederland lijkt inmiddels op zo een achterbuurtachtige dumpwinkel, van het soort dat alle steden ontsiert: het is er altijd ‘Super Sales’. Dingen van waarde heeft men niet, en wie de eigenaar is weet je ook al niet. Alleen de foeilelijkheid ervan, die zie je onmiddellijk.
Ziedaar de wereld van Rutte, Bolkestein, Kok, Hoogervorst, van der Hoeven, Linschoten, en consorten.
maandag 15 juni 2009, 14:56 uur
Mark Rutte is toch een tamelijk intelligente baas, vind ik (sorry: van de heer Weekers heb ik nog nooit gehoord; hem ken ik helemaal niet). Daarom houd ik het er vooralsnog maar op dat Rutte en Weekers hun stukje haastig in elkaar hebben gedraaid en op het web gespoten. Ziezo: weer een bijdrage aan het publieke debat, met wat steekwoorden om er een VVD-signatuur aan te geven. Desalniettemin jammer, want scripta manent, ook digitalia.
Voorbeelden:
- Rutte en Weekers: “Slecht beleid en onvoldoende toezicht kunnen echter onmogelijk synoniem zijn voor een eerlijke markt.”
Neen, dat is natuurlijk zo, maar een dooie mus en gebraden haan zijn evenmin synoniem voor een eerlijke markt, dus waar slaat deze vergelijking op?
- Rutte en Weekers: “Zo geven we de mogelijkheid aan de vrije mens om dagelijks te stemmen met de voeten. Als de bakker te duur is of slecht brood verkoopt, ga je naar een andere bakker. Waarom zou dat met energie, zorg of financiële dienstverlening anders zijn?”
Dat is wel degelijk anders, omdat je het brood van de bakker niet kunt vergelijken met de zorg van je huisarts, je tandarts of je alfahulp, om maar eens een paar simpele zaken te noemen. Bijna even belangrijke zaken als de schoolkeuze voor je kroost en je eigen keuze voor een universiteit en studie, laat ik buiten beschouwing met ongetwijfeld enige nog veel belangrijkere dingen waarop dit keuzevraagstuk betrekking heeft.
Wanneer wordt het KEUZENAANBOD hinderlijk en frustreert het onze vrijheid?
Op z’n minst hadden Rutte en Weekers eerst het boek van Barry Schwartz kunnen lezen voordat ze dit stukje afscheidden. Ik doel op: “De paradox van keuzes: hoe teveel een probleem kan zijn” (Nedl. vertaling uit 2004, bij Het Spectrum uitgegeven / “The Paradox of Choice – Why More Is Less”; inderdaad: méér wordt steeds mínder; onze bestaanskwaliteit verslechtert door de onzinnige wilgroei aan pseudokeuzen!)
Ik doe hieronder een boekje open over die veelgeprezen “KEUZEVRIJHEID” die Rutte en Weekers als het toppunt van democratie en vrijheid beschouwen.
Onze tandarts bij wie we zo’n dertig jaar met bijna onze hele familie “liepen”, is overleden. Nu moesten we shoppen voor een nieuwe tandarts. Wat een narigheid! Je wordt in zo’n omstandigheid geconfronteerd met de markt in al zijn lelijke ongemakkelijkheid ten voeten uit. Natuurlijk gaan we dus bij goede vrienden te rade en kunnen we op deze manier toch onder de pannen raken bij een redelijk alternatief voor wijlen onze dentist. Gelukkig is onze huisarts ongeveer van onze leeftijd en kerngezond, dus de kans dat we binnenkort de markt moeten afstruinen voor een nieuwe huisarts is statistisch gezien aanvaardbaar klein. Ik bedoel maar Keuzen? Leuk? Vrijheid?
Mijn vrouw en ik zijn nu zo’n tweeëntwintig jaar ondernemer. Zij werkt met enkele medische specialisten in maatschapverband en ik ben in een andere tak van sport entrepreneur en werkgever van zo’n zestig personen.
