Is ‘de arbeider’ vanzelfsprekend een sociaal-democraat?

cartoon
De opkomst van het populisme, het verlies aan vertrouwen in de politiek, de haat tegenover de bestuurlijke elite. Wat is daar nu precies de oorzaak van? En waarom straalt die rancune zo af op het zetelaantal van de PvdA?

Vandaag reageert Meindert Fennema (lees hier zijn stuk), hoogleraar Politieke Theorie, op een essay dat Geert Mak vorige week zaterdag in NRC Handelsblad schreef. Hij is het niet eens met Maks analyse dat de PvdA de arbeiders van zich heeft vervreemd door zich niet te bekommeren om hun hardwerkende bestaan.

“Lang niet alle consultants en interim-managers zijjn slecht. Ik ken ze ook, deze consultants en interim managers, maar ze zijn lang niet allemaal zo slecht als Mak beweert, net zoals de verpleegster, de handarbeiders en de schoolmeesters van weleer niet allemaal zo nobel waren als Mak suggereert.”

Fennema meent dat de werkelijke oorzaak toch echt gezocht moet worden in de immigratie.

“De meerderheid van de Nederlandse bevolking is voor beperking van de immigratie. Diezelfde meerderheid eist van de immigranten dat zij zich aan onze cultuur aanpassen. De politieke partijen waren echter van mening dat de integratie van immigranten kon plaatsvinden ‘met behoud van eigen identiteit’. De eis van assimilatie werd beschouwd als een vorm van racisme en was dus strafbaar.”

Het feit dat er tot 2001, met uitzondering van Janmaat, in de politieke arena geen partij toegelaten werd die de kritiek van een substantiële meerderheid op immigratie vertegenwoordigde, is volgens Fennema de reden van het succes van Wilders.

Vandaag reageert ook Margreeth de Boer, voormalig PvdA-minister van VROM, op het stuk van Mak. Zij beweert dat de relatie tussen arbeiders en de PvdA ook vroeger niet altijd vanzelfsprekend was. “Noch Drees noch Den Uyl werden door hen op handen gedragen.” Het verwijt was steevast dat de problemen van de arbeiders niet begrepen werden.

En daarin verschilt de PvdA van de populisten, meent De Boer. Het is volgens haar een misvatting dat de PvdA het onversneden geluid van ‘het volk’ moet laten horen.

“Een PvdA-politicus moet goed luisteren naar de problemen, doordenken wat de problemen voor de naaste en verre toekomst kunnen zijn en daarop een beleid formuleren dat gestoeld is op sociaal-democratische waarden.”

Wat vindt u? Moet de PvdA in de eerste plaats haar gedachtegoed dienen? Of ziet u de partij als een arbeidersbeweging die zich moet laten leiden door de noden van de verpleegsters, de handarbeiders, de timmerlui en de schoolmeesters? Is ‘de arbeider’ in zijn diepste wezen wel een ‘sociaal-democraat’?

Zie ook de volgende discussies:


Dit bericht heeft 54 reacties op “Is ‘de arbeider’ vanzelfsprekend een sociaal-democraat?”

  1. Lisa de Wit zegt:

    Iemand die op de PvdA stemt is niet per se een arbeider, maar die kiezer is ook niet per se simpel.

    Lees voor de aardigheid dit artikel: http://extra.volkskrant.nl/opinie/artikel/show/id/903/Ex-ministers,+stap+op+bij+DSB+en+Afab

    Daar komt Willem Vermeend opeens opduiken. Dezelfde Vermeend beweerde in Zembla dat hij niets wist van de multinationals die weinig belasting betalen. Hoe geloofwaardig is die man? Niet dus.

    Kijk hoe de PvdA de afgelopen jaren STANDpunten had. Je zou als kiezer denken dat het daarbij om principes gaat. Dat blijkt toch anders te liggen als er pluche lonkt. Of het nu om Irak, JSF of nu de AOW gaat.

    Onvoorstelbaar als je zo’n Diederik Samsom totaal af ziet gaan in debat met Agnes Jongerius. Hij verkondigt daar dus het PvdA-gedachtegoed over de AOW. Totaal wereldvreemd is dat.

    Ik heb dus met de laatste verkiezingen PvdA gestemd. Ik verwacht in deze tijd beleid op het gebied van WERKGELEGENHEID. Die 50-plussers moeten aan het werk áls ze tot hun 65e of langer moeten werken. Als dat werk er niet is, dan verwacht ik ook beleid. Dan verwacht ik niet dat een PvdA begint te stamelen over zware beroepen en wetten.

    Werkgevers moeten die mensen met een zwaar beroep na 30 jaar herplaatsen. Jahahaha, dat wordt een wet. Natuurlijk weet je dan dat die mensen ontslagen worden, want het ontslagrecht wordt versoepeld.

    Net zoals de PvdA een werkelijk zeer kortzichtige en beperkte visie heeft op de werknemers. Dé werknemer bestaat niet.

    PvdA zat in Paars en was en is betrokken bij alle privatisering. Daardoor zijn mensen op kosten gejaagd. Door de marktwerking is veel degelijke werkgelegenheid veranderd in flexwerk en tijdelijke contracten. De overheid heeft de rechtspositie van zelfstandigen zonder personeel uitgehold.

    Dat alles heeft niets, maar dan ook helemaal niets te maken met immigratie. Met immigratie zou ik een goede boterham kunnen verdienen. Maar mede door de PvdA is taalonderwijs vrijwilligerswerk geworden …
    http://www.hetbegintmettaal.nl/

  2. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Op het punt van de immigratie heeft de PvdA de grote fout gemaakt door heel slecht te luisteren.
    En op de punten van “het loslaten van de socialistische veren” en het aanhangen van het (verstandige) liberalisme heeft de PvdA de fout gemaakt van slechte communicatie.
    Ik spreek bewust niet ver het “verkopen van beleid” maar over echte communicatie, zeker als de koers tamelijk fundamenteel wordt verlegd.

    Slechte communicatie, en je gaat voor de bijl.
    Kijk eens goed naar de fouten van Dirk Scheringa. Het zijn communicatiefouten.
    Kijk naar de specialist in het Scheperziekenhuis in Emmen, een goede chirurg, maar een communicatie van nul komma nul.
    Hoeveel voorbeelden wilt u nog meer horen?

    Slechte communicatie, en je gaat voor de bijl.
    En wat zien we bij de PvdA?
    Onbeholpen en stuntelig.

  3. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Vervolg op 2: ik schreef: Kijk eens goed naar de fouten van Dirk Scheringa. Het zijn communicatiefouten.
    En ik bedoel te zeggen: Kijk eens goed naar de fouten van Dirk Scheringa, en hij struikelde over zijn communicatiefouten.

  4. Job Bergen zegt:

    @2. ir. Hans R. van der Woude
    Ben het met je eens.
    Platter gezegd: PvdA maakt een autistische en regenteske indruk. Lang waren ze een autoriteit die dingen voor kon schrijven (‘je bent racist als..’). Nu is de tijd veranderd. Ik vraag me af of deze partij nog kan omschakelen naar de nieuwe tijd van luisteren en in gesprek zijn, vanuit een sterke, duidelijke eigen kern.

  5. K. van der Wal zegt:

    Vertegenwoordigt de sociaal-democratie altijd de belangen van de kleine man? Of leeft zij haar academisch en politiek correcte liefhebberijen uit?

    In het verre verleden was de uitgebuite klasse die der arbeiders in de industrie. Door het optreden van vakbonden en linkse partijen is er een hele strijd gevoerd voor betere arbeidsvoorwaarden. Een van de kernpunten daarbij is geweest dat de CAO’s algemeen bindend werden. Concurrentie tussen bedrijven op arbeidsvoorwaarden was niet langer toegestaan. De sociaal-democratie kan terug zien op succesvolle behartiging van belangen.

    Maakt dat haar lui? Een van de zwaarst belaste beroepsgroepen is tegenwoordig die der leraren. Door een toegeeflijker opvoedingspraktijk is in de laatste decennia de docent met een zware werklast opgezadeld. De vergelijking tussen leraren nu en fabrieksarbeiders in het verleden dringt zich op. De uitgebuite klasse van vandaag werkt in het klaslokaal.

    Waar is nu de sociaal-democratie? Welk antwoord biedt zij op deze situatie? Zij is helaas verstard in oude leuzen over ‘recht op onderwijs voor iedereen’. Zij realiseert zich kennelijk niet dat ook de kleine man heel goed in staat kan worden geacht zijn kinderen manieren bij te brengen. Zij kiest voor een recht op onderwijs dat eenvoudig niet verenigbaar is met een jeugd die met schreeuwen en wilde manieren is opgegroeid. De sociaal-democratie kiest dus tegen het belang van een der meest uitgebuite beroepsgroepen.

    Kan het verbazing wekken dat zij haar geloofwaardigheid als belangenbehartiger van de kleine man verloren heeft?

  6. Martin E. C. Roos zegt:

    Hoe de PvdA in de eerste plaats, mij haar tot verwarring brengende gedachtegoed diende. Ik beperk met tot mijn ‘warme deken’: de context van ‘verheffen’, integratie en allochtonen.

    Jacques de Kadt (1)de door velen vergeten denker over en voor het socialisme publiceerde veel over het gedachtegoed dienen in de jaren dertig van de vorige eeuw. In tamelijk vage termen weliswaar. Waar het op neerkwam, was de gedachte dat culturele ontplooiing het doel van een samenleving is en dat zoveel mogelijk mensen daaraan moesten kunnen deelnemen. Alle arbeiders moesten intellectuelen worden, dat was het ideaal. Een samenleving van beschaafde en gematigde mensen die geïnteresseerd waren in zaken van hoog kwalitatief niveau. Dat was het doel. Dit doel, niet in vage termen, werd in de vijftiger jaren van de vorige eeuw door het Kamerlid Schilthuis (PvdA) als volgt in de samenleving gepositioneerd. Als een ‘ware’ deportatieleider in de sfeer van de huidige PVV. De PvdA en met haar Kamerlid Schilthuis vroeg zich af of ‘velen’ van ‘de zich in ons land bevindende gerepatrieerden (gevluchte Indische Nederlanders, MECR) uit Indonesië, geknipt zijn voor emigratie naar tropische gebieden en voor wie daarin een uitkomst zou liggen.’(Handelingen II 1951/52, p. 896)
    Begin negentiger jaren, werd voor een wat vager dienende richting gekozen. Ik heb zomaar wat uitspraken van PvdA-ers: de keurtroepen. op een rij gezet.
    Felix Rottenberg : “Er is te veel fraude, te veel misbruik, er zijn te veel illegalen.”
    Haagse wethouder Martini (binnenkort een nieuw geluid uit het verleden: Jeltje van Nieuwenhuizen): “Illegalen moeten er in principe niet zijn en dat moet het uitgangspunt kunnen zijn.”
    Staatssecretaris Kosto: “We moeten de mensen laten verdwijnen.”
    Het Leidse PvdA-raadslid Nasi Demirbas (geen Turk of Marokkaan, dus later ‘dienend’ niet meer bruikbaar!): “30 tot 40% van de migranten wordt hier (Nederland) buiten het arbeidsproces gehouden. In Duitsland is het aantal werkelozen onder migranten nauwelijks hoger dan onder de autochtone Duitsers. Er is sprake van een groeiend aantal niet-productieve mensen.”
    Natuurlijk moet de focus gericht blijven op betaald werk vernemen we van de huidige burgervader van Rotterdam: Aboutaleb in 2008. Met name: op betaald werk in de Nederlandse politiek en sociale en religieuze sector, vaak onder ‘begeleiding ’ van de PvdA.
    We eindigen in onze tijd, in een religieuze sociaal democratische sfeer. Met Bouchra Ismaili, het PvdA-raadslid uit de Rotterdamse deelgemeente Charlois. Carel Brendel scoorde haar bij ondertekening van de petitie van de extremistische moslimgroepering Hizb ut Tahrir tegen het lasteren van de islam. Zij is slechts een van meerdere. Er lijken her en der moslima ‘doorgeslagen gedrag’ te vertonen en sociaal democratisch actief te zijn. Bijvoorbeeld Najia Siamari, die tot voor kort in de gemeenteraad IJsselstein zat voor de PvdA. Zij ondertekende ook. Eveneens Can-Engin voor de PvdA, betaald actief in Noord Brabant:
    “Veel religieuze vertegenwoordigers speuren de wet af naar bepalingen waar ze gebruik van kunnen maken.” Dat kun je hen niet kwalijk nemen, want zo werkt het hier meldt ons Hatice Can-Engin (PvdA), wethouder Onderwijs, Cultuur en Zorg in het Brabantse Gilze en Rijen. “In Nederland worden wij niet gezien als gewone mensen maar als religieuze doelgroep”, mogen we van Hatice Can-Engin vernemen.
    Onze staatssecretaris Nebahat Albayrak met dubbele nationaliteit zag het dienen reeds in de negentiger jaren niet vaag. Als een goed PvdA-politicus luistert ze naar de problemen, denkt door wat de problemen voor de naaste en verre toekomst kunnen zijn en formuleert daarop beleid dat gestoeld is op sociaaldemocratische waarden. Geheel in de geest en de woorden van haar partijgenote Margreeth de Boer.
    Albayrak, en haar talloze medearbeidende PvdA politici, weet zich zelf aldus te dienen: “[......]alles kan…..”…”Stel dat het misgaat, dan pak ik mijn koffers, en ga ik naar Amerika, een ander leven beginnen! Ik vind wel wat, alles kan, de wereld ligt aan mijn voeten.”

