Moeten we banken behandelen als publieke instanties?
Je kunt je rijken beter pamperen dan pesten, vindt Jort Kelder. In de bijlage Opinie & Debat van 8 augustus ageerde hij tegen de nieuwe inquisitie: ofwel, de niet aflatende kritiek op mensen die meer verdienen dan de Balkenendenorm.
“Toptalent moet je koesteren, en mag dus veel verdienen”, vindt Jort Kelder. Hij waarschuwt: multimiljonairs en multinationals stemmen met hun voeten, maak je het ze lastig dan vertrekken ze.
Frank Ankersmit, hoogleraar intellectuele geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, constateert dat Kelder geen onderscheid maakt tussen privaat en publiek. De Balkenendenorm is, zo legt Ankersmit vandaag op de opiniepagina uit, ingesteld voor de overheid. “Ingegeven door de volstrekt plausibele gedachte dat het idioot is wanneer de baas van de overheid minder zou verdienen dan hordes van zijn ondergeschikten.” De hoogleraar merkt tevens op dat Kelder niet helemaal tegen bemoeienis met bankiers is. De journalist en tv-presentator vindt het namelijk prima bankiers “te grijpen” als zij bonussen blijven uitkeren ondanks staatssteun.
Ankersmit gaat nog een stuk verder. Banken, zo benadrukt hij, bleken in staat tekorten op te bouwen van vijf- tot zevenmaal het bruto nationaal product van de landen waarin zij gevestigd zijn. “De incompetentie van bankiers kan een natie aan de bedelstaf brengen”, aldus de professor. En daarom, zo stelt hij, moeten we banken behandelen als instanties die een publiek belang dienen en dus aan publieke controle onderworpen moeten worden. Trekken we deze gedachte door, dan is bemoeienis met het salaris van bankiers ook niet zo’n gek idee.
Dennis Weber neemt het voor Kelder op. “Hij wijst er terecht op dat de recessie met name hard aankomt bij de rijken”, aldus de hoogleraar Europees ondernemingswinstbelastingen. “De rijken zijn namelijk degenen die risico durven te nemen. Door ondernemingen op te starten en hun kapitaal daar in te steken. Dat kan slecht gaan en dat kan goed aan. Gaat het slecht, en komen ze in de schulden terecht, dan hoor je niemand (dat hoort erbij, bij ondernemen), gaat het ze te goed, dan moet hun kop eraf.”
Wat vindt u? Moeten we banken behandelen als ondernemingen of als instanties met een publieke taak? Indien u dat laatste meent, is het dan ook reëel om paal en perk te stellen aan de bonuscultuur?
Extra links:
Meer stukken over de economische crisis
Reactie van Rob Wijnberg op Kelders artikel
dinsdag 11 augustus 2009, 15:31 uur
Banken die te groot geworden zijn om om te vallen, worden daardoor per definitie publieke instituten. Blijft de vraag wat dat voor de besturing van deze instituten betekent. De complexiteit van de financiele wereld maakt deze instituten haast onbestuurbaar. Internationale regelgeving is daarnaast onontbeerlijk, maar zeer moeilijk tot stand te brengen omdat landen in feite met elkaar concurreren op dit gebied. De macht van grote internationaal opererende financiele ondernemingen is in feite zeer verontrustend, op nationale en op internationale schaal.
dinsdag 11 augustus 2009, 15:50 uur
Eens. Zodra een ‘brandnaam’ een woord in de taal is geworden (zoals Vim), komt het in de dikke van Dale en is het van elke gebruiker. Jort is gewoon te zelfzuchtig om dat in te zien trouwens. Wat een benepen mannetje zet hij neer. Binnenkort wordt hij een ‘type’. Na volgens Bartjens zeggen we dan “als Jort”.
dinsdag 11 augustus 2009, 16:06 uur
Ankersmit heeft het in dit geval allergrootste gelijk van en ter wereld.
Banken hebben helaas één van de belangrijkste taken in het huidige economisch systeem. Dit verplicht ze, ook zonder wetten, verantwoordelijk te handelen.
De huidige hoofdverantwoordelijken uit deze geld- en graaikantoren dienen per direct alsnog op te stappen en/of vervolgd te worden.
Kelder is een rasopportunist en hoopt altijd ‘ bij de elite te horen’.
Z’n kruiperige verslaggeverstechniek spreekt boekdelen.
Samenleven doe je niet alleen!
En als denkt op een eilandje te leven, stel ik voor daar letterlijk te gaan wonen. Permanent graag.
dinsdag 11 augustus 2009, 17:37 uur
De heer Kelder relateert geld vanzelfsprekend aan talent en prestatie. Eigenlijk brengt hij geld als maatstaf met alles in dit leven in verband.
Daardoor figureert en praat hij in een heel ander verhaal dan bijvoorbeeld het mijne en dat van menige reageerder. Gedachtewisseling wordt dan moeilijk, zo niet onmogelijk. Onze uitgangspunten verschillen te veel en we leven in verschillende universums, hoewel op dezelfde planeet aarde. Dat is niet het minst bizarre aspect aan het geheel.
Hoeveel is veel geld? Voor wie? Wat is de “betekenis” van een bonus van enkele miljoenen (ik houd het bescheiden) ? Wat voor “prestatie” is daarvoor geleverd? Wie bepaalt de norm?
Ik lees die monopolybedragen soms nog, maar ze zeggen me niets. Zo zal het vele mensen vergaan, vermoed ik.
Echter, geheel onberoerd laat het ons toch niet. Dat merken we pas wanneer die TopTalenten er een soep van maken die wij op onze bordjes krijgen, terwijl zij buiten schot blijven. Het maakt de maatschappelijke sfeer er mondiaal niet beter op.
Kelder mag babbelen, brallen en schreeuwlelijken, maar eigenlijk vind ik dat hem dat niet onbeperkt gegund moet worden. Juist: zet er een demper op.
Laat Kelder vervolgens liever balken over de ondemocratische behandeling die hem wordt aangedaan, dan dat hij over de Balkenende norm blijft ratelen en kakelen. Als deze brulkikker dan toch toch moet bralbrullen, laat hem dan op z’n minst over iets zinnigs brallen.
dinsdag 11 augustus 2009, 18:00 uur
In veel landen (Nederland is de uitzondering) is het argument dat banken een publieke taak uitoefenen al redelijk eenvoudig te maken, door het feit dat de overheid garant staat voor (een deel van) het spaargeld. In Nederland kun je nog zeggen dat banken, vanwege het omslagstelsel, hun eigen broek moeten ophouden. Het is dus mogelijk dat, indien een grote Nederlandse bank omvalt en door het omslagstelsel voor een domino-effect zorgt, iedereen zijn geld kwijt is, omdat de overheid als laatste het spaargeld niet garandeert. De grap is dat banken daar nu van af willen, omdatzij bang zijn voor dat domino-effect.
Banken, ook Nederlandse, moeten al voldoen aan allerlei extra overheidscontroles. Een twintigtal jaren geleden hadden de centrale banken nog legio aan instrumenten om de geldhoeveelheid die in omloop was te reguleren. Zulk soort mogelijkheden had de overheid niet bij “gewone” bedrijven. Langzamerhand hebben de centrale banken zich teruggetrokken en hebben toegestaan dat de gewone banken zeer weinig geld aanhielden en steeds meer gingen uitlenen en dat banken zich steeds meer gingen gedragen als “gewone” bedrijven met aandeelhouders die in de watten gelegd moesten worden. En toen ging de aandeelhouder eisen stellen…
Banken zijn geen publieke bedrijven, maar zijn wel bedrijven waar de overheid zeer bijzondere eisen aan mag stellen, juist vanwege de grote risico’s. Zo stelt de overheid ook voor grote fabrieken, zoals raffinadrijen, zeer strenge eisen en worden er zeer strenge controles uitgevoerd. Kortom, de overheid moet zeer strenge eisen stellen aan banken en deze ook goed kunnen controleren. De overheid moet dus ook de belangen van de aandeelhouder, indien nodig, opzij kunnen zetten als dat te grote risico’s met zich meebrengt.
Dit verschilt op zich niet zoveel van de mogelijkheden die een overheid nu al heeft, echter de overheid zal veel strengere eisen aan banken moeten gaan stellen, zoals het dat ook doet wanneer er een raffinaderij ontploft. Of een gevangenis in brand vliegt, of noem alle verdronken kalveren maar op.
Of er paal en perk gesteld moet worden aan de bonussen-cultuur staat hier helemaal los van. Voor toptalent moet betaald worden vindt Jort Kelder, en met hem vermoedelijk ieder weldenkend mens (om de retorische truc van Frank Ankersmit maar even te hergebruiken). Een ander, zelden aangestipt probleem is dat voor de bepaling van het salaris (dus niet de bonussen) van een nieuwe topman, of het nou een bankier is, of de nieuwe baas van KPN, wordt nooit, maar dan ook nooit meegewogen of het wel zo’n talent is. Of dat hij eigenlijk maar heel middelmatig is. Er wordt alleen maar gekeken naar andere bazen in “vergelijkbare posities”. In een fraai interview met de ex-directeur HRM van ABN-AMRO werd er nog een “duistere kant” van de hoge salarissen blootgelegd. Zij observeerde dat als je vier ton per jaar verdiend, je het gevoel krijgt dat je dat ook verdiend. Kortom, je verliest ieder gevoel voor proporties. Een directeur die zich beklaagt over het feit dat “we-the-people” zijn salaris te hoog vinden, heeft zelf geen zicht op het feit dat wij wel eens gelijk zouden kunnen hebben!