De keuzen die wij ondermeer moeten maken (afgezien van de tandartskeuze, die toch ook belangrijk was): 1) wilde mijn partner – met haar collega’s – in hun maatschap 8 tot 9 ton per jaar gaan verdienen, of wilden zij naar 5 tot 6 ton en er nog twee maten bijnemen? In het tweede geval kon mijn vrouw ongeveer eenderde minder werken en die tijd aan leuke en nuttige dingen besteden, zoals aan onze kinderen; 2) welke nieuwe krachten moet ik aannemen? Bij die keuzen kan ik mij niet meer zoals voorheen in ieder geval blindelings verlaten op een: bul, certificaat, diploma of getuigschrift. Dat heeft de ervaring mij inmiddels hardhandig geleerd. Zo’n “bewijsje” zegt intussen niet zo veel meer, een schitterend CV evenmin. Ik kan geen wijs uit de lappendekens van vakken, vakjes, competenties en wat al niet! Dus het maken van een goed geïnformeerde keuze met een acceptabel risico van miskleun, kost mij veel extra tijd – en ergernis, vanwege allerhande praatjesmakers en narcistische slimmeriken; 3) moeten wij van zorgverzekeraar veranderen, want de huidige heeft zijn administratie niet op orde en blijft ons maar spookrekeningen sturen. Maar welke verzekeraar moeten wij dan kiezen om gegarandeerd van dit euvel verschoond te blijven? Inmiddels zijn er zo’n dertig in de markt geloof ik; 4) ongeveer hetzelfde als onder 3, alleen betreft het nu onze energieleverancier.
Dit waren vier keuzedomeinen waarmee mijn partner en ik te maken hebben. Buiten beschouwing heb ik hier gelaten: het eeuwige gedonder met de zorgverlener van mijn moeder, over haar thuiszorghulp (nu alweer de vierde!), en het gelazer met de managers van het verpleeghuis waar mijn schoonouders nu nog wonen (dit gaat over de kwaliteit van: pedicure, kapper, wasserij tot en met de “handen-aan-het-bed”). Let wel: deze onzinnige bezigheden worden wij geacht te verrichten naast een drukke baan en de zorg voor kinderen en ouders!
Ik vraag me steeds vaker af of diegenen, die al dit beleid produceren waardoor wij burgers met allerlei (onnodige) problemen worden opgezadeld, zelf ooit met dergelijke rompslomp te maken krijgen of hebben. Wat mankeert die lui toch? Leven ze ook letterlijk onder een kaasstolp?
Waaraan al die politici tegenwoordig voornamelijk gebrek hebben, is het vermogen zich een totaalbeeld te vormen. Men heeft daar in Den Haag geen visie over het grote geheel en de causale verbanden, laat staan de mondiale samenhangen. Vandaar dat wij worden doodgegooid met het ene beleidsproduct na het andere.
Als uitsmijter een citaat van de beide auteurs Rutte en Weekers: “Het is dus buitengewoon gevaarlijk om de verkeerde dingen die in het financiële systeem gebeurd zijn, aan te grijpen om ‘de markt’ als systeem in zijn algemeenheid ter discussie te stellen. Om te voorkomen dat het kind met het badwater wordt weggegooid, komt mede op ons initiatief een parlementair onderzoek naar het financiële systeem om lessen te trekken voor de toekomst. “
Natuurlijk moeten we “ ‘de markt’ als systeem in zijn algemeenheid” ter discussie stellen. Natuurlijk! Dat had al jaren geleden moeten gebeuren! Ga nu in godesnaam eerst na wat je precies onder ‘de markt’ verstaat en bezin je vervolgens aan de hand van de intussen talrijke voorbeelden in de praktijk op hetgeen je wel en niet aan die markt wilt en kúnt overlaten. En op welke manier en onder welke voorwaarden! Dat parlementair onderzoek mogen jullie wat mij betreft in je pijp stoppen. Dat wordt weer drie keer niks. Herhaling maakt de zaak alleen maar nog ongeloofwaardiger. Ga nu toch eens serieus aan het werk en produceer eindelijk beleid waar wij ook in de praktijk iets mee kunnen!
maandag 15 juni 2009, 21:10 uur
De heren Rutte en Weekers presenteren hier een snel stukje werk waarmee ze ‘de markt’ (en daarmee in een moeite door hun club, de VVD) promoten. Zonder dat ze precies weten wat ‘de markt’ is, dus eigenlijk weten ze niet waarover ze het hebben. Dat is te merken. Dus wat te denken van een “parlementair onderzoek naar ‘de marktwerking’ via ‘het financieële syteem’ “?. Als ze daar onder die Haagse kaasstolp maar iets omhanden hebben, nietwaar? Toch zitten Rutte en Weekers daar in Den Haag bij de kluit die het land ‘bestuurt’ dus heb ik dit tekstje even gelezen.
Nota bene! Ik behoor tot die velen die helemaal NIET uit zijn op het totale afschaffen van marktwerking. Maar, markt moet er voor ons zijn en niet wij voor de markt!
De twee heren presenteren in hun stukje het huiselijke voorbeeld van de bakker, maar gaan de beide heren zelf weleens naar de markt? Of nog beter: hebben zij – zoals ondergetekende – zelf ooit op de markt gestaan? Ik bedoel: de échte markt, niet die lachwekkende en karikaturale Haagse politieke markt van tegenwoordig, waar iedere politieke partij zich als “merk” aanprijst en zichzelf uitvent.