    1 Uit een publicatie van de Kadt in Socialisme en Democratie, na de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië in 1949 geef ik het volgend ‘dienende’ citaat.
    “Er zijn […] de Indo’s (gekleurde Indische Nederlanders) die de tegenwoordige toestand als een nachtmerrie beschouwen, en er zijn die minderheden die in ons land met de Rijkseenheidscharen op de planken staan en die in de RIS hun bevoorrechte positie van ‘bruine blanda’s’ node missen. Deze hele groep hebben wij, Nederlanders, in de afgelopen vier of vijf jaren nog doller gemaakt dan ze van nature als is. Het zou tot onze morel plicht behoren deze dolle honden neer teleggen als ze gaan bijten, al is formeel dit alles thans een zaak van de RIS.”

  7. Sjuul van Dissel zegt:

    Allemaal goed en wel Meindert Fennema. Blijft het feit dat de kwaliteit van argumentatie en het aanspreken van grote bevolkingsgroepen op de daden van enkelingen bepaald of het racistische of redelijke argumentatie is. Zo kan het feit van 9/11 ook nooit de ommezwaai in de discussie in ons land verklaren. Niet linksom en niet rechtsom. Waarmee ik maar wil zeggen dat een discussie nooit kan ontstaan uit vijandsbeeldvorming, eenvoudig omdat dat geen discussie is, maar oorlog. Etnische en religieuze confrontaties schijnen maar niet dit niveau te kunnen ontstijgen. Schande over het bestuur van ons land. En schande over de stand van de politieke wetenschap internationaal. En schande over de historici die het verleden maar niet voldoende over het voetlicht krijgen om in het heden lessen uit te trekken. Is het transcriberen van de bekende feiten naar het heden en de toekomst nou zo’n onmogelijke opgave? Wilders heeft daar, al is het selectief in zijn zionistische belangen vertegenwoordiging geen moeite mee. En hij is het enige alleenige bestaande PVV lid. Het is geen partij maar een ‘beweging’. Dan kan een vakbond ook wel bestuurders gaan aanwijzen om zich verkiesbaar te stellen voor het Parlement. Leden zat. Is links van het midden daar weer goed vertegenwoordigd en kan de PvdA wel helemaal inpakken en wegwezen. En dan is het eens niet elitair en/of verstrengeld met de overheid of het bedrijfsleven. En dan laat ik die zoals Geert Mak het noemde nieuwe kaste van opgeblazen types, die WEL zoals Geert Mak beweert bestaat, nog maar even buiten beschouwing. Omdat met die witte boorden criminelen gaat worden afgerekend. Precies datgene waarvan Wilders doet alsof die dat wil. Maar opzettelijk veronachtzamend dat de huidige, een op dit moment in het heden, de feitelijke omstandigheid is waarvan alleen daarvan kan worden uitgegaan. Veronachtzamende ook een positieve werkzaamheid naar de/een toekomst toe zonder oorlog.

  8. D.van Vliet zegt:

    Vraag aan de heer Mak: Heeft Allah in Jouwert al de plaats ingenomen van God ?

  9. S.K. Ophoven zegt:

    Dat Geert Mak op z’n minst goed en boeiend kan schrijven is geen geheim, dat blijkt gewoon.
    Maar wat is het geheim van de heer Fennema en mevrouw Margreeth de Boer eigenlijk?
    Of willen zij dat liever geheim houden? Dat laatste zou ik me levendig kunnen voorstellen, want erg veel origineels en/of zinnigs heb ik hen niet zien debiteren.

  10. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Sjuul van Dissel (7), ik heb je verhaal een paar keer gelezen, en ik kan er geen touw aan vast knopen.
    U bent in ieder geval zeer emotioneel.
    Heeft u vroeger PvdA gestemd of heeft u nooit PvdA gestemd?

  11. J.Grimbos zegt:

    Fennema meent dat de werkelijke oorzaak toch echt gezocht moet worden in de immigratie.

    Ik kan alleen maar zeggen: het is 30 jaar te laat, maar dat de NRC-redactie het woord “immigratie” (altijd verbloemd als “integratie”) nu in de mond durft te nemen is een goede zaak.

    Ga zo voort, redactie. Een probleem benoemen is de eerste stap naar het oplossen ervan. Ben benieuwd naar de volgende stappen.

  12. Sjuul van Dissel zegt:

    Geachte heer ingenieur Hans R. van der Woude #10
    Sorry dat ik dat kommaatje was vergeten [...de feitelijke omstandigheid is, waarvan...] in de een na laatste zin.
    En ja, ik heb een keer PvdA gestemd maar dat is lang geleden, eind 1960 op Den Uyl.
    Als u wilt aangeven waar u precies geen touw aan kan vastknopen? Typerend hoor dat ik het altijd dubbel moet uitleggen aan ingenieurs en hoogleraren, en dan snappen ze het nog niet? En ziet waar de discussie over gaat. Dat moet toch op zich al verhelderend zijn.

  13. A. Frumau zegt:

    Fennema heeft gelijk. Het is de “linkse” wens versus het “rechtse” feit. De maakbare samenleving heeft grenzen, maar dat wil links niet zien. Bovendien leven de utopisten veelal niet in de wijken waar de problemen zich afspelen. Daarom is het ook unfair om de “slachtoffers” voor racist uit te maken.

    Politici en opiniemakers zouden eens echt solidair moeten worden door eens een jaartje in een Vogelaarwijk door te brengen. Eigen ervaringen -zie Femke Halsema- kunnen ze opmerkzaam maken op de feiten. Femke is in iedergeval wel bereid om wens en praktijk te testen. Dat is te waarderen. Maar zij is een uitzondering.

    Waarschijnlijk is het nu te laat. Wilders, Fortuyn en Janmaat waren niet nodig geweest als de toen bestaande partijen hun oogkleppen hadden afgezet. Zij waren vaak genoeg gewaarschuwd maar WILDE het niet weten.

    Voor de migranten zou Nederland er ook veel prettiger uitgezien hebben als de uitwassen niet met thee maar met harde hand waren aangepakt. Taal leren en werken dus. Ook zijn er teveel immigranten in tekorte tijd Nederland binnengekomen, waarvoor de autochtonen aan de onderkant EENZIJDIG de prijs hebben betaald. Ook zij waren afhankelijk van een sociale huurwoning, maar zagen die aan hun neus voorbijgaan. Dus kopen dan maar in Purmerend e.d. met jarenlang vaak te hoge hypotheeklasten. DSB? Of, indien al wonende in een sociale huurwoning een te snelle verandering van de buurt. Bovendien verdween hun veiligheid en sociale leven.

    Voor de elite kwamen de leuke eethuisjes, andere muziek en de goedkope arbeidskracht/werkster. Die zagen er dus wel wat in. De elite, dus ook de besluitvormers, de voordelen, anderen, vaak machteloze laagbetaalden, de nadelen.

    Is het zo gek dat die blanke onderklasse zich verraden voelt? Dat moet de elite toch kunnen begrijpen.

  14. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Het zou de PvdA sieren als zij luid en duidelijk excuses zou aanbieden voor wat zij mensen heeft aangedaan. Ik denk hierbij vooral aan het feit dat mensen monddood zijn gemaakt met scheldwoorden als xenofoob en fascist/rascist.

  15. A. Oppenheim zegt:

    Zou het ook kunnen dat het vraagstuk van de ‘verheffing’ van die gewone mensen in deze tijd niet direct aan de orde is?
    Wordt het niet eerder hoognodig dat de elite zich verdiept en verbreedt?
    Empathie en wezenlijk besef van de noden van ‘de ander’ ontstaan pas in tijden van tegenspoed, gebrek aan erkenning en bevestiging.
    In vrijwel alle commentaren, essays, analyses en maatregelen van sociaal en christen-democratische wetenschappers en bestuurders, klinken invoelend vermogen en besef van de werkelijke problemen van de toekomstige kiezers niet door. Wellicht door een teveel aan titels, vaststaande voorrechten en daardoor voorspelbaar succes?
    Een enkeling, zoals Geert Mak en Paul Kalma, raken het hart van lezers en luisteraars. Zij zouden veel meer aandacht moeten krijgen.
    En juist en vooral van de leden van de elite.

  16. Miguel Antonius zegt:

    Wat Fennema zegt klopt niet helemaal. In de jaren ’90 leefde in West-Europa juist een sterke anti-racistische stemming en veel blanken, vooral jongeren hielden juist van allochtonen, vooral vanwege “nieuwe” muziek, eten, etc. Bovendien, als zoveel mensen toen al problemen hadden met allochtonen, had Janmaat/Bolkestein i.p.v. de PvdA in die tijd de verkiezingen moeten winnen!

    De stemming begin volgens mij om te slaan tijdens of na de golf van “zinloos geweld” eind jaren ’90. Toen kreeg de gemiddelde blanke het idee dat de allochtonen meer lasten dan lusten gaven. En met 9/11 vatte dat idee helemaal post. Pim Fortuyn kwam toen op het juiste moment en verwoordde wat in de jaren ’90 wegens de anti-racistische stemming toen nog taboe was. Zeker gezien het feit dat vooral Marokkaanse en Antilliaanse jongeren in de armere wijken (nog steeds) een enorme overlast veroorzaken (zie daarvoor het opiniestuk van Moritz Bilagher) vond zijn boodschap toen gretig gehoor.

    Maar dit is niet de enige reden voor de teloorgang van de PvdA en de andere sociaal-democraten in West-Europa. Iets wat ook meespeelt is de implosie van de overlegcultuur. Wat zien we vooral in Nederland? Besluiteloosheid van de overheid, simpelweg omdat men met zoveel groepen en factoren rekening moet houden. Veel mensen hebben daar genoeg van gekregen en willen steeds vaker een sterke leider. Vandaar ook de steun voor een potentiele dictator als Wilders.

    Een niet te onderschatten punt is ook de media en de entertainment. De huidige volksmedia (de Telegraaf!)is vaak heel rechts georienteerd, evenals de verborgen boodschappen van de huidige Amerikaanse entertainmentindustrie. Hiertegen is er nauwelijks een links tegenwicht voor het gewone volk. Gevolg: het volk raakt langzaam maar zeker steeds meer geindoctrineerd met rechtse ideeen.

    En nu een minder prettige statement: Het gewone volk (dus ook de allochtonen) zijn door de jaren heen erg verwend geraakt door de sociaal-democraten. Ik die in Suriname woon krijg soms het gevoel dat de mensen in Nederland, nee heet West-Europa, tegenwoordig niet meer beseffen hoe goed ze het hebben! Mensen in heel West-Europa zijn zo gewend geraakt dat er in ALLES rekening met ze gehouden wordt, dat ze nu, als ze hun zin niet meer krijgen, zich tegen diezelfde sociaal-democraten gaan keren. De blanken doen het nu al (het lopen achter Geert Wilders), het is wachten op de al even verwende allochtonen. Die laatste groep, m.n. de jongeren, beseft ook niet hoeveel kansen ze krijgt om iets van hun leven te maken, nee ze gaan overlast veroorzaken!

    Maar ook Geert Mak heeft een beetje gelijk. De linkse elite heeft zich inderdaad teveel van het volk afgezonderd. Dat blijkt m.n. uit het feit dat ze vaak neerkijken op populaire cultuur. Terwijl ze dat laatste juist nodig hebben om een tegenwicht te vormen tegen de rechtse volksmedia (zie meer naar boven).