Bij de bonussen is het vaak nog veel erger. Deze worden niet uitgedeeld voor bijzondere prestaties, maar voor heel gewone zaken waar 9 van de 10 keer een directeur zelf geen enkele invloed op uit kan oefenen en zeker niet voor de periode waarvoor de bonussen uitgekeerd worden. Een jaar, of pakweg twee jaar, is veel te weinig om te bepalen of het beleid van een directeur succesvol is geweest.
Hèt voorbeeld van hoe het niet moet werd gegeven door een Amerikaanse bank. Bij de Amerikaanse Centrale Bank geld lenen tegen 0% en dat uitzetten tegen 6% in de markt. Tsja, voor zo’n lumineus idee verdient de baas toch wel een bonus van tientallen miljoenen. Een Franse bank kon toen niet achterblijven en ging hoge bonussen, ondanks de staatssteun, uitdelen met als argument “de anderen doen het ook en anders lopen onze beste mensen weg”. Dus ook bonussen worden met elkaar vergeleken.
In een werkelijke meritocratie zou duidelijk zijn wat iemands competenties zijn en wat daar voor betaald moet worden. Maar wat iemands competenties zijn is vaak niet duidelijk, en wat hij presteert ook niet, en wat zijn invloed op die prestaties is ook niet. Dus hoe bepaal je de hoogte van een bonus?
Afbreukrisico wordt vaak genoemd als extra reden voor het hoge salaris. Totale nonsens. Een werknemer dieop zijn 50ste ontslagen wordt, heeft ook bijna geen kans meer om nog werk te vinden, daar krijgt hij geen extra salaris voor, laat staan bonussen. Maar de directeur van een bekende grootgrutter had na zijn ontslag binnen de korste keren weer allerlei lucratieve baantjes. Kortom, hoezo afbreukrisico?
Kortom, de bonuscultuur en het verschijnsel dat de salarissen aan de top van een bedrijf veel harder groeien dan aan de basis, is een verschijnsel dat niet goed recht te praten is en dat, indien mogelijk, een halt toegeroepen moet worden. Anders eindigt het nog op de wijze die Dilbert ooit te horen kreeg van zijn CEO: “De aandeelhouder vond het niet erg dat er één CEO was die 450x het salaris van een gemiddelde werknemer verdiende. Nu die functie een duobaan geworden is, dachten we dat ze het ook niet erg zouden vinden als wij allebei 450x het gemiddelde zouden verdienen”.
dinsdag 11 augustus 2009, 18:09 uur
Ankersmit is een goed historicus, maar aan economie brandt hij zijn tong.
dinsdag 11 augustus 2009, 19:08 uur
Uitstekend betoog van S. Slegtenhorst (# 5) ! Hear hear! Meneer Jort Kelder kan het helemaal in zijn zak steken.
Aan dit betoog van Slegtenhorst heeft ‘ie veel meer dan aan al die centen die hij in die diepe zakken van hem propt. Ik vrees echter dat Kelder na enkele zinnen van een betoog als dat van Slegtenhorst de draad al compleet kwijt is geraakt.
(Aan een betoog van Ankersmit moet Kelder maar niet eens beginnen …..)
Vreemd toch, en o zo jammer dat personen als een Jort Kelder in onze maatschappij zo veel kans krijgen om zich in al hun eendimensionale beperktheid breed te maken.
Gelukkig dat niets op deze wereld eeuwig duurt, dus ook aan Kelder en soortgenoten zal eens een einde komen.
woensdag 12 augustus 2009, 02:01 uur
Gaan we nu serieus reageren op het stuk van Jort Kelder? Dat is iemand uit de wereld van het amusement en hij schrijft dus amuserende en provocerende columns, nauwelijks een basis voor een serieuze discussie. Wat doet zo’n stuk in Opinie & Debat? Toegegeven, “opinions are like assholes: everybody has got one”. Maar dan kan de NRC beter de reactie van S. Slegtenhorst (# 5) in de krant zetten.
Ankersmit begrijpt het idee van Jort niet: prima dat bankiers onder publieke controle komen, maar betaal ze dan wel een miljoen! De metafoor waarmee Jort ‘de bevolking’ er op wijst dat ze daar niet over moeten zeuren, spreekt wel boekdelen: de kalkoen die niet mee mag praten over het kerstmenu. Kop dicht en betalen. Voor onze eigen bestwil! Want Jort denkt dat als je een miljoen betaalt je capabele mensen aantrekt. Het lijkt mij dat je vooral mensen aantrekt die een miljoen willen verdienen en ik zie niet in wat dat voor kwaliteitsgarantie kan bieden.
Wat die monopolybedragen betreft: je kunt je er misschien geen materiële invulling bij voorstellen (#4), maar mijn onmiddellijke associatie is wel: diefstal. Gelegaliseerd weliswaar, maar toch. De uitspraak van Ankersmit is dan ook bedenkelijk: “Wanneer iemand een bedrijf als Microsoft of Google weet op te zetten en dan honderd miljard op zijn bankrekening heeft staan, dan moeten we hem dat gunnen. Zolang hij zijn belastingen maar netjes betaalt.” Alsof Bill Gates zo’n beetje in z’n eentje Microsoft uit de grond heeft gestampt. En wij met z’n allen daarom voor honderd miljard aan te leveren goederen en diensten bij meneer in het krijt staan. Terwijl tegelijkertijd elders op deze aarde… (vul maar in). Lachwekkend! Dat heeft helemaal niets te maken met afgunst of gezeur.
woensdag 12 augustus 2009, 07:25 uur
Jort Kelder schrijft:
“Ik heb liever een ambtenaar die een miljoen verdient en een miljard bespaart, dan eentje die een ton krijgt maar niet kan voorkomen dat allerlei incompetente managers die ‘de processen sturen’ miljarden door hun vingers laten glippen.”
Dat klinkt verschrikkelijk logisch, maar het feit dat voetballers en televisieclowns ook exorbitante bedragen verdienen, laat zien dat er geen enkele relatie bestaat tussen de hoogte van de beloning en de maatschappelijke relevantie van de geleverde prestatie.
Bovendien kan diezelfde competente ambtenaar, die zou moeten voorkomen dat incompetente managers die “de processen sturen” miljarden door hun vingers laten glippen, niet anders dan competent genoeg zijn om zelf die processen te sturen.
Sterker nog: het is veel moeilijker om regels op te stellen die anderen moeten dwingen om het goed te doen, dan het gewoon zelf goed te doen.
Ankersmit stelt terecht dat je de banken niet uitsluitend tot de private sector kunt rekenen, als ze in staat zijn om tekorten op te bouwen van vijf- tot zevenmaal het bruto nationaal product van de landen waarin zij gevestigd zijn, waardoor zij die landen door mismanagement, arrogantie en zelfoverschatting op de rand van een faillissement kunnen brengen, met alle fatale gevolgen van dien.
De vraag is eerder of dit ook niet voor andere sectoren van de economie geldt en met name voor die sectoren, die nog niet zo lang geleden allemaal zonodig geprivatiseerd moesten worden.
Het wezenlijke kenmerk van de democratie is de controle van de macht. En macht komt niet alleen uit de loop van een geweer.
Ik vraag me af wanneer de burger zich er nu eindelijk eens van bewust wordt dat privatisering slechts een mooi woord is voor de uitverkoop van de democratie.
woensdag 12 augustus 2009, 11:25 uur
“Ingegeven door de volstrekt plausibele gedachte dat het idioot is wanneer de baas van de overheid minder zou verdienen dan hordes van zijn ondergeschikten.” schrijft Ankersmit. Ik verzet me daartegen: hierarchie en beloning hebben niet zoveel met elkaar te maken, niet bij de overheid en ook niet in het bedrijfsleven.
De gedachte van Ankersmit is alleen plausibel omdat hij rust op intuitive logica, maar het komt neer op een Atilla-de-Hun mentaliteit van de hierarchisch hoger geplaatste: ik ben de baas, dus krijg ik het meeste. Zo werkt het ook bij roofdieren die in groepen jagen: de leider krijgt het meeste.
Homo Sapiens is dacht ik iets verder doorontwikkeld en zou moeten snappen dat salaris een functie moet zijn van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt (schaarste) en toegevoegde waarde van het talent van de individu.
