Dat het verhaal over de Europese wet ter bescherming tegen de zon nog niet af is, bleek al uit de bijdrage van VNO/NCW-secretaris Koning. (Het vervolg van de Europese zonnebescherming)Komende maandag buigen de permanente vertegenwoordigers van de lidstaten zich er weer over.
Een nieuwe reactie die vanavond bij de mail zat, maakt duidelijk dat de `moederrichtlijn’ waarvan de zonne-richtlijn slechts een uitwerking is, evenveel (parlementaire?) aandacht verdient.

Van het interessante artikel in NRC 26-11 luidt de kop “Sorry, we zaten
langdurig te slapen”.

Ik vraag me af wanneer het Nederlandse parlement dan wel precies had moeten opletten. Zoals uit de jurisprudentie van de afgelopen decennia van het Hof van Justitie blijkt, zijn de consequenties van het Europees verdrag waarin een eigenstandige rechtsorde is gecreëerd nog onvoldoende bekend bij de nationale wetgevers. De Securitel-affaire, was die ook niet het gevolg van het veronachtzamen van het feit dat wij hebben te accepteren wat er aan
richtlijnen uit Brussel komt?
Op basis van het verdrag is er o.a. een kaderrichtlijn ter verbetering van de veiligheid en gezondheid van de werknemers op het werk vastgesteld. Op basis van deze kaderrichtlijnen zijn weer bijzondere richtlijnen vastgesteld. Deze ‘zonnerichtlijn’ is er hier een van.
Door deskundigen en lobbyisten, (misschien ook zij die een gat zien in de markt van middelen ter bescherming tegen het gat in de ozonlaag) en soms hobbyisten, uit de gehele Unie is zo onder leiding van de Europese Commissie een richtlijn opgesteld, die uiteindelijk wat is afgezwakt. Betekent deze
afzwakking, decentralisatie of subsidiariteitstoets nu dat de werkgevers hun werknemers minder hoeven te beschermen?
Nee, ik denk het niet. De verplichtingen zitten namelijk al in de kaderrichtlijn, de nadere uitwerking, de
informatie in de bijzondere richtlijnen. Ook zonder een zonnerichtlijn kan een werknemer een beroep doen op de beschermende maatregelen die nodig zijn om veilig en gezond het werk in de zon te doen.

Een voorbeeld van een Europese wet die Den Haag overviel kan ik u overigens wel noemen. Begin jaren ’90 was er een richtlijn Explosieven voor civiel gebruik. Door
deze richtlijn, in tegenstelling tot de zonnerichtlijn, was werkelijk
iedereen verrast. Maar hij diende wel met spoed omgezet te worden in
Nederlandse regelgeving. In korte tijd is toen door de diverse departementen een wetje gemaakt. Ik weet niet of het Nederlandse parlement hier moeite mee heeft gehad, maar dat doet er dan niet meer toe. Af en toe dringt het besef door dat men een groot gedeelte van de macht aan Brussel heeft afgestaan.

Mr. P.J. Hoos
Krimpen a/d IJssel

Theun Okkerse is niet de enige die gegrepen is door het probleem van de Europese vlag. Jaren geleden deed de architect Rem Koolhaas al eens een voorzet met zijn gestreepte vlag waarin alle nationale kleuren waren verwerkt, de zogeheten streepjescode (foto).

Maar ook het referendum van 1 juni blijkt het vlaggendiscours een nieuwe impuls te hebben gegeven. Naar aanleiding van de blog over Okkerse (Europese vlag zakt op verjaardag voor examen) mailde Hans Kruit mij:

,,Uit die referendumuitslag kon ieder wel enkele duidelijke beleidsconclusies van zijn/haar gading vinden. Zo trokken wij als grafisch ontwerpers de conclusie dat er iets met de Europese vlag loos is. Wij zijn daarom niet verbaasd dat de genoemde test (van Okkerse, KV) dit ook (wetenschappelijk?) bevestigt.”

Op de site www.picobelleuropa.nl van Kruit cum suis wordt inmiddels ook met een eigen vlag geexperimenteerd en kritiek geleverd op de bestaande vlag.

