Schaterlachende Afghaanse bergmannen
Afghanen zijn te huur, maar niet te koop. Zo dachten de Russen over Afghanistan. Ook de Britten zouden op dezelfde manier hebben gedacht over Afghanen. Dit zijn allemaal percepties van verslagen bezetters. Volgens Britse bronnen vocht„ the army in India [...] campaigns in Afghanistan between 1838-1842 and 1878-1880”. De Afghanen denken daar anders over: tot twee keer toe werden de Britten verslagen gedurende Anglo-Afghaanse oorlogen.
Er bestaat een bekend geintje onder de Afghanen over vluchtende Britten. Zij zouden hun koning hebben verteld dat de Afghanen stenen eten en dat ze daarom onverslaanbaar zijn. In werkelijkheid gaat het om gedroogde moerbeien die in de vorm van een baksteen worden samengeperst. Ontzettend geestig zijn de Afghanen! Ze jagen hun vijanden angst aan door zich opzettelijk barbaars voor te doen. Wie zijn de Afghanen wier oord een angstaanjagende plek was voor oude Perzische koningen, Grieken en ook Arabische overheersers?
In 1857 schreef Friedrich Engels een buitengewoon objectieve analyse over Afghanistan: „De geografische ligging van Afghanistan en het bijzondere karakter van zijn volk maken dat het land een politiek gewicht heeft dat, in de Centraal-Aziatische context, nauwelijks overschat kan worden. Uit bestuurlijk oogpunt vormt het land een monarchie, maar het gezag van de koning over zijn onrustige en heftige onderdanen is veeleer persoonlijk van aard, en onzeker. Het koninkrijk is verdeeld in provinciën, beheerd door een koninklijke commissaris die de belastingen int en ze aan de hoofdstad overmaakt.”
Waarom konden de Britten niet van dit anarchistische volk winnen? „De Afghanen zijn een moedig, onverzettelijk en onafhankelijk volk. De meesten van hen verbouwen landbouwgewassen en hoeden vee. Men laat zich niet in met de handel: die wordt, niet zonder minachting, aan de hindoes en andere bevolkingsgroepen in de steden overgelaten. De Afghanen vinden in de oorlog een vorm van extase die hen uit de monotonie van het naarstige werken tilt.” Aldus Engels.
Waarom zijn de Afghanen moedig? Welk belang, welke eeuwige waarden willen ze verdedigen? Engels weet het antwoord perfect te verwoorden: „De bevolking valt uiteen in clans, elk geleid door een chef die een nogal feodale vorm van heerschappij uitoefent. Alleen hun onbedwingbare haat tegenover elk gezag en hun liefde voor individuele zelfstandigheid verhindert dat de Afghanen tot een machtige natie uitgroeien. Maar juist die richtingloosheid en onvoorspelbaarheid van hun optreden maakt hen tot een vervaarlijke nabuur die gemakkelijk door de luim van het ogenblik wordt opgezweept, of door het verloop van een intrige meegesleept.”
Hier is slechts één conclusie mogelijk: het Westen zal de oorlog in Afghanistan nooit en te nimmer kunnen winnen. Dat zal alleen de Afghanen lukken. Hoe? Ze moeten beschikken over een goed getraind leger. De vorming van het Afghaanse leger wordt momenteel zo misplaatst uitgevoerd dat er geen sprake is van een leger, maar van een politiemacht. Alleen al hun uniform is een lachwekkende verschijning. Welke militair in de wereld loopt rond in een grote hangende broek? De waardigheid voor een Afghaan in zijn eigen Afghanistan is belangrijk dan water, brood en school.
In de afgelopen acht jaren had het Westen een Afghaans leger moeten opbouwen met uitstraling en waardigheid. Maar zoiets bouw je niet alleen op in Afghanistan. Als het Westen in elk NAVO-land, of tenminste in twintig landen, vierduizend jonge Afghanen tot officieren had opgeleid, dan beschikte Afghanistan nu over tachtigduizend goed getrainde militairen.
Daarnaast had men ook in Afghanistan soldaten moeten gaan opleiden. Waarom buiten Afghanistan?
De militairen moeten een persoonlijke band krijgen met de NAVO-landen. Daarbij moet de nadruk liggen op alle vormen van kunde die een leger nodig heeft: controle over pantservoertuigen, commandoacties, het vergaren van inlichtingen, de ontwikkeling van een luchtmacht, tankeenheden, raketeenheden et cetera. We praten pas over een leger wanneer het zich met waardigheid aan zijn volk kan presenteren. Bovendien zouden de nieuwe officieren, gelet op hun verdiensten in Afghanistan, tot generaals kunnen worden bevorderd. Dit laatste is erg belangrijk. Want het huidige generaalscorpus bestaat uit krijgsheren met een bedenkelijk verleden.
