*

Economie voor jou » Liberaliseren, mag het een tandje minder? :: nrc.nl

Liberaliseren, mag het een tandje minder?

postbode.jpgZes- tot elfduizend mensen aan de kant bij TNT. Iedereen had het kunnen zien aankomen, maar toch was het een schokkend bericht. Oorzaken: het wijd verbreid gebruik van e-mail en e-bankieren en de liberalisering van de postmarkt. We laten het over ons heen komen, omdat we het toch niet kunnen tegenhouden. Maar het kan misschien geen kwaad er af en toe even bij stil te staan, vooral bij die liberalisering, vrijmaking. Bevrijding van overheidsbemoeienis. Markten meer hun werk laten doen.Overheid en markt: in alle economieën zie je een mengsel van die twee. En de laatste decennia zie je wereldwijd overheden terugtreden om ruimte te maken voor de wondere werking van de markt. De prestaties van een markt waar vrije concurrentie heerst zijn dan ook niet mis. Het is heel bijzonder hoe prijzen volkomen anoniem de communicatie verzorgen tussen consumenten en producenten. Hoe prijzen de producenten laten produceren wat de consumenten wensen. Friedrich von Hayek kon er prachtig over schrijven. Milton Friedman demonstreerde jaren geleden wereldwijd met zijn tv-serie en boek ‘Free to choose’ hoe fraai het prijsmechanisme zijn werk doet.

In ons land heeft de politiek dwars door alle kleuren kabinetten heen het stimuleren van marktwerking aangehangen. In de vorm van verzelfstandiging van overheidsdiensten en in de vorm van privatiseringen. In het eerste geval zijn er nog banden met de overheid, in het tweede zijn die helemaal doorgesneden. Aan de verzelfstandiging danken we de quango’s: de quasi autonome niet gouvernementele organisaties. Ook zbo’s genoemd: zelfstandige bestuursorganen. Denk aan De Nederlandsche Bank (DNB), het loodswezen, de studiefinanciering, het kadaster, de zorginstellingen, de energieproducenten, de waterleidingbedrijven, de gevangenissen, de woningcorporaties en het migratiebeleid. Behalve De Nederlandsche Bank zijn ze overwegend negatief in het nieuws. Vanwege gebrekkig functioneren en niet te vergeten de exorbitante salarissen die het nieuwe management daar voor zichzelf heeft weten te regelen.

Bij privatiseringen denken we aan het spoorverkeer, de telecomsector en ook het postverkeer. Het is en blijft gevaarlijk om op te schrijven dat vroeger de treinen op tijd reden, omdat dit het ultieme kenmerk van een goed functionerende dictatuur is. Maar toch, toen de NS nog helemaal door de staat werd gerund, zagen we zelden zo’n rommeltje als nu bij het treinvervoer. De telefonie wordt steevast naar voren gehaald als gedemonstreerd moet worden wat de vruchten kunnen zijn van marktwerking. Het telefoonmonopolie is stap voor stap afgebroken en Koninklijke PTT Nederland (KPN) knokt met een flink aantal concurrenten. De lagere tarieven zijn mooi meegenomen, daarover geen klachten. Maar je wordt als consument hoorndol van de ongevraagde aanbiedingen die je via de telefoon – bij voorkeur tijdens het avondeten – en de brievenbus bereiken. Je weet op het laatst niet meer of je nu wel of niet bij KPN bent, of dat je preselect bij Tele2 zit. Vergelijk je niet minstens maandelijks op de website bellen.com de tarieven van je vaste en je mobiele abonnementen – die zo onoverzichtelijk mogelijk in elkaar zitten – dan ben je een dief van je eigen portemonnee. Kortom ben ik blij met het geprivatiseerd telefoonverkeer? Het voordeel van de lagere tarieven wordt verstoord door een volledig onoverzichtelijke en markt met agressieve verkopers.