De heer Ankersmit trapt verder een open deur in: banken staan in Nederland al sedert 1948 onder toezicht. Het toezicht op hun variabele beloning is wel nieuw, maar dat is heel recent ingevoerd en legt — zoals boven betoogd terecht — geen plafond.
woensdag 12 augustus 2009, 12:06 uur
Banken zijn geen publieke instanties. Dat ze met enorme hoeveelheden steun overeind gehouden worden ‘in het belang van het publiek’ doet daar niets aan af.
De overheid, zo leerden we al op de middelbare school, garandeert de spaarcentjes van de burger bij een bank. Dit was niet alleen goed voor het vetrouwen van de burger in de bank, maar stelde banken ook in staat met dat geld te investeren. Bijkomend voordeel is dat niet iedereen geld in een oude sok of onder het matras bewaart.
De bank van nu is allang niet meer de bank van 20, 50 of zelfs 150 jaar geleden. De bank is nu een bedrijf die je in staat stelt te pinnen, te betalen en, als het zo uitkomt, te sparen. Dat kost tegenwoordig geld. Best veel geld eigenlijk. De overheid hoeft ons niet meer te stimuleren de banken te gebruiken; we willen (en kunnen) niet anders.
Het Rijk doet er nu dan ook goed aan om duidelijk aan te geven dat ze banken niet meer steunt als ze dreigen om te vallen. Dan kies je een bank die zichzelf gezond wilt houden, die in staat is het saldo op je rekening uit te betalen. Dan kies je niet de bank die op F1-bolides prijkt omdat spaarcentjes toch wel gegarendeerd zijn door de minister.
woensdag 12 augustus 2009, 13:53 uur
Ik vind het stuk van de heer Ankersmit vooral een politiek stuk, zeker geen wetenschappelijk of expert verhaal. Suggestieve psuedo feiten, discutabele oorzaak-gevolg stellingen en drogredenaties vormen de hoofdmoot.
Suggestief is bijvoorbeeld de stelling dat “Zij bleken in staat te zijn om tekorten op te bouwen van 5 tot 7 maal het bnp van de landen waarin zij gevestigd zijn” . Het gaat in ieder geval niet over Nederland, waar de overheidsschuld kleiner is dan 60% van het BNP (de EU norm) en met circa 12,6% is gestegen in 2008, onder meer als gevolg van steun operaties aan banken. Hij heeft het mogelijk over Ijsland, een mini staatje van 300.000 mensen waar de banksector vele malen het BNP aan activa beheerde, totaal onvergelijkbaar.
De belanghebbende conclusie dat banken erg belangrijk zijn en dat zij onder publieke controle moeten vallen, negeert het feit dat dit al lang het geval is en ook steeds meer uitgebreid wordt, ook voor de meest recente crisis. (We hebben de DNB, de autoriteit Financiele Markten, de Wet financieel toezicht etc). Feitelijk is de banksector één van de meest gereguleerde sectoren, waar heel weinig meer “privaat” aan is te noemen.
Al dit toezicht en regelgeving heeft e.e.a. niet kunnen voorkomen. Maar de heer Ankersmit weet het antwoord, meer toezicht en regelgeving gaat helpen! Alsof meer toezicht en regelgeving arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting , de , als vanzelfsprekend aangenomen oorzaken volgens Ankersmit, voorkomt. En alsof arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting niet voorkomt bij de dienaren van de publieke zaak!
Zonder enige twijfel is meneer Ankersmit een expert, maar dat komt hier niet tot uiting.
woensdag 12 augustus 2009, 15:18 uur
Banken hoeven niet per se publieke instellingen te worden, publieke instellingen hebben ook zo hun problemen. Het probleem was dat banken te grote verplichtingen waren aangegegaan, terwijl ze dat niet doorhadden. Door te eisen dat banken veel meer eigen vermogen hebbenin verhouding to hun verplichtingen, en ervoor te zorgen dat er veel meer concurrentie is, dus meer en kleinere banken, verminder je als samenleving de risico’s op omvallende banken ook. Dat geld overigens niet alleen voor banken. Er is ook wel eens een hedgefund geweest dat niet falliet mocht gaan (LTCM, 1998), en daarna zijn er maatregelen genomen om de daardoor veroorzaakte problemen te voorkomen.
Het lijkt me overigens wel dat een door de staat omhooggehouden bank geen bonussen meer uitkeert. Dat moet dan maar deel van de arbeidsvoorwaarden worden die voor een bank gelden.
Wat betreft de bonuscultuur in het algemeen: het staat eenieder vrij om geen zaken te doen met een bedrijf dat naar je mening te hoge bonussen uitkeert. We hebben gezien welk effect dat had op de heer Moberg en Albert Hein een aantal jaren geleden. Het punt is wel dat er mensen moeten zijn die dit willen gaan controleren, en dat de verzamelde informatie ook bij het publiek bekend maken. Ik kan me zo voorstellen dat politieke partijden die zich op de middenklasse richten hier iets mee kunnen, juist omdat het de middenklasse is die het meest te verliezen heeft. Andere voor de hand liggende kandidaten zijn de pensioenfondsen die het pensioenvermogen van diezelfde middenklasse beheren, en de vakbonden die middenklasse werknemers vertegenwoordigen.
Bonussen (en hoge beloningen in het algemeen) helemaal afschaffen gaat niet lukken, al is het maar omdat er mensen zijn die terecht veel verdienen. Als een Michael Jackson een plaat maakt die door 100 miljoen mensen gekocht wordt, is daar niets mis mee. En als een zakenbankmedewerker een paar miljoen per jaar extra krijgt omdat hij of zij bepaalde deals voor elkaar krijgt ook niet, wat de eigenaren van die bank betreft. De man of vrouw kan namelijk ook voor zichzelf gaan beginnen en dat kost zo’n bank aan verloren winst nog veel meer.
woensdag 12 augustus 2009, 19:08 uur
Volgens mij moet je een verschil maken tussen terechte en onterechte bonussen, en dat doet Jort Kelder ook. Als iemand voor zijn bedrijf – bank of anders – een hoop geld verdient lig ik er niet wakker van dat zo iemand een enorme bonus krijgt. Maar als iemand niets doet en dan toch een bonus krijgt, dat is raar. Maar is de overheid daarvoor verantwoordelijk? Hoe kan het dat bedrijven te hoge bonussen geven en dat aandeelhouders daarmee akkoord gaan? Eén mechanisme is dat in ons land, veel meer dan in de VS, een circuit is van CEO’s en commissarissen die elkaar de bal toespelen. A is commissaris bij X en directeur bij Y, en B is directeur bij X en commissaris bij Y. Ze geven elkaar een excorbitante bonus en iedereen is blij. De aandeelhouders hebben het nakijken. Een voorbeeld is Rijkman Groenink. Hij helpt in een jaar of tien de ABN AMRO naar de afgrond door fout beleid, en als laatste stunt verkoopt hij de bank voor twee keer teveel geld aan Fortis, beide leggen het loodje, maar Groenink krijgt 26 miljoen. Het is niet fout dat hij zoveel geld krijgt, maar het is fout dat hij eerst de boel flest en dan zoveel geld krijgt. Domheid en incompetentie wordt riant beloond.
Maar het is niet de taak van de overheid daar iets aan te doen. Het is de verantwoordelijkheid van aandeelhouders om hun commissarissen te ontslaan en aan te klagen wegens wanprestatie. Daarom zou het goed zijn geweest om ABN AMRO gewoon failliet te laten gaan: dan leren aandeelhouders dat ze op hun centjes moeten passen. Dan had die 25 miljard besteed kunnen worden aan het compenseren van de kleinere spaarders en was iedereen blij geweest.
Hoge bonussen moeten toegejuicht worden. Als ze betaald worden uit de extra winsten die de betreffende medewerker voor het bedrijf heeft verdiend.
woensdag 12 augustus 2009, 19:35 uur
Wilhelm Dammeyer zegt:
“(…) discutabele oorzaak-gevolg stellingen en drogredenaties vormen de hoofdmoot.(…) alsof arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting niet voorkomt bij de dienaren van de publieke zaak!”
Deze redenering is een goed voorbeeld van hetgeen beklaagd wordt.
Arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting zullen mogelijkerwijze evenredig verdeeld zijn, want eigen aan de mens. Maar een dienaar van de publieke zaak zal waarschijnlijk voorzichtiger zijn, omdat hij zijn baan voorrang geeft boven het uitzicht op winst op korte termijn.
En in een wereld waar Michael Jackson multimiljonair wordt heeft de Pirate Bay bestaansrecht, Sander van der Wal
woensdag 12 augustus 2009, 21:18 uur
@15 Harm Dost. Het is maar de vraag of incompetentie is te compenseren met voorzichtigheid zoals u impliciet stelt. Ik breng in ieder geval mijn auto niet naar ‘n incompetente monteur, hoe voorzichtig hij ook is.