  17. Sjuul van Dissel zegt:

    Geachte heer ir. Hans R. van der Woude #14 en 10
    Als de ingenieur denkt dat dat de oplossing is. Als die denkt dat er alleen met emoties wordt gedacht. Als die denkt dat die x f en r woorden niet van toepassing waren en zijn. Dan gaat hij blijkbaar van zijn eigen ondiscutabele superioriteit uit. Echter zonder een kwaliteits discussie te stimuleren. Waaraan het schort.
    Excuus? Nee meebetalen en meelijden. En dus niet een beetje symptoom bestrijden waarvan als het ene even niet lukt dan maar het andere geprobeerd?
    Zoals ik al eerder zei #7, waar u geen touw aan kon vastknopen, is de kwaliteit van argumentatie bepalend hoe een discussie verloopt. En dan kunnen die x f en r, en ook nog wel n woorden zeker wel moeten worden gebruikt. Maar er zijn in de eerste instantie geen argumenten aangevoerd, die van een adequate daadkracht vergezeld gingen. Nu lijkt het daarvoor te laat, en moet de sociaal democratie zijn verlies nemen.
    Dus daarin ben ik het onder meer eens met Fennema en de Boer. Maar ben het ook heel erg eens met Geert Mak om het historische objectief dat hij gebruikt om de situatie door weer te geven. De vraag is hoe dit de kwaliteit van de hedendaagse verhoudingen ten goede kan komen.
    Dus de vraagstelling van de webredactie, wat vind u?, kan ik op die drie vragen met ja ja en nee beantwoorden. Waarop dat nee een reflectie is op hoe democratisch die sociaal democratie is. Dus eigenlijk is het ja ja ja.
    Onder voorbehoud dat de ingenieur mij niet gebruikt om zijn excuus aan op te hangen. Wat denkt hij wel.

  18. Martin E. C. Roos zegt:

    Nog meer momenten van permanente sociaal democratische slapeloosheid of met andere woorden verwarring.

    Premier Balkenende (CDA) benoemde vijf jaar terug islamitische scholen als: ’gevangenissen van achterstand’.
    Balkenende doceerde ons dat onze vertrouwde oude verzuilde scholen van katholieken en protestanten hebben bijgedragen aan emancipatie en ‘sociale democratie’, omdat er kinderen uit verschillende sociale klassen op zaten. Islamitische scholen echter kennen een oververtegenwoordiging uit de onderste sociale laag, oriënteren zich te veel op het land van herkomst en werden zo bekend als ’gevangenissen van achterstand’.
    Les krijgen op het (v)mbo lijkt voor sommige Turks Nederlandse leerlingen in Nederland echter een stuk aangenamer geworden. Als Turks Nederlandse (soennitisch) mbo-leerling mogen ze gesubsidieerd stage lopen in Turkije om ‘uiteindelijk beter de Nederlandse taal en bedrijfscultuur te begrijpen’. En eventueel een neef of nicht uit zoeken als huwelijkspartner. Burgervader Cohen(een wezen met premierpotentie) waardeerde reeds in november 2002 religie op oude sociaaldemocratische wijze positief en zei dat integratie “paradoxaal genoeg misschien nog wel het beste via geloof kan verlopen.” En koos voor de soennieten. De noden van de verpleegsters, de handarbeiders, de timmerlui en de schoolmeesters hiermee ver achter zich latend.
    Aldus zullen – in de Turkse en Marokkaanse context – de sjiieten, Alevieten, Koerden, Soefisten en Griekse en Armeense christenmensen onder hen – hier in Nederland – wat problemen tegenkomen. “Turkije is een racistisch land, een land van intolerantie en van vijandschap jegens christenen. Er is een heksenjacht bezig tegen christenen en de verhoudingen zijn alleen maar middeleeuws te noemen.“ Aldus de voorzitter van de vrije protestantse kerken in Turkije, Ihsan Ozbek. Ozbek informeert ons over een ander Turkije, niet zo gekend door de sociaal democraten van de PvdA. De genoemde groep Turkse Nederlandse scholieren, dat stage gaat lopen, zou ook om ‘bedrijfscultuur te begrijpen’ net als Nederland en de Europese Commissie bij Turkije kunnen aandringen op een goede regeling voor teruggave van geconfisqueerde eigendommen als kerkgebouwen en scholen aan niet-islamitische minderheden. (Ereschuld?) Dit laatste was een reactie van voormalig minister Bot van Buitenlandse Zaken (CDA) in een wat andere context in de Kamer een tijdje terug.
    Het CBS constateert dat een kwart van de middelbare scholen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht zwart is. Op deze scholen – waar leerachterstanden, armoede, eerwraak, abortus en integratieproblemen en (gedwongen) huwelijken het meest spelen – zijn acht op de tien leerlingen van niet-westerse afkomst. De meest zwarte scholen zijn vooral vmbo-scholen, omdat de meeste allochtonen op deze scholen terechtkomen. De huidige burgervader van Rotterdam Ahmed Aboutaleb heeft deels onder zijn PvdA- wethouderbewind in Amsterdam het aandeel zwarte scholen in vier jaar tijd laten stijgen van 24 tot 33 procent. Aboutaleb, wil zijn sociaal democratisch speerpunt op de ander gaan richten. Hij kiest juist daarom voor de Antilianen in Rotterdam. Als wethouder kreeg hij lovende woorden van burgemeester Job Cohen. “De bijdrage die je aan Amsterdam hebt geleverd, is van grote waarde. Amsterdam heeft turbulente jaren achter de rug, een tijd van fundamentele veranderingen. Jij was daarin een belangrijk anker, een boegbeeld. Je was een wethouder van alle Amsterdammers en verdient daarom ook een derde paspoort, een Amsterdams paspoort.” Zelf vond Aboutaleb het wethouderschap, dat hij drie jaar vervulde, de boeiendste periode in zijn leven, al waren ze niet altijd even gemakkelijk. “Ik bevond me regelmatig in een spagaat en heb momenten van permanente slapeloosheid gekend.” Etnische minderheden integreren het best door succesvolle mensen naar achterstandswijken te laten verhuizen. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Zou de sociaal democratische spagaat van de PvdA met de verhuizing van Aboutaleb – van Amsterdam naar Rotterdam – dan toch inhoud krijgen?

  19. Eva M bakker zegt:

    De Pv/dA was in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw een partij van en voor de arbeider, werkend in de primaire sector (industrie).De laatste decennia is de P v/d A “overgenomen” door ambtenaren in overheidsdienst, door onderwijzers, medisch personeel en zeer belangrijk, een in die jaren fors groeiende groep welzijnswerkers. De mentaliteitsverschillen, de culturele en de maatschappelijke verschillen tussen die groepen zijn zeer groot en eigenlijk slecht verenigbaar, gewoonweg omdat de verpleegkundige, de onderwijzer en de welzijnswerker er een totaal andere levensvisie op nahouden dan de lasser, de metaalbewerker en de bouwvakker. De een drinkt wijn, eet paté en de ander pakt een pilsje en eet een bak chips. Uiteraard is dit verschil tussen de twee groepen door mij gesimplificeerd, maar de verschillen zijn evident. De P v/dA heeft zich gedurende en na die “overname” ook ontwikkeld tot een regentenpartij, een partij die pluchegevoelig is en was, een bestuurderspartij waarvan de leden en aanhangers zich zelf normen en waarden toedichtten die moreel verheven waren boven de lagere middenmoot van bouwvakkers en metaalbewerkers. Om die reden heeft de P v/d A de immigratie en het multiculturele model omarmd en gepropageerd, ook toen reeds lang geleden de eerste grote problemen van de multiculturele samenleving zich aftekenden. De massa immigratie van laagopgeleide moslims, van ongeschoolde antillianen, kortom van volstrekt cultuurvreemde immigranten die het vermogen en de wil missen zich aan te passen, is voor Nederland catastrofaal uitgepakt. Met name de P v/d A leden van het eerste uur zijn daarvan de dupe geworden, zij woonden en wonen in de wijken waar die immigrante neerstreken. De P v/d A regenten woonden niet in die wijken, en waren horende doof voor de signalen uit hun achterban.

    Overigens heeft ook NRC handelsblad, als spreekbuis van een “progressieve, linkse stroming” deze multiculturele samenleving inclusief haar uitwassen altijd verdedigd, ja zelfs verheerlijkt. Ik herinner me nog een redactioneel commentaar uit 2008 genaamd “Geef me de vijf- of niet” . Daarin werd Wouter Bos door de redactie op de vingers getikt vanwege het feit, dat hij kritiek had op moslims die weigerden de hand te schudden van een vrouw. Ik heb in reactie daarop het volgende commentaar naar NRC opgestuurd, toen is het nooit geplaatst, hopelijk nu wel.

    Het redactioneel commentaar “Geef me de vijf – of niet” weerspiegelt een zorgwekkende visie op wat in Nederland anno 2008 wel of niet behoort tot de normale omgangsvormen. Dat cultuur en gewoonte een rol spelen in hoe mensen van verschillende sekse elkaar begroeten zal wel waar zijn, echter we leven in Nederland en wel in 2008. Om die reden heeft het absoluut geen pas dat, zoals uw hoofdredacteur stelt, vice premier Bos er beter aan zou doen een klimaat van vrijheid en tolerantie te scheppen door het niet schudden van handen als middel van communicatie toe te staan voor aanhangers van een religie, waarmee in dit geval een conservatieve stroming in de Islam wordt bedoeld. Het bizarre verschijnsel doet zich voor dat de hoofdredactie van een krant, die LUX et Libertas op de voorpagina afdrukt begrip opbrengt, zo u wilt in de bres springt voor religieuze en culturele onhebbelijkheden van fundamentalisten die zelf de begrippen tolerantie, vrijheid, gelijkheid van man en vrouw en anders denkenden ten enenmale aan hun laars lappen. Opnieuw wijs ik de redactie op het volledig ontbreken van enige vorm van wederkerigheid in de relatie en omgang tussen fundamentalistische Islamitische- en niet islamitische bevolkingsgroepen. Vanwaar de angst van de redactie om tegenstellingen met andere religies aan te scherpen, trouwens wat bedoeld u met andere religies, Wouter Bos spreekt niet als vertegenwoordiger van een ander religie, maar als vice premier. Door uw opstelling, die pretendeert tolerantie en vrijheid uit te stralen bereikt u het tegenovergestelde, namelijk het bevorderen van de groei van intolerantie, doordat u geen stelling durft te nemen tegen de intolerante fundamentalisten die zich niet wensen te houden aan de in ons land geldende fatsoensnormen. In vele moslimlanden gelden andere mores waaraan iedereen die het betreffende land bezoekt zich aan heeft te houden, zoals: In Iran moet elke niet moslima een hoofddoek dragen als zij dat land bezoekt, omdat de religie en cultuur dat voorschrijft, op overtreding staat straf. In Saudie Arabie gelden minstens even strenge regels. Dat doortrekkend naar Nederland zou elke moslima haar hoofddoek af moeten doen, omdat het niet tot onze godsdienst en cultuur behoort. Gegarandeerd dat de Islamitische wereld te klein zou zijn, woedende moslims gingen wereldwijd de straat op, ambassadeurs zouden op het matje worden geroepen, en Nederlandse vlaggen zouden massaal worden verbrand. Vermoedelijk zou uw redactie voor dit soort reacties het volste begrip op kunnen brengen, het is tekenend voor uw gebrek aan durf en visie in deze, voort blijven modderen op een zinloze weg die leidt tot het goedpraten van steeds verder inperken van eigen identiteit en het verlies van moeizaam verworven vrijheden. Onwaardig.
    Voor zover mijn bijdrage uit 2008.

    Tot slot:
    De teloorgang van de P v/dA is voor een groot deel te danken aan de omwil of het onvermogen zich te verzetten tegen de nadelen van massa immigratie. Deze onwil of dit onvermogen vind zijn wortels in de diepgewortelde angst te discrimineren, met als gevolg dat zich binnen de aanhang P v/d A een scheuring heeft voltrokken die enerzijds een volledig cultuur relativisme predikt en anderzijds weer terug wil naar “de waarden van toen”.
    Velen hebben de P v/d A verlaten en stemmen op de SP, D 66 of op de PVV. Voor de P v/d A blijft over de marge, ook het gevolg van de vele misstappen van haar bestuurders op lokaal en landelijk niveau. Het verheffingsideaal is wel erg ver doorgeschoten als je de riante salarissen in ogenschouw neemt die P v/d A regenten zich toegeëigend hebben, het is ver af van het sociaal democratisch model van de jaren 60 en 70 van hard werken en vooral gewoon en eerlijk zijn.

