De PVV wil niet meer verder met het CDA. Tot dit besluit kwam Geert Wilders na weken rumoer bij de christen-democraten. De formatie belandde in een crisis nadat CDA-onderhandelaar Ab Klink zijn zorgen met de fractie en met het land deelde.

Hoe moet het nu verder met de formatie?

De discussie tussen voor- en tegenstanders van een islamitisch cultureel centrum in de buurt van Ground Zero in New York is net zo Amerikaans als Halloween, Super Bowl of vuurwerk op Onafhankelijkheidsdag.

Dat schrijft Frans Timmermans, Kamerlid voor de PvdA, in dit opiniestuk. Het heeft volgens hem te maken met de spanning tussen de vrijheid die je voor jezelf claimt en de vrijheid die een ander moet worden gegund. “Thomas Jefferson was daarvan een sprekend voorbeeld. Niemand heeft mooiere teksten over individuele vrijheid geschreven dan  hij. Maar zijn eigen vrijheid en welvaart steunde wel op de slaven die zijn landgoed draaiende hielden.”

De discussie over wat ‘echte Amerikanen’ zijn, is zo oud als het land zelf, betoogt Timmermans. “Lange tijd gold dat alleen witte protestanten uit Noord-West Europa echte Amerikanen waren. Iedere keer als er een nieuwe grote groep migranten het land binnenkwam, waren er zorgen over de teloorgang van ‘Amerikaanse waarden’. Vanaf de zeventiende eeuw werden op die basis aan groepen mensen rechten onthouden die voor anderen vanzelfsprekend waren. En bijna altijd wisten de nieuwkomers uiteindelijk dezelfde rechten te verwerven, al ging dat met heel veel strijd gepaard.”

Plots, na twee jaar zonder gesprekken, zijn de vredesbesprekingen tussen Israëliërs en Palestijnen weer hervat. Onder toeziend oog van de Amerikaanse president Obama spreken de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas weer met elkaar.

Er zijn redenen om aan te nemen dat de besprekingen niet vruchtbaar zullen zijn. Ga maar na: vlak voordat de besprekingen begonnen werden 4 joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever gedood, als reactie heeft de joodse kolonistenorganisatie The Yeasha Council aangegeven dat er weer gebouwd gaat worden in de nederzettingen, Israël controleert en blokkeert nog steeds delen van de Gazastrook, de extreme politieke groepering Hamas is de baas op de Gazastrook en geen voorstander van de huidige vredesonderhandelingen. Het zijn allemaal potentiële brandhaarden die de vredesbesprekingen kunnen ondermijnen.

Maar er is ook hoop. President Obama is in een eerste reactie voorzichtig positief. Op een persconferentie bij het Witte Huis zei Obama dat de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas ,,het zich niet kunnen veroorloven” om de gelegenheid voorbij te laten gaan. Ook Netanyahu was aan het begin van de top optimistisch. Tegen de Palestijnse president Abbas zei hij: ,,U bent mijn partner in de vrede. Het is aan ons om naast en met elkaar te leven.” En de Israëlische minister van Defensie, Ehud Barak, deed alvast een handreiking door te pleiten voor het opgeven van delen van Jeruzalem.

Wat denkt u? Waarom kunnen deze vredesonderhandelingen na jaren vergeefse pogingen wel succesvol zijn? Wat is de sleutel tot succes? En kan de Amerikaanse president Obama, in eigen land geconfronteerd met economische tegenspoed en nog bezig met de afwikkeling van twee oorlogen, deze onderhandelingen succesvol leiden?

Het zou voor Nederland doodzonde zijn om Organon, met zijn biomedische knowhow, verloren te laten gaan. Kun je Akzo Nobel, de partij die Organon van de hand heeft gedaan, dwingen tot een redding?