Een echte markt bestaat in Nederland nauwelijks; ik maak zelden mee dat de klanten onderhandelen of proberen af te dingen op de prijs. Dit in tegenstelling tot de pasars en bazaars in warmere streken op onze aarde.
Het paradoxale is dat juist op die pasars en bazaars veel vaker en sneller een menselijke relatie ontstaat tussen klant en koopman. Een relatie waarbij VERTROUWEN en REPUTATIE een hoofdrol spelen. Dat vertrouwen en die reputatie zijn (zeker aanvankelijk) vooral gebaseerd op de prijs/kwaliteit van de producten die worden verhandeld, maar ook door de manieren waarop koop en verkoop zich voltrekt.
Men INVESTEERT daar veel vanzelfsprekender in de menselijke relatie en de prijzen komen gewoonlijk tot stand in een proces van geven en nemen, leven en laten leven. Hier gooien aanbieders er sloten marketing en reclame tegenaan, maar als puntje bij paaltje komt, krijg je als klant steeds minder vaak en vanzelfsprekend het product dat je is voorgespiegeld en dat je meent te hebben te hebben aangeschaft. Vooral in de politiek gebeurt dat nu strijk en zet. Dus: vertrouwen op de politieke marktkramers is ronduit vrágen om ellende.
Voor de laatste treurige klucht op het gebied van beunhazerij en bedrog op een “markt” verwijs ik naar de Volkskrant van vanochtend. Op de voorpagina en op pagina 2 bericht de Volkskrant over de zoveelste zaak van oplichterij op de “onderwijsmarkt”: de Design Academy in Eindhoven verkocht diploma’s die niet die marktwaarde blijken te hebben die de (buitenlandse) kopers werd voorgespiegeld. Dit soort kinderlijke flauwekul berokkent niet alleen die Eindhovense Design Academy schade, maar doet “Nederland als merk” in zijn totaliteit natuurlijk helemaal geen goed.
Onze eigen kinderen – en dus wij met z’n allen – worden trouwens al jaren bedrogen met slecht onderwijs; niet alleen buitenlandse cursisten. Dat zullen we straks tot ons verdriet ondervinden, want het afkalven van ons nationale onderwijs is een traag, maar zeer gestaag en hardnekkig gebeuren!
Doelmatig en doeltreffend opereren in het onderwijs en de zorg hebben niets te maken met het marktmodel van bijvoorbeeld de autobranche. Gebruik in het onderwijs en de zorg dan ook niet het marktjargon van de beursvloer of het productiebedrijf. Dat doet zo langzamerhand niet allen steeds belachelijker aan, maar het werkt al heel lang averechts en contraprodcutief.
De BBC-lezing ‘Market and Morality’ van Michael Sandel beveel ik beide heren hier van harte aan. Zij kunnen daar absoluut zeker heel veel van leren.
Tenslotte: de invoering van het BURGERSERVICEnummer ter vervanging van het neutrale Sofinummer, is een van de domste marketingcapriolen geweest van de propagandistentroep Balkenende & Co.. Waarom? Omdat ik potverjante staatsburger ben! en geen maffe consument van overheidsproducten. De aanstellerij van een trosje geestelijke dwergen.
donderdag 18 juni 2009, 17:17 uur
Messrs. Rutte en Weekers beginnen hun stukje met een verkeerde woordvolgorde. Die eerste zin moet vanzelfsprekend luiden: Vrije markten en particulier initiatief kunnen niet buiten een democratie! Foutje of moedwil? Ik vrees het tweede. Een doordenkertje trouwens, die woordvolgorde. Maar ze hebben er de hele zomervakantie voor.
De twee heren hebben nog veel meer andersom, binnenstebuiten en achterstevoren. Hun tekstproduct is overduidelijk een haastig geschreven stukje rond een paar modieuze steekwoorden. Deze aanpak is kenmerkend voor de huidige politieke marktkramers, oftewel degenen die door “in de politiek te gaan” een inkomen scoren, dat ze bijna nergens anders zouden kunnen scoren.
De Haagse kaasstolp wemelt van dergelijke figuranten.