    In dit landje is naast veel goeds ook veel mis, de overheid blijft maar toestaan dat dit overvolle land nog voller wordt, met alle nadelen voor het milieu, de onderlinge verdraagzaamheid en de leefbaarheid. De mythe van de doorgaande groei moet koste wat kost in stand gehouden worden, pure waanzin is het. Nederlandse politieke partijen zouden als beleid een geleidelijke een bevolkingskrimp moeten gaan uitvoeren, uitmondend in een bevolkingsaantal van 10 tot 11 miljoen te bereiken tussen 2075 en 2100. Dat zet zoden aan de dijk, dat geeft leefbaarheid en is goed voor ons leefmilieu.
    Misschien een idee voor de P v/dA?

    Eva.

  20. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Miguel Antonius (16), is het u ontgaan wat die door u genoemde anti-racistische lieden hebben aangericht onder de mensen die kritiek hadden op de immigratie en de multi-culturele samenleving?
    Die lieden waren er als de kippen bij om zonder veel nadenken mensen monddood te maken en te stigmatiseren.
    En de PvdA nam hier geen afstand van!
    Ik herinner mij een recente documentaire over deze inquisitoren.
    En ik zou wensen dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de achtergronden van deze moderne kruisridders en de min of meer stilzwijgende instemming van links.

    We naderen toch echt het punt dat er excuses gemaakt moeten worden.

  21. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Miguel Antonius (16), is het u ontgaan wat die door u genoemde anti-racistische lieden hebben aangericht onder de mensen die kritiek hadden op de immigratie en de multi-culturele samenleving?
    Die lieden waren er als de kippen bij om zonder veel nadenken mensen monddood te maken en te stigmatiseren.
    En de PvdA nam hier geen afstand van!
    Ik herinner mij een recente documentaire over deze inquisitoren.
    En ik zou wensen dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de achtergronden van deze moderne kruisridders en de min of meer stilzwijgende instemming van links.

    Ik moet hier denken aan de expliciete stellingname van Joodse organisaties dat kritiek op Israel niet per definitie gelijk staat aan anti-semitisme.
    Daar neem ik mijn petje voor af.
    En dat mis ik bij links en bij de PvdA. Zij hadden in niet mis te verstane woorden moeten zeggen dat kritiek op de multi-culturele samenleving niet per definitie gelijk staat aan xenofobie, aan racisme/fascisme.
    Heel links en de PvdA vonden die moderne inquisitoren maar wat mooi.

    We naderen toch echt het punt dat er excuses gemaakt moeten worden. Mea culpa, maxima culpa.

  22. p.c.van den noort zegt:

    Het probleem dat de heer Fennnema aansnijdt is veelzijdig.Allicht vergeten auteurs bepaalde aspecten.
    Een voorbeeld hiervan is dat nietgesproken wordt over de economsche groei in het algemeen en van bepaalde bevolingsgroepen in het bijzonder.Geringe groei of geen groe ibelemmert de herverdeling,politoclogen zeggen er is geen solidariteit.
    En tweede vorbeeld is de traagheid van opnievorming.Direct na de oorlg was het duidelijk dat er arbeid uit de landbouw moest afvloeien.Degene die daar over begonnen werden niet aardig behandeld.Jaren van groei later en na hele reekse studies o.a.van het LEI en de Landbuwhogeschool werd het acceptabel,en bijv.Mak kon op journalistieke wijze tonen hoe het ging o p het platteland.Hij werd niet onaardg behandeld en werd zefs aardig rijk.Nu gaan mensen in nostalgische stemming op excursie naar Jorwerd.Pioniers in een sciale kwesie hebben het moeilijk.

  23. Ben Zot zegt:

    Hoewel ik heel lang PvdA-lid ben geweest, bijna altijd PvdA heb gestemd en dat waarschijnlijk zal blijven doen, ben ik het grotendeels met Fennema én Mak (bien étonnés etc)eens.
    Met Mak omdat ik de consultancy-cultuur in het onderwijs aan den lijve heb ervaren en die heb leren associëren met de PvdA-ministers en staatssecretarissen die de traditionele onderwijs kwaliteit hebben opgeofferd aan goedbedoelde hersenschimmen.
    Met Fennema omdat ik de effecten van de volkomen uit de hand lopende immigratie in mijn directe omgeving kon zien: de dorpse kleinschaligheid werd met de aanwezigheid van twee AZC’s soms opgefleurd maar meestal zwaar verstoord door grote groepen Nieuwe Nederlanders met wie alleen in een soort steenkool-engels te communiceren was. Met enkele tientallen is dat nog leuk en leerzaam, met vele honderden wordt dat moeizaam, ja behoorlijk irritant.
    De PvdA heeft op een raadselachtige manier het negatieve beeld van beide ontwikkelingen over zich afgeroepen (terwijl CDA en VVD minstens zo verantwoordelijk waren en zijn).
    Waarom blijf ik dan toch waarschijnlijk op de PvdA stemmen? Omdat de PvdA zich bij onomkeerbare ontwikkelingen neerlegt en er het beste van tracht te maken: de domme massa-immigratie is niet terug te draaien en dan moet je er maar het beste van maken, bv. door Aboutaleb in hemelsnaam maar tot burgemeester van R’dam te maken. En Cohen te laten toeteren over ‘De boel bij elkaar houden..’. En de AOW-leeftijd tot 66 op te trekken… En de ontwikkelingshulp met een kwart of de helft te verminderen…
    Het is allemaal niet geweldig en bezielend, maar wel doenlijk. Itt extreem-rechts (PVV) of links (SP).

  24. Martin E.C. Roos zegt:

    ‘[..] grote groepen Nieuwe Nederlanders met wie alleen in een soort steenkool-engels te communiceren was’. (23. Ben Zot)

    Wel doenlijk? Aandoenlijk!
    Een van de vele PvdA-doordenkers over wat de problemen voor de naaste en verre toekomst kunnen zijn was toenmalig staatssecretaris Wallage. Deze beroepsPvdAer zag in 1992 geen enkele reden om de onderwijsinspectie te vragen een onderzoek in te stellen naar het functioneren van islamitische scholen. Zijn toeterende PvdA gedachtegoed!
    In 2009 hebben we als PvdA staatsecretaris, met o.a. onderwijs in haar portefeuille, een atheneummeisje: Sharon Dijksma. De PvdA: inderdaad ‘allemaal niet geweldig en bezielend.’

    ‘Onze eigen Nederlands-Indische schrijver “ Pramoedya Ananta Toer geeft in zijn literatuur het volgende beeld. Een niet wederkerigheid van de islam in voormalig Nederlands Indië (op Java) in de veertiger en vijftiger jaren: ‘In de bedehuizen werden gebedsdiensten gehouden om de nieuwe staat in te zegenen. En de religieuze leidsmannen preekten er ieder voor zich op los. Er werden koranverzen bij gezocht om de politieke situatie met de godsdienst in overeenstemming te brengen. En zoals gebruikelijk kwamen hun weer de meest wonderbaarlijke gezegden over de lippen: de Indonesiërs waren een van de uitverkoren volkeren op aarde – heldhaftig waren we. En de islam was de meest volmaakte godsdienst ter wereld. Gedwee zeiden de mensen daar amen op.’
    In Nederland was en is de situatie als volgt de religieuze (1) en politieke leidsmannen preekten er niet wederkerig en ieder voor zich op los. ‘Gedwee zeiden de mensen daar amen op’

    1 ‘Islamieten in Nederland zijn niet op de hoogte van de nieuwste standpunten van de internationale moslimtheologie’ aldus godsdienstwetenschapper prof.dr. G. Wiegers, van de Radboud Universiteit in Nijmegen. (oratie 2006)

  25. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Meindert Fennema, zou u als wetenschapper het initiatief willen nemen om nader onderzoek te doen naar uw stellingen m.b.t. het succes van Wilders en het verlies van de PvdA?
    Ik heb sterk de indruk dat veel mensen nog steeds voor hun verantwoordelijkheid weglopen”.
    En dat blijven ze doen zolang we over te weinig feiten beschikken. Zo zijn mensen, zeker de mensen die in de politiek actief zijn.
    Die mensen beseffen zelfs niet hoezeer onze maatschappij in een wurggreep wordt gehouden door deze kwestie.

  26. Marti E. C. Roos zegt:

    Tachtiger en negentiger jaren van de vorige eeuw.

    Het einde van de twintigste eeuw. Twee decennia die mede ingekleurd werden door mensen van elders, die zochten naar werk dat toen al in Nederland niet te vinden was. (Dr. H. Obdeijn, universitair hoofddocent migratiedienst. Uni Leiden. Komen en gaan. 2008) Het was in de tijd dat de tienduizenden Turkse christenmensen en Koerden en de honderdduizenden arbeidende christenen van elders, zich achter hun oren begonnen te krabben en dat de kranten de afkomst en geloof van misdadigers niet mochten noemen. Want ook dat was racistisch. Niet racistisch was dat een groot deel van de economisch kwetsbare Marokkanen en Turken tussen de veertig en vijftig jaar werd uitgesloten en uit het arbeidsproces verdween. Om oneigenlijk gebruik te kunnen maken van de WAO. En hun focus gingen richten op het ‘religieuze’ land van herkomst(van der Laan in NRC). Juist die lieden waren er als de kippen bij om zonder veel nadenken zichzelf monddood te maken en zichzelf te stigmatiseren.
    En de PvdA nam van dit probleem, voor de naaste en verre toekomst geen afstand!
    In 1989 concludeerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid middels de studie Allochtonenbeleid dat het minderheden besluit was mislukt, in ieder geval op het terrein van arbeid en onderwijs. Pikant is dat ook aan het einde van de twintigste, migrantenvrouwen via speciale programma’s en projecten een baan in de thuiszorg aangeboden werden. Er werd massaal geweigerd en samen met de echtgenoot, gekozen voor uitsluiten en terugkeerregelingen en gekozen voor niet arbeiden en huursubsidie en een tweede huis in Turkije en Marokko. Uitsluiting is noch voor mensen van elders noch voor de samenleving ooit positief geweest. Toenmalig voorzitter Emin Ates van IOT (Inspraak Orgaan Turken) gaf ooit een ‘stap’: “Stop met die subsidies. De nadruk moet veel meer liggen op de eigen verantwoordelijkheid van de minderheden. Rol je mouwen op! Maak duidelijk dat ze dezelfde rechten en plichten hebben.” Niet alleen: “Veel religieuze vertegenwoordigers speuren de wet af naar bepalingen waar ze gebruik van kunnen maken.”(6) Ates concludeerde dat er voor ontelbare miljoenen in integratie- en antiradicaliseringsprojecten gestoken wordt via allerlei professionele maatschappelijke instellingen met islam en of moslim in haar benaming. En nam zijn verantwoordelijkheid, keek om zich heen en concludeerde dat die instellingen met hun gesubsidieerde ‘moslimprofessionels’ vervolgens nauwelijks resultaat boeken.

  27. (ir) Jan Dirk Dorrepaal zegt:

    Ik begrijp uit het verloop van de discussie, dat thans de vraag voorligt: “is ‘de immigrant’ vanzelfsprekend een sociaal-democraat?”. Nou volgens mij net zomin als ‘iedere arbeider’ of ‘iedere ir’.

  28. H. Schöyer zegt:

    Geert Mak beschouw ik als een typische exponent van het socialistische denken. Zijn boeken ademen geen objectiviteit maar zijn een zeer subjectieve en gekleurde weergave van de werkelijkheid. “De eeuw van mijn vader” beschrijft een tijdperk dat ikzelf zeer bewust heb meegemaakt, vooral de periode na WOII. Ik herken niets van die tijd in dit boek. Het was en is voor mij een onherkenbare wereld. Daarom ben ik niet verbaasd dat Mak’s analyse dat de Partij van de Afgunst het niet goed heeft gedaan op z’n minst erg incompleet is. Het feit dat allerlei lieden die ‘de ballen verstand niet hebben van waaraan ze leiding (moeten) geven’ tegenwoordig aan het hoofd staan van ‘geprivatiseerde’ overheids instellingen is niet alleen een PvdArmoe beleid geweest; CDA en VVD hebben even hard meegedaan en heel wat ondernemingen (ABN.AMRO, ING) werden ook bestuurd door mensen die niet het flauwste benul hadden van wat goed voor het bedrijf was.
    Kortom, De PvdAllochtonen heeft erg veel verkeerd gedaan, en een deel van Mak’s analyse is niet fout, maar het zijn zeker niet alleen de socialisten en ex-communisten die er een zootje van hebben gemaakt.