,,Volgens de officiële uitleg van de EU is het cijfer twaalf een symbool van perfectie, volledigheid en eenheid. Maar zo krijg je nooit het gevoel van een Stars en Stripes, waarvan de vorm ooit met iedere nieuwe staat meegroeide. Nee, de sterren zijn fout voor Europa. Ook niet onderscheidend genoeg. Alle grootmachten doen al iets met sterren. Het Europese kringetje is te leeg en te iel en ook de symboliek te onduidelijk. Want mensen denken toch: welke ster is nou precies van ons?”

De oplossing van Kruit?

,,Die stippen veranderen we dus in een stevig cirkelgebaar. Daar kan je lekker mee aan het werk. Maak een cirkelvormig gebaar. Zoiets als Churchill die met z’n vingers victory verkondigde, maar dan als duim en wijsvinger in een cirkel, zo van picobello! Kijk, dan heb je een teken waar je een goed gevoel in kan leggen. Dat staat ook veel mooier, een duidelijk symbool, een mooie ronde EurO, met een gat in het midden.”

Drie maanden geleden besloot het Europees Parlement de bescherming tegen schadelijke effecten van de zon aan de lidstaten over te laten. Afgelopen zaterdag schreef ik er een artikel over in het kader van de discussie over een actievere bemoeienis van het parlement met Europese regelgeving.

Naar aanleiding van het stuk ontving ik een email van VNO/NCW secretaris Bob Koning. Die laat zien dat met het parlementair besluit de saga van Europese zonnebescherming nog niet ten einde is.

Geachte heer Versteegh,

Met belangstelling heb ik uw artikel gelezen over wat u de zonnerichtlijn noemt.

In aanvulling daarop kan ik u het volgende meedelen.

De Europese Commissie (EC), de Raad van Ministers en het Europees Parlement (EP) hebben inmiddels met elkaar overleg gevoerd over de door het Europees Parlement aangenomen amendementen, waarvan het belangrijkste amendement inhield dat de bescherming van werknemers op nationaal niveau geregeld zou moeten worden.

Volgens de EC heeft dit wettelijke en politieke implicaties. Maar omdat de vertegenwoordigers van het EP hebben uitgesproken dat de Europese Kaderrichtlijn (89/391/EEG) alle risico?s dekt, ook die welke niet apart in een richtlijn zijn genoemd, en omdat bovendien artikel 137 van het Verdrag van Amsterdam moet worden gevolgd (betreffende vaststelling van Europese richtlijnen voor de bescherming van werknemers tegen veiligheids- en gezondheidsrisico?s op het werk), heeft het EP besloten het zonlichtamendement in te trekken en heeft de EC besloten, de zonlichtbepalingen uit de richtlijn te schrappen.

Op 5 december a.s. zal de zogeheten COREPER (=Comité des Réprésentatives Permanents) de definitieve tekst van de richtlijn vaststellen. Dan zal de richtlijn alleen nog maar betrekking hebben op straling afkomstig van kunstmatige bronnen. De titel zal dan ook worden aangepast: ? bescherming van werknemers tegen de risico?s van blootstelling aan kunstmatige optische straling.

Zijn werknemers daarmee verder onbeschermd tegen zonlicht? Nee, want in enkele richtlijnen, bijvoorbeeld de arbeidsplaatsenrichtlijn (89/654/EEG) en de richtlijn tijdelijke en mobiele bouwplaatsen (92/57/EEG), is al voorgeschreven dat de werkgever in de risico-inventarisatie en ?evaluatie met ongunstige weersomstandigheden rekening moet houden.

Met vriendelijke groet,

Bob Koning
Secretaris arbeidsomstandigheden VNO-NCW

Vlagliefhebber Theun Okkerse stuurde een interessante vlaggentest. ,,Een paar jaar geleden”, zo mailt hij ,,zag ik de Europese vlag op een motorjacht wapperen. Ik herkende hem niet, het was een donker vlak. Een Nederlandse vlag die op dezelfde afstand op een zeiljacht te zien was, herkende ik wel.”

Toen Okkerse op 17 november in de krant las dat de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, de 50-jarige Europese vlag roemde als ‘een symbool van eenheid, solidariteit en streven naar harmonie’, dacht Okkerse: ,,Hierin zal hij gelijk hebben, in brede kring wordt de vlag zo gevoeld. Maar is de vlag als vlag een sterke vlag? Daar heb ik mijn twijfels over.”