Daarnaast is het niet ondenkbaar, zelfs waarschijnlijk, dat een combinatie van arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting, leidt tot een andere risicoperceptie (lager gepercipieerd risico) en derhalve tot gedrag dat veln als onvoorzichtig zullen kenmerken.
woensdag 12 augustus 2009, 23:21 uur
Banken zijn de facto staatsbedrijven omdat blijkbaar de verplichtingen van een bank uiteindelijk door de centrale overheid zijn gegarandeerd. Zo lang deze garantie geldt, dient het handelen van bankmanagers drastisch te worden beperkt. Immers, zonder zulke beperkingen kunnen bankmanagers verplichtingen aangaan waarvan het risico op de staat rust.
Of de bank nu de facto staatsbank is of niet, het aantal beschikbare bankmanagers die het betrokken risico op waarde weten te schatten is beperkt. Wanneer dit beperkte aanbod gepaard gaat met een grote vraag kunnen we niet anders dan een hoge prijs betalen. De vraag is of we bereid waren en zijn die hoge prijs te betalen.
donderdag 13 augustus 2009, 06:16 uur
Helemaal eens met dhr. Kelder.
We moeten beslist terug naar de 19e eeuw, met een grote pauperpopulatie en een zeer kleine, zeer getalenteerde, elite, waar dhr. Kelder uiteraard ook toe behoort.
Waarbij als het eens mis gaat in een onderneming, dit ‘talent’ moet worden uitgekocht met zeer royale afkoopregelingen, wegens het ‘afbreukrisico’ terwijl de lagere werknemers rechteloos op straat kunnen worden gezet (dat vermalijde ontslagrecht voor die paupers ook!).
Op naar een nieuwe ‘gouden’ eeuw. En daarna de revolutie!
donderdag 13 augustus 2009, 09:12 uur
Jort Kelder is en opportunist pur sang met zijn pleidooi voor de rijken of dat nu ondernemingen zijn of personen.
Meneer Kelder kan een voorbeeld nemen aan mensen en bedrijven die niet alleen uit zijn op geld maar hun verantwoordelijkheid kennen en hun talent en mogelijkheden ook benutten om maatschappelijke doelen te dienen.
Wat heeft een werknemer van een bank nu extra gepresteerd dat een bonus van miljoenen rechtvaardigt?
Wat heeft de directeur van de Nederlandse Bank in de bankencrisis nu gepresteerd dat een inkomen van ruim 600.000 euro rechtvaardigt?
Daar wringt de schoen.
Totale overwaardering van mensen die gewoon een dienstverband hebben en daarmee geen enkel risico lopen.
Een ondernemer loopt iedere dag het risico dat hij of zij het geinvesteerde vermogen kwijt raakt.
In Nederland kan dat gemakkelijk gebeuren door een overheidsbeslissing of wetswijziging.
Die mensen hebben recht op de winsten die de onderneming behaalt.
Laat hen met rust ze vinden uiteindelijk ook een blauwe enveloppe die ze in staat stelt bij te dragen aan de samenleving.
Beperk voor werknemers in overheidsdienst en aanverwante sectoren waar banken met staatsteun inmiddels ook toe behoren de vergoeding tot 300.000 euro ook voor het zogenaamde top talent.
Verhoog de schadeloosstelling voor de leden van het kabinet tot 300.000 euro op voorwaarde dat die besteed worden aan personen die ook een daadwerkelijke bijdrage aan het landsbestuur kunnen leveren.
Het tweede garnituur dat nu het kabinet vormt mag meteen vertrekken.
Misschien wordt het dan nog eens wat.
donderdag 13 augustus 2009, 10:41 uur
@Harm Dost, #15
En je redenatie is …
donderdag 13 augustus 2009, 10:58 uur
Toen Kelder het had over een decadent, volgevreten en matig bestuurd land, vergat hij eventjes dat hij aan diezelfde cultuur, en dat ter meerdere glorie van zichzelf, een goed verdiende en uiteraard van harte gegunde, boterham verdient.
Inderdaad, zoals een hofnar die iedere dag zijn hypochondrisch leven rekt met het doorbrieven aan de misnoegde koning van wat het gepeupel nu weer heeft uitgespookt.
Hij heeft echter wel een vaardigheid die Fortuyn ook had, namelijk dat hij feilloos aanvoelt waar het broeit. Maar, ook al slaat hij hier en daar de spijker op zijn kop, zijn analyse, die het overigens moet hebben van de overdrijving, deugt niet. Ankersmit wijst namelijk terecht op de weeffout die hij maakt door het onderscheid publiek en privaat domein uit het oog te verliezen. Daarnaast is er nog een paar mantra’s die ‘de Kelders’ herhalen en die behoren te worden weersproken.
Een eerste is ‘de linkse kerk’ die overal de schuld krijgt van alles wat verkeerd is gegaan. Het is dezelfde denkfout die ervan uitgaat dat ‘het Gebroken Geweertje’ ooit het Nederlandse leger heeft ontwapend. Al te gemakkelijk wordt hierbij over het hoofd gezien dat, was die invloed van die beweging of, nu, kerk, zo groot (geweest) als ook Kelder beweert, dit land er totaal anders had uitgezien. Zij was of is immers numeriek zover in de minderheid dat zij hierdoor in haar eentje nooit in staat was of is haar denkbeelden algemeen geaccepteerd te krijgen. Bovendien drukken VVD en CDA al jarenlang hun stempel op de kabinetten, maar ook zij hebben, bij wijze van spreken, ‘het kwartje van Kok’ nooit teruggegeven. Daarnaast onderscheiden de denkbeelden van ‘links’ zich al langer niet echt van de programma’s van die middenpartijen, zodat hierin dus geen verklaring voor de zich in de ogen van Kelder breit machende massa kan worden gevonden.
Zou men al willen vaststellen dat er aan bepaalde gebieden in onze samenleving iets wezenlijks schort en hiervoor een algemenere oorzaak willen zoeken, dan zou de enkele vaststelling dat er op een gegeven moment tegen een bepaalde stroming van diezelfde massa kennelijk niet op te roeien valt, wel eens hoge ogen kunnen gooien. De maatschappij als een school vissen of een vlucht vogels. Kenmerkend hiervoor is ook dat die stroming met geen enkel zinnig tegenargument in te dammen valt. Sterker, vaak handelen de mensen tegen beter weten in. Een nog onschuldig voorbeeld hiervoor vormt het bedrijfsmatig denken over de staat en zijn organen, waarvan de desastreuze uitwerking de laatste jaren opvallend zichtbaar wordt in: welzijn, zorg, politie, onderwijs en openbaar bestuur. Nu de lange weg terug nog.
Overigens zijn we hierin niet uniek, want ook de VSA zijn, na 8 jaar willoos achter Bush jr. aangelopen te hebben, met een grote schoonmaak bezig.
Verder roert ook Kelder graag de trom van de tweedeling tussen de ‘verdienenden’, dat wil zeggen de ambtenaren en de werkenden. Het zijn in die beleving de ambtenaren die van onze inspanning leven en hun past dus een aan oneindige dankbaarheid grenzende ingetogenheid.
Voorop gesteld moet natuurlijk worden dat een belastingstelsel het moet hebben van de instemming van de afdragers. Verliest met dit al te zeer uit het oog, dan dreigen er ergere dingen, waarvan de Tiende Penningh een goed voorbeeld vormt.
Toch mag niet vergeten worden dat de herverdelingsfunctie in ons land de meeste verdieners aan een goede boterham helpt, een land, bovendien, waarvan de economie voor het grootste deel op dienstverlening draait. Het zijn dus de belastingopbrengsten waarmee een subsidie, stimuleringsmaatregel òf aftrekpost, en dus de meeste inkomens, worden gevoed. Iedereen graait in de schatkist en profiteert van de belastingen, zodat die tweedeling feitelijk onjuist is.
Jarenlang, om een volgend onderwerp aan te snijden, werd de politieke besluitvorming verlamd door de Grote Angst; de gigantisch hoge staatsschuld uit de jaren 70. Zij wordt beschouwd als de moeder van onze uitgedijde welvaartsstaat met als verwekker Ome Joop. Toch mag ook hier niet uit het oog worden verloren dat al ‘mooie Barend’, ûs Dries, kortom alle kabinetten, van uitgeven wisten en weten. Onder Lubbers kwam hierbij nog het fatale ingeving dat de staat een onderneming is en dat de particuliere sector zichzelf wel reguleert.
De Grauw heeft in dit blad nog eens heel fijntjes uitgelegd dat de blinde vlek die hierdoor helaas is ontstaan de oorzaak is van de huidige, financiële problemen die de staatshuishouding van veel staten juist in onbalans heeft gebracht.
Dit onmiskenbare verband zou Kelder moeten manen om heel voorzichtig te zijn met zwart-wit tegenstellingen waar het gaat om de economie.
Wel is het zo langzamerhand tijd dat men zich weer eens goed bezint op de functie van een staat binnen ons land, wat Ankersmit niet alleen in dit artikel al wat langer doet. Men mag hierbij uiteraard verschillen over de soort en omvang van de staat, maar of alleen hier de oplossing voor de vele problemen te vinden is, is nog maar de vraag.