Piet Borst, voormalige wetenschappelijk directeur van het Nederlands Kanker Instituut, vindt dat Akzo Nobel een morele plicht heeft een doorstart te financieren. “Topman Hans Wijers heeft drie jaar geleden Organon aan Merck verkocht voor 11 miljard euro”, resumeert hij in dit opiniestuk. “Dat vonden kenners toen een mooie prijs. Die dachten meer aan 7-9 miljard. Inmiddels is duidelijk waarom Wijers zo’n mooi bedrag heeft gekregen: hij heeft geen enkele garantie bedongen voor de continuïteit van het bedrijf dat hij van de hand deed.”

Daarom moet Wijers de verantwoordelijkheid nemen voor zijn ex-werknemers, vindt Borst. Hij stelt voor dat Akzo Nobel 2 miljard investeert in een doorstart. Bent u het daarmee eens?

‘Ab, geef ons een kans!’, quote De Telegraaf. De CDA-onderhandelaar Ab Klink zou de vorming van een rechts kabinet torpederen. Of hij dat in zijn eentje kan, valt nog te bezien. Als fractieleider Maxime Verhagen zijn rug recht houdt kan de fractie alsnog over een akkoord stemmen.

Het struikelblok heet Geert Wilders. Stapt de fractie over zijn islamfobie heen of vrezen ze werkelijk dat hij al gedogend de rechtsstaat stukje bij beetje afbreekt? Bij jurist en filosoof Bart Fleuren, lid van het CDJA, leeft die angst in ieder geval niet. “Wanneer de wetgever een wet maakt die de vrijheid van godsdienst aan banden legt, kan de rechter deze wet buiten toepassing laten of zelfs onverbindend verklaren wegens strijd met artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.” Maar, zo geeft hij in dit opiniestuk toe, de onwil van het CDA om met Wilders te regeren heeft dan ook eerder te maken met “het zelfbeeld van de partij als gematigd en moreel verantwoord”.

Als Klink daadwerkelijk de onderhandelingen afbreekt, zal hij goede vrienden maar evenzo grote vijanden maken. Dagblad De Pers, doorgaans de keurigste onder de gratis kranten, waagde zelfs te koppen met ‘Vriend Ab pleegt een aanslag‘. Misschien is dat ook wel de beste samenvatting: stoppen of doorgaan, een scheuring in de partij lijkt onontkoombaar.

Wat vindt u? Is het echt zo erg? Of is dit de zoveelste hobbel in de formatie? Welke alternatieven ziet u nog voor de vorming van een coalitie? En wat moet er met Ab Klink gebeuren?

Terwijl specialistenverenigingen gisteren een pleidooi hielden voor het kunstmatig verlengen van de vruchtbaarheid, waarschuwt schrijver Herman Stevens vanmiddag op de opiniepagina dat het vervullen van de Grote Kinderwens uit kan draaien op een Grote Depressie.

Ouderschap brengt niet het geluk dat eraan wordt toegeschreven. Psychologisch onderzoek wijst dat al tientallen jaren uit, maar dat wil niet doordringen tot het publiek, schreef NRC Handelsblad op 28 augustus. Herman Stevens, auteur van het boek Vaderland, kan dat beamen. “We zeggen dat kinderen ons gelukkig maken, maar wanneer we een vragenlijst invullen over de leuke dingen in het leven blijken vooral ouders van jonge kinderen helemaal geen leuke dingen in het leven te hebben. Ze hebben alleen maar kinderen. En die zijn soms hinderen.” En naarmate er meer kinderen komen, daalt de tevredenheid van de ouders verder. Het gezellige grote gezin is een mythe. Althans in de beleving van de ouders.

Maar kleinere gezinnen maken ook niet gelukkig, weet Stevens. Volgens recent onderzoek uit Utrecht doen kleine gezinnetjes met één of twee kinderen vaker een beroep op de arts en de therapeut, omdat ouders zulke hoge verwachtingen hebben van hun prinsjes en prinsesjes dat iedereen eronder lijdt. Een kind mag nooit klieren, mag zich nooit vervelen en mama mag nooit eens boos worden. In kleine gezinnen is er geen centimeter lucht tussen ouders en kinderen, zo legt Stevens de studie uit.