Als ik dit kan bedenken, waarom hebben de knappe koppen in het Pentagon of in Brussel deze plannen niet bedacht en uitgevoerd? Ik vrees dat men zowel in het Pentagon als in Brussel Afghanistan slechts als een westerse oorlogsarena zag. En daarvoor dachten ze de Afghanen als voetvolk, zielig volk, ontwikkelingsverslaafd volk, en vooral als soldaat en verklikker nodig te hebben. Dit werkt en werkte niet in Afghanistan.
Afghanen die ik spreek zijn van mening dat er niet echt gewerkt wordt aan de opbouw van een effectief leger. Dit wordt nog dramatischer wanneer president Obama ook nog een exitstrategie voor Afghanistan heeft aangekondigd. Dan vind je nauwelijks anderhalve Afghaan die bereid is mee te werken met buitenlandse machten die hun vertrek al hebben aangekondigd. De Afghanen moeten ervan verzekerd worden dat de NAVO de Afghaanse provincies niet zal verlaten totdat ze door het Afghaanse leger worden overgenomen.
Veel tijd is verloren gegaan in Afghanistan door wanbeleid in Washington en Brussel. Ook op andere gebieden wordt een koloniaal, negentiende-eeuws beleid gevoerd. Terwijl we over de rechten van de mens spreken, heb ik tot nu toe geen Afghaanse student gezien aan onze rechtenfaculteit. We kunnen hier een masteropleiding beginnen voor Afghaanse juristen in hun eigen taal, Dari. Daarbij kunnen ze onder andere leren wat de rechten van een verdachte zijn. Of hoe de rechten van de mens werken binnen een rechtsorde. Hadden we zo’n project gestart, dan hadden we in de afgelopen jaren tientallen en misschien honderden juristen in Afghanistan gezien die weten wat in onze tijd recht en mensenrechten inhouden.
Het Westen verprutst een unieke kans bij een welwillend moslimvolk in het Oosten. Het wordt nog triester wanneer we zien dat de VS het Nederlandse beleid, dat niet heeft gewerkt, als de definitieve verlossing ziet uit het Afghaanse drama. Ik heb goede oren en hoor in de verte de schaterlach van de bergmannen.
zondag 10 mei 2009, 09:50 uur
Afshin Ellian heeft hier een uitstekend voorstel naar voren gebracht: Het opleiden van Afghaanse militairen uit de vluchtelingen in West-Europa en Amerika.
Het is nog niet te laat om dit uit te voeren: Ik vind dat men dit moet proberen. Heeft niemand anders daar ooit aan gedacht ?
Inderdaad alleen het Afghaanse leger en politie kan vrede in het land brengen. Maar er is nog een optie: Men kan dorpswachten vormen van vrijwilligers uit de dorpen, die met steun van het leger de dorpen verdedigen. Verder kan men net als in de Middeleeuwen (voor de Afghanen nog altijd dichtbij) de grotere dorpen ommuren en bewaken, zodat geen terroristen s’nachts naar binnen sluipen om de bevolking te terroriseren. Dus dorpswachten en Nachtwachten oprichten.
zondag 10 mei 2009, 10:03 uur
Ik heb alleen één kritiekpunt: Dari is echt niet de enige taal van Afghanistan. Ik begrijp dat ieder vanuit zijn eigen cultuur redeneert, maar hoewel Dari het meest gesproken wordt, worden door 50% van de bevolking andere talen gesproken, voornamelijk Pahtoo, Uzbeeks, Turkmeens, Baloechi en andere talen. Eén van de problemen is juist dat bepaalde bevolkingsgroepen zich achtergesteld achten, doordat een bepaalde groep op onevenwichtige manier meer aandacht krijgt dat zijzelf.
zondag 10 mei 2009, 14:47 uur
Ik ben het helemaal eens met Afshin Elian.
De bergmannen gaan hun eigen gang en wachten geduldig todat de Westerse troepen hun biezen pakken.
Generaal van Uhm geeft aan in een NRC bijlage 9 mei 2009 dat het geweld gaat toenemen door de extra inzet van Westerse troepen. Met alle burger ongelukken van dien, maar zegt van Uhm er niet bij. Hij is constateert alleen beteuterd dat de media alleen oog hebben voor de zaken die niet goed gaan. Als het Ministerie van Defensie nu eens zou beginnen met het erkennen van gemaakte burgerslachtoffers, zoals de Amerikanen nu wel doen ( 147 burgerdoden in Pakistan met excuses van Hillary Clinton ) in plaats van slechts ISAF propaganda te verkopen, terwijl het geweld alleen maar is toegenomen sinds de ISAF-OEF bezetting.
Op Canvas was gisteren te zien hoe Pakistaanse meisjes vanuit Engeland uitgehuwelijkt worden tegen hun zin en hoe lastig het is om die rechtmatig terug naar Engeland te krijgen met alle risico’s van de belediging van familie en eerwraak op de koop toe. Engeland heeft een speciale hulpdienst van Buitenlandse Zaken in Pakistan geinstalleerd om deze meisjes te helpen vluchten en/ of te beschermen.
