SGP’er Kees van der Staaij is wel blij met de voorgenomen bezuiniging op kinderopvang. “Dat strookt met de SGP-gedachte dat ouders allereerst zélf de zorg voor hun kinderen op zich moeten nemen”, blogde hij in reactie op de Miljoenennota.

Toch hoef je niet streng gereformeerd te zijn om de traditionele zorgrol te behartigen. “De stelling dat alle vrouwen aan de slag zouden moeten getuigt niet van emancipatie, maar van doorgeslagen gelijkheidsdenken en betutteling”, betoogt rechtenstudent Dimitri van Tienhoven in dit opiniestuk.

Het zijn vooral vrouwen die last hebben van de combinatie werken en zorgen, ontdekte de Utrechtse psycholoog Cobi Wattez. Haar bevinding: mannen organiseren de zorg voor het gezin rond hun werk. Vrouwen organiseren het werk rond de zorg voor de kinderen. Vaders brengen daarom liever kinderen naar school dan dat ze ze ophalen: afleveren begrenst de werkdag namelijk niet.

Psycholoog Saskia de Bel, auteur van het boek Samen uit, samen thuis, gaf vrijdag adviezen in nrc.next. Haar belangrijkste tip: zeg duidelijk wat je vindt en wat je wilt. Hiermee doelt ze op het onvermogen van mannen om hints als ‘Wat staat hier een troep op het aanrecht’ te interpreteren als aansporing om de afwas te doen.

‘Eenzaamheid is van ons allemaal’, betoogt een verbond van veertien bedrijven en stichtingen in een campagne die vandaag is begonnen. Individualisering, vergrijzing, werkloosheid en de multiculturele samenleving wijzen zij als oorzaken aan.

Eenzaamheid als maatschappelijk probleem dus. En niet als psychische aandoening of sociale tekortkoming. Ruim een miljoen volwassenen zijn “sterk eenzaam”, becijferde TNS Nipo in dit rapport.

De Coalitie Erbij, de stichting waarin de veertien instellingen verenigd zijn, definieert eenzaamheid als een gemis aan contacten of het ontbreken van contacten waar iemand iets aan heeft. Mensen met veel kennissen kunnen dus ook eenzaam zijn, simpelweg omdat ze geen vrienden hebben waar ze persoonlijke dingen mee kunnen delen.

“Het lijkt een beetje een taboeonderwerp”, schrijft de stichting Korrelatie op haar website. “Langdurige eenzaamheid kan ziekmakend zijn. ”

Maar wat is er aan te doen? De Coalitie Erbij heeft daarvoor een lange lijst tips voor mensen die de eenzamen willen helpen. “Grijp extreme weersomstandigheden (gladheid, hitte) aan als excuus om aan te bellen en te vragen hoe het ermee staat en of er hulp gewenst is”, luidt één van de adviezen. Interessant is ook de tip om juist een beroep op de eenzame te doen. “Vraag om planten water te geven of de postbus te legen bij langere afwezigheid.”

De eenzamen worden door Coalitie Erbij doorverwezen naar Sensoor, een stichting met een telefonische hulplijn en een chatvenster. Daar worden vooral psychiatrische problemen, ziektes en trauma’s besproken, getuige de geanonimiseerde gespreksverslagen. Is eenzaamheid misschien een symptoom van dieper leed?

Het huis is heilig. Maar wat als je het vermoeden hebt dat de buurvrouw in elkaar geslagen wordt door haar partner? Durft u dan te informeren, moet de overheid zich bemoeien met mogelijk leed achter de voordeur?

Cijfers wijzen erop dat maatregelen broodnodig zijn. Eén op de acht mensen heeft ooit in zijn leven te maken gehad met geweld door de partner, blijkt uit promotieonderzoek van Fleur Kraanen (UvA). Bij 80 procent zou het gaan om fysiek geweld. Uit haar rapport, waar de Volkskrant vandaag verslag van doet, blijkt dat daders gemiddeld 95 procent kans hebben om weer terug te vallen in hun oude gewoonte. Drugs en alcohol zijn vaak de boosdoeners.

Het Landelijk Programma Huiselijk Geweld merkte begin dit jaar op dat in huiselijke kring meer dodelijke slachtoffers vallen dan in het criminele circuit. Eén op de drie moorden en doodslagen wordt veroorzaakt door huiselijk geweld.

