‘Laten we de stemmenweging christelijk noemen, dan gaan de Polen wel akkoord’
Kathalijne Buitenweg is lid van het Europees Parlement voor GroenLinks.
Wie denkt dat het nieuwe EU-verdrag simpeler in elkaar zal zitten dan de Europese Grondwet raad ik aan het ontwerp-mandaat voor de verdragsonderhandelingen door te nemen. De Duitse regering stuurde dit stuk afgelopen dinsdag toe aan de andere regeringen. Je moet de Europese Grondwet en de bestaande verdragen bij de hand hebben om er iets van te begrijpen, en dan nog vergt het een nauwkeurige studie. Het wordt er allemaal niet eenvoudiger op.
Hier in Straatsburg doen mijn collega’s en ik onze best om de schermutselingen in de aanloop naar de eurotop te doorgronden. Als we niet onze normale parlementaire werkzaamheden zouden hebben hadden we er een dagtaak aan. Ik jaag op informatie uit de regeringscircuits, geef collega’s uitleg over de Nederlandse positie, sta de pers te woord. De vraag die iedereen bezighoudt is: hoe groot zal de schade zijn?
Wat blijft er over van de stapjes vooruit in het buitenlands beleid als Blair zijn zin doordrijft? Waarom ontbreekt in het Duitse ontwerp-mandaat het woord ‘dierenwelzijn’? Wordt dat artikel geschrapt? Waar blijft het beloofde protocol over de strijd tegen klimaatverandering? Waarom wordt de rol van de EU bij de bestrijding van grensoverschrijdende infectieziekten teruggeschroefd? (Je zult zien dat er straks weer geklaagd wordt dat de EU te weinig doet tegen de tuberculosedreiging.) De doelstelling van ‘vrije en eerlijke mededinging’ op de interne markt wordt geschrapt – zou dat voldoende zijn om de SP vóór te laten stemmen?
En wat wordt het lot van het EU-Grondrechtenhandvest? In Nederland lijkt de maatschappelijke druk effect te hebben. In haar laatste brief aan de Kamer spreekt de regering zich voor het eerst uit voor een juridisch bindend grondrechtenhandvest. Bovendien legt zij op heldere wijze uit dat dit niet tot problemen hoeft te leiden tussen het EU-Hof in Luxemburg en het Mensenrechtenhof in Straatsburg.
Het integraal opnemen van het handvest in het nieuwe verdrag vindt de regering nog steeds ‘niet nodig’. Een verwijzing naar het handvest zou volstaan. Zo’n verwijzing is riskant, betoogde ik vorige week. Een zwakke verwijzingsformule kan de bindende kracht van het handvest aantasten. Inmiddels is duidelijk dat er nog een ander gevaar dreigt: de nationale regeringen zouden kunnen gaan sleutelen aan de inhoud van het handvest. Dat zal geen verbeteringen opleveren. Het ontwerp-mandaat gaat ervan uit dat het handvest wordt ‘aangepast’. Is dat alleen om een uitzondering te maken voor de Britten, of wordt de werkingssfeer van de grondrechten ingeperkt?
Er zijn maar weinig collega’s die het ‘hervormingsverdrag’ waarop bondskanselier Merkel aankoerst zien als een verbetering ten opzichte van de Europese Grondwet. Aan de cosmetische veranderingen waarvoor de Nederlandse regering zich sterk heeft gemaakt – geen ‘grondwet’, geen vlag, geen volkslied – wordt nog het minst zwaar getild hier in Straatsburg. Veel meer zorg is er over de Britse en Poolse regering. “Geef die Britten in hemelsnaam een permanente uitzondering”, zo hoor ik collega’s verzuchten. Want anders maakt Blair alles stuk. Voor het Poolse verzet tegen de nieuwe stemmenweging in de Raad van Ministers is al helemaal weinig begrip.
“Laten we de stemmenweging ‘christelijk’ noemen, dan gaan de Polen wel akkoord”, grapt mijn Franse collega Alain Lamassoure. Serieuzer is een compromisvoorstel van de Tsjechische regering: verhoog het aantal landen dat nodig is voor een blokkerende minderheid in de Raad van Ministers van 4 tot 5. Dat gaat vooral ten koste van de blokkademacht die Duitsland kan uitoefenen op grond van het bevolkingscriterium. Dat zou de Poolse regering, behept als zij is met anti-Duitse sentimenten, moeten aanspreken. Merkel kan een groots zoenoffer brengen. En de besluitvaardigheid van de EU gaat er ook nog een tikkeltje op vooruit.
