De wereld redden via YouTube
Architect Gaston Peer mag 20 november op de TEDx-conferentie in Amsterdam zijn idee presenteren. Hij kwam als winnaar uit de bus in een door NRC Handelsblad en nrc.next georganiseerde wedstrijd voor videopresentaties.
In de aanloop van TEDx, een internationaal congres waar beroemdheden als Bill Clinton en zanger Bono eerder een presentatie hielden, deed deze krant een oproep op haar website. Presenteer je idee en zet het op YouTube, zo luidde de opdracht.
Zeewering
Gaston Peer viel op. Hij gaf in zijn filmpje “een antwoord op de stijgende zeespiegel”. Een grensverleggend idee, zo bleek. De architect wil de kustlijn van Zuid-Holland kilometers oprekken.
In zijn videoboodschap legt hij uit hoe de nachtelijke reststroom van windmolens gebruikt kan worden voor de aandrijving van zandpompen. De nieuwe zeewering gaat volgens hem verzilting tegen, biedt plaats aan nieuwe natuur en recreatie en zal uitgroeien tot een “icoon van duurzaamheid, met internationale allure”.
Mars en Venus
Een goede tweede is Asha ten Broeke. Ter afsluiting van haar filmpje smijt ze het boek van de Amerikaanse bestseller-auteur John Gray – Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus – uit beeld.
De wetenschapsjournalist breekt met de gedachte dat jongens beter in techniek zijn en meisjes beter in talen. Het is de omgeving die bepaalde genen in ons activeert, zo betoogt ze terwijl ze een ‘gen’ uit een bolletje wol trekt.
Doneerjournalistiek
Als derde kunnen we David Vogel feliciteren. Hij bedacht een plan om de kranten én tegelijkertijd de wereld te redden. Daartoe moet bij ieder online rampbericht een donatieknop op de website komen, zodat lezers direct de lokale hulpverleners kunnen steunen. Vogels hypothese: voor artikelen zullen mensen toch niet betalen, maar voor het verbeteren van de wereld hebben ze best een paar euro over. De krant kan daar dan een klein percentage van in zijn zak steken.
De jury vreesde voor het einde van de onafhankelijke journalistiek, maar vond het idee zo bijzonder uitgewerkt dat het een eervolle vermelding verdient. Ter verdediging van zijn betoog, haalt de prijswinnaar Thomas Jefferson aan. “And were it left to me to decide whether we should have a government without newspapers or newspapers without a government, I should not hesitate a moment to prefer the latter.”
TEDxAmsterdam
De jury heeft alle achttien inzendingen bekeken en beoordeeld op argumentatie, haalbaarheid, originaliteit en presentatie. De filmpjes van Gaston, Asha en David haalden de hoogste totaalscore op deze punten. De organisatie van TEDxAmsterdam zal hen uitnodigen om 20 november hun boodschap te verkondigen tussen bekende wetenschappers, grote denkers en vernieuwende entertainers.
- Wat vindt u? De redactie nodigt u uit om de ideeën van commentaar te voorzien en hoopt dat de winnaars zich mengen in de discussie.



woensdag 18 november 2009, 13:37 uur
Mooi Idee Gaston.
(Is het waar dat de windmolenstroom s’nachts weggegooid wordt?)
Ik heb een idee op zelfde vlak, maar nog groter (niet omdat ik op groot kick, maar omdat hier groot economisch is):
Creeer een enorm eiland (met doorsnijdingen bij HvHolland en Ijmuiden) voor de kust, van Belgie tot Den Helder, als buffer voor de kustbescherming. Leg hiervoor dijken aan ong. bij de 20m. diepte lijn in de Noordzee.
Creëer deze dijken niet door opspuiten sec, maar door zand uit het zeewater te vangen met hagen van kunstof gaas van de juiste fijnheid: water er door, zand niet.
