Erken nou eens dat Indonesië in 1945 onafhankelijk werd
De Indonesische president bezoekt Nederland in het voorjaar. Een goed moment om eindelijk eens te erkennen dat Indonesië op 17 augustus 1945 onafhankelijk werd, schrijven Nelleke Noordervliet, Adriaan van Dis, Geert Mak en anderen. Lees hier hun pamflet.
Hoewel minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (CDA) op 17 augustus 2005 aanwezig was bij de 60-jarige viering van de Republiek Indonesië, heeft Nederland deze datum nooit officieel erkend. De schrijvers van het pamflet vinden dat het tijd is voor een nieuwe stap:
Het ontbreken van volledige politieke erkenning door Nederland is een historische nalatigheid die wij onrechtvaardig achten jegens het Indonesische volk. Het feit dat de Indonesische regering zelf met begrip voor Nederlandse gevoeligheden niet aandringt op politieke erkenning, neemt die onrechtvaardigheid niet weg.
Wat vindt u? Heeft Nederland de morele verplichting de Indonesische onafhankelijkheid nu eindelijk te erkennen? Of is het logisch dat Nederland in verband met de gevoeligheden van veteranen nog even wacht?
dinsdag 22 december 2009, 15:44 uur
Ik geloof dat niet dat de veteranen ergens mee zitten.
Als het niet de datum van hun bevrijding was, in hun ogen toch door de japanners in ’42. Waarom zou het dan een willekeurige datum na het vertrek van deze bevrijders zijn. Als ze zo dapper en stoer waren hadden ze natuurlijk ’42 de onafhankelijkheid uitgeroepen. Of was dat wat bezwaarlijk?
dinsdag 22 december 2009, 15:49 uur
Het wordt tijd. Wij zijn toch ook bevrijd in 1945.
dinsdag 22 december 2009, 16:07 uur
‘Erken nou eens dat Indonesië in 1945 onafhankelijk werd’, en wel door te beginnen een referendum te houden ‘als een gebaar van het Nederlandse volk’ en daarmee de ‘regering en parlement’ volwaardig de ruimte gevend om ‘met en namens ons’ te laten zien wat het is om voor vrede en verzoening de weg vrij te maken, omdat we die ook zelf willen.
dinsdag 22 december 2009, 16:11 uur
Natuurlijk moet Nederland erkennen dat Indonesie op 17 augustus 1945 zelfstandig werd. Hebben wij ook niet zelf de datum vastgesteld waarop wij ons bevrijd achtten van de Duitsers of hebben de Duitsers dat voor ons gedaan? Een besluit om de zelfstandigheid in 1945 te plaatsen, heeft niets met veteranen te maken, maar alles met onze politieke leiders van destijds. Het Indonesische volk heeft zelf – en daar had het alle recht toe – in 1945 de zelfstandigheid uitgeroepen. Dat hebben wij te respecteren. Het is een wonder dat de Indonesische leiders dat al niet ver voor 1945 hebben gedaan. Kees Hindriks. Oud ingezetene van het Japanse interneringskamp Banjoe Biroe 11 en in 1953 definitief naar Nederland gerepatrieerd.
dinsdag 22 december 2009, 17:12 uur
Wanneer werd de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden onafhankelijk? Officieel bij de Vrede van Westfalen / Münster in 1648 en misschien ook volgens Spaanse geschiedenisboekjes. Mijn historisch besef zegt. dat dat echter al bij de ondertekening van het Plakkaat van Verlatinghe op 26 juli 1581door de Staten-Generaal gebeurde.
Waarom meten we dan met twee maten wanneer het gaat om Indonesië? Laten we dat aan die overlevende veteranen uitleggen!
dinsdag 22 december 2009, 17:20 uur
Op 26 juli 1581 verklaarden de Staten-Generaal in het Plakkaat van Verlatinghe de Spaanse koning Filips II vervallen van zijn rechten als landsheer. Bij de Vrede van Münster / Westfalen erkende Spanje onze soevereiniteit. Waarom meten wij dan met twee maten wanneer het gaat om Indonesië? Laten we dat de veteranenen en de Indonesiers duidelijk maken.
dinsdag 22 december 2009, 17:40 uur
In deze hebben delen van mijn familie aan de kant van mijn moeder zich bemoeit met de activiteiten die Nederlanders hebben ondernomen in Indonesië in deze periode.
Het praten over het, naar mijn idee, onjuiste gedrag van deze Nederlandse politiek lijkt te stuiten op taboes.
Mijn mening (en hiervoor mag ik dan ook op afgerekend worden) is als volgt:
Indonesië zou in het verleden nooit gekoloniseerd mogen zijn geweest. Het was een land en een soevereine staat, die wij Nederlanders als “te min” beschouwden. Dit wil zeggen, ze waren geen Christen (veelal Islamitisch, Hindoe of Boeddhistisch), en daardoor moest Nederland onder gezag van de kerk ingrijpen.
De fout die echter gemaakt wordt binnen deze discussie die ik tegenwoordig vermijd, is dat ik geen aanval doe op de veteranen, maar op de ideologie. Want waar Nederland nu stellig tegen is (uit bekeringsdrang landen innemen), deed Nederland dat destijds zonder enige vorm van werkelijke compassie en begrip.
Vervolgens zijn er eeuwen lang mensen naartoe gestuurd, die stelselmatig het Indonesische volk hebben onderdrukt, dermate, dat daar nu in Indonesië de gevolgen zichtbaar van zijn (afwezigheid van kennis, armoede, e.d.)
De veteranen in kwestie hebben gehandeld in de geest van de tijd, en zijn opgevoed met het idee dat dit “normaal” was. Echter, welbeschouwd waren hun acties ethisch laakbaar. Dit wil niet zeggen dat de veteraan in kwestie ethisch laakbaar is, maar dat de acties dit wel waren.
Deze acties werden destijds gestuurd door deels onwetendheid (lompheid en domheid) van de Nederlandse regering en deels onwetendheid van het Nederlandse volk dat inmiddels niet anders wist dan dat dit wel door de beugel kon.
Ik zou graag willen zien dat de veteranen nu tot het inzicht komen dat zei niet altijd verantwoordelijk zijn voor de situatie waarin zij zich op dat moment verkeerden. Dit heeft automatisch tot gevolg dat de twee zaken, de veteranen en de politiek in deze, los van elkaar komen te staan.
Aangenomen dat de veteranen naar zuiver geweten hebben gehandeld, wil nog niet zeggen dat de soevereiniteit van Indonesië niet mag worden erkend. De veteranen hebben hun taak volbracht, zei het dat de taak zelf, welbeschouwd vanaf het begin, niet deugde.
Laten we nu eindelijk deze ellende vergeten en vergeven. Het is alleen maar een blok aan het been voor de verdere ontwikkeling van onze eigen – en Indonesische – maatschappij.
Mijn vraag is waarom het zo moeilijk is een tekst te schrijven waarbinnen de veteranen zich herkennen en de politiek op een goede en correcte manier dit hoofdstuk (eindelijk) kan afsluiten. Het zou een hoop rust betekenen en het komt ten goede van wederzijds respect.
dinsdag 22 december 2009, 17:44 uur
Het geheime dagboek van Schermerhorn geeft een gedetailleerde beschrijving van de diplomatieke paden die bewandeld zijn door Nederland, Verenigde Staten, Great Britain, Veiligheidsraad van de pas opgerichte United Nations en verschillende groeperingen van inheemse Indonesie bewoners met als aanleiding de onafhankelijkheidsverklaring van Soekarno en Hatta in 1945. Ook Piet Sanders, de secretaris van de Commissie Generaal heeft een dagboek bij gehouden en openbaar gemaakt. Soekarno en Hatta zijn in 1945 of daarna nooit “verkozen” door inheemse Indonesiers. Hun aanhang was groot in gedeeltes van Java en Sumatra. Nederlands Indie was nooit een souvereine staat voor de commerciele excursies van de VOC in de 17de eeuw, Indonesie is een artifact ontstaan door de handelslusten en militaire acties van deze vroege Nederlanders, in een tijd dat de Republiek der zeven provincien amper bestond en zeker niet geinteresseerd was in kolonisatie in West of Oost Indie. Andersinds waren de inlandse nationale gevoelens ook geographisch versnipperd. Door de politionele acties en de langdurige onderhandelingen zijn de “indonesiers” dichter bij elkaar gekomen, al blijven de verschillen tussen bijvoorbeeld Chineese Indonesiers en Muslims in Indonesie groot. Het onrecht door Nederlanders bedreven in Indonesie stamt van voor 1945 en na het mislukken van langdurige onderhandelingen tussen 1945 en 1949. De Indonesische identiteit is pas tussen 1945 en 1949 door de inheeemse Indonesiers als zodanig gaan leven. “Historische correcties” door het verschuiven van de geboorte van een onafhankelijk Indonesie naar Augustus 1945 zijn mijns inziens verwarrend, niet gewenst door de Indonesiers zelf in 2009, en waarschijnlijk ook gewoon onjuist. Intussen mogen nederlanders zich best een beetje schamen over hun koloniaal verleden en hun best doen de best mogelijke betrekkingen tussen de beide landen te bevorderen.
dinsdag 22 december 2009, 17:56 uur
Hoezo, gevoeligheden van veteranen? Is het dezelfde gevoeligheid waarmee de door die heldhaftige veteranen in Indonesia gepleegde gruwelijke oorlogsmisdaden door de Nederlandse staat worden ontkend en onder het tapijt gemoffeld? Voor veel Nederlanders en dan vooral CDA politici blijft het verlies van “Ons Indie” nog steeds onverteerbaar. De grootheid van Holland diep gekrenkt. Daarom, en omdat de Nederlandse mentaliteit uitblinkt door botheid en onnozelheid, is er weinig kans dat de de facto onafhankelijkehid van Indonesie in 1945 ooit door den Haag erkend zal worden.
dinsdag 22 december 2009, 19:19 uur
Welk Indonesische volk bedoelt Geert Mak?
Er zijn vele volken in het geboed dat nu Indonesië heet. Maar vergeet niet: de republiek Indonesië die in 1945 werd uitgeroepen bestond alleen maar uit een gedeelte van Java.
Is het enige vereiste voor het erkennen van een onafhankelijke staat het uitroepen daarvan?
Als we inderdaad daar vanuit zouden gaan bestaan de staten West-Papua, de Republiek Indonesia Islam (West Java), Acheh, Noord Sulawesi, Riouw en de Zuid Molukse Republiek ook al vele decennia.
Het lijkt er meer op dat Mak, Van Dis en Noordervliet door een koloniaal schuldcomplexgemotiveerd zijn.