En dan nu TNT post. In 1799 kreeg Post Telegraaf Telefoon (PTT) het wettelijk monopolie op briefbezorging. In 1989 werd het staatsmonopolie opgesplitst in de posttak TPG Post en de telefoontak PTT Telecom. TPG Post kreeg het alleenrecht om brieven onder 100 gram te bezorgen. Daar tegenover stond een aantal door het ministerie van Verkeer en Waterstaat opgelegde verplichtingen. Zoals bijvoorbeeld 6 keer per week in heel Nederland post bezorgen. In 1996 neemt KPN het Australische Thomas Nationwide Transport over (TNT, dat we vooral als tie en tie moeten uitspreken). TNT wordt bij PTT Post gevoegd. In 1998 worden PTT Post en PTT Telecom opgesplitst. Samen met TNT wordt PTT Post onderdeel van de TNT Post Groep (TPG). PTT Telecom gaat zelfstandig verder en wordt Koninklijke KPN. In 2006 wordt TPG post TNT Post. Bent u daar nog? Intussen moeten zo nodig de brievenbussen en de postbezorgers van rood op oranje overgaan. Wat zal dat niet kosten.

In 2000 kwam de eerste deuk in het monopolie. Brieven boven 50 gram werden vrijgegeven. Concurrenten als Sandd en Selekt Mail doken op. Zij betalen hun bezorgers per stuk, wat neer komt op een uurloon van 7 tot 9 euro. Hun bezorgers zijn dan ook overwegend studenten, huisvrouwen, AOW-ers en bijstandtrekkers. TNT betaalt zo’n 23 euro per uur. Bovendien bezorgen de nieuwe aanbieders alleen op dinsdag en donderdag en hebben ze geen kantoren en brievenbussen. In 2008 wordt de postmarkt helemaal vrijgegeven. Voeg daarbij de het succes van e-mail en internetbankieren en het is duidelijk dat het voorheen staatsbedrijf ernstig in de problemen komt als er niet flink in de kosten wordt gesneden. Bij een arbeidsintensief bedrijf (70% van de kosten zijn bij TNT arbeidskosten) betekent dit al snel: ontslag van personeelsleden en slechtere arbeidsvoorwaarden voor wie blijven mag.

postzegel.gif

En zijn wij als consumenten nu echt tevreden? Zijn de tarieven omlaag gegaan? Ik heb er niets van gemerkt. Het aantal verkooppunten is omlaag gegaan. Vroeger kregen we twee keer per dag post. Dat is al lang voorbij. Wat we wel nog zullen gaan merken is dat TNT post het aantal bestellingen per week ook moet gaan terugbrengen. Schrale troost: nieuwe concurrenten bezorgen op willekeurige tijden. Als het tegenzit mag je drie keer per dag naar de voordeur komen omdat er iets niet door de brievenbus kan. Voor de mensen die wegens baan of anderszins niet altijd thuis zijn: briefjes waarmee in een agentschap – meestal een tijdschriftenwinkel waar de klant vóór je nog even het verhaal over de crematie van haar grootmoeder kwijt moet - het pakketje kan worden opgehaald. Tenzij het daar door omstandigheden nog niet is gearriveerd. Dan moet je nog eens terug. Vroeger werd voor een paar dubbeltjes je brief drie dorpen verder maar ook in Australië bezorgd. Desnoods na tientallen jaren.

De conclusie moet zijn dat de introductie van meer marktwerking meer leed dan vreugde heeft bezorgd en nog zal bezorgen. Voor wie z’n economieles goed ter harte had genomen, was dit van meet af aan duidelijk. Markten hebben namelijk de hierboven al genoemde mooie kanten, maar ze laten het ook op heel veel gebieden ernstig afweten. Het kost geen moeite om een hele trits van marktonvolkomenheden op te sommen. En elk van die onvolkomenheden maakt corrigerend optreden van een overheid nodig. Te veel van dat overheidsoptreden maakt de economie en de mensen onvrij. Te weinig maakt de economie ondoorzichtig, asociaal en onbarmhartig. Het vinden van het min of meer juiste mengsel is een van opgaven voor de politieke besluitvormers. We kunnen vaststellen dat het mengsel nu teveel markt bevat en te weinig overheid. De Tweede Kamer zou er goed aan doen de nieuwe Postwet af te keuren en het oude staatsmonopolie te herstellen.

artikelen

Zolang de post maar voor zessen in de bus ligt, 4 april 2007

Onze kosten zijn 20 tot 25 procent te hoog, 4 april 2007

Poststuk

Tot 11.000 banen bij postbedrijf TNT weg, 3 april 2007

Grootste krachtmeting bij TNT moet nog komen, 3 april 2007

Markt en staat, Economie voor jou, 2 maart 1996


Dit bericht heeft 19 reacties op “Liberaliseren, mag het een tandje minder?”