Op 19 februari deed het NRC-weblog Recht en Bestuur verslag van een rechtszaak tegen een 64-jarige man die zijn vrouw met een theepot op het hoofd sloeg. Hij bleef ontkennen. Zijn vrouw, met wie hij 36 jaar getrouwd is en tien kinderen heeft, zou uitgegleden zijn in de douche. Later hield hij het op een val van de trap. Haar broers hebben destijds de politie gebeld, maar de vrouw durfde geen aangifte te doen. “Je moet je thuis veilig voelen. Als die veiligheid er niet is, moet er een overheid zijn die voor je opkomt”, zei de officier van justitie.

Het Steunpunt Huiselijk Geweld, waar mensen anoniem hun verhaal kunnen doen, adviseert zowel plegers als slachtoffers. “Zelfs voor mijn beste vriendin hield ik het verborgen”, zegt een slachtoffer op de site.

Wat vindt u? Als 95 procent van de daders terugvalt in het oude gedrag, is het dan niet een idee om vanuit de hulpverlening bewust aan te sturen op een breuk in plaats van relatiebemiddeling? Wat kan de reden zijn dat slachtoffers nog zo lang bij hun partner blijven?

Als gevolg van de vergrijzing zijn over twintig jaar 140.000 mensen extra nodig in de ouderenzorg. Daarom is het van belang mantelzorg gemakkelijker en aantrekkelijker te maken, betogen Werner Brouwer, Renske Hoefman en Job van Exel in dit opiniestuk. Zij zijn verbonden aan het instituut Beleid & Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

De auteurs vinden dat het onderscheid tussen formele zorg door professionele hulpverleners en informele zorg door mantelzorgers te strikt is. Ze signaleren dat daardoor de nodige ondersteuning ontbreekt en dat mantelzorgers het inschakelen van formele hulp als falen zien. Ook maatschappelijk moet er wat veranderen. “Een flexibelere kinderopvang en woningmarkt, het stimuleren van vrijwilligerswerk en het organiseren van wijkgerichte ondersteuningsnetwerken rondom ouderen zijn in dat kader ook van belang.”

Wat vindt u? Heeft u ervaring met mantelzorg? Zou u meer ondersteuning van professionals wensen? De redactie is ook benieuwd naar reacties van professionele zorgverleners. Hecht u ook aan nauwere samenwerking?

Hyperparenting. Eindelijk een etiket dat niet op het kind geplakt wordt, maar op de ouders. Een term die is overgewaaid uit Amerika. Het land waar Lenore Skenazy (in de media aangeduid als America’s Worst Mom nadat ze haar zoon van 9 alleen met de metro liet reizen) een beweging startte tegen het overbezorgde ouderschap en een pleidooi hield voor ‘scharrelkinderen‘.

Scharrelen is echter niet van deze tijd. In tegendeel, constateerde het opvoedingsblad J/M gisteren. Uit een enquête onder 600 ouders bleek dat de meeste respondenten geloven dat het geluk en het succes van hun kind maakbaar is. Dat zij daar als ouders grote invloed op hebben en er dus veel voor moeten doen. En dat ze daar stress van krijgen als het niet lijkt aan te slaan. De gemeente Den Haag, die begin dit jaar een opvoedingscanon liet opstellen, sterkt de ouders in die gedachte.

Volgens pedagoog Bas Levering van de Universiteit Utrecht komt die opvoedingsstress (‘Doe ik het wel goed?’) juist door het kleiner worden van het gemiddelde gezin. In NRC Handelsblad zei hij gisteren: “Ouders moeten zich op feestjes verantwoorden voor het gedrag en het eventuele falen van hun kinderen. Vroeger, als je er meer dan drie had, hing er veel minder af van dat ene kind.”

In het boek Gekkenwerk over Amerikaanse moeders van J. Warner, staat een hilarisch voorbeeld van hyperparenting: een moeder gaat zelf in therapie omdat zij ongelukkig wordt van de manier waarop speelafspraken worden gemaakt bij de schoolpoort.

Wat vindt u? Bent u ook zo’n ouder die zijn kind als een project beschouwt? Of wordt u hoorndol van al die pedagogische adviezen en bemoeizucht van familie en andere ouders? De redactie is benieuwd naar uw ervaringen – of u nou ouder bent of niet, iedereen heeft natuurlijk wel een mening over wat wijs is voor een kind.

NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.

Een brede parlementaire werkgroep is het eens geworden over de hervorming van de jeugdzorg (lees hier het rapport). Ze is erin geslaagd gemeenschappelijkheden op te zoeken in plaats van verschillen uit te meten. Maar dat is wel ten koste gegaan van scherpe keuzes en helderheid, betogen Arno Janssen en Ton Monasso van onderzoeksbureau Zenc.