Begrijp me niet verkeerd; de eigenlijke republiek Indonesia (d.w.z. midden-Java) heeft destijds alle recht gehad om zich onafhankelijk van de Nederlandse overheersers te verklaren. Het onrecht schuilt in de manier waarop zij daarna, gebruik makend van het koloniale schuldcomplex, haar kans heeft gegrepen om de hele Nederlands-Indische archipel te annexeren.
dinsdag 22 december 2009, 19:27 uur
ik vind dat nederland de morele verpliching heeft, dat indonesie op 17 augustus 1945 onafhankelijk werd en ook een souvereine staat werd. nederland had indonesie ten onrechte als kolonie. het kolonialisme was een zwarte bladzijde in de geschiedenis. ik heb in 1985 een rondreis in indonesie gemaakt en het land heeft een diepe indruk op me gemaakt. de belangen van het indonesische gaan boven die van de (voormalige) koloniale bezetter.
dinsdag 22 december 2009, 19:58 uur
Ben het geheel met van Dis, Noordervliet en Mak eens!
Familie van mij heeft in Indie tijdens de “Politionele Acties”gediend.
En ik ben getrouwd met een Indonesische.
Ik ken een beetje van beide zijden al zeiden mijn ooms er nooit veel over.
Het zou ons sieren als Nederland 45 te erkennen als
officiele onafhankelijkheidsdag.
En inderdaad een mooi gebaar als “SBY” hier op visite
komt.
dinsdag 22 december 2009, 20:58 uur
Ik ben het meestal niet eens met de auteurs van dit “pamflet”, maar op dit punt wel. Alles wijst erop dat de “verklaring van de Indonesische onafhankelijkheid” in 1945 overeen kwam met de wens van de meerderheid van de Indonesische bevolking. Nederland was niet in staat die wens te onderdrukken (met militaire of andere middelen). Indonesië is de facto onafhankelijk geweest sinds 1945.
Het is tijd (in feite al heel lang over tijd) dat Beatrix dit officieel erkent. Misschien zou dit kunnen helpen het beeld van Nederland in Indonesische schoolboekjes ietsje minder inktzwart te maken.
Dit zal de politieke en economische relaties met “ons vroegere Indië” zeker geen schade toebrengen.
grimboz@gmail.com
dinsdag 22 december 2009, 21:46 uur
Ik denk dat we het Nederlandse optreden in de periode 1945-1949 ook moeten bekijken tegen de achtergrond die toen speelde.
Het plotselinge uitroepen van de onafhankelijkheid op instagnatie van Japan in 1945 plaatste Nederland toen voor een dilemma.
Plotseling waren zo’n 300 000 Nederlanders en circa 1 miljoen Indiers die loyaal aan Nederland waren gebleven, overgeleverd aan een vijandig regime dat zelf nauwelijks orde op zaken kon stellen in Indonesie. Veel van die mensen hebben toen hun leven te danken aan de bescherming die de Engelsen hen toen boden.
Daarnaast speelden er natuurlijk ook economische belangen want hoe moest b.v. de eigendomsbezit van Nederlandse bedrijven geregeld worden?
Ik zou weleens willen zien hoe de reacties nu zouden zijn als Nederland die honderdduizenden Nederlanders en loyale Indiers toen in de steek had gelaten en velen van hen toen afgeslacht waren geworden.
dinsdag 22 december 2009, 21:54 uur
Ik ben niet op de hoogte van de discussie over de Veteranen: ik woon in het buitenland en deze discussie is aan mij voorbij gegaan. Maar wat betekent het erkennen van Indonesie in ’45 voor de soldaten die daar voor Nederland gevochten hebben, en daar zijn overleden en begraven? Wat betekent het voor de nalatenschap van mijn oom, die in ’48 in Indonesie is overleden? Heeft hij daar dan gevochten voor Piet Snot, en maakt dat hem een huurling die op eigen houtje in Indonesie aan de slag is gegaan? Nederland is in mijn ogen een oorlog begonnen met Indonesie, om op een belachelijke manier vast te houden aan een onrechtmatig verkregen kolonie. DAT moet Nederland eindelijk eens erkennen en het leed dat hierdoor de Indonesische bevolking is aangedaan moet ook erkend worden. Oorlog is waanzin, en dat geldt zeker voor de acties van Nederland in Indonesie. Maar Nederland mag zijn eigen soldaten nooit afvallen, kan pas van erkenning spreken op het moment dat de laatste Nederlandse soldaat Indonesie daadwerkelijk heeft verlaten en dat was pas in ’48/’49. Deze jongens hebben gevochten voor Nederland, een fout gevecht, maar desondanks waren ze daar, zijn ze gemerkt door hun ervaringen, zijn ze gestorven voor hun vaderland. Dat mogen we ook nooit vergeten.
dinsdag 22 december 2009, 22:03 uur
Ik vraag mij af of de initiatiefnemers voor deze aktie zich goed rekenschap gegeven hebben van de consequenties van een eventuele erkenning dd. 17/08/1945. Het kan niet anders betekenen dan dat de nederlandse troepen die daar pas in grote getale eind 1945/begin 1946 arriveerden feitelijk invasietroepen waren die daar een op dat moment onafhankelijk land gingen bezetten. In werkelijkheid was dat natuurlijk niet zo. Wijlen mijn vader en veel van zijn leeftijdsgenoten hebben zich in mei en juni 1945 massaal vrijwillige gemeld om “in de Oost” te vechten tegen Japan en haar bondgenoten. Sukarno werd hier te lande gezien als de indonesische variant van Mussert, een meeloper, een heuler met de vijand. Na training en uitrusting in Engeland (hier was het in 1945 ook op militair gebied “Stunde Null” !) in het najaar van 1945 en een lange zeereis arriveerde men in een land waar een grote chaos heerste. Sukarno en zijn mensen waren verwikkeld in een burgeroorlog tegen de communisten en de extremistische moslims, die ieder hun eigen heilstaat wensten te realiseren op Java. Troepen losgeslagen jongeren (pemoeda’s) zonder duidelijke leiders vermoordden iedereen die blank of halfbloed was of verdacht van heulen met de tegenpartij. Nu wordt er veel gesproken over de massaslachting in Rawagadeh, maar de massaslachtingen die pemoeda’s, naar eigen zeggen in dienst van de “Repoeblik”, aanrichtten in de Jappenkampen en in de treinen met vluchtelingen die terugkeerden uit die Jappenkampen worden wel vergeten. De Nederlandse troepen kwamen in die chaos terecht en hebben hun uiterste best gedaan, en dat zal lang niet altijd zachtzinnig gegaan zijn, om de rust in grote delen van het land terug te laten keren. Het waren echter geen aggressieve bezetters, het waren bevrijders die de overzeese delen van ons land van Jappen en ander gesuis gingen bevrijden! Dit deel van het verhaal over de strijd in 1945-1949 wordt naar mijn mening stelselmatig door een hoop diskussieerders over het hoofd gezien, weggeredeneerd of in z’n geheel niet behandeld. Het zou de de huidige regering van Indonesie sieren als zij zou erkennen dat ook haar voorgangers in de strijd oorlogsmisdaden begaan hebben, zowel naar delen van de eigen bevolking (moslims, communisten, chinezen, indo’s) als naar de nederlandse koloniale bevolking. Pas als dat gebeurt kunnen we op gelijke voet discussieren over hoe we deze pijnlijke geschiedenis opnieuw kunnen boekstaven. Tot slot beste van Dis, Noordervliet en Mak, erken dat oorlog, door wie dan ook gevoerd, een grijs en smerig bedrijf is waarbij veel onschuldige slachtoffers vallen, en waarbij de (neutrale) geschiedschrijving altijd als eerste het haasje is. In oorlog is er geen goed of fout, geen zwart of wit, er is alleen maar grijs. Een verschuiving van de onafhankelijkheidserkenning van 1949 naar 1945 is onwaar, daar waar het grote delen van de toenmalige indonesische bevolking betreft, het is pijnlijk voor de vele nog levende veteranen en de mensen die terugkwamen uit de jappenkampen, en bovendien het is een cosmetische actie waarmee de initiatiefnemers zichzelf op de borst kunnen kloppen en kunnen laten zien hoe progessief, antikoloniaal etc. zij zijn.
Een praktisch doel kent deze actie niet.
dinsdag 22 december 2009, 22:13 uur
Prima idee van deze mensen mits nu ook door Indonesie de stichting van de republiek der Zuid Molukken RMS wordt erkend
dinsdag 22 december 2009, 22:16 uur
Meneer Vriesendorp @8, U heeft er geen snars van begrepen. Het valt me nog mee dat u “Nederlands Indie” niet als “Nederlandsch Indie” spelt. Waar haalt u de lariekoek vandaan dat de Indonesische bevolking niet achter Sukarno en Hatta stond? Was u erbij? Hebben betrokkenen uit die tijd u dat verteld? De Indonesische identiteit bestond al eeuwen voor 1945. En uw bewering dat het erkennen van de de facto onafhankelijksdatum voor en door de Indonesiers van 2009 ongewenst zou zijn, is de allergrootste onzin die ik ooit gehoord heb. Uw betoog riekt naar een benepen soort neo-kolonialisme.
Meneer Meteta @10 maakt het ook behoorlijk bont. De Republik Indonesia bestond slechts uit Midden-Java? En die vermaledijde Javanen hebben toen slinks de rest van het land ingepikt? Dit soort anti-Javaanse geluiden hoort men veelal in kringen van gefrustreerde RMS aanhangers. Het enige deel van de huidige republiek dat gewapenderhand is ingelijfd is Irian Barat. U bent gezakt voor uw geschiedenisexamen!
dinsdag 22 december 2009, 22:18 uur
Nederland is voor zover ik weet het enige land dat dat 17 augustus 1945 niet erkend als de dag van de onafhankelijkeheid van Indonesië. Indonesië zal daar dus niet zo wakker van liggen. Nederland slaat er echter een dom figuur mee.
woensdag 23 december 2009, 00:27 uur
Ongelooflijk hoe die bekende Nederlanders achteraf de republiek Indonesie “per 17-8-45 willen erkennnen”. Dat is net zo iets als dat de paus nu zou zeggen dat de kerk eigenlijk destijds al vond dat Copernicus gelijk had (dat de aarde niet het middelpunt van het heelal was). Kortom: de geschiedenis is niet terug te draaien en elke poging daartoe is potsierlijk. Te meer daar deze bekende Nederlanders allerlei feiten naar believen vergeten. Zie Awo Meteta (#10) voor een goede eerste indruk van de grove misvattingen die de schuldcomplexen blijkbaar met zich mee moeten brengen. Ik zeg: doe het niet! Ga eerst eens goed de politiek uit die tijd bestuderen als je er graag een oordeel over wilt hebben.
woensdag 23 december 2009, 02:01 uur
Als Nederland het enige land is dat 17 augustus 1945 niet als onafhankelijkheidsdatum van de Republiek Indonesië erkent, dan getuigt dat van blinde arrogantie.
woensdag 23 december 2009, 04:47 uur
In Bali vroeg ik een Balinees, Hoe kijken jullie naar de hollanders van weleer. De Balinees zei vriendelijk, dat dankzij de Hollanders Indonesia was een groot land geworden.
woensdag 23 december 2009, 09:05 uur
In The Jakarta Post van 18 augustus 2005 staat te lezen: “Bot [de toenmalige Minister van Buitenlandse Zaken] said on Monday that the Dutch government had decided to accept Aug. 17, 1945 as Indonesia’s independence date instead of Dec. 27, 1949, the day the Netherlands formally transferred its sovereignty to Indonesia. Indonesia proclaimed its independence on Aug. 17, 1945.”
woensdag 23 december 2009, 10:13 uur
Met de Belgische onafhankelijkheid heeft Nederland net zoiets. In 1830 hebben de Belgen de Holladers het land uit getrapt. In 1839 werd de Nederlandse grondwet daarop aangepast, dus voor wat betreft Nederland bestond Belgie pas sedert 1839.
