Witte zwanen, zwarte zwanen
Het eurocrisisblog houdt op te bestaan, maar de problemen in de eurozone zijn nog lang niet voorbij. Ter afsluiting een verhaal over witte zwanen en zwarte zwanen.
Het is crisis en het blijft crisis. De economieredactie van NRC Handelsblad startte een half jaar geleden dit eurocrisis-weblog met de intentie om de gevolgen van de Griekse schuldencrisis intensiever te volgen. Inmiddels is de aandacht van de wereld verschoven naar Ierland. De afgelopen maanden werd het crisisnieuws in de eurozone zo nu en dan verdrongen door positieve berichten, zoals het aantrekken van de Duitse economie, maar nooit voor lang.
Ons weblog houdt er mee op, maar de crisis niet. Al meer dan drie jaar leven we in crisistijd. Toen meerdere banken in augustus 2007 vanwege liquiditeitsproblemen geld moesten lenen van hun centrale banken, bleef de malaise nog beperkt tot de financiële sector. Door stagnerende bestedingen van bedrijven en burgers sloeg de bankencrisis over op de rest van de economie. En nu zijn overheden door hun stimuleringsuitgaven in een schuldencrisis beland. Wat zal de volgende fase van de supercrisis zijn?
Ook als de huidige crisis ten einde komt, zal de daaropvolgende periode van rust niet eeuwig duren. We zullen steeds vaker een economische crisis doormaken, met steeds ingrijpender gevolgen, zegt de professionele zwartkijker Nouriel Roubini, econoom en voormalig adviseur van president Clinton. Roubini waarschuwde in september 2006 al dat de Verenigde Staten waarschijnlijk aan de vooravond stond van een nog nooit vertoonde duikvlucht van de huizenprijzen, gevolgd door een scherpe daling van het consumentenvertrouwen en, uiteindelijk, een diepe recessie. Inmiddels hebben we nog een paar gebeurtenissen kunnen toevoegen aan zijn onheilsprofetie.
Roubini publiceerde eerder dit jaar het boek Crisis economics, met de omineuze ondertitel a crash course in the future of finance. Economische crises hebben volgens hem de toekomst. Het zijn geen onverwachte uitzonderingen, maar voorspelbare fenomenen met een herkenbaar patroon. In tegenstelling tot mede-econoom en boekenschrijver Nassim Nicholas Taleb vergelijkt Roubini een crisis niet met een zeldzame ‘zwarte zwaan’ die onverwacht komt aanvliegen, maar met de veelvoorkomende witte zwaan. Zoals we weten zwemmen zwanen zelden alleen.
De vraag is welke crisis zal volgen op de huidige schuldencrisis. Op de G20-top deze week in Seoul stond een aantal onderwerpen op de agenda die, zonder ingrijpen, de bron zouden kunnen vormen van een volgende crisisfase. Wat ooit begon als een kredietcrisis zou kunnen uitmonden in een protectionismecrisis, een valutacrisis of een obligatiecrisis. Ook een kwakkelcrisis is niet ondenkbaar, gezien de terugval van de Nederlandse economie die vrijdag bekend werd. Met andere woorden: het blijven nieuwswaardige tijden in de eurozone en de rest van de wereldeconomie. Ook zonder dit blog.
Abonneer je hier op de
woensdag 17 november 2010, 16:40 uur
Het is niet juist om nu met het blog op te houden aangezien de media nog te weinig aandacht besteden aan werkelijke oplossing der problemen. Dat dit niet gebeurt komt doordat zulke oplossing minder gunstig is voor hoogopgeleiden en veelverdieners. Die hebben de macht over de pers, de radio en de televisie, terwijl op de universiteit de professor geen concurrenten wil met andere ideeen omdat zijn overmatig betaald baantje dan in gevaar komt.