  1. W.J. Zondag zegt:

    Met TNT Post als casus maakt u duidelijk dat aan volledige mededinging nadelen kleven. Ik zou zeggen, aan iedere marktvorm zitten voor- en nadelen. En daarom begrijp ik uw conclusie ook niet zo. U maakt in het geheel niet duidelijk waarom, gegeven de nadelen van volledige mededinging, postbezorging DUS maar weer een (staats)monopolie moet worden. Alsof dat per definitie vooruitgang is. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat uw betoog vooral gebaseerd is op nostalgische gevoelens en minder op een rationele economische afweging.

    reactie van rolf schöndorff:

    ik meen een aantal voor- en nadelen van de posterijen vroeger en nu te hebben genoemd, waarbij op dit ogenblik de nadelen overwegen; ik weet dit aan het ongeremd doorvoeren van marktwerking en betoogde dat de markt tal van onvolkomenheden kent (meer detail door in het artikel op marktonvolkomenheden te klikken); ik heb niet gepleit voor een ongereguleerd staatsmonopolie; het is mij bekend dat ook overheidshandelen tal van onvolkomenheden kent; ik heb er daarom voor gepleit dat naar een evenwichtig mengsel van markt en staat moet worden gestreefd.

  2. martin zegt:

    Globalisering is niet tegen te houden, maar marktwerking lijkt wel de nieuwe ideologie van onze tijd te zijn. Terecht aandacht in dit verhaal voor het begrip marktfalen.

  3. Erik zegt:

    Natuurlijk is het zo dat 6 maal per week en veel verkooppunten handiger is voor de consument maar dat moet ergens van betaald worden. De vraag is dan ook hoeveel we over hebben voor bv. een postzegel met dat serviceniveau. Gezien het succes van Sandd en Selektmail hebben we er blijkbaar niet zoveel voor over. U stelt voor om maar wat meer belastinggeld toe te voegen om dat serviceniveau op te krikken zodat bv. de postzegel niet duurder hoeft te worden. Of andersom: de postzegel duurder te maken zodat het serviceniveau omhoog kan, waarbij de concurrentie moet worden uitgeschakeld. Dat kan natuurlijk maar zelf zie ik meer in andere soorten oplossingen. Er moet toch iets handigers te maken zijn dan het weer van stal halen van de postkantoren. Met een staatsmonopolie hoef je niet veel innovaties meer te verwachten gericht op de consument. Met staatscontrole worden het hooguit innovaties gericht op maximale winst/profijt uit de geldende regelgeving. En die loopt te vaak niet parallel met de wensen van de consument.
    De klacht over de veelheid aanbieders doet mij erg denken aan de klachten van onze mede-EU leden uit ex-commmunistische landen die duizelden van al die wasmiddelen in de winkels hier. De genoemde marktonvolkomendheden vind ik overigens nogal meevallen in vergelijking tot de nadelen van overheidsingrijpen. Overigens betekent ‘liberaliseren’ in Nederland vaak het weggeven van monopolies waardoor het prijsmechanisme niet goed functioneert. Gevolgen: slechte service, te hoge prijzen en belachelijke salarissen voor de bestuurders. Het maakt nl. niet uit, de klanten lopen toch niet weg. Dit dankzij de politiek die het zo geregeld heeft en die vervolgens krokodillentranen gaat huilen als de kiezers bij hen aankloppen om te vragen wat de politiek heeft gedaan met hun eerder betaalde belastingcenten. (Het is overigens Friedman en niet Freedman). Zie ook de uitleg van Friedman op http://www.youtube.com/watch?v=Un4-eI1T71E

  4. pim zegt:

    Deze rubriek zou Nostalgie voor Jou moeten heten. Ja, vroeger was alles beter. Dit heeft niets met economie te maken.

    De reëele prijs van de postzegel is sterk gedaald sinds de privatisering, terwijl het product precies hetzelfde is gebleven. Het aantal verkooppunten van postzegels is toegenomen, omdat ze nu ook via supermarkten en kiosken verkocht worden. Efficiënter werken door automatisering, betere logistiek en goedkoper personeel. De markt doet zijn werk, zelfs terwijl er nog een monopolie is. Binnenkort zal het product nog beter aan de wensen van de veranderende markt aangepast worden: nog goedkoper, maar minder bezorgmomenten. Er is vrijwel geen poststuk dat binnen een dag bezorgd moet worden, en voor de uitzonderingen is er de koerier.