De schrijver moet niets van hyperparenting hebben. Dat leidt alleen maar tot broeikassen van angsten en spanningen. Maar het kan volgens hem geen kwaad als overige familieleden een beetje helpen. Dat is lastiger dan vroeger, want grootouders, broers en zussen wonen nauwelijks meer in één en hetzelfde huis.  Enige reflectie kan volgens Stevens veel van “het paradoxale ongenoegen” van ouders voorkomen. Alleen dan kan een kinderwens een droom worden die in vervulling gaat.

Wat vindt u? Herkent u zich in het beeld dat Stevens schetst? Bij uzelf of bij anderen in uw omgeving? Informeert u weleens bij de buren of familieleden als er weer een ruzie lijkt uitgebroken? Zou u geholpen willen worden als u op het punt staat uw kinderen achter het behang te plakken? De redactie is benieuwd naar uw ervaringen, problemen en adviezen.

Vrouw, 35 jaar, geen partner, maar wel een kinderwens? Haast u niet, want het AMC is voornemens eicellen in te vriezen van vrouwen die het ouderschap zeker willen stellen.

De aankondiging van dat voornemen, vorig jaar november, leidde tot een maatschappelijke discussie. De critici stelden dat het niet ‘natuurlijk’ is om de vruchtbaarheidsperiode op te rekken en dat de risico’s niet aanvaardbaar zijn, omdat het om gezonde vrouwen gaat. Ook zouden oude moeders maatschappelijk ongewenst zijn en bovendien de inspanningen om jong moederschap te stimuleren teniet doen.

Jet Bussemaker (PvdA), destijds staatssecretaris Volksgezondheid, ging daarom te rade bij ethicus Wybo Dondorp (Universiteit Maastricht) en hoogleraar voortplantingsgeneeskunde Jan Kremer (UMC St Radboud), die namens de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG) en de Vereniging voor Klinische Embryologie (KLEM) een standpunt formuleerden. In dit opiniestuk vegen zij de kritiekpunten van tafel.

Allereerst wijzen ze op de IVF-praktijk. “Bij het merendeel is natuurlijk vruchtbaarheidsverlies de meest waarschijnlijke reden waarom zij op IVF zijn aangewezen”, aldus Dondorp en Kremer. En de risico’s bij invriezen (vitrificatie) zijn ook niet zo groot als wordt aangenomen. Het belang om niet kinderloos te blijven moet voorop staan, aldus de wetenschappers. En niet de medische-indicatie. Dat geldt wat hun betreft ook voor de maatschappelijke inspanningen om de gemiddelde leeftijd waarop moeders hun eerste kind krijgen te verlagen. Dat mag geen reden zijn om een individuele kinderwens niet te vervullen.

Tot slot stellen Dondorp en Kremer wel een grens: 45 jaar. Dat is dezelfde grens die nu ook al geldt voor voortplanting met donoreicellen. Op je zestigste moeder worden vinden Dondorp en Kremer dus ook te ver gaan.

Wat vindt u? Deelt u het standpunt van de ethicus en de hoogleraar voortplantingsgeneeskunde? Of vindt u dat er aan de levenscyclus, zoals die door de natuur bedacht is, niet gesleuteld mag worden?

Een groep prominente CDA-leden onder leiding van oud-Landbouwminister Cees Veerman voert de druk op de fractie van het CDA op om de onderhandelingen over regeringssamenwerking van CDA en VVD met gedoogsteun van PVV te stoppen.