Hij bedacht een zesdelige test die het onderscheidend vermogen van vlaggen weegt. De Europese vlag komt er niet bepaald goed uit naar voren, de Nederlandse vlag overigens wel.

Kan een blogger een paginagrote advertentie in de International Herald Tribune betalen? De Italiaanse komiek Beppe Grillo (foto) kennelijk wel, al wordt hij geholpen door ,,duizenden Italiaanse burgers”.

Grillo prijkt vandaag in de IHT met zijn blog op pagina 7. Hij vraagt zich af of er een ander land ter wereld is dat veroordeelde criminelen tot het parlement toelaat. En zo ja, of dat land zich dan even bij hem wil melden. ,,Dan stel ik een twinning project voor”, en wel met Italië.

Grillo’s thuisland heeft namelijk 23 veroordeelde criminelen in het nationale en het Europese parlement zitten, met als prominentste lid Umberto Bossi van de Lega Nord. De europarlementariër werd 13 juni 1998 veroordeeld in een smeergeld-affaire. Naar verluidt is de flinke afvaardiging van veroordeelden in beide parlementen reden waarom Italië zich lange tijd verzette tegen invoering van het Europees arrestatiebevel.

Grillo weet komiekkunst met bloggersmacht te combineren. In 2001 baarde hij opzien met zijn oproep aan Italiaanse burgers om hun aandelen Parmalat van de hand te doen. Hij deed dat korte tijd voordat dat bedrijf na grootscheepse fraude instortte. Half januari 2004 moest Grillo zich zelfs bij de officier van justitie melden die de zaak-Parmalat onderzocht. Waarom hij wel en de centrale bank, de financiële pers en de investeerders niet wisten dat Parmalat op de rand van de afgrond stond?

Kennelijk kent Grillo zijn weg in het bedrijfsleven, reden genoeg om hem in de gaten te blijven houden. Misschien ontpopt hij zich tot blogger die, in navolging van zijn Amerikaanse collega’s, een politieke factor in Europa wordt.

Een begin van overeenkomst is er al: net als veel Amerikaanse bloggers is Grillo boos op de MSM (Main Stream Media). De grote internationale kranten weigerden tot nog toe de namen van de veroordeelde Italiaanse parlementariërs te publiceren.

Op de subsidiariteits-trilogie ontving ik de volgende reactie.

Geachte heer Versteegh,

In uw weblog snijdt u een aantal onderwerpen aan die mij na aan het hart liggen. In subsidiariteit 3. heeft u het over het Engels als voertaal. Ik heb daar toevallig een week geleden ook een lans voor gebroken.

Subsidiariteit is best lastig, inderdaad. Maar u doet er wat badinerend over en sluit aan bij de borrelpraat die er over Brussel wordt uitgestort. Wat er uit Brussel komt is niet zaligmakend, maar heel erg veel van die regels zijn zeker de moeite waard. Maar dat is een ander onderwerp. Nu alleen De taal.

Ik heb pas een terugkomdag van ambtenaren die in Brussel werken meegemaakt. Als anecdote werd verteld dat degene die de agenda kan bepalen, ook wel eens een andere werktaal hanteert als hij weet dat een van de aanwezigen die taal niet goed machtig is. De ambtenaar die de stukken in het Engels heeft (bestudeerd), kan dan bv niet overweg met een discussie die opeens in het Frans over het onderwerp wordt gevoerd. De verplichting om de gehele brusselse/luxemburgse bureaucratie in één taal te laten werken voorkomt dit soort problemen.
Welke taal dat dan moet zijn? Vroeger was het Latijn, en nu denk ik inderdaad dat het Engels moet zijn.
Omdat er nu 20 of 21 officiële talen zijn in de EU moeten massa’s papier vertaald worden. Wat een werk, wat een kosten! En met 3 werktalen is het toch ook nog lastig werken. Men moet dus tot 1 werktaal komen. Natuurlijk moeten de ambtenaren hun talen goed kennen, maar het meest werkbare is toch dat ze naast hun moedertaal in ieder geval één taal op een zeer hoog niveau kunnen spreken, lezen en schrijven.