De crisis in Amerika ontstond doordat Washington wel aan elke burger een mooi huis gunde maar niet bereid was om te voldoen aan de hiertoe noodzakelijke voorwaarde: het herverdelen van inkomens, die thans zeer ver uiteenlopen, door goedbetaalde arbeid in de betere banen toegankelijk te maken voor gegadigden die anders alleen maar slecht en onderbetaald werk kunnen krijgen.
Hiertoe moet iedereen een redelijk goede opleiding ontvangen en dat zal toch wel het geval zijn nu er een verplichte schoolduur van minstens tien jaar geldt.
Voor zover bij herverdeling van werk er nog teveel ongelijkheid resteert kan er met belastingheffing gecompenseerd worden volgens overdrachtsnormen.
Deze week kwamen er cijfers over wat inwoners van gemeenten aan inkomen hebben. Achterblijven ondermeer dorpen rond de Groninger aardgasbel. Ooit zeiden de politici dat de aardgasprijs laag moest blijven zodat iedereen ervan kon profiteren. In de practijk worden alle kamers der villa’s te Wassenaar voor een spotprijs verwarmd terwijl de zwerver in de kou blijft. Als dit goed liberaal beleid is hoeft Rutte er niets aan te veranderen. Er zijn evenmin tekenen dat het kabinet wat wil doen aan de onevenredige machtsconcentraties in het bedrijfsleven en bij de overheid (old boys netwerk, buitensluiting als je niet bij een politieke partij hoort), welke de begunstigden zeer veel financieel voordeel opleveren. Laat staan dat er nu al strafvervolging komt tegen Trix Amsberg, omdat zij als staatshoofd de wet niet handhaaft (bijv. art 3 der Grondwet welke eerlijke open sollicitatitieprocedures impliceert) en nota bene het Internationale Verdrag op Burgerrechten schendt, in welk ondertekend stuk art 1 der Verklaring van de rechten van de mens de facto centraal staat.
Groen Links en D66 zouden eens wat anders moeten doen (namelijk aan het bovenstaande aandacht besteden) dan een relatie tussen volwassenen -de vrouwen leerden aan om met dodelijke wapens om te gaan en waren daartoe streng gekeurd- bestempelen als ontucht terwijl het slechts ging om een overtreding van een dienstregel. (Het woord ontucht -zoals dat in de samenleving opgevat wordt en niet als misplaatst woord in een juridisch stuk dat verouderd is en niet gecorrigeerd werd- koppelen aan de PVV-er Lucassen kan voorgelegd worden aan de rechter met eis tot schadevergoeding).
woensdag 17 november 2010, 16:54 uur
Het zijn nogal wat crises, waar we een voorvoegsel bij hebben. Maar als we nu niet alleen naar de huidige EU van 27 lidstaten kijken, maar naar het geo-politieke Groot Europa gelegen binnen haar natuurlijke grenzen van de Noordelijke IJszee, Siberie, Sahara en Noord Atlantische Oceaan dan zien we een in beginsel zelfredzaam gebied, dat bijna volledig voldoet aan de wet van Eenheid van Arbeid, Basismaterialen en Technologie; een gebied, dat in de afgelopen jaren politiek steeds nauwer is gaan samenwerken; lees in staat bleek terrorisme aardig het hoofd te bieden, oorlogssituaties te bedwingen en eigenlijk de financieel econmische crisis redelijk op te vangen.
Natuurlijk moet de komende jaren de EU organisatie op de schop; begin maar eens met het organiseren van een Middenbestuur en het binnenhalen van de Russophone en ook Turkophone gebieden. Natuurlijk moeten de Ipigs stevig aangepakt worden etc etc.
En als dat onder de zwanenzang van de huidige lidstatelijke structuur gaat, mijn zegen kun je krijgen.
Nee hoor, dankzij al die crises gaat het gewoon de goede kant op: dwz Europa staat straks (en dus ook nu) stevig op de kaart.
woensdag 17 november 2010, 16:59 uur
“En nu zijn overheden door hun stimuleringsuitgaven in een schuldencrisis beland. Wat zal de volgende fase van de supercrisis zijn?”