Laat “jouw” pompen hiertoe tijdens vloed zand loswoelen via onderzeese buizen…
Gebruik de enorme nieuwe ruimte voor: Nieuw 8-baans Schiphol, lawaaiindustrie (bv race-circuit), ferryhaven naar Engeland, woningbouw, compensatie- en extra natuur, gebieden voor regelvrij wonen etc.
Ook een enorm diep-bassin voor energieopslag (varierende waterspiegel tov zeenivo) is mogelijk. En natuurlijk al die nieuwe windmolens die op het oude land zo storen.
neem er de tijd voor (100 jaren plan). Neem het deel voor deel in gebruik.
Waardevolle zaken (luchthaventerminal, woningen) op enorme terpen (te maken via jouw plan bv!), wegen, startbanen etc. gewoon in de diepte.
Laat je fantasie nog maar even doorgaan, het gaat er om alle kleinere plannen in zee, die los niet rendabel zijn, te vervangen door/combineren in één mega masterplan. Ga uit van zo’n 5.000 nieuwe vierkante kilometers Nederland. Ter redding ook van het Groene Hart van de Randstad!
woensdag 18 november 2009, 19:39 uur
Geachte redactie,
als jullie een claim maken; “Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus is geschreven door de Britse filosoof John Gray”, geef dan niet een link waaruit blijkt dat het boek geschreven is door een Amerikaanse Therapeut die dezelfde naam draagt. Dit toont de ondoordachtheid waar het derde filmpje juist tegen probeert te gaan, alleen verwacht deze dat kranten het beter doen dan weblogs.
woensdag 18 november 2009, 22:05 uur
de overtollige windenergie kan ‘s nachts gebruikt worden voor het opladen van elektrische auto’s die dan tegen een lager tarief dan overdag opgeladen kunnen worden
windkracht 6 en 7 goedkoper dan windkracht 3 of 4…
de prijsreductie kan via het weerbericht in het JOURNAAL aangekondigd worden
windkracht 10 speciaal voor de kleine beurs
woensdag 18 november 2009, 23:01 uur
Ik wil graag op alle vragen uitgebreid reageren,lijkt me leuk, maar ik heb pas na het weekeinde tijd.
@Frits Visser: dat wordt dus een lang antwoord. Maar bereid je voor op antwoorden als ‘Ik zie meer in s-werelds eerste Formule 1 race voor waterstof aangedreven speedboats!’
donderdag 19 november 2009, 15:59 uur
@Guus van Zwoll. Hartelijk dank voor je oplettendheid. Deze grote fout is direct hersteld in de tekst.
woensdag 25 november 2009, 23:05 uur
@Frits Visser
Danks voor je compliment en ik wil je graag terug complimenteren met de rijke invulling van je concept. Er zijn factoren die me zeer aanspreken en anderen absoluut niet. Ik zal zo oprecht mogelijk je opmerkingen nalopen, dan kan jij daar op reageren.
FV: (Is het waar dat de windmolenstroom s’nachts weggegooid wordt?)
GP: Ik heb verschillende verhalen gehoord. En dat is nooit een goede zaak. Transparantie is zo veel efficiënter bij het oplossen van problemen enzo.
Afgezien daarvan ligt de zaak niet zo simpel. Op dit moment is de bijdrage van windenergie op zee een beschamend kleine fractie van wat landelijk het netwerk passeert. Het zou toch wel bizar zijn als die ietsie pietsie nachtpiekjes niet opgevangen konden worden. Edoch, de bedoeling is natuurlijk dat dat geleverde vermogen tien tot veertig keer zo veel wordt op termijn. En dan ontstaan er blijkbaar wel problematische pieken s-nachts.
Aan het tijd-traject tot dat overcapaciteit probleem ontstaat koppel ik het tijd-traject van de technische ontwikkeling van het duurzame suppleren. Daar zullen overigens ook varianten bij zijn die niet afhankelijk zijn van rest-stroom. Denk hierbij aan kleinere drijvende molens die direct hun draaiende beweging omzetten in zuig-pomp-energie, zonder boot, onbemand. Zoiets is een evoluerend proces, waar verscheidene varianten ook gelijktijdig kunnen werken.