  29. Aad van der Naat zegt:

    Een kant van de arbeidersklasse die door de PvdA nooit zo goed begrepen is waarvoor zij meestal wegkeek is de beschrijving ervanb in Mort á credit van de Céline, zeg maar het fascistoïde element der arbeiders! Daar profiteert Wilders nu van, want de arbeider had en heeft nooit zoveel trek gehad om haar steun te delen met nieuwkomers in de uitrkeringstroggen. Fortuyn zei het al dat vele nieuwkomers de spoeling erg dun maakten! Dit feit weigert de PvdA niet onder ogen te zien!

  30. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    H. Schöyer, u verwijt Geert Mak dat hij zeer subjectief is en een gekleurde weergave van de werkelijkheid geeft.
    En hoe is het dan gesteld met uw objectiviteit?
    Wat is er tegen subjectiviteit als goed is vast te stellen waar het subjectieve precies in schuilt?
    Misschien kunnen we afspreken dat we onze zgn. opponenten wel in hun waarde laten.
    U zegt dat u niets herkent in het boek “De eeuw van mijn vader” van Geert Mak. Niets? Dat lijkt mij vrijwel onmogelijk.
    Ik heb het gevoel dat u Geert Mak geen recht doet als u hem een “typische exponent van het socialistische denken” noemt. Alleen al die term “socialistisch” roept een berg van misverstanden op.

    Mag ik zo vrij zijn om uw subjectiviteit “zuur” te noemen? En welke intellectuele bagage hier achter schuil gaat kan ik niet vaststellen.

  31. Martin E.C. Roos zegt:

    Wallage met zijn PvdA zijn verantwoordelijk, voor de voor een deel, deplorabele staat van ons huidige onderwijs.

    De PvdA moest zo nodig de basisvorming doorvoeren en die hebben er een zootje van gemaakt (28). Niets raadselachtigs. (23)
    Vanuit alle andere partijen en ook in NRC werd kritiek gegeven. Vele kleine beschermende schooltjes, waar ook tienduizenden allochtone kinderen in de vijftiger en zestiger jaren uitstekend onderwijs genoten, verdwenen. Er verrezen grote scholengemeenschappen waar de toen zeldzame allochtone onderwijskrachten werden geweigerd als onderwijskrachten.
    Opmerkelijk. Ik vestig de aandacht op een column uit het prille begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw in NRC. ‘[..] De vele moslimkinderen (anno 2009! de vaders en de moeders, MECR) geven bij het onderwijs toenemende problemen […] Het gevolg is dat de meeste van die kinderen een grote achterstand ten opzichte van hun Nederlandse leeftijdgenoten houden en daardoor gedoemd worden hun hele leven onder aan de maatschappelijke ladder te blijven hangen [..]’ Als aanvulling geeft de schrijver J.L. Heldring ons mee: ‘reeds circa 5% van de kleine kinderen islamitische ouders heeft.’

  32. Peter Lotman zegt:

    Geert Mak heeft het over de permanente anti-islamcampagne in ons land. Hij vertelt er niet bij wie de belangrijkste aanjagers van die campagne zijn: Marokkaanse jongeren die het leven van talloze Nederlanders uit de lagere middenklasse dagelijks verzieken, haatzaaiende imams, vrouwen in moslimuniform die hun afkeer van de Nederlandse samenleving demonstreren.

    Mak heeft het ook over een ‘rattenvanger’, waarmee hij kennelijk Geert Wilders bedoelt. De aanhangers van Wilders zijn dus ratten in de optiek van Mak. Een vergelijking die regelrecht aan de Nazi-propagandafilms is ontleend.

  33. H. Schöyer zegt:

    Ingenieur v.d. Woude (30) heeft er kennelijk bezwaar tegen dat ik bezwaar tegen subjectiviteit a la G. Mak heb. Voskuil (de vader van JJ) bekeek de zaken ook zo door de ‘rode bril’ en is verschrikkelijk kwaad geworden toen het algemeen Delfts Studentenblad ‘Het Orakel van Delft’ daar de vloer mee aanveegde (deze aanstaande ingenieurs hechtten toen nog wel aan objectiviteit).
    Als Mak een roman schrijft mag hij subjectief zijn, maar als hij in een beeld van een periode (of dat nu in Nederland of Europa is) willens en wetens feiten onjuist, vertekend of zeer gekleurd weergeeft, zonder uitdrukkelijk de lezer te waarschuwen dat de feiten wellicht niet kloppen, dan heb ik daar bezwaar tegen.
    Waarom het onmogelijk is dat ik niets maar dan ook niet in ‘De eeuw van mijn vader’ herken, moet ingenieur v.d. Woude mij maar eens uitleggen, maar voor mij speelt dit boek zich af op een andere planeet!
    Evenzo is Mak’s analyse over de door door de PvdA veroorzaakte problemen net zo onjuist omdat ook hier weer een groot deel van de feiten worden weggelaten of verdraaid. Roos (31) en Lotman (32) stippen er enkele aan! en verder worden bij Mak de tekortkomingen van andere partijen niet eens onderkend; typisch Mak die nooit veel kennis heeft genomen van hetgeen er buiten zijn eigen nauwe gezichtsveld plaats vond.

  34. Mark Keijzer zegt:

    Het voormalige electoraat van links is decennia lang geschoffeerd door pluche-verslaafden en salonsocialisten. Dat is door de democratisering van de media (internet)en de ontzuiling blootgelegd. De rekening wordt nu gelukkig gepresenteerd. Dat gaat samen met het feit dat de ‘arbeider’ een uitstervend ras is in een post industriele samenleving. En daarmee het socialisme als beginsel voor politiek.
    Een groot deel van de kiezers vat het linkse verhullende immigratiebeleid en de toelating van religie in de politiek op als een stomp in de maag. Ook oud rechts is te laat tot inkeer gekomen. Daardoor ligt een politieke wraakoefening van de kiezer in het verschiet die zijn weerga niet kent. Alleen oprecht en consequent leiderschap kan dat nu nog keren.

  35. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Mark Keijzer (34), u stelt dat het voormalige electoraat van links decennia lang zijn geschoffeerd door pluche-verslaafden en salonsocialisten.
    Zegt u dit als voormalige kiezer of als toeschouwer?

    U sluit af met de onheilsboodschap dat er een politieke wraakoefening in het verschiet ligt die zijn weerga niet kent.
    Daar ben ik ook bang voor. Dat woord “wraak”heeft u goed gekozen.
    En vervolgens heeft u voor de oplossing maar drie woorden nodig: oprecht en consequent leiderschap.
    Maar u zegt er niet bij wat u daar onder verstaat, en wie er wel en wier er niet aan uw criteria voldoen.
    U heeft het over pluche-verslaafden en salonsocialisten, maar wat u daar precies onder verstaat is niet duidelijk, en wie daar wel en niet onder vallen wordt niet duidelijk.
    Ziet u graag dat links zich ten goede zal herstellen of juist niet. Vindt u dat de PVV zo groot mogelijk moet worden of liever niet.
    Ik dicht Wilders een nuttige functie toe, maar ik hoop dat links zich ten goede zal herstellen.
    Ik geloof niet dat het goed is dat de PVV als een heel grote partij aan de macht gaat meedoen.

    Weet u, mensen overdrijven de trand altijd. Dat komt omdat we met zoveel zijn, en hypen is een dagelijkse gewoonte geworden omdat de media mee-acteren. Ik noem het “radiotrottoir”.
    Maar ik heb ook de sterke indruk dat relatief veel mensen houden van vissen in troebel water. Ze dikken aan en schelden dat het een lieve lust is, en ik zie daarbij mensen van wie ik het totaal niet had verwacht.
    Links heeft een groot probleem, en vervolgens mengen veel mensen zich in de discussie (wat heet?) alleen maar met het sentiment dat zij altijd al een afkeer van links hadden. Bashen, bashen, bashen.
    Ze gaan hun gang maar, maar ik let wel op de intenties en op het verbale geweld.

  36. Martin E.C. Roos zegt:

    De permanente anti-islamcampagne in ons land? (32)

    Tot en met einde zeventiger jaren waren de uit onze voormalige koloniën afkomstige Indomoslims (Indische Nederlanders), Molukse moslims en de Javaanse en hindostaanse moslims uit Suriname de grootse groeperingen werkende moslims in Nederland. Rond 1973 kreeg de Nederlandse economie als gevolg van de oliecrisis een enorme recessie te verwerken. Honderden bedrijven moesten sluiten en buitenlandse arbeiders uit Turkije en Marokko raakten snel overbodig. Vanuit overheidswege – al dan niet geïnitieerd door de PvdA – kwam een religieuze invulling voor de arbeiders van elders. In 1974 drong de Tweede Kamer, de nota Buitenlandse Werknemers werd behandeld, aan op het subsidiëren van religieuze voorzieningen voor buitenlandse werknemers. In 1974 waren er slechts 56.500 mogelijk arbeidende uit Turkije en Marokko in Nederland aanwezig! In de periode 1976-1981 kwamen er vooral zogenaamde moslim vrouwen en kinderen naar Nederland. De structurele werkloosheid onder de Turken en Marokkanen bedroeg kort daarna: 20%(1983). Onder de jongeren(tot 22 jaar) lag dit percentage van ‘niet arbeidenden’ boven de 50% (1983) Uit cijfers van CBS uit 1984 blijkt dat na het 45ste jaar het ziekzijn bij de 80% werkenden zeer snel stijgt. Bij de 55-plussers aangekomen zie ik dat Turken tweemaal zo hoog scoren dan Nederlanders en Marokkanen melden zich bijna driemaal zo vaak ziek. Terug naar de jeugd! Een van eerste zorgwekkende jeugdwerkloosheidrapportages die ik me kan herinneren is die van Verwey-Jonker (1959). Toen ging het nog over christen- en moslimjeugd uit de Molukken. Nog steeds wordt om de essentiële rol – in de ‘permanente religieuze islamcampagne’ – van de PvdA heengedraaid.

  37. Harm Hessels zegt:

    Met het betoog van Mak en dat van Fennema kan ik het gedeeltelijk eens zijn, beide laten steekjes vallen maar dat is mijn mening. Maar daar gaat het niet om. Al we er vanuit gaan dat het sociaal democratische gedachtengoed bij de PvdA nog steeds leiddraad is van het politiek handelen dan zit volgens mij het probleem niet in de inhoud maar in het proces. Het proces van comunicatie. Op de een of andere manier zijn door de jaren heen de politicie van de PvdA over het algemeen niet in staat het grote publiek te overtuigen van haar politieke beleid en dat beleid te koppelen aan sociaal democratische denkbeelden en daaruit vloeiende standpunten en zich daarnaar te gedragen (de veranderingen in het onderwijs en de zorg met name zijn erdoor gedrukt zonder overleg te voeren met de “werkvloer” en daardoor per definitie in strijd met sociaal democratische denkbeelden. Het zou kunnen zijn dat arrogantie hieraan ten grondslag ligt. Een regentestke arrogantie, patriarchale betweterigheid zo u wilt. Is het dan zo onbegrijpelijk dat hele horden potentiële PvdA stemmers de partij de rug toekeren? Bij de SP zie ik dezelfde neiging maar dat terzijde.
    CDA en VVD politicie hebben over het algemeen wel de sociale vaardigheden hun beleid, verklaard vanuit hun liberale gedachtengoed, te “verkopen”.

    Wat betreft de achterban zie ik die binnen de PvdA voornamelijk in de mensen met opleidingen vanaf middelbaar tot WO. De klasieke “arbeider” is grotendeels al jaren geleden afgehaakt. Die hebben de buik al rond, zijn redelijk tot goed gehuisvest, kortom aan de basisvoorwaarden, waarover Maslov in zijn pyramide spreekt,zijn voldaan en voor de rest gaat het hen “boven de pet” en zijn politicie per definitie zakkenvullers. Die gedachtengang kan ik bij tijd en wijle inkomen.Integere politicie zoals met name Hans Spekman niet te na gesproken, bestaat een groot deel van de kamerleden en ministers uit publiciteits,- en machtsgeile semi-intelectuelen die in het bedrijfsleven geen schijn van kans maken. Met andere woorden, men is alleen met zichzelf,- de media en de “tegenstander” bezig en vergeet daarbij de “interne marketing” en de communicatie daarvan naar de weglopende achterban.