Subsidies ‘afbouwen’ graag, maar hoe genereert een economisch eenzijdig gericht land als het onze zijn inkomsten dan? Allemaal zelfstandigen, zoals Balkenende ooit wilde? Waarin?
Bureaucratie uitbannen? Natuurlijk, maar er zijn heel wat bureaucraten die in: welzijn, bankwezen, jeugdzorg, makelaardij, beveiliging en verzekeringswezen hun brood verdienen. Moeten ze soms in de scheepsbouw, bouw, textiel of landbouw worden tewerkgesteld?
Een laatste steen des aanstoots vormt de hoeveel regels, waaraan iedereen zich wel lijkt te storen, behalve natuurlijk als het gaat om belasting- en subsidiebundels. In het verlengde hiervan bestaat er veel ergernis over controle en toezicht.
Voor deregulering en ‘reductie van administratieve lasten’ is iedereen wel te porren, maar de aanpak blijkt toch niet zo eenvoudig. Logisch, want een democratische rechtsstaat kan nu eenmaal niet zonder regels, al blijft het natuurlijk een kunst om goede regels te ontwerpen en om ‘de tuin zo nu en dan eens goed te wieden’.
Ook is aan inspecties en autoriteiten geen gebrek, maar helaas aan problemen ook niet. Nu mag men natuurlijk nooit verwachten dat alles foutloos verloopt, maar de gevallen waarin controle en toezicht falen, springen opvallend in het oog. De dwalingen in de rechtspraak en doden in de jeugdzorg scoren hier het hoogst en uitzicht op verbetering is er voorlopig niet. Men blijft kennelijk nogal vaak steken in controlitis en ‘afvinkgedrag’.
De beslissers nemen intussen hun toevlucht tot de vertrouwde methode; intimideren en subsidiëren.
Het wachten is op het komen waarop iedereen datgene doet waarvoor hij is aangesteld en de verantwoordelijkheid voor zijn rekening neemt die uit zijn baan voortvloeit. Dat zou al veel ergernis en controleurs schelen, al blijft controle en toezicht uiteraard altijd noodzakelijk.
Te vrezen valt dat de ‘Brinkmannen’ van Kelder hier niet direct een oplossing voor kunnen bieden, te meer niet, omdat zij deel uitmaakt van de samenleving. Bovendien toont de oorzaak van de Crisis aan dat ook zij zich niet voor hebzucht kunnen afsluiten.
Aan zo’n elite zou zelfs Kelder geen behoefte moeten hebben, maar ik vrees dat hij ook dit weglacht met de gedachte aan meer.
donderdag 13 augustus 2009, 16:04 uur
Banken zouden zeker terughoudend moeten zijn, daar waar staatsbemoeienis en garantiestellingen aan de orde zijn.
Het meest bijzondere wat vaak gehoord werd in de diskussie over beloningen is “dat er zo goed betaald moet worden omdat er anders geen goede bestuurders gevonden kunnen worden”. Dit is toch wel heel curieus, ten eerste zijn er heel veel gezonde bedrijven met een bestuur met heel wat gematigder/gepaster beloning en ten tweede blijken veel van die zogenaamde goede bestuurders/veelverdieners de bedrijven waarin ze werken toch ook tot aan de afgrond te kunnen brengen. Er ligt derhalve niet per se een relatie tussen goede of heel goede beloningen en de geleverde prestaties. Nog gekker, men wordt zelfs in een aantal gevallen beloond met afkoopsommen bij het leveren van slechte prestaties. “Pamperen” helpt derhalve heel vaak juist niet. Feit blijft natuurlijk dat het vooral degenen zijn die deze bestuurders/veelverdieners aantrekken hiervoor verantwoordelijk moeten worden gehouden. En ook dit gebeurt nog in veel te geringe mate.
donderdag 13 augustus 2009, 16:57 uur
Stel: als organisatie heb ik een werknemer (bijv. een ambtenaar) nodig voor een belangrijke klus; het besparen van een miljard. De geschikte kandidaat betaal ik daarvoor natuurlijk ook een uitstekend salaris; namelijk een ton !
Als hij z’n werk naar behoren doet (1 mlrd), krijgt hij/zij een extra’tje, een luxe etentje met de partner bij voorbeeld. Bespaart hij nog meer (1,2 mlrd), zonder brokken, mogen ook z’n kinderen nog mee.
Bij iets minder resultaat (0,8 mlrd) krijgt hij een bemoedigend schouderklopje en wellicht een cursus.
Allez, meer moet dat niet zijn hè ? Het lijkt wel of iedere realiteitszin verdwenen is. 95% van de bevolking verdient ruim minder dan die ton per jaar. En die hebben ook vaak verdomd lastige banen…
donderdag 13 augustus 2009, 20:54 uur
Over het geheel een zeer lezenswaardige discussie, die waard is goed bestudeerd te worden.
Zeker opvallend de bijdrage van S.Slegtenhorst (5)
en voorts valt op dat mensen die het geheel of gedeeltelijk niet eens zijn met Kelder op een ordinaire wijze beginnen te schelden; terwijl het afgezien van gelijk-of-ongelijk toch belangrijk is dat mensen als Kelder iets belangrijks in het daglicht halen.
Enkele (oppervlakkige) opmerkingen:
volledige openheid is noodzakelijk; het wegmoffelen van exhorbitante salarissen mogen niet het resultaat zijn van “Jongens onder-mekaar”
Het verstrekken of toekennen van bonussen boven het gebruikelijke salaris bij banken of bedrijven die door middel van overheidsgeld op de been gehouden worden is onvoorstelbaar gewetenloos en niet toelaatbaar.
Salarissen mogen voor allen best “markt-conform” zijn, zodat bij onderbetaling mensen ontslag kunnen nemen, mits ook de aandeelhouders volledige openheid van zaken voorgeschoteld krijgen.
donderdag 13 augustus 2009, 23:18 uur
@ 16 Wilhelm Dammeyer :
Ik stel niet inpliciet dat incompetentie te compenseren is met voorzichtigheid, maar expliciet, dat uw stelling dat Ankersmit suggereert dat arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting niet voorkomt bij de dienaren van de publieke zaak, behoort tot het rijk van discutabele oorzaak-gevolg stellingen en drogredenaties, waar u zich over beklaagt.
Of, met andere woorden, dat U met het gebruik van dergelijke formuleringen precies doet wat U Ankersmit verwijt.
Bovendien stelde ik expliciet dat er waarschijnlijk geen enkele relatie bestaat tussen arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting en de omstandigheid dat iemand al dan niet dienaar is van de publieke zaak.
Impliciet zeg ik dus: lezen is ook een kunst.
@ Sander van der Wal
De veronderstelling “dat banken te grote verplichtingen waren aangegegaan, terwijl ze dat niet doorhadden”, lijkt me buitengewoon naief. Een beroep op het verantwoordelijkheidsgevoel of eerlijkheid maakt bovendien geen enkel kans van slagen.
Al deze veronderstellingen gaan uit van de gedachte dat er een soort genetisch verschil zou bestaan tussen criminelen en eerlijke mensen, dat criminelen gevoelig zijn voor iets dat ze de “pakkans” noemen, terwijl eerlijke mensen gewoon eerlijk zijn.
In wezen gaat het om een psychologisch truukje van degenen die veel bezit en zelf geen moraal hebben: ze spenderen miljoenen om de have-nots een moraal aan te praten, om ze op die manier in het gareel te houden (een functie die ooit vooral door de kerk werd vervuld).
Het axioma lijkt te zijn dat de heren in de driedelige costuums eerlijk zijn en dat daarom regelgeving overbodig is. Het grote voordeel van het gebrek aan regels is wel dat de pakkans gelijk nul wordt.
Als je deze blinddoek afdoet, dan blijkt het neo-conservatieve gedachtengoed vooral te bestaan uit de afweging tussen de mate van repressie die (economisch) mogelijk is en de mate van inkomensongelijkheid die maatschappelijk (en globaal) haalbaar is.
Het is niet zo dat ik het begrip moraal helemaal buitenspel wil zetten, maar elk economisch systeem creeert zijn eigen moraal. De moraal van het roofkapitalisme is roven, om het maar eens kernachtig uit te drukken.
Eerlijkheid krijgt slechts een kans binnen een systeem met een eerlijke verdeling van de aardse goederen en daarbinnen is geen plaats voor mensen die een paar miljoen verdienen met een miljoenen-dealtje, voetballers en Michael Jackson, als de iconen van het grenzenloze marktdenken.
Ik zet zelf de tv op een andere zender als wéér over Michael Jackson gaat en bij de MTV houd ik het geen 5 minuten vol, vanwege de commerciele vervuiling waaraan geen ontsnappen meer mogelijk lijkt. Zelfs gratis wil ik het niet.
Maar als onze tieners, die daar nog gevoelig voor zijn, dat opnemen en vervolgens op YouTube zetten, dan komt boontje om zijn loontje. Ze worden 24 uur per dag geexploiteerd en overspoeld met een vloed aan valse normen en waarden en dat geven ze ervoor terug.