Datzelfde probleem van mensenrechten speelt natuurlijk ook in Afghanistan.
Deze islamitische tradities, die in eeuwen zijn opgebouwd in het onherbergzame Afghanistan, in hechte kleine gemeenschappen laten de bergmannen zich natuurlijk niet afpakken.
De ISAF OEF verjagen de bergmannen naar Pakistan of naar een ander grensgebied. Daarmee is het probleem verre van opgelost.
Een cultuur-omslag in een agrarische “achtergebleven” ( in Westerse ogen ) stammen gemeenschap laat zich niet afdwingen met geweld en onder tijdelijke bezetting.
Een terugkerende angel in het conflict tussen “het Westen en de Islam” (de clash van civilizations) : in hoeverre zijn gelijke rechten mogelijk tussen mannen en vrouwen in islamitische gemeenschappen en is scheiding tussen Staat en religie mogelijk?
Misschien dat Asfin Elian daar nog eens over wil uitwijden als kenner van deze twee levensovertuigingen.
zondag 10 mei 2009, 21:14 uur
Geachte heer Elian,
Meestal zijn uw colums goed onderbouwd en lees ik ze met veel interesse. De column over “Schaterlachende Afghaanse bergmannen” is wel interessant, maar de opmerkingen over de opbouw van het Afgaanse leger zijn niet juist. Het gaat langzaam, maar de opleiding en training van het Afgaanse leger wordt gestructureerd aangepakt en verloopt steeds beter. Het verschil met twee jaar geleden is enorm. Uw opmerkingen zoals “…rondlopen in een grote hangende broek…” zijn denigrerend en onjuist. Ik kan dat stellen, omdat ik in 2008 bijna acht maanden met eigen ogen heb gezien hoe intensief met Afghaanse militairen wordt samengewerkt. Het is jammer dat u op deze manier de missie in een slecht daglicht brengt. Misschien zou u het interview eens moeten lezen met Generaal van Uhm in dezelfde editie van het NRC. Ik kan niet anders concluderen dat uw artikel, waar het gaat over het Afgaanse leger, onzorgvuldig is.
Met vriendelijke groeten,
Hans Kooij
zondag 10 mei 2009, 21:16 uur
geachte heer Ellian, dit is inderdaad en echt de “comprehensive approach”. Ik zou willen dat ik deze visie had gehoord van onze regering – beter nog: dat zij dit al in praktijk zou hebben gebracht. Mevr Clinton had dan meer reden gehad haar NL collega te complimenteren. Mijn complimenten aan u en moge uw idee weerklank vinden waar er wat mee gedaan kan worden. Hoogachtend, Peter Wouters
maandag 11 mei 2009, 14:59 uur
Als Friedrich Engels gelijk heeft met dat gevoel van extase wat oorlog bij de (mannelijke) Afghaan teweeg zou brengen kunnen we wel inpakken. Na ruim 30 jaar non-stop strijd moeten die lui zich zo’n beetje onaantastbaar voelen.
Extase geeft elke man moed, uiteindelijk zoveel dat de moed der wanhoop iets wordt waarvan zij niet meer zullen terugdeinsen. Dat heeft de Talibaan bewezen, vanuit een verloren positie vechten zij zich terug, en dat presteren zij keer op keer. Ofwel dienen wij met dermate groot geweld in te zetten op een eindstrijd dat de bombardementen van de VS en de USSR er bij in het niet vallen (denk: paddestoelen)ofwel laten wij de boel gewoon de boel, laten wij het land als het ware terugvallen tot vóór de middeleeuwen, het tijdperk waar het (mannelijke deel)zich wel bij schijnt te voelen. Pakistan zal dan als buffer moeten blijven dienen om al te voortvarende Talibaan de pas af te snijden.
‘Alleen hun onbedwingbare haat tegenover elk gezag en hun liefde voor individuele zelfstandigheid verhindert dat de Afghanen tot een machtige natie uitgroeien.’, aldus engels. Wat een omnieuze gedachte, toepasbaar op meerdere volkeren dan alleen maar het Afghaanse, dunkt me. Een waarlijk diabolisch dilemma waar Obama reeds doorheen heeft gedacht: er leven niet alleen mannen in Afghanistan, want de andere helft en alle toekomstige generaties zouden wel een wel kunnen varen op een ietwat democratischer en veel humaner regime. harde noot, amper te kraken: Engels’woorden zijn reeds anderhalve eeuwe oud en zij zijn amper die richting op geëvolueerd.
maandag 25 mei 2009, 18:25 uur
Geachte heer Ellian,
Enigszins tot mijn verbazing trof ik in uw tekst de zinsnede “een welwillend moslimvolk”. Voorzover ik uw teksten goed heb begrepen is dit een contradictio in terminis. Kunt u me daarom uitleggen onder wat voor voorwaarden er sprake kan zijn van een “welwillend moslim”volk? Met vriendelijke groet, Marc Hoogma