  38. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    En deze reactie mis ik ook nog:

    H.Schöyer (33), u sluit af met: typisch Mak die nooit veel kennis heeft genomen van hetgeen er buiten zijn eigen nauwe gezichtsveld plaats vond.

    En ik maar er van: typisch Schöyer die nooit veel kennis heeft genomen van hetgeen er buiten zijn eigen nauwe gezichtsveld plaats vond.
    En ik stel dit zo omdat ik het heel eigenaardig blijf vinden dat u geen enkele herkenning heeft bij het boek van Mak.
    Wat u natuurlijk wel kunt zeggen is, dat Mak’s perspectief niet de uwe is.
    Maar in mijn ogen is het altijd interessant om kennis te nemen van “het andere perspectief”, en er vervolgens met respect over te oordelen.
    Zo neem ik als ongelovige graag kennis van wat er leeft in de religieuze wereld. Het staat ver van mij, maar ik haal het graag naar mij toe, omdat wij samen een maatschappij vormen.
    Maar ik ken ook mensen die never nooit niet een kerk zullen betreden, ook al hangt die kerk vol met kunstschatten.
    Maar goed, mij overkomt het ook wel eens dat ik “de ander” volstrekt niet kan volgen. Zij praten over een God die er voor mij helemaal niet is.
    Botsen ja, dat heeft zin.
    Maar Mak naar mars verwijzen, dat is heel eigenaardig.
    En als u niets maar dan ook niets kunt herkennen in Mak’s boek, dan kent u ook heel veel mensen niet.
    En u laat een kans voorbij gaan om hen wel te leren kennen.

  39. Martin E.C. Roos zegt:

    In de frontlinie van een moeizaam moderniserende islam terechtgekomen?

    Geert Mak en zijn niet op resultaat gerichte interpretatie van tamboeren op de zorgen rond moslimimmigranten.

    Door zich te verplaatsen en elders terecht te komen, worden nieuwe mogelijkheden ontdekt en toegepast en worden veranderingen in gang gezet. Deze vrijheid van verandering en het realiseren van verandering: resultaat gericht zou bij de toenmalige nieuwkomers de Indische Nederlander – inclusief de grootse moderne moslimgroepen uit onze voormalige koloniën – hun levensstijl gaan bepalen. Helaas heeft dit minder tot geen nadruk gekregen. Het vertrekpunt van het komen naar Nederland werd: het – actuele – pleidooi voor het behoud van religieuze tradities van de zogenaamde moderniserende islam van Geert Mak.
    Wat is moderniserende islam? Het blijft het geheim van Geert Mak!
    Ik licht een tipje op van de ouderwetse sluier.
    Voormalig Nederlands Indië is de eerste regio waar Nederlanders zich op grote schaal vermengden met verre ‘moderne’ moslims. Relatievorming: vermenging bracht aldaar een opmerkelijke vorm van uitsortering naar boven. Ook in onze tijden zichtbaar. In wezen ging en gaat het ook om een vorm van sociale segregatie, integratie en/of assimilatie en ‘modernisering’. Helaas geen resultaten in het concept van Mak te vinden: een moderniserende islam in Europa. Althans in ons moderne Nederland. Wat blijkt: ‘Het percentage Turken en Marokkanen dat met een Nederlander is getrouwd, is nog altijd te verwaarlozen zo klein, zelfs na zoveel jaren [........ ] Indische meisjes en ook jongens waren gewild als partner.’ (Criminoloog Frank Bovenkerk over allochtonen en positieve discriminatie in NRC20060401)
    Onze multiculturele samenleving is in voormalig Nederlands Indië ontstaan. Niet in Nederland. De Nederlands-Indische samenleving in het grootste moslimland ter wereld was aan het begin van de twintigste eeuw al voor de helft gemengd. Terwijl er volgens Wertheim ongeveer acht miljoen ‘gemoderniserende’ gemengde moslims rondliepen. Met een Hollandse (Europese) vader of grootvader van Geert Mak: ‘De eeuw van mijn vader’ (1999). Van de 330.000 naoorlogse ‘nieuwkomers’ was zestig procent gemengdbloedig: dus met een moeder of grootmoeder die moslim was. Een gewenste situatie in het heden: de multiculturele, seculiere of ‘open’ maatschappij vol min of meer geëmancipeerde minderheden werd in zijn geheel al aangetroffen voor 1600 voor de komst van de Hollanders: in de Indische Archipel.
    Figuren als Geert Mak met zijn naar het respectloze neigend “andere perspectief” en zogenaamde linkse politici blijven de zaken religieus en historisch verdraaien. En ze doen weinig tot niks met onze geschiedenis en met resultaten uit de eeuw van onze vaders. Juist dan geef je populisten en atheneummeisjes zoals Sharon Dijksma (PvdA, staatssecretaris Onderwijs) alle ruimte. En blijf je demotiveren. Newton leerde ons een belangrijke les: kijk naar de resultaten. En niet naar datgene wat broodschrijvers als Mak en broodsocialisten er zelf over schrijven, zeggen en blijven geloven.

  40. J. Hopstaken zegt:

    Dat Geert Mak socialistische trekjes zou hebben wordt wel bevestigd door zijn voormalige lidmaatschap van de PSP…

  41. J. Hopstaken zegt:

    Mijns inziens heeft een destijds falen van het inzien van een goede oplossing voor de nieuwkomers het probleem voor zich uit geschoven, waarvan wij nu de gevolgen van moeten dragen. Geert Wilders die luistert nu eens wel naar de arbeiders wiens baan naar Oost-Europeanen gaan en snelle Marokkanen in BMW’s door de stad ziet scheuren en zich afvraagt waar ze het van doen. De veilige geborgenheid van de verzuilde maatschappij is voorbij, onze zo gevierde VOC-mentaliteitscultuur heeft minder aanhang door de komst van nieuwe andersdenkenden afkomstig uit landen waar het vrijheidsbeginsel allerminst een beginsel is. Men kan deze verschillen benoemen als verlicht en niet-verlicht of Kut-marrokaan en keurige Nederlander, probleem blijft bestaan. In mijn ogen is dat een discrepantie tussen de opvattingen van de ouders van Marokkaanse jongen over de opvoeding van hun kinderen en de klassieke waarden en normen die daar mee samengaan, die totaal niets te maken hebben met de manier waarop in Nederland al jarenlang werd samengeleefd al dan niet in zuilen.
    Zelfs Cohen (PvdA coryfee) durfde een jaar of wat geleden op zeer geagiteerde toon te bekennen dat het wel vaak om Marokkaanse jongeren ging, en daarmee het beestje eindelijk bij de naam werd genoemd. Dus ook door de PvdA.
    Ik denk dat deze ontzuiling een reactie is geweest op de naoorlogse welvaart die natuurlijk samenhing met de opstand van de baby-boomers die de geijkte zuilen omverwierp. Bedankt Mak en Fennema, zij zijn immers diegene geweest wie gezorgd hebben voor deze status-quo van de samenleving in welke omstandigheden de nieuwkomers werden ontvangen. “Welkom in Nederland, wij zijn hier zo verwend dat jij nu onze banen die wij niet meer willen kunt gaan doen, we hebben geen waarden en normen meer, die zijn met de provo’s en verfbommen ontploft, dus we zijn wel zoekende naar wie we eigenlijk zijn. Kom er lekker bij, doe je ding, en we zien wel.” Stel je de cultuurshock voor… In mijn ogen ligt daar nog steeds de oorzaak van de moeite waarmee nieuwkomers integreren. Wat heeft dat te maken met een afnemende steun voor de PvdA? Die partij heeft zijn tijd gehad. Stop er mee. Nieuwe tijden, nieuwe parijen. Een tendens is namelijk wel, hoe ouder je parij, hoe minder stemmen je krijgt. Dus hoe vernieuwender je ideen, hoe meer bereid mensen zijn om op de parij te stemmen.

  42. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Hopstaken (40, 41), nu snap ik u, u dient zich aan om het socialisme te begraven. Alsof Stalin voor u staat. Alsof het socialisme niet al lang geleden is begraven.
    Alsof de PvdA een socialistische partij is.
    Is sociaal-democratie voor u hetzelfde als socialisme?
    Is liberalisme hetzelfde als cowboykapitalisme.
    Volgens mij zijn we met z’n allen geweldig aan het overdrijven. En dat doen we voortdurend, we overdrijven de beurskoersen omhoog, en we overdrijven de beurskoersen omlaag. We hypen dat het een lieve lust is.
    Op de ene flank zien ze het kwaad van het socialisme, en op de andere flank zien ze het kwaad van het feodale kapitalisten.
    Anders dan u stelt zijn we niet aan het vernieuwen, maar aan het overdrijven.
    We hebben geen debat, maar we slingeren elkaar allerlij dooddoeners om de oren: u bent knettergek, Wilders is een rechts-extremist, die of die is een fascist, of een racist. En wat ik vandaag aan scheldwoorden hoorde durf ik niet eens meer op te schrijven.
    Nogmaals we vernieuwen helemaal niet, we verketteren elkaar, we verklaren elkaar dood.
    De grammofoonplaat blijft op een plaats hangen.
    En we weten maar niet hoe dit op te lossen.
    Stel u eens de vraag hoe we dit kunnen oplossen.

    Ik ben er overigens een groot voorstander van dat de PvdA, de SP, Groen Links en een deel van D66 opgaan in een nieuwe progressieve partij.

  43. p hansen zegt:

    Dat krijg je met al die teleurgestelde oud-linkse 68′er jaren lieden. Het beloofde land is er niet gekomen, en dat is dus de schuld van de partij waar ze zelf al die tijd achter aan hebben gehold, gepromoot als stukjesschrijver dan wel al hun hoop op hebben geprojecteerd.
    Dat is makkelijk. Dat die gastarbeiders er destijds zijn gekomen kwam de overige werkgeverspartijen anders verdomd goed uit. Maar daar hoor je dan weet niks over.
    Duidelijk is dat je beleid moet bijstellen als het niet werkt. Het hele immigratiedebaten het beleid is gevoerd met het idee: aanpassen met behoud van eigen cultuur of remigreren. Beide hebben niet gewerkt.
    “aanpassen voor de vorm met behoud van uitkering”
    is het uiteindelijk voor een grote groep geworden.
    Dus moet dat beleid omgegooid. Daar slechts een partij, de PvdA op aan te spreken is volstrekt belachelijk, kijk maar naar de aanwezigheid van de partijen in de opeenvolgende kabinetten.

  44. ir. Hans R. van der Woude zegt:

    Na de bijzondere uitzending van NOVA van vanavond weet ik het zeker dat Wilders al enige tijd een nieuw doel heeft, nl. het slopen van vooral de PvdA, als het inmiddels niet zijn eerste doel is geworden.
    En bij mij gaat ook een lichtje branden dat er op deze sites van de NRC veel mensen helemaal niet zijn geinteresseerd in het oplossen van de integratieproblemen, maar ook uit zijn op het slopen van de PvdA. Deze mensen hebben alijd al een afkeer van links gehad en grijpen nu hun kans.

    Voor mij voldoende reden om niet meer te reageren op deze discussiesites. Basta.
    Ik ben als ongelovige in het Katholieke zuiden opgegroeid, met een vader die (te veel van) zijn leven heeft gegeven aan de sociaal-democratie, de PvdA.
    Ik ken die socialistenhaters maar al te goed. Van die Bushtypes die vrolijk worden bij de gedachte dat ze iemand van links een stok tussen de benen kunnen steken.

    Overigens is Wilders geen staatsgevaarlijk figuur.
    En hij is geen underdog.
    Ik ook niet.

  45. Paul Voestermans zegt:

    In het artikel van Geert Mak staat een storende redeneerfout. Er is sprake van gewone werkmensen die zich wrokkig en vernederd voelen, maar even verder in het stuk wordt dat ook gezegd van van doktoren en andere hoger opgeleiden. Volgens mij zijn dat twee totaal verschillende groepen. Als er al van wrok en vernedering sprake is, dan heb je dat soort gevoelens toch in soorten, zodra het over groepen gaat met een onvergelijkbare positie op de maatschappelijke ladder, of vergis ik mij? Toch schreert Mak de houding van beiden over één kam. Kan dat?