Het al dan niet erkennen van een land heeft op het moment dat het gebeurt allerlei diplomatieke gevolgen en gevolgen in andere internationale (rechts)betrekkingen. Het “erkennen” dat Indonesie eerder onafhankleijk werd dan het moment van de soevereiniteitspoverdracht door Nederland is een discussie die nut had tussen 1945 en 1949, maar nu niet meer.
woensdag 23 december 2009, 10:49 uur
Ik denk dat het de Indonesiërs worst zal zijn. Een typisch Nederlandse discussie. Ik zou zeggen: als de rest van de wereld ook 17 augustus erkent, blijf dan niet mokkend achter, maar doe gezellig mee.
woensdag 23 december 2009, 10:58 uur
Wat heeft het in vredesnaam voor zin om mensen die er nooit iets écht mee te maken hebben gehad te laten erkennen dat Indonesië vier jaar eerder onafhankelijk is geworden terwijl Indonesië al erkend is als onafhankelijk land?
Worden veteranen er blij van, worden Indonesiërs er blijer van?
Het is toch gewoonweg logisch dat ”we” een kolonie die meer dan drie eeuwen bij Nederland hoorden niet meteen erkennen als onafhankelijk. Dat heeft iedere koloniale macht gehad. Engeland erkende toch ook niet meteen Amerika als land? Waarom zouden ze dat achteraf nog wel doen? Indonesië is een land geworden doordat het een kolonie was, anders zou het gebied een diversiteit aan landen hebben gekend.
woensdag 23 december 2009, 11:02 uur
Gezien de deplorable en uitgewoonde staat van het land kunnen de inwoners beter gecondoleerd worden met hun onafhankelijkheid. Een hoop inwoners zouden liever helemaal niet onder Indonesië willen vallen. Een goed geregelde onafhankelijkheid had de opslitsing van de kolonie moeten omvatten langs de natuurlijke grenzen van eilanden en bevolkingsgroepen.
Strikt genomen zijn ze toch onafhankelijk geworden toen Japan ze bevrijdde? Maar men voelde zich vooral dapper toen er even helemaal niemand was. Met die anderhalve man en een paardekop van Japan of Nederland daarvoor is er natuurlijk nooit sprake geweest van een bezetting zoals Nederland door de Duitsers. Het ‘heersen’ is alleen mogelijk geweest door samen te werken met de lokale machthebbers die er zelf zeker beter van werden.
Overigens, zitten de landen van de wereld nu allemaal elkaars stichtings, wordingsdagen te erkennen? Is Nederland al erkend door Spanje en de andere landen van wereld van toen?
woensdag 23 december 2009, 11:14 uur
Westerling ging destijds, na de proclamatie van Merdekka Indonesia,nog even door met het plegen van oorlogs misdaden, die wij pas in de jaren 80 wilde toegeven.
En dus waren de guerillas niet onwettig maar de gangster Westerling.
woensdag 23 december 2009, 11:25 uur
Een opzichtige erkenning zou onze schande alleen maar groter maken. Alsof ‘onze’ gevoeligheid van enig belang zou mogen zijn. Wij hebben de Spanjaarden, Fransen en Duitsers meen ik ook geen toestemming gevraagd voor onze herdenkingsdata? Dat je hier überhaupt een discussie over kunt voeren, op basis van de internationale geschiedenis tot nu toe is dit toch een ‘no-brainer’? Voor de Nederlander kan de autonomie van geen enkel land een punt van discussie vormen en al helemaal niet na 5 mei 1945.
De enige vraag die breed bediscussieerd zou moeten worden – gelukkig leven er nog voldoende stemgerechtigden van net na de oorlog – hoe het Nederlandse volk direct na haar eigen bevrijding – brede – steun heeft kunnen geven aan een regering die doorging met de onderdrukking van een ander volk dat zelfs cumuleerde in een verschrikkelijke oorlog (die wij met een walgelijk eufemisme typeren als politionele acties).
Als naoorlogs kind ben ik doorgaans zeer trots op Nederland maar hier schaam ik mij heel diep voor. We zouden de Duitsers moeten volgen en een groot nationaal monument moeten bouwen in het centrum van Den Haag (liefst naast onze parlementsgebouwen) waarin we alle oorlogen en andere gruwelijkheden (o.a. de slavernijhandel) herdenken waar Nederland een dominante rol heeft gespeeld. Daar kunnen we dan tot in lengte van jaren geregeld een portie bescheidenheid gaat tanken.
woensdag 23 december 2009, 11:52 uur
Door een politieke blunder heeft Nederland op 17 augustus 1995 de kans voorbij laten gaan. Voor Indonesië zijn statelijke aangelegenheden een zaak tussen staatshoofden, niet de vriendelijke woorden van de een of andere minister. Begrijpelijk dat president Suharto deze blunder vakkundig heeft afgestraft, hij had even geen tijd voor onze koningin. Oppassen met verdere stappen! Als de onafhankelijkheid van Indonesië per 17 augustus 1945 wordt erkend, wordt ook het gezag van Indonesië over het volk van Indonesië erkend. Dan is de staat Indonesië ook verantwoordelijk voor de gebeurtenissen van de bersiap. Komt Indonesië dan ook met een excessennota? Ik hoop niet dat Nederlandse rampadvocaten dan weer gaan graaien. Zelf heb ik op Kembang Kuning afscheid genomen van omgekomen familieleden, alleen van mijn grootmoeder ontbreekt nog elk spoor (wellicht is zij in de Indonesische excessennota te vinden?). Voor mij is het over. Misschien komt Indonesië dan wel de gemaakte afspraken na, nabetaling van de gemiste salarissen en pensioenen. Dat kost niet zo veel meer, de meeste belanghebbenden zijn al dood.
Ik hoop dat het weer rustig wordt in de relatie tussen Nederland en Indonesië, het is tenslotte mijn geboorteland en binnen het jus soli dus ook mijn land.
woensdag 23 december 2009, 12:24 uur
Het Indonesische volk? Dat bestaat niet. Verder worden sinds WOII de niet-Javanen de zee ingedreven door de Javanen voor “Lebensraum”. De Hollanders waren misschien niet best, maar Soekarno was 100x erger!
woensdag 23 december 2009, 12:32 uur
Soevereiniteits overdracht is datum die telt, daar hebben beide partijen ook voor getekend.
woensdag 23 december 2009, 12:45 uur
In ons in 2000 gepubliceerde boek ‘Beatrix, Invloed en macht van een eigenzinnige vorstin’ hebben Stephan Koole en ik beschreven dat de koningin en prins Claus in 1995, bij hun voorgenomen staatsbezoek aan Indonesie, op de 17e augustus aanwezig wilden zijn bij de 55-jarige herdenking van de Indonesische onafhankelijkheid. Die uitdrukkelijke wens van het koninklijk paar werd verijdeld door de toenmalige minister-president, Wim Kok. Hij was van oordeel dat de impliciete erkenning van de onafhankelijkheid in 1945 te kwetsend zou zijn voor de Nederlandse veteranen en de nabestaanden van de gevallenen.
Het is betreurenswaardig dat deze kwestie destijds niet meer aandacht heeft gekregen. Hoewel wij ons als schrijvers van het boek moesten baseren op anonieme bronnen, die niet toestonden dat hun opvatting aan de openbaarheid werd prijsgegeven, is deze lezing van de gebeurtenissen nooit weersproken, officieel noch informeel.
Dat is in dit verband veelzeggend: koningin en prins waren er destijds al van overtuigd dat Nederland er verstandig aan deed te erkennen dat de regering na de bevrijding van het Europese deel van het koninkrijk een historische misstap beging door Indonesie na de Japanse bezetting met militaire middelen te herkolonialiseren. Dat daarbij economische motieven een belangrijke rol hebben gespeeld, bepaalt in hoge mate het karakter van die misstap.
Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken, heeft als bewindsman de moed opgebracht over zijn schaduw heen te stappen door de onafhankelijkheidsverklaring van Soekarno en Hatta op 17 augustus 1945 in een passende, historische context te plaatsen. De Nederlandse regering bevond zich gedurende vier jaar na ‘de proclamasie’ aan de verkeerde kant van de geschiedenis, waardoor veel onnodig leed is veroorzaakt.
Redmar Kooistra.
woensdag 23 december 2009, 13:37 uur
Wat een onzuivere oproep. Waarom moeten geschillen uit het verleden worden weggepoetst? Als lutheraan erger ik me er bijzonder over dat de paus er over denkt om de vogelvrijverklaring van Maarten Luther ongedaan te gaan maken. Dat ervaar ik als onder-drukkende verdraagzaamheid. Als ik een Indonesiër zou zijn, zou ik evenzo niet willen dat Nederland alsnog de onafhankelijkheid per 17 augustus 1945 erkent, en daarmee de strijd om onafhankelijkheid bagatelliseert. Zeker niet.
woensdag 23 december 2009, 14:41 uur
Wat is de ratio van het herschrijven van een klein stukje geschiedenis van een land ver weg, nl. een kleine formele aanpassing van de datum van onafhankelijkheid. Je proeft bij de ‘prominente’ historici, schrijvers en juristen de werkelijke oorzaak onder het bewogen laagje aan de buitenkant, nl. de vleespotten gevuld met geld in de vorm van schadevergoedingen e.d..
Juist deze ‘prominenten’ zijn bezig de onafhankelijkheid, de identiteit en de cultuur van het eigen Nederland op te heffen als gevolg van extreem cultuurrelativisme en kosmopolitisme. Ze konden doorgaans dan ook alleen de positie van ‘prominenten’ bereiken door de Nederlanders de mond te snoeren. Daarom hebben ze ook zoveel op met verweggistan Indonesië en heel weinig met Nederland.
woensdag 23 december 2009, 15:44 uur
Graag dank ik de schrijvers van het pamflet, alsmede de redactie voor het plaatsen van dit pamflet.
Geboren als Indonesische in Nederland, maar inmiddels de Nederlandse nationaliteit dragende, heb ik altijd de verdeeldheid van de verschillende geschiedenisversies bij me gedragen. De eenzijdige boodschap waarmee op mijn VWO middelbare school verkondigd werd dat ‘ de onafhankelijkheid aan Indonesie in 27 december ’49 gegeven werd’ hebben in het verleden dikwijls tot discussies met mijn ouders en mij geleid. De Nederlandse geschiedenisversie heeft er zelfs voor gezorgd dat ik, al reizende in Indonesië bij het zien van diverse 1945 uitingen ( die bijvoorbeeld te zien zijn op muurschilderingen in Sumatra) me in mijn onwetendheid heb afgevraagd ‘Wat heeft Indonesië met 1945, dat is toch het einde van te WOII in Europa?”