De meesten worden absoluut niet gehinderd door kennis. Ik weet zeker dat dezelfde grondeloze minachting voor kennis, die ons onderwijs al decennia lang teistert en ondermijnt, de voornaamste drijfveer vormt voor de manier waarop personen vandaag de dag voor de politiek getypecast worden. Je hoeft maar te kijken en luisteren naar de zittende ministers en staatssecretarissen – de uitzondering niet te na gesproken. Voor hun baantjes volstaat een flinke dosis boerenslimheid; intelligentie en zelfstandig kunnen nadenken zijn uitgesproken liabilities die je “absoluut ongeschikt” maken voor de huidige Nederlandse politiek. Tel uit je winst. Aan de lopende band wordt het baggerbeleid bij bakkenvol over ons uitgestort. Trouwens, door wie dat typecasten gebeurt, is voor mij onduidelijk, een volslagen mysterie. Het schijnt toch democratisch te zijn.
De heer Rutte himself heeft doorgeleerd voor historicus. Aan een universiteit nota bene. Maar wat zegt dat tegenwoordig nog, nietwaar? Outputfinanciering weet u wel. Dus mij verbaast het ook helemaal niet vanochtend in de kranten te lezen dat Nederland weliswaar steeds meer “hoogopgeleiden” telt, maar desondanks niet “excelleert” (whatever that may be, trouwens). Diploma’s worden sinds jaar en dag immers gewoon verhandeld op de onderwijsmarkt. Dat bleek recent nog weer, in Eindhoven meen ik, een Designschool die vooral buitenlandse studenten tilt. Goed voor onze merknaam!
Tegen beter weten in misschien, suggereer ik de beide heren naar aanleiding van hun haastige breiwerkje twee boekjes voor in de vakantie – voor om te lezen tijdens hun zomerreces:
R.E. LANE (2000): “The Loss of Happiness in Market Democracies.” (New Haven; Yale)
David GEORGE (2001): “Preference Pollution: How Markets Create the Desires We Dislike.” (Ann Arbor).
Misschien dat deze heren VVD’ers ooit nog met een stuk tekst komen waaruit het degelijke denkwerk en de brede kennis van zaken je ogenblikkelijk tegemoet springen?
donderdag 18 juni 2009, 20:03 uur
De VVD’ers Rutte en Weekers melden trots: “Om te voorkomen dat het kind met het badwater wordt weggegooid, komt mede op ons initiatief een parlementair onderzoek naar het financiële systeem om lessen te trekken voor de toekomst.”
Alsof ik nog geloof dat een parlementair onderzoek of een parlementaire enquête ook maar iets uithaalt !! Natuurlijk niet. Dit parlementaire onderzoek is niets anders dan weer zo’n proeve van Haagse beleidproductie, die wij kunnen missen als kiespijn.
De Bouwfraude-enquête – waarvan ik veel verwachtte! – heeft de fraude in de bouw niet uitgeroeid. De “pepernoten” gaan nog steeds rond, alleen iets bedekter misschien. De aannemers leggen gewoon een percentage aan te verwachten boeten op de kostprijs. Verder hebben ze het instrument van “winstmaken” uitgebreid met het inschrijven op gigaprojecten (zie de Amsterdamse metro) waarna, wanneer het project eenmaal is gegund, de prijs gewoon weer schaamteloos stijgt door kostenverhogingen en uitloop in tijd. Ordinaire oplichterij bij klaarlichte dag.
Klokkenluider Ad Bos is na als afschrikwekkend voorbeeld aan den volke te zijn getoond en voorgehouden (schandalig en stuitend meneer Balkenende! Shame on you!) effectief de mond gesnoerd door die enge Jack de Vries, de hangman en handlanger van JP de MP. Hetzelfde gebeurde met Henk Spijkers bij Defensie. Hoe kan ik zo’n politiek bedrijf nou nog vertrouwen of geloven? Ik ben echt niet achterlijk.
Het parlementair onderzoek (Dijsselbloem) Onderwijs heeft niets uitgericht. Met ons onderwijs gaat het gewoon nog steeds slecht; niet in de laatste plaats door die vermaledijde (pseudo-)MARKT waar de heren Rutte en Weekers zo enthousiast over zijn, maar die helemaal NIET bij onderwijs thuishoort. De zakkenvullers (incompetente vriendjes op lucratieve posten in allerlei onderwijsbesturen) graaien lustig door ten koste van onze kinderen.
In ons Onderwijs en in de Zorg moet heel normaal doelmatig en doeltreffend worden gewerkt; met deze bewoordingen: doelmatig en doeltreffend en géén bla-bla-managementspeak s.v.p.!
Keuzen? Of ik met een stalen, een platina, een gouden of zilveren zaag geamputeerd wil worden zeker? Kolder! Pseudo-keuzen mijne heren. Dus, ga serieus aan het werk en hou op met die volksverlakkerij waar toch bijna niemand meer intrapt.