Als we in de EU de mensen die taal zouden laten kiezen, dan denk ik dat het Engels zal worden, hoe mooi die andere talen ook zijn.
Het is natuurlijk een probleem dat de Engelsen hiermee het meest gebaat zijn. Die zullen dan in ieder geval om in Brussel te mogen werken één andere taal op hetzelfde niveau moeten leren als de niet Engelstaligen hun Engels. En misschien is er nog iets te verzinnen om de Fransen, Duitsers en anderstaligen tegemoet te komen. We komen al een heel eind in die richting door alles wel in de EU-talen beschikbaar te stellen op de EU-websites (van al dat vertalen kom je dus niet los), zodat iedereen mee kan lezen met wat in Brussel wordt bekokstoofd.

Best lastig die Europese Unie, maar nu is het even de subsidiariteit van Brussel, over een tijdje weer het primaat, omdat alleen op die schaal de problemen aangepakt kunnen worden.

Met vriendelijke groet,
Erik Fontijn

Grappig toch. Uitgerekend de twee landen die als het meest eurosceptisch bekend staan, worden in een pas verschenen Europa-studie ten voorbeeld gesteld aan Nederland.

Denemarken en het Verenigd Koninkrijk mogen dan niet keurig pro-Europees zijn, bij de omzetting van Europese regels in nationale wetten zijn ze juist de beste leerlingen van de Europese klas. In tegenstelling tot Nederland hebben ze geen grote achterstanden bij deze omzetting, zo blijkt uit een vergelijkende landenstudie binnen de EU.

Sinds dit weekend staat het stuk – geschreven door de Leidse hoogleraren Steunenberg en Voermans – eindelijk op de site van het Wetenschappelijk Onderzoek en Dokumentatiecentrum van het ministerie van Justitie.

Eindelijk, omdat dat enkele weken eerder ook al had gekund. Naar verluidt hadden de departementen van Justitie en Buitenlandse Zaken ruzie met elkaar over het rapport. En ruzie leidt meestal tot vertraging.

Beide departementen vinden van elkaar dat ze het voortouw moeten nemen bij de verbetering van de omzetting van Europese in nationale richtlijnen. Buitenlandse Zaken vindt het niet leuk elke keer de zwarte piet te krijgen als Nederland achterstanden oploopt bij de omzetting. Justitie zegt echter niet alle departementen aan een touwtje te hebben die traag zijn bij de implementatie van Europese regels. Eerst was de grote vertrager vooral het departement van Verkeer en Waterstaat, nu is dat Financiën.

En zo legt Europa voor de tweede keer in korte tijd een zwakheid in het Nederlandse openbaar bestuur bloot. Een paar weken geleden constateerde de Raad van State al dat de premier in de huidige structuur te weinig mogelijkheden heeft om de belangen van Nederland in Europa goed te verdedigen (zie hieronder: De pijn van Buza)

Het rapport van Steunenberg en Voermans maakt overigens geen duidelijke keuze tussen Justitie en `Buza’. Het wijst vooral naar de Tweede Kamer die beter haar best moet doen bij de implementatie.

In het bedrijfsleven bestaan tenminste twee verschillende visies op Europa, zo blijkt uit het laatste nummer van het werkgeversblad Forum. De ene stroming zegt dat ondernemers veel baat hebben (en hebben gehad) bij de interne markt, en dus actief moeten helpen de Europese eenheid te bevorderen. Dit kamp wordt aangevoerd door Wisse Dekker, oud-topman van Philips en oprichter van de European Round Table for Industrialists.

De andere stroming stelt dat Europa puur een zaak is van de politiek. Politici moeten ervoor zorgen dat de EU goed draait, en ondernemers hun winsten kunnen maken. Dat de verzorgingstaat verder wordt gesaneerd, staatssteun wordt verboden, vrij verkeer van kapitaal wordt vergemakkelijkt, etcetera, is eveneens de taak van politici. Deze opvatting huldigt Ernest-Antoine Seillière (foto), sinds juli voorzitter van Unice, de organisatie van Europese werkgevers. ,,Het is niet de verantwoordelijkheid van ondernemingen om Europa op te bouwen”, zegt hij in Forum.