    Dat is een. Twee: ik vraag me af of in het debat over integratie de rol van godsdienst en via deze redeneerlijn van de Islam, wel adequaat aan de orde wordt gesteld. Moet er niet een heel scherp onderscheid worden gemaakt tussen wat Elsbeth Etty aansneed in haar column over Kluun, namelijk het onderscheid tussen religie als bron van politieke ordening en als bron van persoonlijke morele praktijken? In deze laaste vorm is elk geloof welkom, want ze zegt het Habermas na: geloof kan een bron van belangrijke waarden zijn; gelovigen nemen vaak verstandige initiatieven als het om hulpvaardigheid en zorgzaamheid gaat. In de eerste vorm is religie daarentegen absoluut verwerpelijk.

    In de islam is dit onderscheid volgens mij niet terug te vinden, wat het debat hopeloos vertroebelt. Er ontstaat verwarring als het erom gaat ruimte voor deze godsdienst te maken en op dit punt een debat te voeren dat niet over de schreef gaat op de wijze van Wilders.
    Ook Mak maakt in zijn recente bijdragen hier onvoldoende onderscheid. Ik zou hem willen vragen dat wel helder te doen in een volgend artikel of toespraak.

    Hij is een invloedrijke aanjager van het integratiedebat op een wijze die wat meer rust brengt in het debat, maar hij moet volgens mij op dit punt scherper redeneren.
    Misschien vergis ik mij. ik hoor het graag; liefst van hemzelf.

  46. Martin E. C. Roos zegt:

    ‘[….] als het erom gaat ruimte voor deze godsdienst (Islam en koran) te maken.’(45)

    Nasr Aboe Zaid (Uni Leiden) en anderen hebben de opvatting dat de koran een tekst in mensentaal is en dat je daarom o.a. de methodes van de tekst- en literatuurwetenschap erop kunt toepassen. Weer anderen gaan verder en beweren dat de koran door mensen is geschreven en niet is opgetekend door de zogenaamde profeet Mohammed. Met deze aannames zou je een ‘wereldse’ consensus van een islamitisch voorschrift uit de koran of hadith (de overleveringen over de zogenaamde profeet Mohammed) kunnen legitimeren. En tevens religie als bron kunnen ervaren van persoonlijke morele praktijken.
    Hoe anders is de werkelijkheid. Het religieuze gezag berust, ook hedendaags, niet bij de teksten maar bij de mannen aan wie het interpreteren is toebedeeld en toevertrouwd. Anders dan de goddelijke (gewelds)geboden die gevonden kunnen worden in het Oude Testament (bijbel) bijvoorbeeld het boek Jozua, die gebonden waren aan een specifieke plaats, tijd en groep mensen, behoren moslims te geloven dat de geboden in de Koran universeel en goddelijk zijn en dus politiek toepasbaar zijn voor alle tijden en plaatsen zoals bijvoorbeeld Amsterdam. (1)
    Oud-president Khatami van Iran sprak ruim een jaar geleden, over geen ruimte maken en de relatie tussen politiek en islam. Hem werd de volgende vraag gesteld: wat is het verschil tussen de christelijke en islamitische versie van democratie met de religieuze democratie? Afshin Ellian (2) heeft elders (Elsevier.nl) het volgende uit zijn mond opgetekend : ‘Ik weet niet wat u bedoelt met de democratie van moslims en de democratie van christenen. Christendom, sinds haar ontstaan tot nu toe, liet zich niet in met het politieke en sociale leven. Een paar keer gebeurde dit in de geschiedenis bij wijze van uitzondering. Hoewel er nu moderne politieke bewegingen en verenigingen zijn die zich op een of andere manier verbonden voelen met het christendom. Maar de islam, sinds zijn oprichting, claimde de staat. En de profeet Mohammed zelf richtte een politiek regime op.’ Afshin Ellian komt met de volgende conclusie. De islam claimt de superioriteit vanwege de superioriteit van het politieke regime en de moraal die Mohammed heeft voorgebracht. Dit is precies de kern van het probleem.

    1 De koran wordt door gelovigen gezien als een consistent geheel van goddelijke waarheden. Ruimte maken of kritiek is niet toegestaan. Aldus zou onderwerping de enige getolereerde houding zijn. Dat zou ook de betekenis van het woord islam zijn: onderwerping.
    2 . Het antwoord van Khatami moet door de Europese politici niet gauw worden vergeten. Wat mij betreft, zijn ze verplicht om deze passage te onthouden.

  47. J.Gaertner zegt:

    Het stuk van Geert Mak was mooi,maar wat eenzijdig. Het stuk van Fennema was een leuk tegengeluid, maar ook beperkt in levensvisie.
    Het is jammer dat meneer Fennema de zaak verdraait naar een presentatie van zijn eigen belangen.Wel typisch voor een PVDA-er.
    Als VVD stemmende verpleegkundige, die inderdaad teleurgesteld alleen nog maar werkt op oproep basis ben ik het met beiden,een beetje,eens.
    Het is jammer dat echt werk en echte vakkennis niet meer wordt gewaardeerd.
    Het is jammer dat er op scholen zo weinig wordt gedaan aan culturele vorming.
    Het is jammer dat politieke partijen, meneer Fennema, daar niet voor strijden.Dat blijkt vooral uit uw stuk.Blijkbaar verdient u uw boterham beter met oude koek.

  48. Sake Funke zegt:

    Wat een voortreffelijke analyse van Geert Mak! En kennelijk zijn er-, gezien de uitgebreide discussie hierover, ontzettend veel mensen die in zijn essay heel erg veel herkennen. Geen wonder, want de minachting door de “elite” van de politiek maar ook van het bedrijfsleven voor mensen die op een gewone manier zonder allerlei bombarie en flauwekul hun best doen, kent geen grenzen. Een lange stoet van non-valeurs en ijdeltuiten (met dank aan Van Agt) is de afgelopen decennia langs het Nederlandse volk voorbij getrokken. Natuurlijk is de hedendaagse rattenvanger van Venlo geen oplossing. Maar misschien is het tijdelijk substantieel meespelen van deze politieke charlatan wel het enige middel om de de gevestigde politiek te dwingen tot het zich realiseren voor wie ze op het politieke toneel actief zijn en wat dat voor verplichtingen met zich meebrengt. Juist nu, nu (enkele oppositiepartijen in het parlement daargelaten) het ons in de landelijke politiek volstrekt-, maar dan ook werkelijk volstrekt ontbreekt aan aan ook maar enige visie op de toekomst, wordt het volgens mij hoog tijd dat men zich gaat her-oriënteren op zijn oorspronkelijke beginselen. Zowel (authentieke-) liberalen als christen-democraten, maar zeker ook sociaal-democraten kunnen veel leren van hun eigen (vroegere-) verleden. Wie weet wordt het dan nog eens wat met dit land.

  49. Paul Voestermans zegt:

    N.a.v. 46: Terecht wijst Martin Roos op de barre werkelijkheid. Maar vergeet hij niet dat het hier om autoritaire regimes gaat? Wordt het christendom of om het even welke levensleer afgemeten aan zijn slechtste verwerkelijking?

  50. Martin E. C. Roos zegt:

    ‘Uit Nederland.’

    Voortreffelijk? ‘Zowel (authentieke-) liberalen als christen-democraten, maar zeker ook sociaal-democraten kunnen veel leren van hun eigen (vroegere-) verleden. Wie weet wordt het dan nog eens wat met dit land.’(48)

    Christenen en PvdA politici toonden, in De eeuw van mijn vader (Geert Mak) en later, hun identiteit en gedachtegoed in de dialoog met Nederlandse ‘gemoderniseerde’ en ‘sociaal democratische’ islamieten.

    2009: godsdienstige groeperingen hebben tot nu toe maar een beperkte bijdrage geleverd aan het publieke debat rond integratie, vernemen we van dr. S. J. Vellenga (godsdienstsocioloog aan de Universiteit van Amsterdam). We kunnen het lezen in het laatste nummer van het blad Kerk en Theologie (uitg. Boekencentrum., november 2009). Het theologisch tijdschrift behandelt het thema ”De kerken en het integratiedebat”.

    In 1955, ik woonde net twee jaar in het voor mij vreemde Nederland, opmerkelijk wel met dezelfde kerkenbouw als in mijn geboorteland, hield de Stichting Kerkelijke Sociale Arbeid der Hervormde Gemeenten in Rotterdam een kleine enquete naar de mening van Rotterdammers over Indische immigranten. Met de uitkomst. Een groot aantal stedelingen beschouwde de Indische Nederlander als een ‘ander ras’. Veel Indische immigranten ( Indo’s allen met een Nederlands paspoort) werden door zogenaamde gelovige buren, onderwijskrachten, maatschappelijk werkenden, collega’s, politici en vreemden op straat als on-Hollands bejegend. Zelfs het idee voor deportatie uit Nederland van ‘in Indonesië gewortelden (al dan niet islamitisch)’ kwam in 1951, tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen al ter sprake
    Opvattingen over o.a. de kleur van de huid van de Indische Nederlanders en de Molukkers – waaronder christenen en moslims – bepaalden of men werd uitgesloten in Nederland. Met name christelijke politici en PvdA politici beschouwden de Indische Nederlanders die katholiek of protestant of islamiet waren (ongeveer 8.000 Indo’s waren islamiet , met de Nederlandse nationaliteit) en juridisch gezien een deel waren van het personensubstraat van de Nederlandse natiestaat, vooral als vreemden, wier toekomst buiten Nederland lag. Voor de ongeveer 100.000 blanke christenen: Indische Nederlanders (Totoks) zagen wederom zowel de christelijke en PvdA politici wel een toekomst in Nederland weggelegd.

    In de midden zeventiger jaren een herhaling: 30.000 Javaanse en Hindoestaanse soennieten (islamieten met een Nederlands paspoort) en ongeveer 10.000 Hindoestaanse Ahmadiyyah-islamieten (met een Nederlands paspoort) die via Suriname Nederland wilden betreden, werden door de PvdA met name door De Gruyter, Schaefer en Marcel van Dam in de Tweede Kamer uit Nederland gewenst!

    Tijdens de lange dekolonisatieperiode, ‘ons eigen (vroegere) verleden’, vestigden zich de grootste groepen Nederlandse ‘gemoderniseerde’ en ‘sociaal democratische’ islamieten in Nederland.

  51. paul Voestermans zegt:

    Misschien mag ik Martin Roos (46) verwijzen naar wat ik schreef in reactie op of Wilders een gevaar is voor de democratie: “Wilders ziet niet dat tegen religie als bron van persoonlijk praktijken nauwelijks bezwaar kan worden gemaakt. Maar wordt religie een soort moralisme in de zin van dat een leidende minderheid dwingend gaat zeggen over de meerderheid (meestal ‘they down there’, de gewone volk) hoe zij moeten leven en krijgt dat ook nog eens politiek vorm, dan is dat reden tot verzet. Dat verzet is er al sinds Spinoza. Hij ging in de eeuw dat ook onze vorm van wetenschap ontstond, het meest radicaal tegen de constructie van religieuze politieke ordeningen in.

    De islam lijkt in zijn gelederen nimmer een vergelijkbaar soort invloerijk criticus te hebben voortgebracht. Dat heeft zijn eigen oorzaken die inmiddels door goed islamonderzoek duidelijk worden. Het is voor het Westen nieuw dat er bij anderhalf miljard mensen een totaal andere politieke ordening op religieuze grondslag is ontstaan. Daar kan nog heel veel over gezegd worden, maar één ding staat vast: autoritaire regiems in de Midden Oosten hebben vooral na WO II dat politieke aspect van de islam op hun manier (vaak na marxistische scholing, maar ook met Amerikaanse steun, zo verwarrend is het wel) uitgebaat ten gunste van onderdrukkende regiems. Met dat aspect van de islam dat een heel eigen naam en niche heeft, en ‘islamisme’ heet, zitten we opgescheept. Verreweg de meeste moslims hebben daar niets mee van doen. Wilders weet dat natuurlijk ook; hij kent de boeken, maar hij is op macht uit, zo simpel zie ik het, en dan mag alles, vindt hij kennelijk.

    In de westerse wereld is al geruime tijd een conflict uitgevochten tussen religie als iets politieks en als iets persoonlijks. De slotsom is geweest: politieke ordeningen zijn geen godsdienstige aangelegenheid meer. Wie dat nog wel denkt, vergeet voor het gemak eeuwen van libertijns verzet tegen een confessionele staat. Ook en vooral in Nederland.

