De eurocrisis heeft ook politieke gevolgen. Vandaag blogt opinieredacteur Mark Beunderman over een van de belangrijke ontwikkelingen van deze crisis: de emancipatie van Duitsland op het politieke toneel.

Nog niet zo lang geleden gold Duitsland als een door historisch schuldbewustzijn gedreven land, altijd bereid om macht af te staan aan Brussel en in de buidel te tasten voor de Europese zaak.

Maar in zijn opstelling in de eurocrisis is het land dit jaar herhaaldelijk egoïsme of zelfs ‘nationalisme’ verweten. Eerst traineerde bondskanselier Merkel begin dit jaar wekenlang een EU-reddingspakket voor Griekenland. En vorige maand klonk in Europese hoofdsteden veel kritiek op Berlijn omdat het eenzijdig  – zonder overleg met Europese partners – een verbod op naked short-selling had uitgevaardigd.

Nu is er een weer een reden voor irritatie over de nieuwe Duitse eigengereidheid. Op de opiniepagina van NRC Handelsblad bekritiseert de Britse econoom Simon Tilford, verbonden aan de pro-Europese denktank Centre for European Reform, het besluit van de regering-Merkel om sterk te gaan bezuinigen.

De besparingen van 80 miljard euro – de grootste bezuinigingsronde in Duitsland ooit – zijn misschien wel goed voor Duitsland als exportnatie, schrijft Tilford, maar ze dempen wel de groei in de eurozone als geheel.

“Volgens bondskanselier Merkel zullen de bezuinigingen op de begroting de Duitse concurrentiekracht verhogen (en daarmee de exportsector een impuls geven). Kortom: de Duitse economische groeistrategie berust op een verdere toename van de export ten opzichte van de import”.

Maar andere landen in de eurozone betalen daarvoor de prijs, meent Tilford.

“De Duitse economie is enorm onevenwichtig. De slapte van de binnenlandse vraag (de weerspiegeling van een zeer hoge spaarrente en een jarenlange loonmatiging om tranen van in de ogen te krijgen) betekent dat het land een reusachtig overschot op de lopende rekening met de rest van de eurozone heeft. Dit overschot is een enorme rem op de economie van de eurozone”.

En daar is het weer, het herhaaldelijk gehoorde verwijt van nationaal egoïsme van de Duitsers. In Tilfords woorden:

“Duitsland laat zijn economische beleid uitsluiten bepalen door nationale overwegingen, zonder rekening te houden met de gevolgen voor de houdbaarheid van de gemeenschappelijke munt of het perspectief voor de internationale economie als geheel.”

Opvallend is dat Tilford ook Nederland fors bekritiseert. Den Haag kon zich de afgelopen maanden nogal eens verschuilen achter de rug van de spaarzame bondskanselier. We steunden de Duitsers over Griekenland, maar vooral Merkel werd het mikpunt van kritiek. Tilford richt zijn pijlen nu ook op Den Haag.

“Nederland heeft een nog groter handelsoverschot dan Duitsland – in verhouding tot de omvang van de economie – en leunt zelfs nog meer dan de Duitsers op andere economieën in de eurozone. Maar aangenomen dat de VVD een coalitie met de PVV en het CDA weet te vormen, zal Nederland vrijwel zeker dezelfde profiteursstrategie als Duitsland blijven volgen”

Ook FT-columnist Wolfgang Münchau noemde Nederland overigens gisteren in zijn column over het negatieve effect op de groei van grote besparingen op de groei in de eurozone .

Berlijn en Den Haag zien hun bezuinigingen vooral als nationaal pijnpunt. Maar Europese denktanks en commentatoren kijken mee – en trekken hun wenkbrauwen op.

Dit verhaal is geplaatst op dinsdag 15 juni 2010 om 09:42 uur.