Lamme smeerlap, met je bank
Men zegt dat wij de ergste economische crisis beleven sinds de jaren dertig. Ik gelóóf dat wel – een economische krimp van rond vijf procent is sindsdien niet voorgekomen – maar ik zíe het niet. Bij de generatie der hoogbejaarden leeft nog de traumatische herinnering aan ‘de’ crisis (die ene, nooit uit de collectieve ervaring gewiste tragedie, zoals het begrip ‘de’ oorlog altijd verwijst naar die ene) en als ik daaraan denk, zie ik de metaforische beelden van grauwe, troosteloze rijen voor de stempellokalen, waar de werklozen zich tweemaal daags moesten melden, de gaarkeukens, de afgedragen kleren, de dwangarbeid in de werkverschaffing, het graven in veen en modder. Ik denk aan de verhalen over bittere nood, vernedering van mensen die dankbaar hun hand moesten ophouden bij het Maatschappelijk Hulpbetoon. Ik hoor ‘Bei mir bist du schön/ We leven van de steun/ We vreten van het crisiscomité’, op een melodie van de Andrew Sisters.
Welke beelden zullen toekomstige generaties zich voor de geest halen als symbolen van de tegenwoordige crisis? Hooguit de televisieshots van DSB-klanten die bij een weigerachtige geldautomaat de vergeefsheid van het menselijke streven representeren en naar de geldgleuf turen als een koe naar een lege ruif. Maar deze déconfiture heeft weinig met de financiële en economische crisis te maken. Bovendien krijgen de gedupeerde spaarders dankzij een collectieve regeling tot een ton euro vergoed. Vóór de Kerst, zodat zij niet zijn aangewezen op het kerstdiner van het Leger des Heils.
Ik wil niets bagatelliseren, want ook de huidige crisis veroorzaakt in de vorm van werkloosheid of onbetaalbare hypotheken schrijnend leed, maar het lijkt me wel gepast, voor zover het Nederland en andere rijke landen betreft, te wijzen op de onvergelijkbaarheid met de ‘Grote Depressie’.
Afgaande op wat diverse economen hierover te melden hebben, is de rol van de overheid in twee opzichten doorslaggevend. Ten eerste in verwijtbare zin, aangezien de huidige crisis in belangrijke mate kon ontstaan door het tekortschieten van het toezicht op het ongebreidelde graaikapitalisme. Ten tweede in positieve zin, door het voeren van een keynesiaans stimuleringsbeleid, dat een reprise van de sociale en morele verwoestingen van de jaren dertig tot nu toe heeft verhinderd. Het is uiteraard niet de exclusieve verdienste van de sociaal-democratie dat de ellende van tachtig jaar geleden zich niet herhaalt, maar het is wel rechtvaardig de vraag te stellen waar wij nu zouden zijn gebleven zónder de sociaal-democratie.
Per saldo is de rol van de staat sindsdien zodanig toegenomen, dat armoede en ontberingen in landen als het onze konden uitblijven. Deze eenvoudige constatering verheft de staat niet boven kritiek, maar is wel een noodzakelijke kanttekening bij de liberale heiligverklaring van de markt en het populistische gekanker op ‘de politiek’, lees: de sociaal-democratie, mikpunt van de anti-politiek.
Daar heeft de DSB-heisa weer sterke staaltjes van laten zien. Agnes Kant, leider van de Socialistische Partij, zag kans in een televisiediscussie over de DSB Bank op 14 oktober vier keer te herhalen dat „het de schuld van de politiek” was wat er in Wognum misging. „De grootste verantwoordelijkheid ligt bij de politiek”, zei ze, daarmee zichzelf dus buiten ‘de politiek’ plaatsend. En dat is nu precies de anti-democratische wezenstrek van elk populisme.
Kant was in het gezelschap van DSB-personeel („wij voelen ons gepakt door de politiek”), dat als één man en vrouw ‘achter Dirk’ stond en dus veel lof oogstte van mevrouw Kant voor de „bijzondere saamhorigheid en betrokkenheid bij het bedrijf”. De kleffe saamhorigheid met de baas (‘we zijn één familie’), duidt op een behoefte aan gemeenschapsgevoel dat in opvallend contrast staat met het te Wognum vertoonde speculeren op hebzucht en egoïsme.