    Er is hier helemaal geen marktfalen. De markt doet zijn werk, al voordat er concurrentie is. Een succesverhaal!

  5. Thijs Knaap zegt:

    Het is te betreuren dat de auteur als klant van TNT Post wat ontevreden is, maar om op basis daarvan het principe van marktwerking overboord te zetten (of vooruit, “te streven naar een evenwichtig mengsel”) is wat al te gortig. U verwijst naar mogelijk marktfalen en linkt naar een lijstje oorzaken: welke is hier precies aan de orde?

    http://eco.nomie.nl/?p=318

  6. P.Joosten zegt:

    Ben het in grote lijnen eens met dit artikel maar onderschrijf de conclusie niet helemaal. Ik begin me langzamerhand wel steeds meer te ergeren aan de markt fundamentalisten die koste wat kost het gospel van de totale marktwerking blijven prediken.

    Wat, door marktwerking beter service?
    Betalen voor support-telefoontjes? Lastig gevallen worden door telefoon-marketeers tijdens je eten? Goedkoper? Onterechte afboekingen? Kartelvorming?

    Private bedrijven ok, maar dan ook overheids bemoeienis (wetten en regels).

  7. Wim zegt:

    Het lijkt me dat Thijs, Pim, en dergelijke een stel punten in het artikel gemist hebben. Het artikel haalt aan dat de vrije markt voor telefonie een bepaald ondoorzichtige prijzenstructuur heeft, waardoor tijd en moeite geïnvesteerd moet worden om uit te vinden wat een goede deal is. In het geval van PTT Post worden nadelen gegeven voor de ontvanger van het poststuk – deze kan in een vrije markt niet kiezen welke kwaliteit postontvangst hij wil hebben.

  8. T. Hermans zegt:

    Ik begrijp de frustraties van de schrijver wel, maar de argumentatie vind ik erg amateuristisch. Bovendien worden er stellingen geponeerd als feiten. Ik zou een genuanceerder stukje meer hebben gewaardeerd.

    Tot slot wilde ik nog wat opmerken over het volgende stuk:
    “De lagere tarieven zijn mooi meegenomen, daarover geen klachten. Maar je wordt als consument hoorndol van de ongevraagde aanbiedingen die je via de telefoon – bij voorkeur tijdens het avondeten – en de brievenbus bereiken. ”
    Ik ben juist harstikke blij met de lagere tarieven. Zo houden mensen met weinig geld meer over aan het eind van de maand. Dat lijkt mij een goed iets.
    Andere vormen van marktwerking die succesvol zijn kan men vinden in de luchtvaart of bijvoorbeeld de mobiele telefonie.
    Marktwerking moet niet doorschieten, maar de inefficiente werkwijze van de overheid, zoals de schrijver blijkbaar liever wil, zorgt ervoor dat wij allemaal meer geld kwijt zijn aan basisvoorzieningen zoals de post en de telefonie.

    P.S. de N.S. presteert redelijk. We moeten niet vergeten dat toen het nog een staatsbedrijf de overheid enorm moest bijspringen om een serviceniveau zoals vandaag te bewerkstelligen.

  9. Jan de Vroome zegt:

    Marktwerking en globalisering gaan hand in hand. Dat heeft voor en nadelen. Wij denken dan aan goedkopere producten en ontslag in landen waar produceren te duur is. Een van de grootste nadelen na kinderarbeid en onderbetaling is het gesjouw met grondstoffen en producten over de hele wereld, kortom het enorme transport. Dat wij milieugrenzen daarmee overschrijden is inmiddels duidelijk door de opwarming van de aarde. De kosten daarvan worden zo hoog dat we onmiddelijk dit weer in de prijzen van artikelen moeten verwerken. Locale werkgelegenheid zal weer toenemen en we zullen tegelijkertijd minder moeten consumeren, omdat de echte kosten weer betaald worden.