Jort Kelder waarschuwt dat multimiljonairs en multinationals stemmen met hun voeten: maak je het ze lastig dan vertrekken ze. Inderdaad, dat kan “het gewone volk” zich niet veroorloven,
dat heeft een andere manier van stemmen.
zondag 16 augustus 2009, 21:02 uur
@25 Harm Dost.
U schreef:
“Arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting zullen mogelijkerwijze evenredig verdeeld zijn, want eigen aan de mens. Maar een dienaar van de publieke zaak zal waarschijnlijk voorzichtiger zijn, omdat hij zijn baan voorrang geeft boven het uitzicht op winst op korte termijn. “
Het is de 2e zin uit bovenstaand citaat welke met de eerste zin is verbonden d.mv. het woordje “maar” , welke ik interpreteer als compensatie (namelijk voorzichtigheid compenseert arrogantie, incompetentie en zelfoverschatting) en welke compensatie ik betwijfel.
Wellicht bedoelde u hier twee niet gerelateerde stellingen te geven en is het woordje “maar” onbedoeld?
Uw aanvullende benadrukking dat er waarschijnlijk geen enkele relatie is tussen de gewraakte attributen en of men al dan niet een dienaar is van de publieke zaak is interessant. Ik heb daar echter niet zulke stellige uitspraken over gedaan, slechts gesteld dat in beide groepen lieden met bedoelde attributen zullen voorkomen, zonder uitspraken te doen over een relatieve verdeling.
maandag 17 augustus 2009, 13:21 uur
Juist betoog. Mij lijkt het al lang zo dat de aantrekkingskracht van het geld alles en iedereen corrumpeert. Dat zie je in alle lagen en geledingen. Waar dat echt nijpend wordt is wanneer publieke belangen in het geding komen. En laten we eerlijk zijn: dat is bijna overal (banken, zorg, energie, voedsel, huizen,etc). Voor een gezonde samenleving is het evident dat daar wat aan gedaan moet worden; de scheiding tussen ‘haves’ en ‘have-not’s is heel wat prangender dan tussen seculieren en religieuzen of autochtonen en allochtonen.
Het tegenbetoog dat er nooit een beter systeem dan ‘vrije-markt neo-liberaal superkapitalisme’ is gekomen mag nooit het argument worden om niet verder te willen ontwikkelen. Rijkdom, status en macht zijn maar voor enkelen belangrijk genoeg om hiervoor door roeien en ruiten te gaan. De ‘zwijgende meerderheid’ zou zich hier niet bij neer moeten leggen.
maandag 17 augustus 2009, 16:49 uur
Waarom blijft toch dat waanidee bestaan dat publieke activiteiten het algemeen belang dienen en niet, zoals elke verstandige burger nu toch wel moet weten, het belang van de politici? De leiders van de banken kunnen incompetent worden genoemd. Is er nog één politicus die competent zou mogen worden genoemd. En deze lui zijn nu wel oppermachtig. De hele maatschappij is in hun belang ingericht. Kijk maar naar de leiding van alle zorginstellingen, pensioenfondsen en alle andere (semi)overheidsinstellingen. Er is geen ontsnappen meer aan. Bij banken gaat het niet verder dan een financieel verlies.
maandag 17 augustus 2009, 23:31 uur
@D.J. Dekker.
De heer of mevrouw Dekker beweert het volgende:
1) publieke activiteiten (politie, gezondheidszorg, bouwen van wegen en dijken en waterstaat, de vuilnisophaal, afijn vult u zelf maar in) dienen niet het algemeen belang maar het belang van de politici (“De hele maatschappij is in hun belang ingericht”).
Mag ik van Dekker weten welk belang dan precies? De hoogte van hun inkomen misschien? Vooral voor hun kinderen het beste onderwijs en de rest van Nederland kan stikken of zo? Of alleen de beste gezondheidszorg voor henzelf en de rest van de bevolking moet maar ziek blijven? Wat bedoelt u nu precies?
Gaarne enige specificatie want ik kan me er erg weinig bij voorstellen.
2) Geen enkele politicus is competent.
Ik weet er nog een paar: alle blondjes zijn dom, alle mannen verkrachters (van die domme blondjes), alle milieumensen dragen geitenwollen sokken en alle rechtse mensen zijn uitbuiters.
3) de politici zijn nu wel oppermachtig.
Nu wel en vroeger niet dan?
4) Bij banken gaat het niet verder dan een financieel verlies.
Onlangs hebben we kunnen ervaren dat de grote fouten die in het bankwezen zijn gemaakt ertoe hebben geleid dat de wereld in de ernstigste economische crisis sinds de jaren dertig is gestort. Nit verder dan hun financiële verlies?
Ik kan niets maar dan ook helemaal niets met de bijdrage van Dekker.
dinsdag 18 augustus 2009, 14:49 uur
Mijn complimenten aan S. Slegtenhorst (# 5) voor zijn informatief stuk in evenwichtig en helder proza!
woensdag 19 augustus 2009, 13:17 uur
@Harm Dost, #25
Het was geen naievieteit, maar incompetentie van de banken, dat ze niet doorhadden wat voor rommel ze aankochten. Het is hun werk en dan is verstand van zaken een eis.
Wat betreft die heren in driedelig costuum die wel of niet eerlijk zijn, er zullen altijd aanbieders zijn van slechte producten (“gesecuriseerde sub-prime hypotheken”, “woekerpolissen”), en ook oplichters die alleen maar gebakken lucht verkopen (“palminvest”). Dat soort dingen zijn van alle tijden, ‘caveat emptor’ zeiden ze tweeduizend jaar geleden al.
En dat de machtigen een moraal propageerden die in hun straatje past is ook al heel lang bekend.
Wat ik echter helemaal niet begrijp is wat er oneerlijk aan miljoenen verdienende voetballers en popzangers, en het verband met een eerlijke verdeling van aardse goederen is er juist bij deze mensen ook niet. Om met het laatste te beginnen, voetballers en popsterren verkopen geen goederen maar diensten (mooie doelpunten, spectalulaire passeeracties, leuke liedjes, rare danspasjes), en verder er zijn niet of nauwelijks goederen nodig om heel veel mensen daar kennis van te laten nemen. Ze verdienen miljoenen omdat miljoenen mensen er kennis van willen nemen. Daar komt geen enkele vorm van roverij aan te pas (behalve misschien kijk- en luistergelden die gebruikt worden om voetbaluitzendrechten te kopen).
vrijdag 21 augustus 2009, 16:21 uur
In deze discussie worden vaak een aantal veronderstellingen als algemeen geldende’feiten’ gepresenteerd. Een bloemlezing:
a) Er is een positieve relatie tussen de productiviteit van topbestuurders en hun beloning (in welke vorm dan ook).
b) Individuele topbestuurders hebben in het algemeen beslissende invloed op het wel en wee van zeer grote ondernemingen.
c) De productiviteit van bestuurders in de publieke sector is lager dan die in de private sector.
d) “Talent” om een onderneming te leiden is heel schaars – daarom zijn die salrissen zo hoog.
e) Bedrijven die weigeren topsalarissen te betalen presteren (vervolgens) slechter dan topbetalers omdat ze daardoor slechter bestuurd worden.
f) De mogelijkheden voor het geven van topbeloningen zijn een belangrijke factor in de vestigingbeslissing van grote ondernemingen.
g) Ondernemngen worden in het algemeen geleid door de best beschikbare mensen voor dat werk. Om een ‘topper’ te zijn volstaat het dus een toppositie te bemachtigen.
Voor geen van bovenstaande stellingen bestaat systematisch wetenschappelijk bewijs – vaak eerder in tegendeel. Het zijn rationele mythes die we graag geloven omdat het een schijn van legitimiteit verschaft aan wat we zien gebeuren. Ons geloof erin wordt door de betrokkenen handig ingezet om hun belangen veilig te stellen. Beloningen worden echter al sinds decennia meer bepaald door sociale vergelijkingsprocessen – met dank aan de Hay Consultants van deze wereld – die elke manager ‘adviseren’ over wat hij waard is door naar anderen te kijken.
vrijdag 21 augustus 2009, 19:36 uur
Bravo voor dhr Kelder dat hij is een goede term heeft gebruikt voor de huidige werknemer: de loonslaaf. De loonslaaf heeft heden ten dage zijn functie(s)kritiekloos geaccepteerd:
1. Voortplanten (nieuwe loonslaven op de wereld zetten)
2. produceren (in handen van de producenten)
3. Consumeren (producten van de producenten)
Nu de producenten (banken, telefoonmaatschappijen, bouwsector etc.) in de problemen komen omdat er niet genoeg geconsumeerd en geproduceerd (loon verdienen) wordt, moeten de loonslaven die in een kleine context leven de gevolgen onderkennen zodat de rijke upperclass (producenten, a la Bill Gates, van der Most) nog steeds winst kan maken en rijker kan worden (de bedrijven worden weer winstgevend gemaakt door te snijden in loonkosten). Wanneer de middenklasse bewust wordt van dit feit, kan het in opstand komen tegen de plannen het kabinet(met PVDA als grootste verrader), welk er alleen is voor de producenten. De producenten en de rijken worden constant gepleased om in NLD te blijven en zodat hun geld hier blijft. Je moet het ze vooral niet te moeilijk maken en geef ze de totale vrijheid, anders zouden ze misschien wel is weg kunnen trekken. Dan moet de loonslaaf welvaart inleveren. Laat nu die vrijheid van de producenten (in dit geval waren de banken de initiators) deze crisis hebben veroorzaakt en de volgende crisisen (klimaat crisis) gaan veroorzaken.