Tot welk kamp zou Hans Wijers behoren, oud-minister van Economische Zaken en topman van AKZO? Hij werd dit voorjaar vergeefs benaderd door Buitenlandse Zaken voor een prominente plaats in het ja-kamp voor de Europese Grondwet. Zijn weigering frustreerde veel ambtenaren daar en veroorzaakte – zeker na het échec van 1 juni – tandengeknars over ?ondankbare topmanagers.’

Stel nou eens, zei Gareth Davies vandaag in de Ridderzaal in Den Haag, dat Brussel zou besluiten dat Engels overal in de Unie de voertaal wordt. Niet tegensputteren, zouden de Brusselse bureaucraten tegen de lidstaten zeggen. Engels vergemakkelijkt het vrij verkeer van personen, kapitaal en goederen.

Toch?

Nu Europa in de loop der jaren in naam van dat zelfde beginsel zeer uiteenlopende maatregelen genomen heeft (beperking van kromming van bananen, verbod op ladders voor glazenwassers, bescherming tegen (zonne-)stralen) kan verplicht Engels voor iedereen er toch ook nog wel bij? Vrij verkeer is – net als subsidiariteit – een rekbaar begrip, waarin men zoveel of weinig kan stoppen als men zelf wil, aldus Davies, docent Europees recht in Groningen.
Wat de één ,,natuurlijk” een taak voor Europa vindt en een uitvloeisel van de vrijheid van verkeer, zal de ander absurd superstaatdenken vinden.

Sterker nog, wat ik in 1992 absurd vond, ben ik meer dan tien jaar later juist heel positief gaan waarderen, zo reageerde de Deense parlementariër Steen Gade tijdens de conferentie. Hij vertelde dat hij in 1992 met overtuiging mee had gevochten in het nee-kamp tegen het Verdrag van Maastricht. Gade en zijn nee-makkers wilden niet dat Denemarken zijn autonomie zou opgeven op het gebied van Buitenlandse en Defensie-politiek. Het nee-kamp won nipt.

Inmiddels marcheren er in het voormalig Joegoslavië Deense soldaten rond – onder VN-vlag. Ze helpen daar de fragiele vrede bewaken (foto). Maar het VN-mandaat liep af, en werd vervangen door een EU-mandaat. De Denen moesten terug naar huis, en wel als gevolg van Gades succesvolle actie uit 1992. Maar dat wilde hij helemaal niet. De Deense parlementariër is inmiddels veel positiever over de Europese defensie gaan denken. Wat in 1992 een prachtig, maar ook een beetje theoretisch geval van subsidiariteit leek (Laat Denemarken zijn eigen defensieboontjes doppen) ligt anno 2005 een stuk anders.

Best lastig, subsidiariteit.

Simon Hix, een jeugdig ogende hoogleraar van de London School of Economics, hield vanmorgen twee rijbewijzen omhoog. Het ene kaartje was het Britse rijbewijs waarmee hij in de hele Europese Unie kan rondrijden. Het andere kaartje was zijn Californische rijbewijs waarmee hij alleen in Californië terecht kan, maar niet in andere Amerikaanse staten.

Hix, één van de sprekers tijdens de Brits-Nederlandse sub-si-di-a-ri-teitsconferentie, wilde hiermee het volgende zeggen: Europa is al veel meer geïntegreerd dan iedereen denkt.

Dat klinkt mooi (althans voor wie het pan-Europees ideaal aanhangt), maar het is niet mooi voor al degenen die in subsidiariteit geloven. Want als Europa inderdaad op veel gebieden al een eenheid is, één blok vormt, dan komt subsidiariteit neer op krabben in dat blok beton. Het is heel moeilijk om taken van Europa (terug) over te hevelen naar de lidstaten. De dominantie van Brussel is daarvoor te groot. Geen wonder dat al lang over subsidiariteit wordt gepraat, maar het weinig wordt gepraktiseerd.

Begin nou eerst maar eens, zei Hix tegen de meer dan honderd verschillende parlementariërs uit de hele Unie, om je wat meer met Europese wetsvoorstellen te bemoeien. Dan druppelt de discussie daarover steeds meer door naar burgers en maatschappelijke organisaties. Die raken dan in elk geval wat meer geïnformeerd over hoe Europa in elkaar zit. Dat is al heel wat.

En dan pas kan het echte werk beginnen: de politieke discussie over de vraag wat wel en wat niet aan Europa moet worden toevertrouwd.