Dat in 1945 de onafhankelijkheid werd uitgeroepen en dat 17 augustus in Indonesië gezien wordt als startdatum van de Republik Indonesia werd me langzaamaan helder, net als het nuanceverschil tussen ‘Politionele actie’ en ‘Revolusi’. De onderliggende boodschap – dat er een verschil in de geschiedenissen is – heeft slechts zo traag tot mij kunnen doordringen, omdat ik een rotsvast vertrouwen in kennis had; Kennis was in mijn gedachten een vrij goed, los van politiek of andere belangen, kennis was toch universeel?
Dat geschiedschrijving echter ook een vorm van oorlogvoering kan zijn werd mij later helder. In het lezen van de berichtgeving rondom de weigering van ontwikkelingshulp door Indonesië in 1992 of het optreden van Bot in 2005. Dat zijn optreden zo’n ophef kon veroorzaken bij de verschillende betrokken partijen alleen al hier in Nederland, deed me beseffen dat het nog wel even zou kunnen duren met het bijeenbrengen van de verschillende geschiedenisversies.
Kennis zal met deze uiteenlopende versies niet meer zijn dan een bril waardoor de wereld bekeken en begrepen kan worden. Wil je de wereld rooskleurig bekijken dan zet je een roze bril op, is de zon te fel dan draag je een zonnebril; In beide gevallen zeggen de kennisbrillen niet veel over de wereld, maar eerder iets over het vermogen (of onvermogen) om de wereld überhaupt te kunnen aanschouwen.
Afgelopen zomer was ik in Indonesië; Op 17 augustus 2009 heb ik met eigen ogen kunnen zien hoe de onafhankelijkheid gevierd wordt; Een twee dagen lang durend feest dat enigszins lijkt op Koninginnedag hier. Alle geleerde Nederlandse kennis verbleekte in de tropenzon. Hoewel ik wel denk dat het goed zou zijn wanneer de Nederlandse regering de Indonesische onafhankelijkheid zou kunnen erkennen, op dat moment zat daar niemand daarop te wachten.
Los daarvan is de vraag die rijst : Hoe moreel is Nederland zichzelf verplicht om een keer een andere bril op te zetten?
Tamara Kho
filmmaker / beeldend kunstenaar
Zie ook http://www.tamarakho.nl: “Hari Kemerdekaan’ korte film in wording over 17 augustus 2009
woensdag 23 december 2009, 15:46 uur
Alhoewel ik het moreel eens ben met Van Dis en consorten, hoeft er wat mij betreft niet zo’n gedoe over de kwestie worden gemaakt. Van mij part krijgen die veteranen hun zin. Wat interesseren de 240 miljoen Indonesiers nou wat die 16 miljoen Hollanders vinden?
woensdag 23 december 2009, 15:52 uur
Graag dank ik de schrijvers van het pamflet, alsmede de redactie voor het plaatsen van dit pamflet.
Geboren als Indonesische in Nederland, maar inmiddels de Nederlandse nationaliteit dragende, heb ik altijd de verdeeldheid van de verschillende geschiedenisversies bij me gedragen. De eenzijdige boodschap waarmee op mijn VWO middelbare school verkondigd werd dat ‘ de onafhankelijkheid aan Indonesie in 27 december ’49 gegeven werd’ hebben in het verleden dikwijls tot discussies met mijn ouders en mij geleid. De Nederlandse geschiedenisversie heeft er zelfs voor gezorgd dat ik, al reizende in Indonesië bij het zien van diverse 1945 uitingen ( die bijvoorbeeld te zien zijn op muurschilderingen in Sumatra) me in mijn onwetendheid heb afgevraagd ‘Wat heeft Indonesië met 1945, dat is toch het einde van te WOII in Europa?”
Dat in 1945 de onafhankelijkheid werd uitgeroepen en dat 17 augustus in Indonesië gezien wordt als startdatum van de Republik Indonesia werd me langzaamaan helder, net als het nuanceverschil tussen ‘Politionele actie’ en ‘Revolusi’. De onderliggende boodschap – dat er een verschil in de geschiedenissen is – heeft slechts zo traag tot mij kunnen doordringen, omdat ik een rotsvast vertrouwen in kennis had; Kennis was in mijn gedachten een vrij goed, los van politiek of andere belangen, kennis was toch universeel?
Dat geschiedschrijving echter ook een vorm van oorlogvoering kan zijn werd mij later helder. In het lezen van de berichtgeving rondom de weigering van ontwikkelingshulp door Indonesië in 1992 of het optreden van Bot in 2005. Dat zijn optreden zo’n ophef kon veroorzaken bij de verschillende betrokken partijen alleen al hier in Nederland, deed me beseffen dat het nog wel even zou kunnen duren met het bijeenbrengen van de verschillende geschiedenisversies.
Kennis zal met deze uiteenlopende versies niet meer zijn dan een bril waardoor de wereld bekeken en begrepen kan worden. Wil je de wereld rooskleurig bekijken dan zet je een roze bril op, is de zon te fel dan draag je een zonnebril; In beide gevallen zeggen de kennisbrillen niet veel over de wereld, maar eerder iets over het vermogen (of onvermogen) om de wereld überhaupt te kunnen aanschouwen.
Afgelopen zomer was ik in Indonesië; Op 17 augustus 2009 heb ik met eigen ogen kunnen zien hoe de onafhankelijkheid gevierd wordt; Een twee dagen lang durend feest dat enigszins lijkt op Koninginnedag hier. Alle geleerde Nederlandse kennis verbleekte in de tropenzon. Hoewel ik wel denk dat het goed zou zijn wanneer de Nederlandse regering de Indonesische onafhankelijkheid zou kunnen erkennen, op dat moment zat daar niemand daarop te wachten.
Los daarvan is de vraag die rijst : Hoe moreel is Nederland zichzelf verplicht om een keer een andere bril op te zetten?
Tamara Kho
filmmaker / beeldend kunstenaar
Zie ook op http://www.tamarakho.nl : ‘Hari Kemerdekaan’ een korte film in wording over 17 augustus 2009.
woensdag 23 december 2009, 16:24 uur
Aan Marc Maval #18.
U vergeet voor het gemak maar even de agressieve expansiepolitiek die door Soekarno en de zijnen werd gevoerd en probeert het af te doen als een fabeltje van o.a.”gefrustreerde RMS-ers”.
Misschien moet u zich eens afvragen waar de strijd tussen Indonesië en Maleisië over ging. Soekarno vond namelijk dat Maleisisch Borneo ook Indonesië was. Misschien moet u ook eens gaan onderzoeken waar de republiek Oost-Indonesië aan ten onder is gegaan.
Er is gewoon sprake geweest van Javaanse expansie.
De feiten spreken voor zich.
Van welk eiland komt de grootste ethnische bevolkingsgroep van het huidige Indonesië? Juist: Java.
Bent u bekend met de transmigratiepolitiek van Indonesië? Hierbij word straffeloos voorouderlijke grond van de eigenaars afgenomen en gegeven aan arme Javaanse boeren. Omdat het grondeigenaarschap bij de meeste volken in Indonesië via gewoonterecht is geregeld hebben de autochtone mensen geen poot om op te staan.
Die Javaanse boeren kunnen er ook niks aan doen, begrijp me niet verkeerd, in hun eigen land worden ze ook aan hun lot overgelaten. Maar het is een feit dat vooral de Javanen, of eigenlijk de Javaanse elite, lebensraum nodig hebben.
De transmigranten komen vooral vanaf Java. Voor hen was de onafhankelijkheid bevrijding, voor andere volken is het gewoon een kwestie geweest van de ene overheerser voor de andere inruilen.
Misschien moet u zich eens afvragen waarom een land met zo’n groot leger zich vooral rich op het bevechten van binnenlandse aangelegenheden.
woensdag 23 december 2009, 17:07 uur
“Indonesië werd op 27 december 1949 onafhankelijk, toen in het Koninklijk Paleis op de Dam de soevereiniteit werd overgedragen. En niet op 17 augustus 1945 toen Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid proclameerden.”
Een volkomen hypocriet standpunt van BuZa. Ik ben geen Indonesië specialist, maar wel gespecialiseerd op de geschiedenis en antropologie van Vietnam. Als ik een parallel mag trekken: dan zouden 7 mei 1954, 27 januari 1973 of 30 april 1975 de data zijn waarop Vietnam zijn onafhankelijkheid zou moeten vieren omdat op die data respectievelijk in Genève, Parijs of Saigon de soevereiniteit werd erkend cq. overgedragen of afgedwongen, afhankelijk van het historisch perspectief dat men hanteert.
Niettemin is 2 september 1945 de dag waarop Vietnam de onafhankelijkheid uitriep, zij het aanvankelijk in het noorden, en is de hereniging op 2 juli 1976 een feit. Alle Vietnamese ambassades in de wereld herdenken op 2 september de onafhankelijkheid van Vietnam en er is bij mijn weten geen land ter wereld waarin die datum wordt betwist of waarop regeringen van die landen hun ambassadeurs adviseren niet ter receptie te gaan.
woensdag 23 december 2009, 17:30 uur
Dus als Nederland 1945 als onahankelijkheid aan neemt, betekend dat ook dat de Politionele actie’s uitgevoerd door Nederland in Indonesie als illegaal moet worden bechouwd.
Is de Nederlandse regering bereid om dat tegen de vetranen te zeggen ? Met alle gevolgen van dien !!
Hans Pustelnik
Huntington Beach
California
woensdag 23 december 2009, 17:33 uur
Zullen we ook de feiten over de tachtigjarige oorlog nog eens publiekelijk uitvechten? En de moord op Bonifatius? Houd op met dit zogenaamd historisch geneuzel. Ik weet nog een goed onderwerp, de moord op ene jood in het jaar 33.
woensdag 23 december 2009, 17:36 uur
Laten we ook weer gaan vechten over de moord op Bonifatius. Wat een ultiem geneuzel!
woensdag 23 december 2009, 20:43 uur
Dat zou inhouden dat de broer van mijn vrouw, in 1946 niet zou zijn vermoord door een bermbom maar rust in vrede op een oorlogs-kerkhof bij Batavia.
Ik weiger dat te aanvaarden, andere (Nederlanders ten spijt) Dat nu is zijn EER tena!!
woensdag 23 december 2009, 20:52 uur
Ben ik te min en/of te emotioneel?
woensdag 23 december 2009, 20:55 uur
Waar hebben we het over? Voordat de Portugezen/Spanjaarden/Engelsen/Hollanders de regio binnenvoeren bestond Indonesië niet eens. Maar omdat Allah en Jaweh (beiden zeer godvruchtige nitwitten) met elkaar streden om de macht moest een hoopje vulkaaneilanden met veel exotische producten worden onderworpen aan perverse machten. En zo bouwen we voort aan iets wat we geschiedenis noemen, maar wat niets anders is dan herkauwen van datums (nee, geen data, dat is iets voor de wetenschap). Back to the basics boys and girls, Bali, Lombok, Sumba, Sumbawa, Flores, Timor, Java, Sumatra Borneo, Celebes of Sulawesi meer van die rotsen.