  10. Dirk van der Laan zegt:

    Uitstekend betoog Rolf,
    Even een kleine correctie. Ik ben zelf TNT (inderdaad Tie En Tie) postbezorger (Dus geen postBODE) en wij verdienen per uur ook tussen de 7 en 9 euro. De postbodes verdienen ongeveer 50% meer, dus zeker geen 22 euro per uur. Die 22 euro is niet inkomen, maar de kosten voor het bedrijf. De hoge kosten zijn dus mede veroorzaakt door allerlei overheadkosten. Met name daarin is TNT groot. Veel staf, veel directie die per persoon goed zijn voor meerdere tonnen per jaar. Dit in tegenstelling tot de concurrenten waarvan de directies ongetwijfeld slechts een fractie verdienen van die van TNT.
    Je eindconclusie is natuurlijk wat kort door de bocht, maar ik ben het met je eens als we de scherpe kantjes van de marktwerking afveilen en wat meer oog hebben voor de sociale ellende die dit alles veroorzaakt.

  11. Maria zegt:

    De nieuwe Postwet legt (oa) vast wat uitvloeit uit reeds gemaakte en te verwachten EU maatregelen.
    Terugdraaien kan Nederland als EU lidstaat deze ontwikkeling niet.
    Het gaat om een ontwikkeling om bedrijven binnen Europa sterker te laten worden voor internationale concurrentie. De individuele consument heeft daar niet altijd baat bij. Bedrijven versturen veel post, een particulier maakt het toch niet echt uit of een postzegeltje 10 eurocent meer of minder kost (ligt bij telefoon anders).

  12. Tom zegt:

    Ik ben zelf een echt liberaal. Je zou dus zeggen dat ik vóór de Postwet ben, maar dat is niet zo. Kijk, het is goed dat er commercialisereing optreedt, maar dat het zoveel banen moet kosten is natuurlijk niet goed te praten.
    Men zou al simpel kunnen besparen door niet van rood naar oranje over te ( willen ) gaan …
    Verder kun je een voorbeeld nemen aan Nederlandse Spoorwegen.
    Heel Nederland loopt erover te zeiken, maar zo slecht doet NS het niet als je het vergelijkt met omliggende landen in combinatie met de drukte op de rails.
    Men heeft het ook vaker over prijsverhogingen. Zo dat niet ook kunnen bij een postbezorgend bedrijf ?
    Het is zo dat concurrentie ( vaak ) prijzen doet dalen, maar dat hoeft niet. Maar al met al denk ik dat het beter zo kan blijven als het is, omdat het zoveel banen zal gaan kosten, de service zal erop achteruit gaan en ook krijgen medewerkers minder loon voor vaak hetzelfde werk.

  13. Jan Weijers zegt:

    Wat een suggestief en onzinnig artikel. Er wordt van alles op één hoop gegooid wat niets met marktwerking te maken heeft. Dit artikel is het NRC onwaardig.

    Van twee naar een bestelling per dag? Dateert van lang voor de liberalisering van de postmarkt.

    Stijgende loonkosten voor TPG? Heeft meer te maken met CAOs en minimumlonen dan met marktwerking.

    Vroeger werd je brief voor drie dubbeltjes bezorgd? Nu kost het 42 eurocent. Komt dat door liberalisering? Of door de stijgende loonkosten? En was drie dubbeltjes toen in verhouding tot een gemiddeld inkomen goedkoper dan 42 cent nu?

    Heeft het succes van e-mail iets te maken met marktwerking? Ja de overheid had het internet kunnen verbieden. Zou het dan nu beter gaan met TNTpost?

    En overigens heeft TNT zelf al lang toegegeven dat ze helemaal geen 23 euro per uur betalen.

    Feiten meneer Schondorff, feiten graag.

  14. johannes(hans) vervloed zegt:

    Als oud-leerling van de heer Schöndorff (sociale geografie 1973-76) weet ik dat hij een voorliefde heeft voor simpele modellen. Hij wist ons daarmee op overtuigende wijze de eerste beginselen van de economische theorie bij te brengen. Wat me nog helder bijstaat is het door hem uitgelegde verschil tussen een volledige vrije markt, een monopolie en een oligopolie. In onderhavig artikel wordt het monopolie tegenover de vrije markt gezet. Maar is het niet juist het oligopolistische karakter dat de gesignaleerde problemen geeft. De spoorwegen zijn niet volledig geprivatiseerd en hetzelfde geldt voor de PTT. Als dat wel zou gebeuren en buitenlandse concurrentie op de Nederlandse markt wordt toegelaten, vermoed ik dat de dienstverlening er alleen maar op vooruit gaat en bovendien tegen lagere prijzen voor de consument.