Antwoord: langdurig sappelen. Dat komt ervan als je meer geld uitgeeft, dan je hebt.
woensdag 17 november 2010, 17:33 uur
Om een valuta-crisis te voorkomen is het zinvol de valuta te koppelen aan de levensstandaard:
Een ieder heeft recht op een levensstandaard die hoog genoeg is voor de gezondheid en welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder begrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.
Deze woorden zijn afkomstig van art. 25 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
Op deze manier wordt een juiste waarde toegekend aan de valuta.
Peter Peereboom
Hurdegaryp.
donderdag 18 november 2010, 02:29 uur
Vóór de komst van de antibiotica was in de geneeskunst de crisis bekend als een verschijnsel van de longontsteking: na drie weken werd de patient beter of ging dood. Het Griekse woord betekent dan ook: beschikking, keerpunt. Europa is net een longontstekingslijder die steeds net genoeg medicijnen krijgt om niet dood te gaan maar tenauwernood in leven blijft: een chronische patient. Een vermoeiend en ook treurig gezicht! Elke dag op TV ernstige politici, deskundigen en journalisten die verslag uitbrengen van de toestand van de zieke en zijn behandeling. Een testimonium paupertatis dat dit rijke werelddeel het zover liet komen: door hebzucht, pseudodemocratie, schijnheiligheid en wanbeheer.
donderdag 18 november 2010, 15:24 uur
Als deskundigen en journalisten zich zo makkelijk neerleggen bij deze chronische crises, dan zullen over niet al te lange tijd alle zwanen stervende zijn. Blijkbaar ontbreekt hun de denkkracht en/of de kennis om analyses te maken laat staan om oplossingen aan te dragen. De daadkracht ontbreekt hiervoor. Ook voor vooruitzien; zij maken zij zich blijkbaar geen zorgen over welke invloed deze economische crises hebben op b.v. de democratie in deze (voormalige?) welvaartslanden; zie http://weblogs.nrc.nl/wereld/2010/11/17/grote-inkomensverschillen-ondermijnen-democratie/
vrijdag 19 november 2010, 12:34 uur
Is het vreemd dat nu er geen daadwerkelijke oplossing blijkt te zijn voor de crisis, de NRC maar stopt met dit blog?
Mijns inziens niet, want dit fenomeen is haast menselijk zou ik haast zeggen.
Toen ik in 1981 schreeuwde dat de wereldsamenleving alle aspecten van kanker met zich droeg werd ik verketterd.
Kortgeleden schreef ik een brief aan Prof.Eiffinger, die de wanhoop ook nabij was na de laatste beslissingen van de FED als zijnde de laatste fase van deze terminale ziekte.
Hij was verbaasd en verder werd het stil.
Ik laat aan de redactie van de NRC deze brief hier gepost de toets van de censuur kan doorstaan.
Mijn naam is Siegfried Bok en ik volg Uw commentaren omtrent het crisisbeleid op RTLZ al enige tijd.Ik deel Uw mening dat de toekomst van de geldwereld mede door de recente beslissingen van de FED zeer beangstigend zijn, maar wel vanuit een heel andere gezichtshoek.
Het is dan ook met enige schroom dat ik U als hoogleraar economie schrijf daar ik mijn wetenschappelijk leven slechts aanvankelijk weidde aan research omtrent de economie van het lichaam in de hoop inzage te krijgen in het fenomeen ziekte in het algemeen en kanker in het bijzonder.
Ik was arts/chirurg en waarschijnlijk door erflast gedreven beangstigde mij het gevoel dat wij met de huidige geneeskunde op de verkeerde weg zaten, aangezien de ziekte-incidence gelijke tred hield met het aantal dokters.
Halverwege die studie [ik spreek over de de beginjaren 90] bekroop mij het angstig gevoel dat onze wereldsamenleving veel weg had van de ziekte kanker, waarin onder andere de kankercel steeds rijker werd gevoed ten koste van de rest van het lichaam.