Geschiedenis is iets voor de slechtste premier die Nederland ooit heeft gehad hij heeft ervoor doorgeleerd. Geschiedenis is de collectieve waarheid die is niet bestaat omdat iedereen een eigen waarheid heeft, laat alle gelovigen het lekker zelf uitzoeken en bouw een dikke muur rond Urk, de Hoge Veluwe en alle islamitische landen in het nabije en verre oosten. En haal de Nederlanders terug uit dat soort altijd liegende moslimlanden. Samen komen ze er wel uit, al zijn na de grote clash weinig shiïten, soennieten, talibaan en al-quada’s over. Het ruimt wel op
woensdag 23 december 2009, 21:10 uur
Het is heel goed dat Nederland eindelijk 17 augustus 1945 erkent. De vraag is nog wel of Indonesiers hierop zitten te wachten. Bovendien blijft de vraag wat de betekenis is van 27 december 1949. Zijn alle overeenkomsten en protocollen die de overdracht van de souvereiniteit regelen dat niet meer rechtsgeldig? Gaan we dan over en weer weer claims krijgen?
donderdag 24 december 2009, 00:18 uur
Prima oproep met grote gevolgen. De overlevenden van Rawagede komen in een ander daglicht te staan. De 120.000 soldaten zijn achteraf “voor niets” uitgezonden. En het lijkt me logisch ook de duizenden Indonesiëweigeraars eindelijk te rehabiliteren. Jarenlang zaten ze achter slot en grendel, eigenlijk omdat ze 17 augustus 1945 al respecteerden. Velen heb ik gesproken, die zeiden: “ik was bereid de Nederlandse landsgrenzen te verdedigen, maar voelde er niets voor om in Indonesië tegen een onafhankelijkheidsbeweging te vechten. Of, zoals Jurrien Dubbelboer onlangs in het Dagblad van het Noorden zei: “Na de bevrijding waren we in Nederland dolblij met onze heroverde vrijheid. (…) Ik kon me voorstellen dat de Indonesiërs ook eindelijk vrij en onafhankelijk wilden zijn”.
Ik wens de regering een eerlijke discussie: erken de 17e augustus en rehabiliteer de weigeraars.
donderdag 24 december 2009, 09:58 uur
Dat de Nederlandse overheid de Indonesche onafhankelijkheidsverklaring van 17 augustus 1945 niet wil erkennen kan ik mij wel voorstellen. De baas, tegen wil en dank, kreeg te maken met de knecht die de regie over zijn eigen bestaan en leven ter hand nam. De baas die zogezegd het beste voorhad met zijn knecht, kon niet verkroppen dat die zonder hem, zijn eigen beslissing heeft genomen om zijn eigen bestaan en leven zelf te bepalen. De baas die bepaalt en zogezegd het beste voorhad met zijn knecht voelt zich in zijn ego aangetast, als baas.
Is het niet kinderlijk dat de Nederlandse overheid de Indonesche onafhankelijkheidsverklaring wil erkennen?
donderdag 24 december 2009, 11:06 uur
Ja, erkenning van 17 augustus 1945?
Gevolg: Indonesië maakt een excessennota over de bersiapperiode. Misschien kom ik dan te weten hoe of mijn omgekomen familie aan hun eind is gekomen, wat er met mijn grootmoeder, die spoorloos is, is gebeurd. Indonesië betaalt achterstallige salarissen, pensioenen en schade aan eigendommen.
Conclusie: Houd toch eens op, geef elkaar gewoon de hand, snoer rampadvocaten de mond. Ik heb op Kembang Kuning rustig afscheid van mijn teruggevonden omgekomen familie. Oorlog is altijd smerig geweest, em zal altijd zo blijven.
donderdag 24 december 2009, 11:34 uur
Laten we in godsnaam ophouden achteraf het handelen van een vroegere generatie te corrigeren, maar datgene waarvoor we zélf verantwoordelijk zijn, zo goed mogelijk volbrengen. De zogenaamde soevereiniteitsoverdracht kunnen en mogen we thans niet antidateren. Hoe we ook over het verleden denken, we hebben wat gebeurd is (en dat is niet wat gebeurd zou kunnen zijn) te erkennen. Wanneer we daartoe in staat zijn, hebben we al heel wat bereikt.
donderdag 24 december 2009, 12:04 uur
Een Hollandse reactie: ”Het Indonesische volk? Dat bestaat niet. Verder worden sinds WOII de niet-Javanen de zee ingedreven door de Javanen voor “Lebensraum”. De Hollanders waren misschien niet best, maar Soekarno was 100x erger!”
Indonesiërs geen vok? Dan Nederlanders ook niet. Als de Hollanders moeite hebben met hun verleden, misschien kunnen dan Friezen en Zeeuwen 17/08/45 erkennen. Natuurlijk bestaat het Indonesische volk. Zoals bij ons iemand zich Amsterdammer én Nederlander kan voelen, zo kan iemand tegelijk inwoner van Kalimantan en van Indonesië zijn. De federatieve staat was een gedachtenspinsel van de Nederlandse overheid waarin ze helaas ook Indonesiërs hebben meegesleept. Natuurlijk, voor de kolonisatie was Indonesië niet één staat. Net zomin als destijds Nederland, India of Duitsland. Het is een staat en een volk geworden, mede dankzij ons…
En was Sukarno 100% erger dan de ´´Hollanders´´? De VOC moordde complete eilanden uit als de bevolking het ”monopolie” schond. Dus Sukarno moet zeker 10.000% hebben uitgemoord. En, als hij al een boef was, dan tenminste hun eigen boef
donderdag 24 december 2009, 12:11 uur
Zoals enkele van de eerdere reacties aangeven: vergelijk dit eens met de onafhankelijkheid van de Nederlanden (NB de “souvereiniteit” in 1648 gold de afzonderlijke Provinciën en niet “Nederland” dat toen als eenheidsstaat nog niet bestond). Zullen we dan niet liever 1942 nemen toen de heren Hatta en Soekarno voorop stonden om de Japanse bezettingsmacht te verwelkomen? Of praat ik nu enkele onschuldige Javanen een schuldgevoel aan?
In die tijd bestond er geen “Indonesisch volk” en ik vraag me af of dat er nu wel is zoals wat simpel wordt voorgesteld. Wanneer dat volk onafhankelijk werd, doet dat ook maar ergens terzake? De groei naar een Nationale Staat is altijd een proces van jaren, afhankelijk van een onvoorstelbare hoeveelheid factoren, waaronder oorlog met andere volkeren of staten. Het “prikken” van een “juiste datum” is daarom vruchteloos en onzinnig. Wil politiek Indonesië dat in augustus 1945? Soit. Verdrag van 1949? Mag ook. 1942? Prima, maar dat zal politiek niet erg lekker liggen in Indonesië, vrees ik. Waarmee ik wil zeggen: waar maken de scribenten van het pamflet zich druk over?
Politiek mag de exacte datum enig belang hebben, historisch is sprake van een periode en het is een goede zaak zich daarin te verdiepen, zodat het simpele zwart-witdenken misschien wat nuance krijgt.
In de redeneringen hiervoor die wijzen op het stimuleren van het begrip “Indonesisch volk” mag men wellicht ook eens niet vergeten dat dat mede is ontstaan door de aanleg van de Indonesische infrastructuur door Nederlandse ingenieurs en bedrijven, midden jaren ’50 op grond van Boeng Karno’s Konfrontasiepolitik genationaliseerd. Of men daar “recht” op had, laat ik in het midden, de feitelijkheid achterhaalt namelijk de theorie of de ethiek wel eens.
donderdag 24 december 2009, 13:10 uur
Lijkt me goed om 1945 als jaar van de Indonesische onafhankelijkheid te erkennen.
Ik kan me voorstellen dat o.a. deze gebeurtenis voor (Indische) Nederlanders een traumatische ervaring is geweest. En voor dat geluid moet, wat mij betreft, ruimte zijn. En er mag wat mij betreft ook genoemd worden dat ‘we’, de Nederlanders ook goede dingen hebben bewerkstelligd.
Laten we echter ook (na zoveel jaren) ons eigen aandeel onder ogen zien; het bloedvergieten en ons onvermogen om in de nadagen van onze aanwezigheid in Indië de onvermijdelijkheid van de Indonesische onafhankelijkheid te aanvaarden.
Laten we feiten accepteren (zoals de onafhankelijkheid van Indonesië) en het inzicht dat we (in ieder geval onder een deel van de bevolking) niet langer gewenst waren. Want de vraagt rijst; “wat verandert de afwijzing van 1945 als jaar van de onafhankelijkheid”? Mijns inziens niets. Indonesië zal haar weg blijven gaan.
Aanvaarding van 1945 kan een gezamenlijk vertrekpunt zijn met de Indonesiërs. Het verleden accepteren en onderzoeken waar we met de Indonesiërs overeenkomstige belangen hebben in de toekomst.
Het lijkt me een goede zaak om in ieder geval Indonesië en de Indonesiërs het beste toewensen.
donderdag 24 december 2009, 13:37 uur
1 Na de capitulatie van Japan had Nederland het bezit van Indië direkt moeten overdragen. Ondanks de verantwoordelijkheid van de Nederlandse regering voor het Indische Volk in de ontstane chaos.
Maar om op dezelfde dag als die van capitulatie ( = het uitroepen van de Staat van Indonesië over het eiland Java ) ook het afstaan van “ons Indië” door Nederland aan een groep “opstandelingen” te koppelen lijkt me fysiek onmogelijk en absurd.
Immers: Japan ging ten onder aan eigen agressie maar had dàt moment moeten samenvallen met het uitroepen van de Republik ? Met het laten uitmoorden door opstandelingen van weer àndere bevlkingsgroepen ?
2 Herhaaldelijk blijkt dat letterlijk ALLE militaire inspanningen en acties vàn Nederland ten koste van vele opgeofferde jonge mensen als Kanonnenvlees en ongeacht waar ter wereld, vanaf de middeleeuwen àltijd fout is geweest. Dit geldt ook inzake onze “vredesmissies” in Libanon, Bosnië, Irak en nu Afghanistan. Gun iedere wilde eigen land.
Gun ieder niet-Westers volk, ongeacht haar “beschaving” de ruimte om zèlf haar samenleving in te richten. Ook wanneer men die samenleving op grote schaal wil ontvluchten…….naar dat gehate Westen ?
Daarom moeten we Indonesië inzake de soevereiniteitsdatum terwille zijn.
3 Mede n.a.v. 2 moeten we toegeven ook inzake de “politionele acties” dat de Oorlog in Indië volstrekt FOUT is geweest ! Erken de Diestweigeraars als verstandige mensen.
Erken dat jonge Dienstplichtigen ALTIJD volstrekt nutteloos zijn gedood. Dit is erg bitter om te erkennen voor mensen die zelf òf gevochten òf geliefden verloren hebben bij gevechten in Indië en rond Rawagede…….
