Archief voor: februari 2010


De actualiteit van Pieter Jelles Troelstra

‘Men heeft zo het gevoel dat men het volgende heeft bijgewoond. In een reusachtige stembus worden achtereenvolgens gestopt een katholiek priester die zijn rozenkrans bidt en een protestantse dominee die ernstig in de bijbel leest; de stembus wordt dichtgemaakt, er is een beetje wierook, en op een gegeven moment heeft het altaar plaatsgemaakt voor een brandkast, de bijbel voor een kasboek, en verschijnt het hoofd van een bankierskantoor die begint zijn guldens te tellen.”

Afgezien van de guldens die euro’s zijn geworden, lijkt dit een verrassend actuele analyse van de politiek van het CDA, maar het zijn de woorden waarmee Pieter Jelles Troelstra in 1922 de manier hekelde waarop de katholieke en protestantse partijen het regeren met de sociaal-democratie onmogelijk maakten.

Lees verder »

Het triomfalisme van de Droogstoppels

Het is geen roman, het is een aanklacht – onder dat motto, afkomstig van Multatuli zelf, is in Amsterdam een tentoonstelling gewijd aan 150 jaar Max Havelaar. De aanklacht – de Javaan wordt mishandeld – moest hij wel de vorm geven van een roman, want een brief kan men terzijde leggen. Daarom vergeleek Multatuli zijn eigen boek met Uncle Tom’s Cabin van Harriet Beecher Stowe uit 1852. „Het is een protest tegen onze positie (die van het Nederlandse koloniale bestuur) evenals De hut van Oom Tom tegen de Slavernij. Het moet overal gelezen worden als lectuur van vermaak, en dat besef moet de regering dwingen erop te letten omdat men geen boek dat in aller handen is terzijde leggen kan als een brief.”

Lees verder »