Zelden heb ik zulke fantastische omdraaiingen gehoord als de afgelopen dagen over en uit de mond van de megalomane scharrelaar die ook volksheld was, de profiteur die weldoener was, de hoeder van de gemeenschap en van het saamhorigheidsgevoel die tegelijk het opperste egoïsme belijdt. Zelden heb ik iemand zo verbazingwekkend zien switchen tussen een natuurlijk altruïsme, vervuld van de behoeftige medemens, en een zelfzuchtige verongelijktheid, die ‘de politiek’ zijn zelfverbranding aanwrijft.
Maar er is een publiek voor. Dat bestaat uit de grote groepen ontevreden burgers die door de Duitse filosoof Peter Sloterdijk worden aangeduid als ‘de mediamassa’, gevormd door de massamedia, de gemakkelijk te manipuleren en te verleiden, moleculaire massa. Ik dacht nog even te maken te hebben met een ultieme vorm van ironie toen ik het spandoek ‘Dirk onze held’ zag, maar het was geen ironie. Het was een echo van de woorden van premier Balkenende, die kortgeleden op een CDA-bijeenkomst in het AZ-stadion over Scheringa zei: „Je bent een voorbeeld voor ons allemaal, je speelt een geweldige rol in de financiële sector. Ik vind dat fantastisch. We zijn trots op je.”
Wat eiste Scheringa van ‘de politiek’ anders dan het garanderen van zijn eigenbelang? De staat moet niet de willekeurige privébelangen behoeden, hij is er, zoals Wouter Bos wel, maar de SP niet begrijpt, voor het kanaliseren van deelbelangen.
Beter dan ‘de politiek’ in staat van beschuldiging te stellen, had Agnes Kant dan ook aan de werknemers van DSB het beroemde gedicht van Willem Elsschot ‘Lamme smeerlap, met je baard’ uit 1934 kunnen voordragen, over een paternalistische Schiedamse ondernemer. Deze smeerlap liet zijn personeel alles ‘lijdzaam’ verkroppen, maar ooit, zo waarschuwde Elsschot, zou het wraak nemen:
dan word jij benoemd per seom de piesbak en de pleeschoon te maken als het hoortin de Beurs of Delftse Poort.
dinsdag 20 oktober 2009, 17:57 uur
Applaus!
dinsdag 20 oktober 2009, 20:00 uur
Ook een van de hoofdpersonen,een beroepsoplichter, uit Elsschots roman “Lijmen” uit 1923 hield er een museum op na: “Museum van Inlandse en Uitheemse voortbrengselen”, zei Boorman, op een schitterende plaat wijzend, die zijn woorden staafde”.
dinsdag 20 oktober 2009, 22:37 uur
Wat heb ik genoten van de column ‘Lamme smeerlap, met je bank’. Een verademing om deze mening te lezen: van A tot Z.Bedankt!!!! Zó kan ik het niet verwoorden.
woensdag 21 oktober 2009, 00:10 uur
Zonder de sociaal-democratie hadden we niet die immerdurende jaloezie gehad Etty. Die eeuwigdurende jaloezie die altijd weer leidt tot nivellering en er altijd weer toe leidt dat elk initiatief de kop wordt ingedrukt. Dát, Etty, hadden we zonder de sociaal-democratie gehad; dát en vooral veel individuele vrijheden.
En als het gaat om kankeren? Wordt het Malieveld vaker bevolkt door kankerende socialisten (PvdA, SP, de bonden) of zien we met name de liberalen en masse kankeren? Een liberaal heeft geen tijd om te kankeren Etty…
woensdag 21 oktober 2009, 11:46 uur
Wat al die kleine en grote scharrelaars en schnabbelaars achter de coulissen uitvreten , zal daar iets aan te doen zijn ? Denk het niet .Groen
poetsen , goed praten , er bij zijn als er wat te halen valt en weg wezen als het begint te stinken .
Beangstigender is dat toezicht en gezag , ongetwijfeld op de hoogte van wat er aan de knikker
is , zich kennelijk genoodzaakt zien om , zo lang de deksel er maar enigszins ‘verkoopbaar’ op kan blijven ,stommetje te spelen . Uiteraard met beroep
op het ‘algemeen’ belang , de rust in de slaapzaal en wat verder nog aan ‘moois’ te verzinnen is . Transparantie ??