Daarom mag nóóit weer een Dienstplicht (door Job Cohen e.a. bepleit) worden ingevoerd !! Ook Nederlandse Mariniers in Rotterdam zijn immers voor rotte vis uitgemaakt.
donderdag 24 december 2009, 13:59 uur
Voor veel Nederlanders zal het begin van onze onafhankelijk liggen bij het begin van de opstand tegen Spanje (1568). Anderen zullen de Unie Van Utrecht (1579) zien als het begin van de onafhankelijkheid van de noordelijke Nederlanden. Monarchisten kiezen wellicht voor 1581, in dat jaar werd Philips II afgezworen als koning.
Hoe dan ook tijdens de 80-jarige oorlog groeide en bloeide de republiek der Verenigde Nederlanden uit tot één der machtigste staten van Europa. De ‘politionele acties’ van Spanje brachten de zuidelijke Nederlanden terug in de schoot van het Habsburgse rijk, het noorden niet.
Dat Spanje pas in 1648 een vredesverdrag sloot met de Republiek is voor Spanjaarden wellicht het officiële begin van onze onafhankelijkheid. Dat zij dan zo. Het is allemaal te ridicuul voor woorden.
Soekarno is voor Indonesiërs de Vader des Vaderlands, zoals Willem van Oranje dat is voor ons.
donderdag 24 december 2009, 15:40 uur
Natuurlijk erkennen.
En laat ook de Garuda op schiphol landen.
Nederland heeft veel goed maken.
De indonesier is te beleeft en te trots om te vragen.
Zij hebben wel karakter. arjen brouwer
donderdag 24 december 2009, 15:41 uur
Een zalige kerst. Als Nederland de Indonesische geschiedenis erkent zoals het die zelf ziet, zal Indonesië makkelijker de Nederlandse geschiedenis, met minder wrok, erkennen zodat die niet voor andere politieke doelen wordt gebruikt en we allebei een stap verder komen. Er zijn meerdere vormen van ontkenning over de Nederlandse geschiedenis die zich volgens sommige mensen reflecteert in een halsstarrige ontkenning van het heden, ook wat betreft India, en die al dan niet doelbewust vergeten is in de officiële annalen in Nederland, en toch bekend is omdat de Britten die in archieven in New Delhi hebben bewaard. Mahendra, kleinzoon van de laatste maharadja uit Rajasthan (dat in feite nog tot na India’s onafhankelijkheid van Groot-Brittanië zelf onafhankelijk bleef maar later in India opging) die deze archieven heeft uitgeplozen, omdat zijn voorvaderen een pact met de Britten hadden gesloten om de Nederlanders en de Mogoels uit India te krijgen, de Nederlanders die daarvoor Indonesië ter compensatie kregen, lichtte me hierover in. Ik heb vaker gesprekken met hem gehad over de wereldleraar, die al langer bekend was in theosofische kringen zoals die van zijn familie. Ik bedoel hiermee Maitreya, die weliswaar in Londen werkt en zich sinds een jaar met een wereldwijd lichtverschijnsel aankondigt, nog laatst in Noorwegen, maar een ashram heeft in Mysore, in India. Dit soort zaken ligt tot op vandaag gevoelig vooral doordat ze ontkend worden, en daardoor enkel schandalen teweegbrengen waar trouwens veel mensen dol op zijn, die zich uitdrukken in nog grotere ontkenning tot in onze onmiddellijke sociale structuren en vermeerderde schandalen. Als kleine jongen was Mahendra al zijdelings betrokken bij de deal van de onafhankelijkheidsverklaring van India, met de laatste Britse onderkoning, Lord Louis Mountbatten, en Jawaharlal Nehru die de eerste premier werd van India, en Mohammed Ali Jinnah die op het laatste moment koos voor een onafhankelijk Pakistan waarvan hij de eerste gouverneur werd, aan de hand van zijn grootvader, een van de sleutelfiguren. Paul van der Velde, kopstuk van het International Institute for Asian Studies (IIAS), schreef verschillende boeken die ook betrekking hebben op de Nederlandse geschiedenis in Indië die nog niet helemaal als een reële toevoeging aan de Nederlandse cultuur worden begrepen. Indien dat ondermeer gedaan wordt, zal die hele geschiedenis een andere, minder verkrampte dimensie krijgen, en beseft worden dat we ook overeenkomsten hebben en niet alleen verschillen, en zal Indonesië en de rest van de wereld ook makkelijker de hand in eigen boezem steken en niet de schuld van alle corruptie op de koloniale geschiedenis af kunnen wentelen, of op mij. Als de grondverf niet in orde is, kan ook de bovenlaag nooit goed zijn, zei de Nederlandse, zich dichter en duiveluitdrijver noemende Rob Tuankotta die zijn achtergronden heeft in Indië en hierover meer heeft gepubliceerd. Dat geldt ook voor Nederland. Maar erkenning van de onafhankelijkheid van Indonesië in 1945 houdt in dat Nederland dat daartegen gevochten heeft tot 1949, daarmee in zekere zin een invasie is begonnen tegen een reeds autonome natie, en dat ligt niet lekker. Daar wringt de schoen, en dat is ook weer niet helemaal terecht.
donderdag 24 december 2009, 16:23 uur
Als Nederland de Indonesische geschiedenis erkent zoals Indonesië die ziet, zal Indonesië makkelijker de Nederlandse geschiedenis, met minder wrok, erkennen zodat die niet voor andere politieke doelen wordt gebruikt, en zouden we allebei een stap verder komen. Er zijn meerdere vormen van ontkenning over de Nederlandse geschiedenis die zich volgens sommige mensen reflecteert in een halsstarrige ontkenning van het heden, ook wat betreft India, en die al dan niet doelbewust vergeten is in de officiële annalen in Nederland, en toch bekend is omdat de Britten die in archieven in New Delhi hebben bewaard. Mahendra, kleinzoon van de laatste maharadja uit Rajasthan (dat in feite nog tot na India’s onafhankelijkheid van Groot-Brittanië zelf onafhankelijk bleef maar later in India opging) die deze archieven heeft uitgeplozen, omdat zijn voorvaderen een pact met de Britten hadden gesloten om de Nederlanders en de Mogoels uit India te krijgen, de Nederlanders die daarvoor Indonesië ter compensatie kregen, lichtte me hierover in. Ik heb vaker gesprekken met hem gehad over de wereldleraar, die al langer bekend was in theosofische kringen zoals die van zijn familie. Ik bedoel hiermee Maitreya, die weliswaar in Londen werkt en zich sinds een jaar met een wereldwijd lichtverschijnsel aankondigt, nog laatst in Noorwegen, maar een ashram heeft in Mysore, in India. Dit soort zaken ligt tot op vandaag gevoelig vooral doordat ze ontkend worden, en daardoor enkel schandalen teweegbrengen waar trouwens veel mensen dol op zijn, die zich uitdrukken in nog grotere ontkenning tot in onze onmiddellijke sociale structuren en vermeerderde schandalen. Als kleine jongen was Mahendra al zijdelings betrokken bij de deal van de onafhankelijkheidsverklaring van India, met de laatste Britse onderkoning, Lord Louis Mountbatten, en Jawaharlal Nehru die de eerste premier werd van India, en Mohammed Ali Jinnah die op het laatste moment koos voor een onafhankelijk Pakistan waarvan hij de eerste gouverneur werd, aan de hand van zijn grootvader, een van de sleutelfiguren. Paul van der Velde, kopstuk van het International Institute for Asian Studies (IIAS), schreef verschillende boeken die ook betrekking hebben op de Nederlandse geschiedenis in Indië die nog niet helemaal als een reële toevoeging aan de Nederlandse cultuur worden begrepen. Indien dat ondermeer gedaan wordt, zal die hele geschiedenis een andere, minder verkrampte dimensie krijgen, en beseft worden dat we ook overeenkomsten hebben en niet alleen verschillen, en zal Indonesië en de rest van de wereld ook makkelijker de hand in eigen boezem steken en niet de schuld van alle corruptie op de koloniale geschiedenis af kunnen wentelen, of op mij. Als de grondverf niet in orde is, kan ook de bovenlaag nooit goed zijn, zei de Nederlandse, zich dichter en duiveluitdrijver noemende Rob Tuankotta die zijn achtergronden heeft in Indië en hierover meer heeft gepubliceerd. Dat geldt ook voor Nederland. Maar erkenning van de onafhankelijkheid van Indonesië in 1945 houdt in dat Nederland dat zich daartegen verzet heeft tot 1949, daarmee in zekere zin een verkapte invasie is begonnen tegen een reeds onafhankelijk land, en dat ligt niet lekker, en dat is ook weer niet helemaal terecht.
donderdag 24 december 2009, 17:40 uur
Goed betoog van de schrijvers op onder meer 33 en 48. Een erkenning tegenover Indonesie dat Nederland kortzichtig is geweest moet wel gepaard gaan met een excuus aan alle militairen die daar koloniaal recht en orde moesten gaan herstellen.
Een heroverweging van het door Nederland gevoerde beleid moet overigens beginnen met een heroverweging van het voor en tijdens de oorlog gevoerde beleid en de invloed daarop van Wilhelmina. Het gebrek aan visie op een veranderende wereld, de miskenning van feiten en het gebrek aan zorg voor de door Japan geinterneerden. Dat is steeds te lankmoedig beoordeeld met teveel begrip voot de omstandigheden van toen en voorbijgaan van machtstreven en winzucht. Ik noem slechts de petitie Soetardjo en het bevorderen dat het strategische Java overgeheveld werd van het US theatre of war naar dat van Groot-Brittannie.
donderdag 24 december 2009, 18:05 uur
Waar hebben we het over? Welke positieve zin heeft deze non-discussie op historisch gebied? Ik kan niets anders bedenken dan financieel gewin. Ik weet er nog wel een. De Friezen gaan historisch compensatie eisen voor de moord op Bonifatius. Van degenen die destijds trom roerden. Wie dat in Friesland waren, weet ik niet. Mensen moeten eens ophouden met afrekeningen en ‘excuses’. Ik word van al dat gedoe zwak, ziek en misselijk. Ik gruw van de oudtestamentische eeuwig durende wraak.
donderdag 24 december 2009, 18:57 uur
Nadat de schatten van de Indische Archipel door Nederlandse zeevaarders en handelslieden waren ontdekt kwamen alras de dominees en ander geestelijke,zelfingenomen lieden. De vruchten van het land werden eerst gekocht,daarna afgedwongen en wie zich verzette werd afgemaakt. Gedurende een aantal eeuwen stroomde het inlandse bloed hevig,de Nederlandse klomp kwam eronder te zitten,maar de VOC telde de winsten. –Kinderen van hun tijd.–
Ernstig is dat nog steeds in Nederland standbeelden staan van lieden die men tegenwoordig massamoordenaars zou noemen. Tunnels in Amsterdam niet ver van het monument op de Dam,waar men op 4 mei weer bijeen komt om de Nederlandse doden te herdenken.
5 mei viert men de bevrijding maar opstandelingen tegen het Nederland gezag en de dictatuur behoren eerst toestemming te vragen.