    Dat sommigen in islamkringen vinden dat zij het nog eens mogen proberen, stuit terecht op verzet. Maar dat verzet blijft halfslachtig omdat bij ons er ook nog steeds politieke voormannen en intellectuelen zijn die nog een politieke rol voor religie zien weggelegd. Dat is een gepasseerd station waarover nu toch naar aanleiding van Wilders weer eens goed gebakkeleid mag worden. Dat is jiuist goed voor de rechtsstaat.”

  52. Ton Hollander zegt:

    @Hans R. van der Woude 2 november 2009

    U meent dat Wilders als doel zou hebben om de PvdA te slopen. Het is U kennelijk ontgaan dat de leden van de PvdA al jaren bezig zijn hun eigen partij te slopen. Zo heeft Kok de ideologische veren van deze partij afgehaald zonder dat aan de traditionele aanhang van de PvdA gevraagd werd hoe zij daar over dachten.

    Daarnaast wijkt de koers van de PvdA niet alleen al jaren af van haar oude idealen maar is daar zelfs mee in strijd. In het verleden schopte de PvdA (SDAP) keihard tegen het conservatisme van de Christelijke kerken. De PvdA heeft een zeer belangrijke bijdrage geleverd aan de emancipatie van de “arbeiders” en de vrouwen.

    In onze tijd lijkt de PvdA de Islam, dat aanzienlijk conservatiever is dan iedere Christelijk Kerk van Nederland, stevig te omarmen. Men accepteert zonder slag of stoot dat in onze maatschappij vrouwen weer in een tweederangs positie geduwd worden. De “oplossingen” waarvoor de PvdA kiest blijken vooral in het belang te zijn voor de welzijnsmaffia (Ik hoop dat ik mensen die daarin werkzaam zijn en oprecht begaan zijn met het lot van de zwakken in de samenleving niet beledig) en bepaalde allochtonen. De gewone Nederlanders laat men al jaren systematisch in de kou staan. Vlak voor de verkiezingen weet met de gewone Nederlanders weer te vinden en probeert men hen te paaien met valse beloftes. Critici worden op een manier behandeld waarop zelfs het politbureau in de vroegere sovjet unie jaloers zou zijn geweest.

    De PvdA had ooit als doelstelling en slogan “spreiding van kennis macht en inkomen”. Wat is daar van terecht gekomen?

    “spreiding van kennis”
    In het onderwijs is de kwaliteit op alle niveaus en in al haar geledingen schrikbarend achteruit gegaan. Spreiding van kennis is vervangen door spreiding van domheid en oppervlakkigheid. Juist de PvdA had pal moeten staan om het onderwijs niveau niet alleen te handhaven maar juist op te krikken. In plaats daarvan heeft ze er aan meegewerkt om eindeloze reeksen veranderingen door te voeren die in het onderwijs grote schade heeft aangericht. Het zijn juist de zwakken in onze maatschappij die daar de meeste nadelen van ondervinden. Op de Universiteiten is een wildgroei van inhoudloze pretstudies ontstaan waarvan het niveau ver beneden het HBO van 40 jaar geleden terecht is gekomen.
    Kinderen die na de basisschool liever een beroepsopleiding volgen worden opgescheept met mede- leerlingen die niet thuishoren in het beroepsonderwijs. Binnen de PvdA is men er de laatste decennia aan gewend geraakt om problemen af te schuiven op mensen die zich niet kunnen verweren. Daardoor is het “beroepsonderwijs” ,of wat daar nog van overgebleven, is nog meer dan vroeger het afvoerputje geworden van ons onderwijs.

    “spreiding van macht”

    De PvdA heeft op een zeer smerige manier er voor gezorgd dat referenda omzeep geholpen zijn. De PvdA is een echte regenten partij geworden waar de gewone Nederlanders niets meer te zoeken heeft.

    “spreiding van inkomen”

    Wim Kok “verdient” inmiddels een duizelingwekkend inkomen met zijn commissariaten. Het inkomen van sommige personeelsleden bij de ooit linkse VARA doet in niets onder voor de inkomen van de top van het bedrijfsleven. Veel oud-bestuursleden van de PvdA hebben een zeer riant inkomen. Het is duidelijk dat de PvdA het ook op dit terrein laat afweten. Is het echt toevallig dat er “strenge” voorschriften komen om het inkomen van bestuurders van banken te matigen terwijl men de inkomens in de dealing rooms van banken (waar juist de extreme bonussen worden “verdiend”) is vergeten?

    Daarnaast doet de PvdA veel te weinig aan de toestroom van buitenlanders naar ons land. Iedereen begrijpt dat werknemers die toch al een zwakke positie op de arbeidsmarkt innemen hun positie hierdoor nog verder zien verzwakken. Het is duidelijk dat de PvdA teveel af staat van de “werkvloer”. Heel veel ouderen en jongeren kunnen geen geschikte en betaalbare woonruimte vinden het is dan diep triest als je dan toch de grenzen openzet voor weer nieuwe werknemers uit het buitenland.

    Mijn conclusie is daarom dat niet Wilders de PvdA sloopt maar dat de (bestuurs)leden van de PvdA dat zelf doen.

  53. Martin. E. C. Roos zegt:

    Wat is daar van terecht gekomen? “spreiding van kennis” door de PvdA.(51) Ongeveer 400.000 islamitische analfabeten/laaggeletterden in Nederland!

    “De slotsom is geweest: politieke ordeningen zijn geen godsdienstige aangelegenheid meer. Wie dat nog wel denkt, vergeet voor het gemak eeuwen van libertijns verzet tegen een confessionele staat. Ook en vooral in Nederland.” (51)

    Was het dan een grap van minister Donner? Hij hield ons voor: ‘ dat het niet ondenkbaar is dat op enig moment in Nederland door een tweederde meerderheid de sharia wordt ingevoerd’?

    De taak van historisch sch(r)append weten is niet om uitsluitend die bekende, globale, het collectieve zelfgevoel strelende voorstelling in velerlei juichende toonaarden te herhalen. PvdAer en voormalig staatsecretaris Rick van der Ploeg sprak zondag op de treurbuis (Het Gesprek. 19.30) er juist wel over dat politieke ordeningen een godsdienstige aangelegenheid is in bijvoorbeeld de relatie met Afghanistan en Groot Brittannië en verwees hierbij ook naar Nederland en haar ‘godsdienstige aangelegenheid’: de islam.

    Ik beperk me tot enkele recente voorbeelden (kleine aangelegenheden) van ordeningen door godsdienstige en politieke mensen van elders.

    Begin vorig jaar mochten we in Groot Brittannië vernemen dat het politieke multiculturele beleid van de Britse regering heeft geleid tot afgescheiden islamitische gemeenschappen die niet integreren in de samenleving. Dat schreef bisschop Michael Nazir-Ali in de Sunday Telegraph. Tevens als gevolg van de opkomst van de radicale islam zijn er volgens hem in Groot-Brittannië buurten ontstaan waar niet-islamieten niet meer welkom zijn.

    “De radicalisering van de islam heeft tot gevolg dat de jeugd in Groot-Brittannië vervreemdt van de natie”, aldus Nazir-Ali. “Sommige wijken krijgen langzamerhand een (‘stabiel’, in de sfeer van sommige Vogelaarwijken) islamitisch karakter. ”

    “In Nederland worden wij niet gezien als gewone mensen maar als religieuze doelgroep”, mogen we van Hatice Can-Engin (PvdA, in NRC 20061118), wethouder Onderwijs, Cultuur en Zorg in het Brabantse Gilze en Rijen vernemen.
    Ik woon in de ‘provincie’ alwaar het bon ton is om binnen de politiek al dan niet ordenend godsdienstige aangelegenheden en of beperkingen aan te kaarten. ‘De maand Ramadan is het waarin de Koran is neergezonden,’ […] las ik in september 2008 op een PvdA Website, van een islambestuurder. (Nora Kasrioui NKasrioui@brabant.nl)
    Over politiek, kunst, seksuele verhoudingen sprak de niet historische Christus van bisschop Nazir-Ali niet. De Christus die in Europa wordt gelezen en begrepen, leek niet veel voor allerlei beperkende bepalingen en veroordelingen te voelen, ontdek ik bij het lezen van het Nieuwe Testament(Bijbel).

    Van mijn moslimgrootmoeder heb ik altijd begrepen dat moslims graag willen blijven geloven dat de aan de niet historische Mohammed door Allah geopenbaarde teksten inclusief geloofsovertuigingen over – ik beperk me – politiek verhoudingen en seksuele verhoudingen (koran, eveneens gelden in ons voormalig eilandenrijk en in Nederland.

    Tot slot is het niet de ‘grootste sociale schok die ons land sinds de Tweede Wereldoorlog heeft ondergaan’, zoals H.J. Schoo, de overleden politieke columnist van de Volkskrant, al in 2000 concludeerde in zijn boek De verwarde natie. Sinds begin jaren negentig van de vorige eeuw zwol de kritiek op het multiculturele dogma en het bijbehorende ‘etnische taboe’(Pechtold) en de godsdienstige aangelegenheid gestadig aan en werd de roep om, al dan niet geforceerde, aanpassing van immigranten aan de zogenaamde Nederlandse cultuur luider.

  54. Martin E. C. Roos zegt:

    Zulke landen met een barre werkelijkheid (49) hebben intellectueel geen plaats in de moderne wereld. Doelt u op Nederland?

    De barre werkelijkheid van onze Nederlandse geschiedenis in De eeuw van onze vaders ( vrij naar Geert Mak) geeft ons door een andere ontginning de volgende referentiekaders.

    ‘In 1945 en de daaropvolgende jaren werden […], vooral Indo-Europeanen (allen met een Nederlands paspoort. MECR), gedood, verbannen of gedwongen zich tot Indonesiër te assimileren,’ herinnert ons Robert Crib (1) in 2007 in zijn artikel: Misdaad, geweld en uitsluiting in Indonesië.

    De barre werkelijkheid speelt al van 1945: het bevrijdingsjaar.

    Terug naar onze werkelijkheid rondom de eeuwwisseling.

    Maykel Verkuyten en Jochem Thijs publiceerden en signaleerden in 2000 de volgende etnische hiërarchie in het basisonderwijs. Onder kinderen is de minst sociale afstand er tegenover Nederlanders gevolgd door Surinamers en Indonesiërs (Indo’s, neem ik aan. Een onderzoek in 2009 van Verwey Jonkers Utrecht – pagina 29 – zou dat bevestigen). De meest sociale afstand is er tegenover mensen van elders met een andere godsdienstige invulling: Turken en Marokkanen.

    Naipaul gaf in de negentiger jaren van de vorige eeuw een schets over andere godsdienstige invulling en ontwikkelingen in Indonesië, mijn geboorteland en grootste ‘democratische’ islamitisch niet Arabisch land. In zijn ‘Meer dan geloof. Islamitische reizen onder de bekeerde volken.’ Atlas, 1997 gaf hij geen vrolijk beeld van een nieuwe verbreiding en politieke verschuiving en godsdienstige geloofsijver. Naipaul spreekt over en laat universeel zien – ook in het treurbuisinterview met M. Zeeman uit 1998 – hoe zijn interpretatie van de islam probeert de bevolking los te weken van haar traditionele achtergrond en hoe een nieuwe, geïslamiseerde identiteit aangemeten wordt. Waar draait het om: het begrip godsdienstige en politieke bekering, oftewel: ommekeer of omvorming. In zijn voorwoord schrijft Naipaul in 1997: “De bekeerling moet zich afwenden van alles wat van hemzelf is. De mensen ontwikkelen fantasieën over wie en wat ze zijn: en in de islam van bekeerde landen vindt men ook een element van neurose en nihilisme. Die landen kunnen heel gemakkelijk tot het kookpunt worden gebracht.”[…] “Ze zijn uit balans, op drift”, licht hij toe. “Deze landen hebben hun geschiedenis (animistisch, hindoeïstisch, boeddhistisch, christelijk; MECR) verloren. Dat is een afwijking van de koers die de rest van de ontwikkelde wereld vaart. Wij hebben een besef van geschiedenis, maar daar… daar is geen waarheid. Waarheid is er iets om te vertrappen. Men verzint gewoon een geschiedenis. Zulke landen (49) hebben intellectueel geen plaats in de moderne wereld, en dat zal zeker tot meer onrust leiden.”

    1. Senior fellow in Indonesische Geschiedenis aan de Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.