Als het opportuun is ,ja graag .Is daar iets tegen te doen ? Ja zeker ! Het breed-spectrum antibioticum
van ons onvolprezen journalistiek onderzoek .Chapeau!
woensdag 21 oktober 2009, 15:55 uur
Ik hoop van harte dat het gebeuren zal, zo’n benoeming, maar gezien ander nieuws uit de bancaire sector – over verhoogde bonussen in Londen – denk ik van niet.
Later zal deze periode wel herinnerd worden, voor velen even pijnlijk als nu de crisis uit de jaren ’30 van de vorige eeuw.
Herinnerd als een periode waarin de bevolking desintegreerde in een aantal groepen, die sindsdien elkaar nooit meer konden vinden. Daaronder een machteloze groep, die zich steeds weer wendt tot een nieuwe “Onze Dirk”, “Onze Pim”, die op geen enkele wijze willen noch kunnen waarmaken, wat de groep denkt dat hen geboden wordt. Simpelweg omdat het niet zo is, evenmin als grote musical-shows echt theater zijn, of Kluun literatuur.
Daarnaast zal er een groep zijn, wiens ontstaan nu reeds heimelijk begonnen is, maar te zijner tijd gewoon toe zal geven, dat de wereld om hen heen, het welzijn van anderen, ze niets interesseert. Wijzend op eigen persoonlijke welvaart, toont men het gelijk er mee aan.
En er zal een groep zijn, die artikelen schrijft, erop reageert, in de wetenschap louter onder geestverwanten te verkeren. Studies over de eerste 10, 15 jaar van het millennium tonen een sociale revolutie aan, van een grootte als de industriële, een nieuw tijdperk als kort na de ontdekking van het atoom, nieuwe verhoudingen als na de grootschalige intreden van de informatica.
Hoeveel het er zijn, the “twain shall never meet” again for a long time……
donderdag 22 oktober 2009, 12:05 uur
Geachte mevrouw Etty,
Ik vind uw column iets tekort door de bocht in dit stadium waar nog lang niet alles boven tafel is ter beoordeling om schuldigen aan te wijzen.
In hoeverre week de DSB bank af van andere banken?
Agnes Kant heeft zich waarschijnlijk niet zorgvuldig uitgedrukt door haar emotionele betrokkenheid met de slachtoffers van de DSB bank.
Waarschijnlijk bedoelde ze met “De politiek” de meerderheid van de politiek, de regering of de regeringspartijen.De SP staat voor hardere en snellere ingrepen in de bonuscultuur en strenger toezicht dan wat Wouter Bos of Balkenende tot nu toe laat zien.
De regering treedt pas adequaat op als het al te laat is.
Ewout Irrgang van de SP staat vaak op de barricaden voor meer regulering en harder toezicht in de financiële sector ter voorkoming van verdere bankongelukken.
Het aanvankelijke ABN Amro-Fortis en IceSave debacle zijn geen vruchten van doortastende Wouter Bos of PvdA politiek en anticipatie. De € 100.000 staats garantiestelling voor spaarders is wel een verdienste van Wouter Bos, waarschijnlijk op kosten van de belastingbetaler vrees ik.
donderdag 22 oktober 2009, 16:29 uur
Mooi stukje, mevrouw. Die Scheringa klopt niet. Ik beschouw hem als een Dooh Nibor, een omgekeerde Robin Hood die steelt van de armen en geeft aan de rijken: dikbetaalde voetballers, schaatsers en trainers. Maar in elk geval stak hij niet alles in eigen zak. Ik zou die top-rovers van ABN AMRO graag een vergelijkbare deconfiture gunnen.
Succes!
zaterdag 24 oktober 2009, 15:37 uur
Crisismanagement kan het niet gauw verkeerd doen. Men doet wat het kan en dicht later de ontstane gaten in de begroting. Als dat laatste goed gaat mag u van mij de sociaal democratie ophemelen. Maar tot nog toe is dit crisismanagement met mooipraterij alleen bezig hun eigen crisissen te managen. Dus als u het niet erg vindt blijf ik gewoon op Agnes Kant stemmen. Omdat zij wel precies verwoordt waar het probleem is ontstaan. Bij de politiek.