Men zou toch raar opkijken wanneer er in Berlijn een standbeeld van Adolf Hitler zou staan en aan Merkel moeten vragen of 5 mei wel mag.
vrijdag 25 december 2009, 01:22 uur
Achteraf een lang verstreken datum erkennen lijkt me weinig zinvol. Er waren nadien politiele acties en die zouden we dus even achteraf als agressie op een onafhsnkelijke staat erkennen met alle claimconsequenties van dien. De geschonden beloften aan de Republiek der Zuidmolukken zouden wel in een heel vreemd licht komen te staan. Ik deel het historisch besef waar Robert v.d. Veen op wijst, maar volgens mij vraagt Indonesie nimmer naar onze datum. (Overigens worden de laatste tijd veel overheidsstukken om onduidelijke redenen gepost- of geantedateerd.
vrijdag 25 december 2009, 03:04 uur
Wat is Indonesie ? Viert de inheemse bevolking op Ambon en in Papoea ook onafhankelijkheidsdag op 17 augustus ? En wanneer werd voor Indonesie Oost-Timor officieel onafhankelijk: in 1975, of in 2002 ?
Kunnen we het probleem niet ouderwets halfslachtig oplossen ? De Nederlandse regering stuurt iedere 17e augustus een felicitatie naar Indonesie en de Indonesische regering stuurt op 27 december een bedankje terug naar Nederland. Iedereen erkent alles impliciet.
vrijdag 25 december 2009, 09:10 uur
Japan nam Ned-Indie in toen het (om welke reden dan ook) van Nederland was. Dit laatste is belangrijk.
Dat Japan tijdens hun bezetting van Indonesië onderonsjes had met intellectuele Indonesiërs om zo op een prettige manier de rust in het land te bewaren (pappen en nat houden) is niet relevant. Als ze serieus de Indonesiërs hun land wilden teruggeven hadden ze al voor 1945 het land moeten verlaten.
Nadat Japan verslagen was kwam het land dus weer toe aan Nederland; net zoals Nederland na het vertrek van de Duitsers weer toekwam aan ons. Is volgens mij gewoon volgens internationaal (ongeschreven?) recht!!
Toen kwam het verzet van de Indonesiers (in die tijd werden meer kolonieën vrij gegeven en dat wilden zij natuurlijk ook) en daarop het antwoord van Nederland met de politionele acties in een poging van behoud van (VOC)gebied.
Daarna werd Indonesie na de officiele overdracht de rechtmatige eigenaar.
Waarom moeten we moeilijk doen. Juist het afwijken van deze volgorde is een vervalsing van de geschiedenis.
Nog wat opmerkingen:
Als het uitroepen van de onafhankelijkheid al tot volledige internationale erkenning leidt zouden we dat bijvoorbeeld de Paletstijnen ook kunnen adviseren. Geen gedoe meer op die manier maar direct een nieuwe staat.
Gaan we over 60 jaar aan de militairen die nu in Afghanistan zijn, dan veteranen, zeggen dat ze daar niets te zoeken hadden? En als dat zo is waarom treden we nu dan niet op? Dan hoeven we ze later niet uit te leggen dat ze door de (machts)politiek gebruikt zijn.
Over 60 jaar (gelukkig?) weer zo’n discussie.
En over Srebenica, daar zijn we ook nog niet klaar mee!
En wij zijn dan de discussieveteranen.
Dat de Verenigde Staten ons onder druk hebben gezet voor de overdracht had er (hoewel ze gelijk hadden)alles mee te maken dat ze stinkend jaloers waren op al die Europese landen die zulke prachtige gebieden bezaten. Verder spoorde het ook niet met hun eigen ambities van macht over de wereld.
vrijdag 25 december 2009, 10:05 uur
Ik ben het eens met de mening van Schulte Nordholt. Ondanks dat de Indonesische bevolking er niet veel om zal geven is het een vorm van beschaving en kracht om je fouten toe te geven. Dat leren we onze kinderen dus dan moeten wij dat ook doen. En fouten hebben we gemaakt. De militairen kunnen hier niets aan doen, dus die hoeven zich (hoofd) verantwoordelijk te voelen. Het is opvallend dat Nederlamd als een van de weinige landen een slechte relatie heeft met haar oude kolonie. Dat is miz erg jammer. Het is een fantastisch land met geweldige mensen en we hebben hoe dan ook een verleden met elkaar. Sluit het hoofdstuk ee. Keer goed af: erken de onafhankelijkheid van 17 augustus en geef ruiterlijk toe dat we fouten hebben gemaakt en dat we daar spijt van hebben. Hoe moeilijk is dat nou?
Ben blij dat de discussie weer wordt gevoerd. Nu maar duimen dat de slappe houding van de CDA verandert.
vrijdag 25 december 2009, 11:55 uur
Martha Blom (reagant nr. 2) slaat de spijker op de kop van deze kolderieke discussie. Nederland anno 1945, zelf zojuist van het Duitse juk bevrijd door de geallieerden, was het een brug tever, om te erkennen, dat de overgrote meerderheid van de Indonesiers precies hetzelfde wilde. Wedden, dat het vermeend loffelijke streven van Geert Mak c.s. over niets anders gaat dan het fameus bezwaarde NL’s-calvinistische geweten. Of denken de heren echt, dat het de Indonesiers iets kan schelen welke datum Den Haag beschouwt als de datum van Indonesia’s onafhankelijk ? Het animo waarmee in NL over Indonesia wordt gebakkeleid is illustratief hoezeer in NL nog slaap wordt verloren over NL’s koloniale verleden. In Indonesia zelf is het onderwerp terecht lang geleden begraven. Misschien is het anno 2009 tijd om in NL dat goede voorbeeld te volgen.
vrijdag 25 december 2009, 12:49 uur
Tot mijn schrik lees ik een met mijn mening overeenkomende mening waarvan de schrijver, uit een ziekelijk soort “Widerguttmachungs”-drift, voorstelt om naast de “erkenning” dan ook maar de Garuda op Schiphol te laten landen……In godsnaam niet !
Van harte hoop ik dat dit soort krankzinnigheden ten behoeve van niet-Westerse bedrijven-zonder-verantwoordelijkheidsgevoel nóóit gerealiseerd zullen worden.
Het is blijkbaar niet bekend dat zeer vele niet-Westerse transportondernemingen een volslagen andere opvatting van preventief onderhoud en van Veiligheidsnormen hebben.
Registreer eens het enorme aantal ongelukken die maandelijks in de Derdewereld met (personen)transporten als ferries, treinen en vliegtuigen plaats vinden.
Voorlopig maar liever niet slecht onderhouden Garudaplanes boven óns overbevolkte Wilde Westen.
vrijdag 25 december 2009, 15:41 uur
Het zelf uitroepen van de onafhankelijkheid is niet de weg. Dan zouden nu de Palestijnen dat ook kunnen doen. Hadden we nu geen gedoe gehad.
Op het moment dat Japan Ned-Indie binnen viel was het gebied (terecht of onterecht) van Nederland.
Dat Japan tijdens de oorlog onderonsjes had met intellectuele Indonesiërs om zo de rust te bewaren (pappen en nat houden) is niet van belang.
Als ze Indonesië echt vrijheid hadden gegund zouden ze al voor 1945 zijn vertrokken. Waarom hebben de Indonesiërs de onafhankelijkheid in bijvoorbeeld 1944 uitgeroepen en de Japanners verzocht te vertrekken?
Na de oorlog kwam automatisch het land weer in handen van NL volgens internationaal (ongeschreven) recht. Dat gebeurde toch ook met NL toen de Duitsers vertrokken.
Aangezien andere landen ook hun vrijheid herkregen zijn de Indonesiers begonnen met hun guerrilla tegen ons en hebben we onze politionele acties gevoerd.
Dit heeft uiteindelijk, onder druk van de VS, geleid tot de onafhakelijkheid in 1949.
Deze volgorde veranderen zou juist de geschiedenis geweld aan doen en dient m.i. geen enkel doel.
vrijdag 25 december 2009, 17:32 uur
Het pamflet, het huidige NRC-artikel en de vele reacties erop, heb ik gelezen.
In het NRC-artikel werd de vraag gesteld of de NL staat een “morele verplichting om te erkennen dat Indonesia op 17 augustus 1945 onafhankelijk werd” heeft jegens de Indonesische staat; al dan niet in samenhang met de “gevoeligheden” van veteranen.
Jegens de veteranen die al dan niet – physiek, psychisch of sociaal door deze na-oorlogse koloniale oorlog[en] voor hun leven zijn – bestaat mijns inziens zonder meer de morele plicht van de NL staat om te erkennen dat zij [de veteranen] onder valse voorwendsels als dienstplichtigen of als “oorlogsvrijwilligers” een oorlog werden ingestuurd om de aan het authochtone volk van Indonesia verloren voormalige kolonie Nederlandsch Indië te heroveren.
Mijns inziens bestaat bovendien zonder meer de morele verplichting van de NL staat haar verontschuldigingen aan te bieden aan de Nederlandse nabestaanden [ouders, verloofden en echtgenoten en kinderen] voor een oorlog die onder valse voorwendsels werd gevoerd.
a.zecha
vrijdag 25 december 2009, 19:07 uur
Op 26 december 2004 werd misschien de onafhankelijkheid van Indonesië die door Nederland aanvankelijk gesteld werd op 27 december 1949, een dag, en een jaar, te vroeg herdacht. Een paar honderdduizend mensen verloren hun leven in een tsunami, een van de ergste vloedgolven door een zeebeving in de bekende geschiedenis. De gemoederen waren te hoog opgelopen.
Het klimaat stond in ieder geval op de agenda.
Op 17 augustus 2005 werd de aanwezigheid van Nederland bij de viering in Jakarta van 60 jaar onafhankelijkheid als een erkenning opgevat.
vrijdag 25 december 2009, 21:37 uur
gecorrigeerd:
Het pamflet, het huidige NRC-artikel en de vele reacties erop, heb ik gelezen.
In het NRC-artikel werd de vraag gesteld of de NL staat een “morele verplichting” heeft jegens de Indonesische staat om te erkennen dat Indonesia op 17 augustus 1945 onafhankelijk werd; al dan niet in samenhang met de “gevoeligheden” van de NL veteranen.
Jegens de NL veteranen die al dan niet – physiek, psychisch of sociaal door deze na-oorlogse koloniale oorlog[en] voor hun leven zijn getekend – bestaat mijns inziens zonder meer de morele plicht van de NL staat om te erkennen dat zij [de veteranen] onder valse voorwendsels als dienstplichtigen of als “oorlogsvrijwilligers” een oorlog werden ingestuurd.
Mijns inziens bestaat bovendien zonder meer de morele verplichting van de NL staat haar verontschuldigingen aan te bieden aan de Nederlandse nabestaanden [ouders, verloofden en echtgenoten en kinderen] voor de dood van hun geliefde.
a.zecha
zondag 27 december 2009, 16:13 uur
Japan had weliswaar op 17 juli 1945 aan Indonesië onafhankelijkheid toegezegd maar had daar volgens het volkenrecht als bezetter niet het recht toe. Met de capitulatie op 15 augustus deed Japan afstand van alle bezette gebieden en daarmee ook van het zich toegeëigende recht wijzigingen aan te brengen in de staatkundige verhoudingen. Voorts had generaal Yamamoto uit Tokio de opdracht gekregen de status quo te handhaven. Ondanks de hulp van schout-bij-nacht Maeda kan de onafhankelijkheidsverklaring dan ook worden gezien als een zuiver Indonesische proclamatie.