  15. Jeroen zegt:

    Bepaalde problemen met liberalisering kunnen volgens mij voorkomen worden door je te realiseren dat marktwerking geen alternatief is voor een (gebrekkig werkende) democratie;
    Marktwerking gebeurt op basis van geld. Bedrijven zullen zich richten op de groepen waar het meest te verdienen valt. Bij de telecomsector, valt er veel geld te verdienen door veel klanten te hebben. Maar bij een sector als de zorgverzekeringen, valt het meeste rendement te behalen door juist zoveel mogelijk (jonge) gezonde mensen te bedienen.
    Mensen met een laag inkomen zullen voor de meeste sectoren geen interessante markt zijn en dus ook slecht bediend worden.

    Het woord “overheidsbemoeienis” kan in dit kader misleidend zijn: het suggereert een regentenclub die wel even zal bepalen wat voor ons het beste is. Maar de bazen van die club worden door ons gekozen, dus kan er (soms zeer indirect) door elke kiezer invloed uitgeoefend worden.
    Zelfs die geringe invloed zal je nooit hebben als je voor een bedrijf niet interessant bent (bijvoorbeeld door een laag inkomen, of omdat je een chronisch zieke bejaarde bent igv de zorgverzekeraar).

    Als je je dit realiseert, lijkt het me meteen duidelijk dat een sector als de gezondheidszorg nooit geliberaliseerd moet worden.

  16. Jos Smits zegt:

    Ik geloof dat ook de Telefoontarieven geen goed voorbeeld van lagere prijzen van de marktwerking zijn. De telefoontarieven zijn lager door een technische doorbraak, namelijk de digitalisering van het telefoonverkeer. Er gaat simpelweg veel meer over de oude lijn. (bijv ADSL.). De tarieven zijn wel lager, maar per saldo zijn we het oude bedrag kwijt, met wel meer gebruik.

  17. MBB zegt:

    1) Een interressant artikel, maar voor NRC-kwaliteit zeer matig onderbouwd.
    Voornamelijk het ontbreken van enige objectieve en statistische onderbouwing stoort mij.
    Als enige ‘argument’ voor de invoering van marktwerking voor de postsecor wordt genoemd dat het ‘in de mode’ is, terwijl in commissie-land Nederland er waarschijnlijk onderzoeks-en beslissingsrapporten zijn opgesteld voordat hiertoe besloten werd.
    Het lijkt me vrij eenvoudig voor economisch specialisten om informatie uit het buitenland over de statistiek van de postsector (prijzen, bezorgfrequentie, klachten, relatieve salarissen, werknemers, wetten, ed) te weten te komen en de commerciele en staatsbedrijven te vergelijken.
    Wat bleek hieruit? Waarom werd besloten voor invoering op deze wijze, en door wie? Waarom werkt dat nu (niet)?

    Als dit NIET was onderzocht door Nederland en de Europese Unie voor deze sector werd geprivatiseerd, had de NRC (eventueel met buitenlandse collega’s) er *toen* een waarschuwing voor moeten plaatsen.

    —–
    2)
    Bij (Europese) markteconomie is het niet de bedoeling dat de overheid de markt compleet vrijlaat, maar eerlijke concurrentie garandeerd en zorgt voor gelijke spelregels.

    Dit is waar het vaak is misgegaan, omdat de ‘spelregels’ alleen voor de bedrijven onderling worden opgesteld, en niet voor de kwaliteit van de service.
    De problemen bij de postmarkt-liberalisering (TNT) hadden hiermee vrij simpel verzacht kunnen worden door een (gemiddeld) minimaal uurloon dat ook bij stukbezorging gehaald moet worden (eerlijker loonconcurrentie), of een minimale opleiding/certificering van bezorgers. (minder concurrentie).
    Dit zou niet alleen TNT beschermen tegen te heftige concurrentie, maar ook de werknemers van concurrerentde bedrijven tegen uitbuiting.

    Aan de klant-kant zouden normen opgestld kunnen worden voor maximale ophaal-afstand (of reistijd) per bevolkingsdichtheid per regio, en maximale gemiddelde wachttijd, alhoewel dit theoretisch gesproken ook door de markt zou moeten worden opgelost (Als mensen te vaak te ver voor hun pakket moeten reizen, zullen ze overstappen op een ander postorderbedrijf, en zal het postorderbedrijf dus op een duurdere postdienst over moete stappen om zijn klanten te behouden, etc)

    3) Telefoonsector.