Dat gezegd hebbende: Gelukkig ligt de ontwikkeling van het netwerk zelf ook niet stil. Er zijn allerlei studies gaande, maar tis nogal een operatie om dat om te bouwen.
Aan de andere kant van het stroom-netwerkprobleem staan de reguliere stroomleveranciers. Die zorgen er voor da er geen ruimte is.
Een gascentrale is dan wel relatief schoon, gas is niet renewable. Gas is een natuurlijke schat in de grond en het raakt op. Je zou je dus af kunnen vragen of op die dal-momenten s-nachts de gaskraan niet wat minder open kan. Dat uitgespaarde gas is straks als het opraakt des te meer waard. Maar een nog veel zwartere Piet mag er naar de kolencentrales: afbouwen die hap.
FV: Ik heb een idee op zelfde vlak, maar nog groter (niet omdat ik op groot kick, maar omdat hier groot economisch is):
GV: Ik ken een vergelijkbaar plan met doorgetrokken Waddeneilanden van Adriaan Geuze, van West8. Die waardeer ik zeer en je bevind je dus in goed gezelschap. Voor groot denken zou ik me ook vooral niet schamen. Ik heb zo eens een concept bedacht voor een kunstmatige planeet niet ver van de aarde: 0,8 keer zo groot als de aarde. Kan je je ideale politieke systeem aan landen toewijzen en bedenken wie je er wel en niet heen zou willen hebben en waarom, en welke culturen en wetten. Kan heel verhelderend werken als gedachten-experiment dat grote denken.
Een futurologisch voorstel dat ambieert uitgevoerd te worden echter, moet vooral zonder omwenden de plussen en minnen en kosten en baten gaan benoemen en ordenen. Het is niet zo dat als vanzelfsprekend geldt: hoe groter hoe economisch rendabeler. Er geldt bv in dit geval ook hoe groter hoe dieper. Er zijn dus ook kosten die onevenredig toenemen met de grootte.
Daar komt bij dat ik zeker waar het de zee aangaat een groot voorstander ben van ‘go with the flow’. Je moet met de zee niet sollen, elk obstakel krijgt met enorme krachten te maken. Hoe groter het obstakel, hoe meer massa en sterkte je het moet geven. Dat betekent weer dat er enorme hoeveelheden energie nodig zijn om zoiets aan te leggen. Zelfs met alle bouwmachines op windenergie (leuk idee) moet je je afvragen of die energie welbesteed is in een tijd waar energie spaarzaam wordt. Het aanleggen van grote infrastructurele werken genereren doorgaans asthmatische hoeveelheden CO2. En hetzelfde geldt voor op en neer hoppen naar die eilanden. De tegenstrijdigheid van een gebied nieuw te creëren om het vervolgens met moeite te bereiken en bevoorraden wordt niet opgeheven door een duurzame eco-shuttle.
En uiteraard moet een goed concept economisch goed onderbouwd zijn. Het is echter een valkuil om te denken dat de economische factor prioriteit moet hebben of een doel op zich mag zijn.
Dat noem ik de ondertussen klassieke PvdA valkuilredenering:
‘Om ons gezond en gelukkig te maken en te houden hebben we een sterke economie nodig. En om die sterke economie te bereiken moeten we economie prioriteit geven boven de zaken waar we gezond en gelukkig van worden, zoals milieu en duurzaamheid’.
Niks prioriteit: het kan en moet samen!
Economie dus ook hier niet voorop:
Je moet beginnen bij de vraag. Is er vraag naar? Zo ja: hoe veel en hoe divers, hoe veel brengt het op? En vervolgens ga je kijken welke economisch rendabele oplossing er mogelijk is voor gegeven vraag. En als je dan beseft dat de bevolking in afgelegen gebieden aan het afnemen is..