“De beoogde coalitie is noch in het belang van het land, noch in het belang van onze partij”, schrijven bijna zestig volksvertegenwoordigers, bestuurders en ex-bewindslieden in een open brief, die vandaag door NRC Handelsblad is gepubliceerd. Er zal een “scheiding der geesten in de samenleving” ontstaan, aldus de auteurs, die een “afsplitsing” in de partij vrezen.

De brief, geschreven in de meest kritische bewoordingen tot nu toe, verschijnt nadat informateur Opstelten gisteravond zei voor de formatie nog twee weken extra nodig te hebben. De brief volgt op een reeks andere protesten uit het CDA, en een interventie van oud-premier en -informateur Lubbers.

Veertien pensioenfondsen moeten van de staat hun uitkeringen verlagen. De economische crisis is de oorzaak, maar dat neemt niet weg dat veel mensen hun ‘verworven recht’ aangetast zien.

Toch is deze maatregel juridisch houdbaar, meent Erik Lutjens, hoogleraar Pensioenrecht. In dit opiniestuk legt hij uit hoe de Pensioenwet in elkaar steekt.

Het korten op pensioenaanspraken is in die wet opgenomen als laatste middel dat een pensioenfonds kan gebruiken om een tekort op het vereiste eigen vermogen weg te werken. Bijstorting door de werkgever is bij de veertien fondsen niet mogelijk, omdat de werkgever daartoe niet verplicht is. En gezien de nijpende situatie is er geen tijd om te wachten op beleggingsrendement. “De afgelopen jaren is er een duidelijke tendens dat een werkgever zich alleen nog maar bindt tot het betalen van vaste vooraf bepaalde premie aan het pensioenfonds, waardoor het verdere financiële risico bij het pensioenfonds en dus uiteindelijk bij de pensioenaanspraakgerechtigden komt te liggen.”

De Nederlandsche Bank kan daarom niet veel anders doen dan de regels handhaven en de pensioenfondsen met onvoldoende herstel zo nodig via een aanwijzing dwingen om tot korten over te gaan, aldus Lutjens.

Hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen heeft niet veel op met de juridische benadering van De Nederlandsche Bank. “Juristen die puur op economische ervaring koersen doen het prima in normale tijden, maar richten enorme schade aan door gedachteloos recepten uit normale tijden toe te passen in abnormale tijden”, schreef hij op 24 augustus in NRC Handelsblad.

U kunt hier eerdere discussies over de pensioenproblematiek teruglezen.

De nieuwe coalitie mikt op het aanleggen van meer wegen en openbaar vervoer. Maar dat is veel minder effectief dan een kilometerprijs, schrijft hoogleraar Infrastructuur en Economie Carl Koopmans in dit opiniestuk samen met zes andere hoogleraren.

Hij voorspelt dat het aanleggen van wegen meer verkeer uitlokt. Om hetzelfde effect als een kilometerprijs te bereiken met de aanleg van wegen, zijn er volgens Koopmans tientallen miljarden euro’s nodig. Een dure investering in crisistijd. Ook met het verbeteren van het openbaar vervoer bestrijdt je volgens de hoogleraar de files niet. Dat is weliswaar prettig voor de huidige gebruikers, maar lokt weinig mensen uit de auto.

Het enige werkbare alternatief is betalen voor mobiliteit, aldus Koopmans. “Ruimte op de weg is vooral in de spits schaars. En een schoon milieu en verkeersveiligheid zijn ook schaars, in de zin dat er te weinig van is. Veel langer dan nodig is hebben we in Nederland wegruimte planmatig en publiek aangeboden, in plaats van marktconform. De wachtrijen voor de Coentunnel in de ochtendspits wijken in essentie niet af van de rijen voor bijna lege supermarkten in de planeconomieën van het voormalige Oostblok. De weg is een goed voorbeeld van een sector waar marktwerking en prijsbeleid, mits verstandig ingevoerd, wel degelijk tot betere uitkomsten kunnen leiden. Dat is een gedachte die de partijen die nu aan zet zijn, aan zou moeten spreken.”