    De mogelijkheid de provider met de laagste tarieven te kiezen is een LUXE, geen verplichting.
    De mogelijkheid dezelfde provider te houden bestaat nog steeds, alleen betaal je waarschijnlijk niet het laagste tarief. (Aan de andere kant, bij een hoog uurloon is de tijd besteed aan het zoeken van de goedkoopste aanbieder misschien zelfs duurder dan het verschil in belkosten).
    Het enige verschil met vroeger is dat je nu *weet* dat je goedkoper kunt bellen, terwijl je dat vroeger niet kon/wist.

    Wat het bellen onder het eten betreft, de privatisering van de telefoonsector kan moeilijk verantwoordelijk gesteld worden voor de opkomst van callcenters, anders dan vanwege de lagere telefoontarieven. (bestond vroegenr tenslotte ook in mindere mate)
    Maar het lijkt mij niet onmogelijk dat ze in de toekomst hun klanten de optie gaan bieden om nummers te laten blokkeren, net als internetproviders nu beginnen te doen met spamfilters voor hun email.

    -
    Ik ben niet altijd voor (volledige) privatisering (Schiphol), en er is veel misgegaan (netwerken kabelbedrijven, energiesector), maar de voorbeelden genoemd in dit artikel hebben mij niet overtuigd.

  18. peter molenaar zegt:

    Liberaliseren moet een tandje minder! In de afgelopen jaren is er zonder aanziens der persoon geprivatiseerd. We kennen inmiddels allerlei nadelige effecten voor de burger/klant. Er is bijv. geen postkantoor meer in mijn woonplaats, 1 postzegel is niet meer te koop etc. Ik noem dit dom outsourcen waardoor allerlei publieke taken naar de markt zijn gebracht en ook sommige naar de haaien(!). Het is de taak van de overheid om in een zg. globaliserende wereld (europeanisering?!) zijn eigen werkveld opnieuw te definieren. Hierin verzaakt zij zoals van der zwan in een eerder artikel heeft aangekaart.
    Zolang de overheid hierin in gebreke blijft hoeft zg. liberalisering dus even niet meer. De burger had dit allang in de gaten door massaal nee te stemmen tegen europa!
    De uitgevoerde liberalisering is slechts een kostenbesparing met de bijbehorende ontmanteling van dienstverlening aan de burger en kwaliteits achteruitgang! Om over duurzaamheid maar niet te spreken. Grote woorden heeft onze nieuwe regering. Ik hoop op evenzo grote daden…..

  19. Josh. Vrolijk zegt:

    11 mei 2007

    Geachte heer Schondorff,

    Hoewel ik het persoonlijk grotendeels eens ben met uw betoog, is m.i. e.e.a. wel afhankelijk van de (politieke) visie die je hebt op de mate van sturing die de overheid zou moeten hebben.

    Marktonvolkomenheden en marktfeilen moeten zeker duidelijk aan de orde gesteld worden, maar laten we niet vergeten (zoals u ook in uw reactie schrijft)dat ook onze overheid volstrekt niet in staat is (grote!) missers te voorkomen, varierend van totaal niet-effectieve banenplanen tot zwaar kostenoverschrijdende Betuwe-en Noord/Zuid lijnen.

    Als consument/burger kun je dergelijke projecten -zodra ze eenmaal in gang gezet zijn- niet meer afremmen of beinvloeden en ook onze volksvertegenwoordiging is hier blijkbaar niet voldoende toe in staat.

    Bij dit soort projecten zou je ook hier een ‘onzichtbare (harde) hand’ van Adam Smith wensen die de politiek verantwoordelijken (tijdens de rit of desnoods na afloop) in de vorm van een bonus-malus regeling op hun budget enige vorm van financiele aansprakelijkheid toerekent (‘hoe groter de blunder des te hoger de korting op het volgende jaarbudget’).

    Laat het prijsmechanisme ook hier maar eens zijn werk doen…

    Josh. A Vrolijk
    Ouderkerk a/d Amstel

    PS : Als afgestudeerd sociaal en economisch geograaf aan de Universiteit van Amsterdam (1984) doet uw betoog mij zeker terugdenken aan uw leerzame economiecolleges over externe effecten, alternatieve kosten en aanverwante zaken.

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.