Toen de financiële wereld zich met de confessionelen en de liberalen helemaal wist vertegenwoordigd in de politiek, heette het ook zo. Maar nu die financiële wereld zich uit de politiek heeft verplaatst naar een criminele en geheimzinnige boven c.q. onderwereld. Waar hun strijd om territoria de status van een sinistere bendeoorlog begint te krijgen. Waar de consument de rekening daarvoor al door oplichting en het betalen voor die exorbitante bonussen heeft betaald. Daar krijgt die consument die rekening nog een keer gepresenteerd om de ontstane gaten in de begroting door het crisismanagement van de door u zo geroemde sociaal democratie te dichten.
Dus met dank aan de sociaal democratie die nog steeds maar niet inziet dat zij het als crisismanagement met de verkeerde medewerkers doet. Zolang Agnes Kant scherp stelling neemt tegen exemplarisch een Mark Rutte, wat toch een overduidelijke advocaat voor die criminelen is. Moet u haar niet zo op een zinnetje willen verdacht te maken.
Graaikapitalisme en het GrootGraaiersGilde zijn niet hetzelfde. Het laatste is wel politieker dan tegenwoordig het eerste. Dat is wat Agnes Kant zegt. Waar de sociaal democratie de straatvechtersmentaliteit van territoriumdriftige boven c.q. onderwereld bendevorming maar blijft verdedigen. Dan wel onder toezicht gesteld om het nog meer, zo niet helemaal te legaliseren.
Onder toezicht van wat.
Het GrootGraaiersGilde houdt toezicht op zichzelf en prijst zichzelf aan. De mediamassa koopt en betaalt en is paniekerig op zoek naar de nooduitgang van dit gekkenhuis, misleid elkaar onder de voet lopend. Dat is wat onze lamme smeerlap met zijn bank veroorzaakt. Legaal.
Als er eens iets moois opbloeide tussen Wouter en Agnes dan zou dit toch zeer wenselijk zijn.
zaterdag 24 oktober 2009, 18:46 uur
Waarom zou je de domheid en goedgelovigheid van het volk niet mogen exploiteren? Volgens mij beantwoordt dat aan een diepliggende natuurwetmatigheid. Het komt er vaak op neer dat mensen hun gezonde verstand thuislaten en de hebzucht opspeelt zodra een adviseur met goedklinkende verhaaltjes op de proppen komt over financiële produkten. Je kunt altijd zo’n adviseur vragen de papieren nog eens goed te mogen nalezen en dat hij over drie dagen mag terugkomen. Als een adviseur dat niet wil dan wijs je hem de deur hetgeen ik een keer gedaan had met zo’n adviseur. Niks geen medelijden met dat domme volk dat de dupe is van haar eigenhebzucht & goedgelovigheid.
zondag 25 oktober 2009, 08:59 uur
wat mij, prachtig stuk touwens, verbaasd is de enrome heisa om dat bankje van niks. Lehman Brothers was 100 keer groter, gaf de crises een fikse kickstart en och gotteke toch, weken achtereen is het DS(B) voor en na, en dat van de vroege ochtend tot de late avond.
was het sensatiezucht, jazeker, had het journaille niets beters te doen, heus wel! wat is het toch dat dit land zo geilt op hypes, dat onze hersenen gemonopoliseerd worden door ons non-stop van dit soort non-nieuws voor te schotelen.
sinds vorige week weet ik ‘t: dit landje telt 14.000 journalisten (heb het cijfer uit 2004 met 1.000 verhoogd) en zodra zich een ‘ramp’ binnen de landsgrezen voordoet valt de hele verdere rest van de wereld weg.
de wereld is wel degelijk plat, zo plat als Nederland namelijk, en daarbuiten gebeurt nooit niets. tussen die tsunami van non-nieuws heb ik één noemenswaard feit weten op te vissen, te weten het feit dat JP de MP zich vol lof (à la VOC) over de DSB en DB zelf heeft uitgelaten, amper 6 maanden geleden.
‘t tweede noemenswaardige feit stond vandaag in de onvolprezen NRC, dat DNB al maanden mensen bij de DSB hadden rondlopen om de boel te controleren cq corrigeren cq aan te sturen. wat een giller, wat een land!
zondag 25 oktober 2009, 11:26 uur
Mevrouw Etty,
Toch een compliment voor de terechte toon van verontwaardiging over de praktijken van deze lamme bank van een Dirk Scheringa, die de hele façade van het solide Nederlandse financiële stelsel verder onderuit haalt.