Nu kom ik op de hamvraag van mijn betoogje:
Wat is de werkelijke welvaart van de loonslaaf eigenlijk?
Die welvaart van de loonslaaf is louter alleen materialistisch en de welvaart is deels veroorzaakt door concurrentie tussen loonslaven. De middenklasse kan alleen massaproductie goederen kopen van de producenten en niet de exclusieve spullen waar de rijken “de elite, de toptalenten van Nederland, de ondernemers die BV Nederland leiden” mee rond banjeren en constant showen op RTL en SBS. Maar de loonslaaf wilt dat wel hebben en gaat dus meer werken in de hoop het te kunnen kopen(dat gebeurde de afgelopen 20 jaar. Onder het mom van vrouwen emancipatie werden vrouwen “gedwongen” om te werken, zodat er nog meer geconsumeerd kon worden. Deed een vrouw dat niet, wordt ze voor gek afgeschilderd.)
Na de tweede wereldoorlog en tijdens de koude oorlog was er een erge vrees dat het westen van Europa “wel eens” overgenomen zou kunnen worden door het proletariaat. Dus wat deden de producenten die de macht (in feite) in handen hebben in Den Haag (denk aan lobbyen, spreekbuis partijen in de kamers zoals de VVD, CDA en nu misschien ook Rita Verdonk en sinds Wim Kok de PVDA leidde ook de PVDA), we laten de loonslaven met elkaar concurreren in loon en materiele goederen. Dus de arbeidersklasse werd bewust opgedeeld in subklasses en die subklasses gaan met elkaar de “strijd” aan.
Het resultaat ziet u hier:
Er wordt gediscussieerd over het loon van een “top” ambtenaar die aan maximaal plafond moet worden gebonden en niet zoals eigenlijk zou moeten: waarom staan de rijken/producenten (de enige mensen in dit land, met echte vrijheid) boven de ambtenaar-werknemers-arbeidersklasse (loonslaafklasse, waar die “top” ambtenaar ook bij hoort)?
Kortom wat ik probeer duidelijk te maken is dat we worden bezig gehouden, afgeleid, zodat we niet de werkelijkheid onder ogen zien. We zijn net de FNV, die wordt bezig gehouden met de AOW leeftijd, maar in de tussen tijd wordt er niet gedemonstreerd (of als een hond die met een tennisbal aan het spelen is). Want de derde dinsdag van september 2009 is het zover: tranen met tuiten. De rekening wordt gepresenteerd. Wwe zijn niet braaf geweest, we hebben niet genoeg geproduceerd en geconsumeerd.
Misschien is het ook maar goed dat we niet zoveel consumeren en produceren. Het enige wat de materiele welvaart ons gebracht heeft is een aarde die naar de knoppen gaat en asociale rijke mensen. Het gaat niet om eigenbelang maar om het belang van je achterkleinkinderen en iedereen. Dus praat niet over morele waarden (die hebben de producenten niet, de enige waarde is geld), gooi je tennisbal weg en bedenk eens wat er werkelijk speelt.
BB
vrijdag 21 augustus 2009, 19:45 uur
Ach, heremejee, beginnen we weer van voren af aan?
Nu met een betoog van ene Dennis Weber, die weet te vertellen dat we door de rijken gechanteerd worden en ons net als Jort Kelder waarschuwt dat multimiljonairs en multinationals stemmen met hun voeten?
En de here zag dat het goed was…
Laat ik dan maar eens ouderwets uit de hoek komen:
Arbeiders aller landen verenigt U!
vrijdag 21 augustus 2009, 21:11 uur
Natuurlijk moeten talenten goed worden beloond. Het probleem is echter, wat is een talent en hoeveel moet zo iemand dan verdienen?
Veel van die zogenaamde talenten praten zichzelf en anderen aan dat ze talent hebben en maar al te gemakkelijk trappen die anderen er in. Een voorbeeld hiervan is een schouwburgdirekteur in Nijmegen die zijn hele C.V. en prestaties bij elkaar heeft gefantaseerd en er jaren mee weg is kunnen komen. Je kunt dan zeggen dat de commissarisen hadden moeten opletten maar dat zijn vaak mensen die zichzelf ook een talent vinden. Bovendien kun je je afvragen hoeveel meer moet een echt talent dan meer verdienen dan b.v. Jan Modaal en hoe kun je het dan voor die massa’s Jan Modaals aannemelijk maken dat zo’n talent dat ook echt verdiend? We weten allemaal dat te grote verschillen in rijkdom op den duur sociale onrust veroorzaken. Ik denk dat een echt talent zichzelf een matiging oplegt. Voorbeelden hiervan zijn er genoeg onder ondernemers en hoogleraren.
Ik vind het zo wie zo misselijk dat er talenten zijn die dreigen met vertrek uit een land, wat mij betreft kunnen die gaan en moeten dan ook nooit meer terug kunnen keren, ook niet voor b.v. familiebezoek.
zaterdag 22 augustus 2009, 13:44 uur
Toptalent kan ook topcrimineel zijn
zondag 23 augustus 2009, 11:13 uur
Het betoog van J. Kelder was al zwak, dat van Dennis Weber is zo migelijk nog zwakker. Niet alleen rijke mensen kunnen werkgever zijn, ook de overheid en cooperaties en het klein- en middenbedrijf zijn werkgever voor mensen. Nu zou er nog iets voor het argument van Weber te zeggen zijn als de winsten door de rijken (en multinationals) efficienter geinvesteerd zouden worden in banen in iegen land, maar helaas is dat niet het geval. Juist de rijke mensen investeren meer in buitenlandse consumptie, buitenlandse spaarrekeningen of buitenlandse investeringsfondsen dan de rest van Nederland. De kruimels die Weber ons toegooit halen het bij lange na niet bij de rest van de samenleving. Overigens stipt het argument van Weber nog een ander probleem aan: rijke mensen geven geen ene donder meer om de samenleving waarin ze wonen, ze zijn niet geinteresseerd om een samenleving te verbeteren, en alleen maar meer rendement te halen. Waarom zouden we bang moeten zijn als die mensen ons land zouden verlaten?
Ik verbaas me overigens over het niveau van hoogleraren aan de UvA, als D. Weber niet beter kan dan dit, is het echt droevig gesteld met de wetenschap in Nederland.
zondag 23 augustus 2009, 22:12 uur
@37. Het rendementsstreven is niet zo verfoeilijk als u denkt. Rendement betekent niet meer dan dat de opbrengsten hoger zijn dan de kosten van ’n product. Dat betekent dat de consument bereid is meer te betalen voor het product dan het de producent kost. Duidelijk is dat als de consument dat niet is, de onderneming failliet gaat, wat ook zeer regelmatig voorkomt. Duidelijk is ook dat de consument niet onbeperkt bereid is ’n prijs te betalen die afwijkt van soortgelijke producten. Zo is de producent constant bezig met te trachten de behoeften van de consument te bevredigen tegen een vergoeding die de consument er voor wil betalen.
Rendementsstreven leidt dus tot arbeidsplaatsen, niet naar rendement streven leidt tot verlies aan arbeidsplaatsen.
Natuurlijk geldt dit niet voor de overheid. Zij zijn monopolist, de consument heeft geen keuze, en eventuele inefficienties, te hoge kosten, wordt door de belastingbetaler, gedwongen, bij gestort.
Dit bijstorten kan overigens alleen als er voldoende wordt verdiend in de bedrijven, anders kan er geen belasting geheven worden. Uiteindelijk verdwijnen dan ook de overheidsbanen.
maandag 24 augustus 2009, 00:25 uur
@32, W. van Olffen, zegt onder meer“Beloningen worden echter al sinds decennia meer bepaald door sociale vergelijkingsprocessen”. Dit dan ook als onderbouwing voor het niet geldig zijn van ’n aantal veronderstellingen en/of “algemeen geldende feiten”.