FV: Creeer een enorm eiland (met doorsnijdingen bij HvHolland en Ijmuiden) voor de kust, van Belgie tot Den Helder, als buffer voor de kustbescherming. Leg hiervoor dijken aan ong. bij de 20m. diepte lijn in de Noordzee.
Creëer deze dijken niet door opspuiten sec, maar door zand uit het zeewater te vangen met hagen van kunstof gaas van de juiste fijnheid: water er door, zand niet.
Laat “jouw” pompen hiertoe tijdens vloed zand loswoelen via onderzeese buizen…
GP: Teken die dijk in doorsnede op papier: 20 meter onder water, en hoeveel meter boven water denk je? Die hoogte van het water schommelt nogal, zo’n golf kan dan ook nog behoorlijke hoogte aannemen. Zullen we voor de het gemak 20 m boven NAP en 20 meter eronder rekenen. Je piramidevormige dijk is nu 40 m hoog, je voet is 80m breed. Je oppervlakte van de piramide is 1600m2. Nu wil je van België tot Den Helder, zo’n 200km= 200.000 meter lengte.
. Een fijn gaas bij sterke stroming, een flinke golf werkt niet: zelfs een net met gaten als voetballen krijgt enorme krachten te verduren en is onderhevig aan erosie.
Het aantal kubieke meters zand dat daar voor nodig is is dus 1.600 x 200.000 = 320.000.000.
Die ga je nooit niet bij elkaar zeven, hoe graag ik ook voor je woel met mijn buis
En maak je de eilanden achter de eilanden drijvend? Anders moet je echt met vele miljarden kuub zand gaan rekenen. Het gaat mij te veel tegen de natuur in. Dat kan niet goed gaan, het roept een eindeloze reeks van problemen op. Je verandert zelfs het klimaat op het vasteland. Als het aan de kust of in Rotterdam straks een hete zomerdag is ontbreekt ineens de afkoeling van zee. En dan de air-conditioning maar aan zeker.
Het wordt overigens op die eilanden, zelfs als in 2050 door global warming de temperatuur 6 graden hoger dan normaal is, nog steeds niet geriefelijk vertoeven het jaar rond. Ze liggen haaks op de Noordwestenwind. Staal en zelfs aluminium corroderen door de zoute lucht, het zal er flink spoken bij Noordwesterstorm en vorst.
FV: Gebruik de enorme nieuwe ruimte voor: Nieuw 8-baans Schiphol, lawaaiindustrie (bv race-circuit), ferryhaven naar Engeland, woningbouw, compensatie- en extra natuur, gebieden voor regelvrij wonen etc.
GP: Op dat eiland van die 8 baans ga ik niet wonen, jij wel?
Het is mijn overtuiging dat er met genoeg investeringen in groene innovatie we allerlei nieuwe flitsende schone voertuigen zullen krijgen.
En als gevolg van het opraken van de fossiele brandstof zal de energieprijs vanzelf zorgen dat we minder vaak, minder ver, en minder snel gaan reizen. Energie verspillen wordt niet de trend zeg maar.
Ik kom voor de andere invullingen terug op de ‘vraag-vraag’: In hoe verre is er vraag naar?
Vooral : “gebieden voor regelvrij wonen etc.” spreekt me aan! Leve de anarchie!
Of is dit een complot om alle criminelen en linkse extremisten lekker naar hun eiland te laten etc.?
FV: Ook een enorm diep-bassin voor energieopslag (variërende waterspiegel tov zeenivo) is mogelijk.
GP: Het bassin is prima, de randen zijn het probleem: die vergen constructieve ondersteuning.
FW: En natuurlijk al die nieuwe windmolens die op het oude land zo storen.
GP: Het is mijn overtuiging dat er met genoeg investeringen in groene innovatie we allerlei nieuwe flitsende windmolens gaan krijgen ter land en ter zee. En dat we daar binnen tien jaar de gezond-makende schoonheid wel van in gaan zien.
Degenen die ongelukkigerwijs binnen de geluidsoverlast-straal van molens komen te wonen gun ik een fikse korting op hun energierekening/betere woonruimte.