Mede door een lezing op een internationaal congres in 1981 raakte in in discrediet van de KNMG en de Staat met een lezing ”Cancer, it’s like economy”.
Dit had voor mij het gevolg dat ik uit het conventionele medisch kartel stapte en een overstap maakte naar een meer alternatieve geneeskunde: de electro-acupunctuur.
Achteraf bleek dit de beste stap in mijn leven, daar ik toen niet alleen inzage kreeg waarom de mens steeds zieker werd, maar tevens hoe ziekte in het algemeen en kanker in het bijzonder alles te maken had met iets dat wij noemen ”erflast”.
Het is een genetische deformatie, die het gevolg is van erfelijk overdraagbare ”overlevingsdriften” gekenmerkt door goed/kwaad beleving.
Dit fenomeen is werelds bekend als karakter.
Deze disharmonieen worden uiteindelijk zo groot dat men moet spreken van een echt defect in het functioneren van lichaam en geest.
Met andere woorden: Onze lichamelijke ziekte is in eerste instantie een geestelijke disharmonie.
Met andere woorden: De verkankering van de wereldeconomie is een ziekelijke geest van de mens met als typisch kenmerk ”alsmaar rijker willen worden” ten koste van minder bedeelden in de wereld.
Een van de meest in het oog springende overeenkomstige aspecten van kanker en de verkankerde wereldsamenleving is het aspect recycling.
Zoals in de vrije natuur geen afval wordt geproduceerd, zo is dit ook in het gezonde menselijk lichaam.
Zoals recycling een ultimate poging is het leven te rekken, zo bleek kanker ook een ultimate poging van het lichaam om het leven te rekken.
Vreemd maar waar en vanwege de steeds groter wordende weerstand vanwege deze tegendraadse en/of omgekeerde visie met bewijslast stopte ik mijn ”doktersgeklungel” om te zoeken naar iets wat de Oudheid ons naliet, namelijk ”Alle cycli in het Al zijn elkaars gelijke en gebeuren tezelfdertijd”.
Met andere woorden: de epidemische vorm die kanker heeft aangenomen staat niet los van de verkankering van de wereldeconomie, maar ook niet met de epidemie die de mensheid nu ten koste van de natuur inneemt.
Tenslotte bleken deze cycli volkomen synchroon te lopen met sterretijden of aeonen.
Iedere cultuur bleek na verder graven in oude geschiedenis als laatste fase een fase van recycling te hebben, waarna zelfvernietiging door oorlog die cultuur te gronde richtte.
Maar nu het laten draaien van de geldpers door de FED.
Is dit ”toevallig” niet identiek als dat men nu bij terminale kanker-patienten hyperalimentatie als palliatieve therapie toepast?
Ook hier deed ik onderzoek naar en het bleek dat daardoor de kankercel nog verder kon evolueren in zijn kwaadaardigheid en dit is wat ons uiteindelijk een oorlog doet ontketenen.
Die oorlog begint nu al met een handelsoorlog en/of ”protectionisme” na jarenlange zogenaamde ”vrije markt-economie”.
Stond dit alles niet letterlijk in de Bijbel beschreven als o.a. ”hoogmoed voor de val”?
Betekent dit niet dat onze toekomst in de sterren geschreven staat en dus voorspelbaar is?
Mocht U echt geinteresseerd zijn in deze materie naar aanleiding van onze wereldcrisis dan vraag ik U de video hierover op http://2012.jazeg.nl te bekijken, waarin ik dieper inga op dit multifactoriele onderwerp en de zin van dit evolutieproces.