Deze veronderstellingen zijn wellicht niet geldig, wellicht wel, dat heeft echter niets te maken met “sociale vergelijkingsprocessen”. Bij ’n vergelijkingsproces kijk je wat ’n soortgelijk product/dienst waard is door te kijken wat anderen er voor willen betalen. De stelling van @32 komt er dus op neer dat dit geen goede methode is, is er een betere methode dan? Als je bijvoorbeeld je auto wil verkopen ga je toch ook even kijken op internet wat ’n soort gelijke auto doet in de markt? Zeker, de op de markt gevonden waarde zal “beter” zijn als je ’n volkswagen golf uit 2004 opzoekt, dan als het gaat om een Jaguar XJ uit 1965. Dat neemt niet weg dat wat je aantreft in ieder geval de meest relevante beschikbare informatie betrekt bij de waardebepaling.
maandag 24 augustus 2009, 06:55 uur
@38
Ik geloof dat u het argument niet helemaal begrepen heeft. Weber stelt (even gechargeerd): Plebs, hou je kop, want rijke stinkerds zorgen voor jullie banen. Mijn argument is dus: als het te veel verdiende geld (grofweg alles wat boven de Balkenende norm uit komt) besteed wordt door de overheid of zelfs door midden- en klein bedrijf (in plaats van de rijke stinkerds zelf), dan komen er meer voor het plebs relevante banen uit, dan wanneer rijken dat doen. Van eilandjes in de Stille Oceaan en prive vliegtuigjes kan een nederlandse schooier nog niet leven.
Als Weber het banen argument hanteert, ben ik er dus een voorstander van om te kijken op welke plek er het meeste plebs-baan per te veel verdiende euro wordt gerealiseerd. Naar mijn inschatting is de sector van de luxe-consumptie erg weinig plebs-baan intensief, en is het dus in het eigen belang van het plebs om daar tegen te protesteren en (al dan niet via de overheid) een meer nuttig rendement op te eisen. Weliswaar kan een buitenlands fonds meer financieel rendement beloven en kunnen er op eilandjes in de stille oceaan over tientallen jaren nog veel hogere financiele rendementen verkregen worden, het plebs in Nederland heeft daar niets aan, en doet terecht haar mond open.
Als laatste: iedereen die boven de Balkenende norm zit en dan nog steeds alleen maar om financieel rendement bekommert, heeft geen binding met de samenleving. Moeten we blij zijn met zulke medelanders? Als ze gaan dreigen met weggaan, laat ze dan maar weggaan.
vrijdag 28 augustus 2009, 15:08 uur
Het woord VERDIENEN valt me zo op in de bovenstande tekst. Ik kan me niet voorstellen dat een Manager zomaar een paar miljoen VERDIENT. Een manager heeft geen band met het bedrijf , geen band met de mensen; slechts met zijn eigen gewin ( Kautsky 1911) Het zou mogelijk moeten zijn om vast te leggen wat de prestatie moet zijn en wat daar tegenover staat. En dan daar een redelijke beloning tegenoverstellen. Met goede maar aanvaardbare maxima.
Zo mag in Duitsland een bank in problemen aan de managers niet meer betalen dan 500000 Euro. En dat klinkt heel redelijk. Hier zou dat moeilijker zijn omdat regenten managers en bedrijfsleven een nestwerk zijn die de zaakjes en de centjes onder elkaar verdelen en elkaar beoordelen en belonen. Dat dat mis moest gaan zag ik al op de helft van de jaren 1990.
Want wat is die vet betaalde manager nou voor iemand.
Toen het Ijzeren Gordijn verdween ( mogelijk gewoon verschoven en onzichtbaar deze kant opgekomen gezien de Stalinistische controle maatregelen die onze GrrristrenLiberale regentjes implementeren. Zogenaamd tegen het terrorisme) begin jaren 1990 was er natuurlijk minder behoefte aan korporaals en sergeant majoors. In dezelfde tijd kwam de PC sterker in beeld en nam de boekhouding voor een groot deel over. Dus er ontstond een overdosis boekhouders en korporaal/ sergeantmajoor types. Lubbers schopte nog iedereen de SWAO is. Maar dat kon niet meer En toen hebben ze deze types opleidingen bij elkaar gevoegd. En dat werd dan de manager. Een lofwaardig beroep. Maar om nou te zeggen dat er vette bonussen voor dit werk, evenals hele dikke salarissen, moeten worden betaald, lijkt me enigszins overdreven.
Dat geldt ook voor Bankmanagers uiteraard.
Met bovenstaande in het achterhoofd, zou er best wel wat aan die salarissen gedaan kunne worden. Loon naar werken. Nu wordt er vaak 80% teveel besteed aan, wat grotendeels nutteloze eters zijn. Mensen die een soort bumper vormen tussen politiek, bedrijfsleven, ambtenaren en aan de andere kant de gewone burger.
zaterdag 29 augustus 2009, 11:18 uur
@39. U geeft blijk van veel vertrouwen in de efficientie van de ‘managers markt’. Helaas is de transparantie qua kwaliteit op de ‘managersmarkt’ vele malen lager dan die van uw tweedehands auto’s (vergelijkingssites, deskundigenoordelen, proefritten, garantiebedingen, collectorsclubs etcetera). Kom daar allemaal maar eens om als je een manager aanneemt die op basis van zijn zelfgeproduceerde CV en wat ‘referenties’ meent aanspraak te mogen maken op een topsalaris. WAS die transparantie er maar, dat zou vele miljoenen in salarissen schelen, vermoed ik. Kijken naar “willingness to pay” bij anderen – even slecht geinformeerde- marktpartijen maakt het probleem allen maar erger: dat staat namelijk aan de basis van ‘bubbles’ in de economie. De almaar rijzende topsalarissen van de afgelopen jaren zijn een goed voorbeeld van zo’n informatie-bubble. Hoe sneller hij knapt, hoe beter het is.
woensdag 14 oktober 2009, 11:14 uur
Ik wil me er even kort in mengen. Over bonussen, gouden handdrukken voor captains of industry en balkenende normen.
Wat betreft de balkenende norm, helemaal mee eens. Het kan niet zo zijn dat de baas minder verdiend dan zijn werknemers.
Voor wat betreft de bonussen. De zogenaamde captains of industry zijn voornamelijk een groot ouwe jongens krentenbrood clubje. Hoe vaak het niet voorkomt dat zo’n incompetente manager een flinke bonus krijgt toegeschreven, het bedrijf verziekt ten koste van zijn werknemers (maar niet van zijn bonus) en dan met een flinke gouden handdruk via zijn vriendjes ergens op een andere hoge post beland. Ze circuleren allemaal op hetzelfde niveau en houden elkaar maar de hand boven het hoofd.
Pure diefstal, oplichterij, vriendjespolitiek en dat allemaal nog min of meer legaal ook. Woest wordt ik er van. En wie is er de dupe, de werknemers, de aandeelhouders, de klanten (zie Dirk Scheringa Beheer), maar de bonus? Ho maar, hier heeft u nog een paar miljoen, succes op de volgende miljoenenverslindende betrekking, spreek u hopelijk snel weer op de barbeque bij ons!
Dan banken. Banken zijn vanaf het allereerste begin al publiek bezit. Iedereen bankiert verplicht tegenwoordig, loonzakjes met cash geld zijn er niet meer. Ons geld wordt daar ge- en vooral verbruikt of het nu van een bedrijf of een particulier is. Ik zou daar wel degelijk meer inzicht en controle over willen hebben, het is tenslotte mijn geld wat zij in bruikleen hebben. Dus privaat? Prima, maar niet van mijn geld.
Dan als laatste, wat Jort Kelder vind is prima, ik dacht alleen dat een verslaggever een onbevooroordeeld beeld moest geven van de actuele stand van zaken. Aangezien de heer Jort Kelder al jaren partij kiest en dit luidruchtig van de daken schreeuwt in zijn kasjmieren sokken uit Parijs, is voor mij alle hoop op objectieviteit van deze man aangaande dit soort zaken verdwenen.
donderdag 29 oktober 2009, 12:04 uur
Jort Kelder’s commentaar is grappig en deels terzake doende in die zin dat er gewoon veel haat en nijd schuilt in de kritiek op de rijken.
Maar in grote lijnen slaat hij de plank volkomen mis als hij stelt dat niet functionerende topmanagers er uit vliegen anno heden…O ja, niet dan nadat er nog een stevige “overeengekomen” greep uit de kas heeft plaatsgevonden. Bv Rijkman van Amro, ook bonuscultuur van de sprinkhaanmaatschappij-managers als Black Stone en Goldman Sachs raakt kant noch wal.
Jort, je schrijfstijl is verfrissend maar je l.lt overwegend uit je nek.
Doeoeoeoeg.
maandag 22 november 2010, 10:10 uur
Ik struikelde vooral over deze zin: “Omdat de kalkoen kennelijk mag meekakelen over het kerstdiner, krijgen we een onthutsend inkijkje in het boosaardige brein van de Hollander.”
Volgens mij is “De Nederlander” eerder de gast aan tafel, die het diner heeft betaald. Een vrij ongelukkige uitspraak dus. De kaalgeplukte, groot uitgevallen kip die doorgaans op het menu staat is inderdaad een metafoor voor de door multinationals en overheden moegetergde en leeggezogen burger.
Voor de rest begrijp ik zijn betoog wel, alleen vrees ik het ergste. Als hij “de besten aan de top” de kalkoen wil laten bereiden, wie wil hij dan als gast aan tafel hebben?