Het is een doos van Pandora, die stemmenweging, maar misschien kan Merkel de Polen aan boord krijgen door het deksel een klein stukje op te lichten.
donderdag 21 juni 2007, 18:35 uur
met het smelten van de ijskap hebben we binnenkort in ieder geval geen last meer van de noordpolen.
donderdag 21 juni 2007, 22:39 uur
De Poolse houding ivm de stemmingweging en de geschiedenis van WOII is het ergste wat ik in jaren heb gehoord.Er zijn er bij wijze van spreken al voor minder in het Hof in Den Haag aangeklaagd.Erg heel erg.
vrijdag 22 juni 2007, 4:35 uur
Zover zijn we in Europa al gezonken: hebben we tenslotte de fundamentale Europese verdeeldheid van WO-I en WO-II, dankzij de EU, overwonnen, komt daar ten langen leste een Poolse onverlaat zijn WO-frustraties van tig jaar geleden in de Europese eenheidsstrijd werpen… En dan maar denken dat men in de wereld Europa serieus neemt…
vrijdag 22 juni 2007, 10:48 uur
Natuurlijk is de eis van Polen buiten proportie, maar het geeft duidelijk aan met welke sentimenten de Polen de Europese Unie benaderen. Wanneer je als natie in de loop van de geschiedenis voortdurend onder de voet bent gelopen, gemarginaliseerd en bruut bent onderdrukt wil je koste wat kost de pas verworven vrijheid verdedigen. De Polen zijn hier misschien iets te bruusk in, maar het past ons daar ook enige respect voor op te brengen. Nederland daarentegen, dat wellicht het meest heeft geprofiteerd van de totstandgekomen gemeenschappelijke markt handelt beschamend vanuit kortzichtige binnenlandse politieke redenen en zet haar geloofwaardigheid in de EU op het spel.
zaterdag 23 juni 2007, 7:59 uur
Uit de titel van dit bericht, uit Buitenwegs kwalificatie van de Poolse regering als ‘behept met anti-Duitse sentimenten’ of die van Ehren (‘een Poolse onverlaat met zijn WO-frustraties’), uit de grappenmakerij (‘noordpolen’) of de de overtrokken verontwaardiging (‘het ergste dat ik in jaren heb gehoord’), overal spreekt een volstrekte onwil uit het Poolse standpunt serieus te nemen. Heeft u al een inhoudelijke weerlegging gelezen? Ik niet.
Ten eerste valt mij op dat het Poolse standpunt in de media dikwijls verkeerd wordt weergegeven. Journalisten schrijven dat Polen meer invloed wil, meer stemmen. Dat is feitelijk onjuist. Ze verzetten zich tegen *verlies* van invloed, van stemmen. In het voorstel van Merkel gaat Polen er qua stemmen fors op achteruit, meer dan enige andere EU-lidstaat.
Ten tweede: waarom zou Polen dit verlies aan inspraak zomaar moeten accepteren? De huidige stemverdeling is sinds jaren van kracht, en is het resultaat van harde onderhandelingen in het recente verleden, waarbij Polen ook grote concessies aan de EU heeft gedaan (met name aan Duitse wensen, trouwens). Waarom zou het Merkel per se vrijstaan het resultaat van die onderhandelingen te bombarderen en de Polen nu een verlaging van het stemmenaantal door de strot te duwen? Polen heeft groot gelijk dit cruciale belang in de EU met hand en tand te verdedigen.
Ten derde is deze Poolse wens van veel groter belang dan bijvoorbeeld de Nederlandse houding tegen een EU-volkslied, of de Britse wens de EU-afgevaardigde voor Buitenlandse Zaken formeel geen minister te noemen. Als Nederland en Engeland al hun zin krijgen, dan dienen de Poolse bezwaren ook serieus in overweging te worden genomen.
Kortom, het is hoog tijd dat de EU laat zien Polen serieus te nemen als lidstaat. Daarbij past geen vooringenomenheid jegens Polen als zogenaamd christelijke gefrustreerde, die je met een koekje zou moeten kunnen paaien, en wie niets dan dankbaarheid past. Polen heeft een redelijke en belangrijke eis op tafel gelegd, en deze verdient een inhoudelijk debat, geen schampere opmerkingen van EU-afgevaardigden en andere politici.