De onafhankelijkheidsproclamatie van 17 augustus 1945, qua inhoud en stijl een krachtig document, kan binnen het volkenrecht worden gezien als een formeel correcte constituerende daad. Dat betekent op zichzelf echter nog niet de geboorte van een nieuwe staat. Bovendien hadden de Indonesische leiders geen zeggenschap over de pemoeda’s, en deze ook niet over het hongerende volk. Binnen de toenmalige internationale verhoudingen was er nog steeds sprake van erkenning van Nederlandse soevereiniteit, maar ook was er sprake van Nederlands onvermogen tot het handhaven van feitelijk gezag, dat overigens was overgenomen door SEAC en toegewezen aan het Japanse militaire bestuur. Wellicht van groter belang was er in Indonesisch perspectief daarnaast ook sprake van gezichtsverlies door de capitulatie op 8 maart 1942.
Overal in Indië heerste chaos, anarchie, niet direct een geschikte constellatie voor een bezinning over staatkundige, volkenrechtelijke of staatsrechtelijke verhoudingen. Met de straatterreur was de geest uit de fles, de bersiap was geboren. De waarschuwing van Sjahrir dat die terreur de Republiek internationaal in een kwaad daglicht kon stellen was niet meer dan een windvlaag. In Soerabaja, waar de revolutie ontaardde in een niets ontziende opstand, hebben Soekarno en Hatta op verzoek van de Engelse autoriteiten tevergeefs geprobeerd de geest weer in de fles te krijgen, en zijn ook de bemiddelingspogingen van de Zwitserse consul op niets uitgelopen. In de discussie over de Nederlandse militaire activiteiten wordt alleen gesproken over de uitgezonden militairen die pas na half maart 1946 in Indië arriveerden. Wij zijn niet door die militairen bevrijd, dat hebben Brits-Indische militairen voor elkaar gebracht, naderhand ondersteund door uit krijgsgevangenschap terugkerende KNIL-militairen. Mijn zuster is bevrijd door Japanse militairen, maar naderhand weer gegijzeld door de Indonesiërs. Zelf ben ik in november 1945 in Soerabaja uit de Indonesische gevangenis bevrijd door Gurkha’s en Sikh’s, mijn moeder en zuster zijn in Midden-Java pas in juni 1946 vrijgekomen door bemiddeling van het Rode Kruis, niet door Nederlandse militairen. Er is hier duidelijk sprake van een gat in het Nederlandse geheugen. In dat gat liggen de burgerslachtoffers, de gesneuvelde Engelse militairen en de Gurkha’s die ons hebben bevrijd, de gesneuvelde KNIL-militairen die zich in die periode direct na de krijgsgevangenschap hadden gehergroepeerd, de omgekomen Japanse militairen die opdracht hadden gekregen rust en orde te bewaren. Duizenden Nederlanders, waaronder ondergetekende, hebben hun leven te danken gehad aan de Gurkha’s en hun strijdmakkers uit andere bevolkingsgroepen in Brits-Indië. Elk jaar worden in Nederland Canadezen, andere geallieerden en Indië-veteranen feestelijk binnengehaald en hun doden herdacht. De Gurkha’s heb ik daarbij nog nooit gezien, hun doden zijn bij mijn weten nog nooit herdacht.
In de oproep in de NRC van 22 december 2009 en de daaropvolgende discussie over erkenning van de Indonesische onafhankelijkheidsverklaring valt mij op hoe makkelijk de spanning tussen formele situaties en emoties wordt weggeschreven. De hele discussie over de chaos waarin een complexe, pluriforme samenleving vanaf 17 augustus 1945 verkeerde is in Nederland gesimplificeerd tot een drama tussen good guys en bad guys. Na de Japanse capitulatie stond de internationaal geaccepteerde Nederlandse soevereiniteit over Nederlands-Indië niet ter discussie. Nederland, waar in de oorlog bijna iedereen dapper was geweest, kon toch geen gesprek aanknopen met de ‘collaborateur’ Soekarno en zijn ‘kliek’. Het was de list van Van Mook en Sjahrir om tegen de zin van de Nederlandse militaire autoriteiten een bijeenkomst in Linggadjati te organiseren, republikeins gebied waar Soekarno bij kon zijn, hetgeen de doorslag heeft gegeven voor het bereiken van een akkoord. Sjahrir dacht in Linggadjati meer te kunnen bereiken maar voor Soekarno was het voorlopig voldoende. Pas na Linggadjati begon de internationale consensus over de Nederlandse soevereiniteit te kantelen. Vanaf dat moment kan Nederland dan ook worden verweten niet adequaat te hebben ingespeeld op veranderende gedachten over de staatkundige verhoudingen. Soekarno dacht vanuit oude tradities, statelijke aangelegenheden worden geregeld tussen staatshoofden, niet tussen ministers. Hij was in Amsterdam niet welkom op 27 december 1949, voor hem was er dus geen soevereiniteitsoverdracht. Bij de bestuursoverdracht in Batavia/Jakarta was geen Nederlands staatshoofd aanwezig, Soekarno liet zich dus ook niet zien. Nederland was blij ervan af te zijn, Soekarno wist verder de vrije hand te hebben, hij had die soevereiniteitsoverdracht niet nodig.
De Nederlandse politiek heeft gezorgd voor de blunder om in 1995 onze koningin op een verkeerde datum in Jakarta te laten aankomen. Overigens vakkundig en subtiel geriposteerd door president Suharto, hij had even geen tijd voor onze koningin. Deze ontmoeting tussen staatshoofden op het juiste moment, niet zo maar een minister met wat vriendelijke woorden, had kunnen zorgen voor een bevestiging van vrede tussen volken die een lange koloniale relatie op zo’n bloedige wijze hebben beëindigd. Vrede bereik je niet in de rechtszaal. Vrede bereik je door elkaar de hand te schudden. Mij werd van harte gegund weer thuis te zijn in mijn geboorteplaats. In Surabaya, het hart van de opstand!
Natuurlijk kan Nederland in overleg met Indonesië formeel de onafhankelijkheid van 17 augustus 1945 erkennen. Het daartoe nodige openbreken van de soevereiniteitsoverdracht van 27 december 1949 kan wel nieuwe problemen opleveren. Wat bijvoorbeeld te denken van de door Indonesië niet nagekomen verplichtingen met betrekking tot de niet betaalde salarissen en pensioenen. Voor mij hoeft dat niet meer, de meeste belanghebbenden zijn toch al dood. Als Indonesië per 17 augustus 1945 formeel als onafhankelijke staat wordt erkend, wordt vanaf die datum ook het gezag van Indonesië over het volk van Indonesië formeel erkend. Dan is de staat Indonesië ook verantwoordelijk voor de gebeurtenissen van de bersiap. Komt Indonesië dan ook met een excessennota? Ik hoop niet dat Nederlandse rampadvocaten dan weer gaan graaien, nu voor Nederlandse nabestaanden. Zelf heb ik op Kembang Kuning afscheid genomen van omgekomen familieleden, alleen van mijn grootmoeder ontbreekt nog elk spoor (wellicht is zij in de Indonesische excessennota te vinden?). Een excuus van Indonesische zijde is voor mij niet nodig.
Indonesië viert de onafhankelijkheid op 17 augustus, en daar hebben wij ons niet mee te bemoeien, gewoon op de ambassade een vorkje meeprikken. Indonesië heeft zich ook niet te bemoeien met onze viering van Koninginnedag. De ambassadeur komt op BuZa een vorkje meeprikken en doet niet moeilijk omdat de koningin niet jarig is. Zo makkelijk is dat.
zondag 27 december 2009, 16:50 uur
De datum van de Indonesische onafhankelijkhijd is natuurlijk een zaak van de Indonesiers zelf en dat Nederland daar iets anders tegen aan kijkt is eveneens vanzelfsprekend. En dat er altijd weer lieden zijn die dit niet begrijpen, is eveneens vanzelsprekend.Dat Soekarno met het pistool in de rug gedwongen werd om de onafhankijkhijds “proklamasi” voor te lezen is ook een Indonesische zaak! Maar dat heel indonesie achter de onafhankelijkhijdsverklaring zou staan is het zoveelste fabetje van de “Linkse Kerk”! Over de samenwerking van de Indonesische Onafhankelijkhijdsbeweging en de Japanse bezettingsautoriteiten heeft de Indonesier Mas Slamet enkele zeer interessante brochures geschreven.
Maar over de Engelse betrokkenheid bij het ontstaan van de zgn.”Bersiapperiode” is nog weinig bekend, maar ook daar waren Nederlanders bij betrokken!
zondag 27 december 2009, 18:24 uur
De oproep om de onafhankelijkheid per 1945 te erkennen is een uitstekend voorstel van o.a. de heren Van Dis, Noordervliet en Mak.
Buitenlandse Zaken reageert wel heel afstandelijk met: „De daadwerkelijke soevereiniteitsoverdracht was pas op 27 december 1949; Indonesië heeft de soevereiniteit toen aanvaard. Dat is een vaststaand historisch en juridisch feit dat je niet, 60 jaar na dato, kunt veranderen.”
Het gaat in het voorstel van Van Dis, Mak en Noordervliet er juist niet om of de onafhankelijkheid in 1945 of 1949 juridisch is bepaald, maar wanneer deze feitelijk is uitgeroepen. En dat is nu eenmaal in 1945 geweest. Ook dat is een historisch feit.
Waarom worden de verhoudingen tussen Nederland en Indonesie zo onnodig belast. De president van Indonesië zal ons land komend voorjaar bezoeken. Bij die gelegenheid zou de expliciete politieke erkenning door Nederland van 17 augustus 1945 als onafhankelijkheidsdatum een passend welkom zijn. Mocht de Nederlandse regering (of Tweede Kamer) dit besluiten, dan is dat een prachtig cadeau aan de Indonesiers.
M. Groenendijk, ‘s-Hertogenbosch
zaterdag 2 januari 2010, 15:58 uur
Ik woon wel sinds 45 jaar in Zwitserland en had contact met het buro van de indonesische diplomatische vertegenwooerdiging alhier in Bern.
Die tijdspan ’45 -’49 is een lange tijd geweest en het schijnt me, dat er in die tijd verhandeld werd en tegelijk in het verre Indonesië een oorlog gewoed had. Zulke toestanden kan men tijdens de hele oologsperiode 39 -45 zien, o.a. op welke manier Pearl Harbour gevallen was en het fijt, dat men uit de richting van de geallieerden een neutrale staat zocht, die de vertegenwooriging van de Ass-Mogendheden op zich kon of wilde overnemen.
Mijn menig is, dat de overheid in Den Haag alleen de datum van de ronde tafelconverentie voor geldig houdt,onafhankelijk van de wensen, die de toenmalige president heegde.
Voor mij, als in Indonesië geboren ex-nederlander van duitse afstemming was de datum 17.08.45 altijd de geldige geweest.
woensdag 6 januari 2010, 23:08 uur
ik ben het helemaal eens met de doelstelling