Siegfried Bok.
zondag 28 november 2010, 13:09 uur
De zwarte zwaan is het schrikbeeld van een onverwachte situatie, die onze modellen en gedachten achterhaald maakt. Econometrische modellen beschrijven of voorspellen economische grootheden door gebruikmaking van tijdreeksen over het verleden. Als je weet hoe de ontwikkeling van het BBP in het verleden is geweest, afhankelijk van de wereldhandel, consumentenvertrouwen enz. enz., dan kun je daar een model mee maken dat de ontwikkeling in de toekomst kan beschrijven. Iets soortgelijks heb je voor financiële mixproducten. Op grond van metingen uit het verleden kun je een mix maken die weinig gevoelig is voor allerlei fluctuaties in de economische omstandigheden. De modellen geven een veilig gevoel.
Geen enkel model echter kan buiten de realiteit treden van de gebruikte tijdreeksen. Als op zeker moment, bijvoorbeeld, het bankwezen roekeloos is met zijn reserves, heb je een situatie die nieuw is. Zoiets zit niet verwerkt in je modellen. De modellen worden onbetrouwbaar. Dan breekt de pleuris uit. Financiële producten blijken onberekenbare risico’s te bevatten. De macro-ontwikkeling laat zich niet meer doorrekenen. De zekerheden van modellen, kortom, vallen weg.
De waarschuwing voor zwarte zwanen is dan ook altijd nuttig. Vertrouw nooit te veel op modellen, maar gebruik ook je boerenverstand. Elke zwarte zwaan, een onverwachte wending, kan modellen subiet onbetrouwbaar maken. Voor prudentie en degelijkheid zijn modellen geen alternatief.
woensdag 1 december 2010, 01:55 uur
Een heel raar moment om met dit blog op te houden. Wie verzint zoiets. De eurocrisis is dieper dan ooit en er wordt ook meer onzin over verkondigd dan ooit.
Aan de andere kant: Wie verzint zoiets, na de blog-bijdrage De FED als geldmoordenaar, waarin het begrip pecunicide werd gelanceerd, was dit ook eigenlijk weer erg logisch. Wie verzint zoiets stoms! ook totaal ‘misguided’. Een van de essentiele morele devaluaties die tot de kredietcrisis leidden was het in de financiële sector heersende idee dat geld belangrijker is dan mensenlevens.
DE lancering van het idee dat geld vermoord kan worden staat dan ook volledig voor de ontsporing van de mensen in de financiele sector.
Als je zo demagogisch bezig gaat, omdat de geldschepping naar je zin wat te hoog uitvalt, dan verdien je niet anders dan dat verantwoordelijke redacteuren de stekker er uit trekken.
Get real! Wie geld en mensenlevens op één lijn stelt verdient niet beter.
Overigens over deze blogbijdrage: De volgende fase van de crisis is voluit in aantocht. Waar in 1929 de economische crisis, met economische krimp, onmiddelijk volgde op de financiële krach, is nu door verstandig economisch beleid tijdelijk partieel herstel opgetreden.
Dit herstel wordt echter de nek omgedraaid door sterke reactionair rechtse economische sentimenten, die de OESO-landen alsnog een 30er-jaren stijl economische crisis in drukken door een 30er-jaren stijl economisch krimp-beleid te forceren. (zie hiervoor bijvoorbeeld ook de idioterie over pecunicide) De EU loopt hierbij voorop met een dieptepunt in economisch denken, die niet alleen de Europese economie, maar ook de Europese samenwerking in gevaar brengt.
Als men wil nalezen hoe het werkt: zoek eens op het onderwerp ‘de crisis van 1937′. Daarin wordt beschreven hoe Roosevelt met bezuinigingen het succes van zijn New Deal-politiek zelf in gevaar bracht op basis van adviezen en druk van de financiele sector in die tijd en hoe hij op tijd op deze fout terug kwam.
Als we toegeven aan het idee dat het redden van EU-landen in moeilijkheden ons geld kost, in plaats van dat het ons voor grotere economische schade behoedt, dan kunnen de EU-landen één voor één als dominostenen omvallen.
woensdag 8 december 2010, 13:01 uur
@ Siegfried Bok, als de oorlog is begonnen, waar kunnen we naar uitkijken heer Bok?
Voorspel de toekomst alstublieft!