Er zijn inmiddels meer bewijzen dat de DSB bank slechts een topje van de ijsberg is van de misstanden in ons banken en verzekeringsland.
In hoeverre ons land geholpen is met een parlementaire enquette, zodat er nog meer ellende en wantrouwen over de bancaire sector wordt uitgestort is de vraag. Dan denk ik vooral aan de gevolgen van nieuwe bankruns.
Wel moet er snel veel meer toezicht en regelgeving met harde sancties komen, banken verplichten tot een hogere dekkinggraad en vooral transparantie in provisies en andere kosten die banken en verzekeraars in rekening brengen bij consumenten. De overheid is aan zet om deze witteboorden oplichterspraktijken, hebzucht en op grote schaal gokken met versneden ingewikkelde geldproducten op internationale kapitaalmarkten met grote schade voor de gemeenschap eens goed uittebannen.
Dirk Scheringa is een vreemde held van het volk, stelen bij het volk voor eigen aanzien, ten dienste van wederom het volk: spelen ( AZ , schaatsploeg ) , cultuur ( museum voor realisme ) en gewaardeerd als regionale werkgever.
De meesteroplichter van het volk strijkt met de eer van weldoener.
Een obscure belangenverstrengeling en duistere bankpraktijk.
dinsdag 27 oktober 2009, 12:37 uur
Wanneer iemand met de capaciteiten van de heer Dirk Scheringa door mevr.Etty als megalomane scharrelaar wordt neergezet,dan is dat een kwalificatie ver beneden peil voor een ondernemer die een verkeerde beleids beslissing heeft genomen tijdens zijn loopbaan.
C.Oskam IJsselsten.
vrijdag 30 oktober 2009, 06:52 uur
Zou Mw. Etty niet eens een artikeltje willen wijden aan de disciplines in Nederland waar het Nederlandse volk níet genomen en belazerd wordt?
En waar we achteraf niet ook nog eens zelf de schuld van krijgen?
Zoals daar zijn b.v. het bijdragen aan de AOW-premie tot een kleine 50 jaar, ook voor de ouderen voor ons en nu ik zelf aan de beurt ben dezelfde solidariteit afgedwongen wordt voor degenen die ná mij komen.
En dan nog beticht te worden van “bijna” schofterige zelfverrijking.
donderdag 5 november 2009, 22:33 uur
Met heel veel instemming heb ik de column van mevrouw Etty gelezen. Kluuns boek ‘God is gek’ heeft als ondertitel ‘De dictatuur van het atheïsme’. Die ondertitel komt in de reacties niet aan bod. Ik ervaar al lang ‘De terreur van de religie(s)’. Iedereen mag wat mij betreft geloven wat hij wil, maar val mij er niet mee lastig. En dat lastigvallen gebeurt dagelijks. Al eeuwenlang bepalen de kerken en de daarbij behorende religies veel van het dagelijkse leven in ons land, de ons omringende landen en de rest van de wereld. De zondagsrust – en de ruwe verbreking ervan door kerklokken en moskeeluidsprekers-, beperkte openstelling van winkel-, sport- en vermaakactiviteiten, beperking van de eigen verantwoordelijkheid in zaken als abortus en euthanasie; het zijn allemaal duidelijke religieuze invloeden op ons leven. Onze taal is doorspekt van aan de bijbel ontleende uitdrukkingen. Daar heb ik geen probleem mee, maar het geeft wel aan hoe stevig religie in de Nederlandse cultuur is verklonken. Een regering van gereformeerde afkomst en dienovereenkomstig beleid is wat mij betreft een belediging voor de niet-gelovige. En dan heb ik het nog niet eens gehad over zaken als de ambtseed (“Zo waarlijk helpe mij…”), het randschrift op de euro, de bede in de troonrede en noem maar op. Ik leef ermee, probeer er geen last van te hebben, maar te beweren dat men last heeft van de ‘dictatuur van het atheïsme’ gaat me echt te ver. Zeker als de eigen rol van de ‘reli’s’ in deze onderbelicht blijft. Of het nu gaat om moslims of de rooms-katholieke kerk (de grootste en langst bestaande criminele organisatie ter wereld, met een gesanctioneerd pedofielen netwerk), de terreur van de religies is dagelijks in de kolommen van alle kranten te lezen.