Als voorbeeld geven zij de decentralisatie. De verantwoordelijkheid van de jeugdzorg wordt overgeheveld naar gemeenten. Aansluiting op onderwijs, maatschappelijk werk en sociale dienst zou dan verbeteren. Maar kunnen de 430 gemeenten die taak aan? Staan zij financieel en inhoudelijk sterk tegenover slechts enkele tientallen zorgaanbieders? En moet het opleidingsniveau van professionals niet omhoog voordat je ze meer ruimte gunt?

Op die vragen geeft de werkgroep geen antwoord, menen de adviseurs. En dat is jammer: want de jeugdzorg zit dringend verlegen om duidelijkheid en gemeenten kijken de kat uit de boom met het oppakken van de nieuwe regierol.

Zonder draagvlak is het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) gedoemd tot mislukken. Juist daarom is het belangrijk eerlijk te zijn over de risico’s.

Garanderen dat het systeem veilig is, hoort daar niet bij. Als voorbeeld noemen hoogleraar E.R. Lindgreen en KPMG-partner J.C. de Boer een reactie van minister Klink (Volksgezondheid, CDA). Hij stelde dat grootschalige indringertesten de veiligheid aantonen. “Dat kan natuurlijk niet. Door te testen kun je niet aantonen dat een systeem veilig is, hooguit dat het onveilig is.”

Maar ook nuance over de privacygevolgen is belangrijk, schrijven de auteurs in dit opiniestuk. “Door de invoering van het EPD krijgen patiënten in principe meer controle over de inzage van hun gegevens.” En daar hoor je de tegenstanders, die slechts wijzen op het risico van gegevensverlies, zelden over.

Gemeenten kunnen de jeugdzorg beter organiseren in de leefomgeving van jongeren dan provincies. Dat is de gedachte achter de toekomstvisie die minister Rouvoet (Jeugd en Gezin, ChristenUnie) en minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) op 9 april aan de Tweede Kamer stuurden.

De gedeputeerden John Bos (Flevoland, PvdA), Tonny van de Vondervoort (Zuid-Holland, PvdA), Hans Esmeijer (Gelderland, CDA) maken bezwaar tegen dit voornemen. “Blind de visie van het kabinet volgen, leidt tot meer versnippering binnen de jeugdzorg en dat was nu juist niet de bedoeling”, schrijven de provinciebestuurders in dit opiniestuk.

Ze voeren het argument van het getal: als het aan het kabinet ligt wordt de verantwoordelijkheid van twaalf provincies overgeheveld naar 430 gemeenten. “Er ontstaat dan een kennisgat en een onnodige toename van de bureaucratie.”

De helft van de ziekten in Nederland is vermijdbaar. En daarom moeten de mensen die weigeren te stoppen met roken, drinken en op de bank hangen maar eens flink aangepakt worden.

Dat is de strekking van de oproep die de Nederlandse Public Health Federatie (NPHF) doet aan de politiek. In de NPHF zijn vijftig zorgorganisaties – waaronder de Landelijke Vereniging van Huisartsen en KWF Kankerbestrijding – vertegenwoordigd. De club noemt zijn pleidooi een “radicaal andere aanpak”, want de tijd van voorlichten is voorbij. Prikkelen is nu het devies, te beginnen met accijns op chips en het afschaffen van btw op groente.

Vingertje wijzen

Het is wel duidelijk wie hier op de korrel worden genomen, menen Klasien Horstman en Rob Houtepen (respectievelijk hoogleraar en universitair docent Filosofie van de gezondheidszorg aan de Universiteit Maastricht). Namelijk de lagere sociaal economische statusgroepen. Maar de benadering van deze groep zegt volgens hen vooral iets over de houding van de “weldenkenden, weletenden en welbewegenden”. Zij die zich verheven voelen boven de ‘domme dikkerds’ en daarom graag met het vingertje wijzen. Paternalisme ligt op de loer, waarschuwde NRC Handelsblad op 26 maart.

Lees verder »

In weerwil van wat wordt gesuggereerd, is marktwerking geen panacee voor de zorg. Er zijn drie fundamentele bezwaren.

1) Bij marktwerking probeert het bedrijf winst te maken door zijn producten of diensten te verkopen. Er worden telkens nieuwe producten op de markt gezet met de bedoeling de vraag aan te wakkeren. Als het aanbod wordt afgestemd op de vraag, kan het niet anders dan dat er steeds meer behandelingen worden uitgevoerd om de klant tegemoet te komen.
Lees verder »