FV: neem er de tijd voor (100 jaren plan). Neem het deel voor deel in gebruik.
GP: Yes! Spot on! Een Lange Termijn Visie!
Maar weet je wat je zegt in een economische en alledaagse realiteit waar het korte termijndenken- en handelen alom heerscht? Welbekend onder de noemers markteconomie en globalisering.
De actualiteit is dat die stoute gemene Banken, die bepalen waar het geld heen gaat, niet aan het winst-op-lange-termijn-in-stappen-denken willen. Want die moeten een strijd op ‘leven’ en ‘dood’ voeren met andere kortdenkers.
Geef ze de roe en richt zelf een Groene Investeringsbank op voor Middel en Lange Termijn Projectinvesteringen zeg ik. Juist ook handig voor aanvullende pensioenen en betrouwbaar sparen en verzekeren.
FV: Waardevolle zaken (luchthaventerminal, woningen) op enorme terpen (te maken via jouw plan bv!), wegen, startbanen etc. gewoon in de diepte.
.
GP: gewoon in de diepte is het windstil vanwege het badkuip-effect en moet je dus ventileren. Zowel de enorme terpen als de badkuip vallen in de categorie ‘de natuurlijke gang van zaken structureel frustrerend’
FV: Laat je fantasie nog maar even doorgaan, het gaat er om alle kleinere plannen in zee, die los niet rendabel zijn, te vervangen door/combineren in één mega masterplan. Ga uit van zo’n 5.000 nieuwe vierkante kilometers Nederland.
GP: Het is mijn overtuiging dat er diverse doorslaggevende argumenten zijn om te concluderen dat een rendabel eiland of eilanden-reeks, van welke grootte dan ook, voor de Nederlandse kust, een fata morgana is.
Maar fantasie-prikkelend is het zeker.
FV: Ter redding ook van het Groene Hart van de Randstad!
GP: Pak liefst oorzaak en gevolg tegelijk aan. De storende bedrijfsdoosjes in het Groene Hart kunnen afgebroken worden en verhuizen voor een deel naar de 4 miljoen m2 leegstaande kantoorruimte in Adam. Het andere deel wordt omgebouwd naar duurzame appartementen zodat ze naast hun werk kunnen wonen. In Rotterdam zelf zijn nog ontzettend veel gaten met woningen te vullen.
En zorg dat het Noorden, Oosten en Zuiden van het land beter bereikbaar worden. Treinen die frequenter gaan, minder stoppen en diverse media ingebouwd hebben om het reisgemak te vergroten: daar is ruimte zat en snijdt het economische mes aan twee kanten!
donderdag 26 november 2009, 15:01 uur
Ik zie ik heb in bovenstaand verhaal in de berekening een 0 te veel in de uitkomst:
1.600 x 200.000 = 32.000.000 kuub zand.
Maar dat maakt voor mijn stelling niet uit:
Je hebt het (alleen voor je dijk al) over een hoeveelheid zand waarmee je 20 WorldTradeCenter torens van 442 meter hoogte kunt vullen. Of 1 toren met het oppervlak van een voetbalveld en dan 6.400 meter hoog..
vrijdag 27 november 2009, 10:21 uur
Ik zie dat ik in bovenstaande berekening een foutje heb gemaakt. Jouw dijk voor de kust vereist 1.600 x 200.000 = 32.000.000 kuub zand.
Dat maakt voor mijn stelling niet uit. Dit is een hoeveelheid zand waarmee je een toren kan vullen met het oppervlak van een voetbalveld, en dan 6400 meter hoog. Dat lukt niet alleen niet met zeven: je moet er het Kanaal voor uitdiepen.
zaterdag 28 november 2009, 15:36 uur
Hee, een expert die zich in de discussie mengt en serieuze antwoorden geeft: dat zie je niet vaak op de NRC forums. Bedankt, Gaston Peer, zeer informatief.