De bekendste topos van ‘klassiek’, alledaags antisemitisme is de ingesleten zinswending: „Ik heb Joden onder mijn beste vrienden, maar …” Hedendaags, modern antisemitisme komt op een enigszins vergelijkbare wijze aan de oppervlakte, met een standaardredenering die ongeveer als volgt gaat: „Ik ben geen antisemiet en voor honderd procent begaan met de slachtoffers van de Holocaust, maar des te onbegrijpelijker dat Israël….”

De Franse filosoof Jean-Claude Milner heeft er in een boek over de toekomst van Europa op gewezen dat in een verenigd Europa een abstract idee van slachtofferschap in de plaats dreigt te komen van de concrete historische gebeurtenissen. Historische herinneringen die verdeeldheid zaaien, worden uitgewist (door de morele gelijkstelling van alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, Duitsers en Russen, kampslachtoffers en als daders vervolgde nazi’s). Bij dit streven naar gelijkschakeling van alle vormen van slachtofferschap is de figuur van ‘de Jood’ een structureel obstakel. De focus van het hedendaagse antisemitisme heeft zich verplaatst van Joden als etnische groep naar de staat Israël. „In het programma van het Europa van de 21ste eeuw neemt de staat Israël precies dezelfde positie in als de naam ‘Jood’ innam in het Europa van voor de Tweede Wereldoorlog”, schreef Milner.

Lees verder »

Het CDA is de wereld van gisteren. In plaats van christen-democratie is die partij verworden tot wat John Stuart Mill de pedantocratie noemde, een in zichzelf gekeerde en zelfgenoegzame bureaucratie. Dat hoeft niet per se zo te blijven.

Meer dan een halve eeuw na de invoering van het algemeen kiesrecht hadden de christelijke partijen de absolute meerderheid. Die verdween onder invloed van de secularisering, ontzuiling en individualisering. Maar Lubbers bewees in de jaren 80 dat het CDA het ook in zich had een comeback te maken als moderne, geseculariseerde partij. Christelijke politiek stond in die episode voor enkele ethische normen (naastenliefde, rentmeesterschap) die als inspiratiebron konden dienen, maar niet als leidraad voor pragmatische politiek.

Lees verder »

Wat aanvankelijk leek uit te draaien op een propagandaslag, ontaardde op volle zee in blind geweld en bloedvergieten door Israëlische commando’s.

Er viel nog te twisten over de vraag of het konvooi met hulpgoederen voor de gekwelde bevolking van Gaza alleen maar een humanitair doel had. Het breken van de blokkade zou immers een gevoelige symbolische politieke nederlaag voor de Israëlische regering hebben betekend. Die wenste de actie te beschouwen als een provocatie met als doel de legitimiteit van Israël te ondermijnen en bood aan om de hulpgoederen over land naar Gaza te vervoeren. Ergo: niet de veiligheid van Israël, maar een irrationele vrees voor het verlies van eer en prestige stonden op het spel.

Lees verder »